Pandemia COVID-19 [SERWIS SPECJALNY]

Rzetelne informacje i komentarze, analizy i korespondencje w aktualizowanym serwisie specjalnym. Dowiedz się więcej na powszech.net/serwis-koronawirus

Reklama

Pandemia COVID-19 [SERWIS SPECJALNY]

Pandemia COVID-19 [SERWIS SPECJALNY]

14.03.2020
Czyta się kilka minut
Rzetelne informacje i komentarze, analizy i korespondencje w aktualizowanym serwisie specjalnym. Dowiedz się więcej na powszech.net/serwis-koronawirus
Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie, 12 marca 2020 r. / FOT. ROBERT STACHNIK/REPORTER
C

CZYTAJ WIĘCEJ: 

AKTUALIZOWANY SERWIS SPECJALNY O KORONAWIRUSIE I COVID-19 >>>



Patrol policji i żandarmerii wojskowej na bulwarach wiślanych. Warszawa, 1 kwietnia 2020 r. / MACIEK JAŹWIECKI / AGENCJA GAZETA

NASZE WOLNOŚCI TYLKO POŻYCZAMY
W czasie pandemii ufajmy regułom demokracji, ale zapewnienia rządów traktujmy ze zdrową, obywatelską nieufnością.


Plac targowy przy Hali Targowej, Kraków, 4 kwietnia 2020 r. / Fot. Beata Zawrzel/REPORTER

MASECZKI: NOSIĆ CZY NIE?
Część ekspertów uważa, że powszechne noszenie masek skutecznie ograniczyłoby rozprzestrzenianie wirusa przez osoby z bezobjawową infekcją, szczególnie przy tak wysokiej liczbie przypadków.


Kontrola policyjna mieszkańców na Piazza del Popolo w Rzymie, 2 kwietnia 2020 r. / FOT. FILIPPO MONTEFORTE / AFP / EAST NEWS

WŁOCHY: SPACER PIERWSZEJ POTRZEBY
Po trzech tygodniach totalnego zamknięcia Włosi marzą, żeby wyjść. Nie jest łatwo, pomimo strachu przed chorobą, usiedzieć w domu. Korespondencja z Mediolanu.


CZYTAJ WIĘCEJ: AKTUALIZOWANY SERWIS SPECJALNY O KORONAWIRUSIE I COVID-19 >>>



Przed schroniskiem dla osób bezdomnych w Krakowie, 18 marca 2020 r. OMAR MARQUES / GETTY IMAGES

NIE PAŃSTWA INTERES?
To coś więcej niż utrata płynności czy nawet konieczność zamknięcia firmy. Tysiące Polaków mogą wyjść z tej epidemii z ranami nie do zagojenia.

KIEDY PRZEZ LADĘ PRZECHODZI FRONT
Michał uzupełnia półki w supermarkecie. Drugi Michał jest inżynierem budowy. Magda pracuje w aptece, Monika w papierniczym, Mariusz w straży. Ich pracy nie da się przenieść do internetu.

Z TARCZĄ I NA TARCZY
ROZMOWA Z RYSZARDEM SZARFENBERGIEM, badaczem polityki społecznej: Marzę o działaniach antykryzysowych skrojonych nie tylko na miarę pracującego Polaka, lecz również z myślą o najsłabszych.

TYDZIEŃ Z ŻYCIA TŁUMACZKI
Leki przeciwzapalne mogą nasilić infekcję przy Covid-19 – podały media. Niektórzy głusi zrozumieli: nie należy brać żadnych lekarstw.


JAK NAZWAĆ WIRUSA
Koronawirus, SARS-CoV-2, a może wirus z Wuhan? W czasach, gdy o tym samym patogenie rozprawiają nie tylko naukowcy, ale i politycy, ten wybór ma znaczenie.


Graffiti w Walencji, Wenezuela, 21 marca 2020 r. / JUAN CARLOS HERNANDEZ / ZUMA PRESS / FORUM

PREZYDENT ŚLE CAŁUSY
„Biedni będą umierać w progach szpitali” – ostrzegają lekarze. Ameryka Łacińska może poważnie ucierpieć z powodu pandemii COVID-19. Mimo to przywódcy Meksyku i Brazylii, gdzie żyje połowa mieszkańców regionu, długo ignorowali zagrożenie. Korespondencja Szymona Opryszka z Panamy i Meksyku.


Setki obcokrajowców uczestniczących w festiwalu muzycznym na karaibskiej plaży w mieście Colon poddano kwarantannie. Panama, 18 marca 2020 r. / LUIS ACOSTA / AFP / EAST NEWS

WYSPIARSKIE SPRZECZNOŚCI
Od czekania na „odporność stadną” do poważnych restrykcji i konnej policji, która pilnuje porządku na ulicach: w czasach epidemii Brytyjczycy nieustannie zaskakują.


17-letni Junus wyjechał do Iranu rok temu w poszukiwaniu lepszego życia. Teraz wrócił z obawy przed epidemią. Herat, 19 marca 2020 r. / FOT. PAWEŁ PIENIĄŻEK

JUNUS WRACA DO DOMU
Dla Afganistanu, kraju w którym od 40 lat trwa wojna, a ponad połowa społeczeństwa żyje w biedzie, COVID-19 jest zagrożeniem, które szybko może wymknąć się spod kontroli. Korespondencja Pawła Pieniążka PAWEŁ PIENIĄŻEK z Heratu i Kabulu.


SUPERWIRUS W SUPERMOCARSTWIE
Do niedawna Amerykanie wierzyli, że epidemia to problem reszty świata. Dziś przygotowują się na najgorsze.


Rozdawanie bezpłatnych posiłków dla rodzin uczniów, którzy musieli zostać w domu z powodu zamknięcia szkół. Oakland (Kalifornia), 19 marca 2020 r. / MARK RALSTON / AFP / EAST NEWS

TYCH KILKA DNI WIOSNY
Nil czeka na negatywny wynik. Susana ma wrażenie, że to dziwny sen. Francisco odkrywa wolontariat. Mercè wierzy w ludzi. Jak mieszkańcy Hiszpanii przeżywają ten czas? Korespondencja z Barcelony

MIĘDZY WOJNĄ I EPIDEMIĄ
„A kto za mnie, dziewczynko, kwiatki będzie sprzedawał? Jak inaczej zapłacę za moje lekarstwa?” – pyta Olga, emerytka, która handluje krokusami na kijowskiej ulicy. Korespondencja Moniki Andruszewskiej


KORONAFERIE WKRÓTCE SIĘ SKOŃCZĄ
ROZMOWA Z GRZEGORZEM CAŁKIEM, dyrektorem Instytutu Inicjatyw Pozarządowych, autorem badań zachowań Polaków w pierwszym tygodniu kwarantanny: Aż dwie trzecie osób uczestniczących w moim badaniu przyznało, że konieczność przebywania w domu była dla nich dużą zmianą w sposobie życia. Na dobre i złe.

fot. Anna Golaszewska / East News
fot. Anna Golaszewska / East News

MINISTERSTWO EDUKACJI UDAWANEJ
Z dniem 25 marca nauczanie zdalne to obowiązek, podobnie jak realizacja programu i ocenienie pracy uczniów. Czy rzeczywiście – jak mówi minister Piontkowski – wybór był zerojedynkowy: albo przywracamy normalne zasady, albo nie robimy nic?

JAK RODZIĆ W CZASIE WIRUSA
To nieprawda, że będziesz sama. A tych kilka porad może Ci pomóc poczuć się pewniej - pisze Justyna Dąbrowska.


 


Papież Franciszek na Placu św. Piotra, 27 marca 2020 r. / Fot. AFP / East News

NIE BÓJ SIĘ I NIE ŚPIJ
Papież Franciszek modli się i błogosławi Urbi et Orbi – miastu i światu. Ale zarazem ostrzega: nadszedł dziś czas sądu. Tyle że to nie Bóg – to my jesteśmy sędziami.

ŚWIAT W STŁUCZONYM LUSTRZE
Kościół katolicki też przeżywa trzęsienie ziemi. I zaczyna zdawać sobie sprawę, że stan nadzwyczajny może potrwać miesiące. Artykuł Edwarda Augustyna i Artura Sporniaka


Kościół w Giussano z przysłanymi do proboszcza portretami parafian, którzy nie mogą uczestniczyć w nabożeństwach, 17 marca 2020 r. / PIER MARCO TACCA / GETTY IMAGES

PRZESTRZEGAJMY ZASAD I MÓDLMY SIĘ
BP FRANCESCO BESCHI Z BERGAMO: W ostatnich latach sami siebie skazaliśmy na izolację, wszyscy myśleli tylko o sobie. Gdy izolacja została nam narzucona, zdaliśmy sobie sprawę, jak ważne jest współdzielenie.


 


W meczecie Kilic Ali Pasa, Stambuł, 11 marca 2020 r. YASIN AKGUL / AFP / EAST NEWS

SPŁASZCZYĆ KRZYWĄ
Gdy jedni naukowcy pracują nad lekiem i szczepionką na wirusa SARS-CoV-2, inni próbują zrozumieć, jak ograniczyć jego ekspansję. Co w tej kwestii podpowiadają nam modele matematyczne?

KORONA SPRAWDZA
BOGDAN DE BARBARO, PSYCHOTERAPEUTA I PSYCHIATRA: Kiedy to wszystko minie – a minie tak czy inaczej – będziemy zadawać sobie pytanie: „Jak to było z tobą, kiedy byłeś w sytuacji nadzwyczajnej?”. O odpowiedź możemy zadbać już dzisiaj.

NADCIŚNIENIE
Niemal dziesięciomilionowa grupa polskich seniorów trafia na trudny czas: groźba choroby nakłada się na schorzenia już istniejące, lęk przed zakażeniem na już i tak częste lęki, przymusowa alienacja – na powszechne osamotnienie.

WIELKA KWARANTANNA
Fabryki wyłączone z braku surowców i pracowników. Zamknięte lotniska i centra handlowe. Opustoszałe restauracje i bary w centrach miast obleganych do niedawna przez turystów. Wirus SARS-CoV-2 zainfekował też globalizację. Pisze Marek Rabij.


Podczas tradycyjnych zakupów przed świętem Nouruz, Tajrish Bazar w Teheranie, 19 marca 2020 r. / FOT. STR/AFP/East News

ODWOŁANE ŚWIĘTOWANIE
Tegoroczny Nouruz, perski Nowy Rok, jest inny niż zwykle. Zamiast radości i nadziei towarzyszy mu żałoba i trwoga. Nic dziwnego – przypadł w czas zarazy, która boleśnie dotknęła Iran i wszystkich jego sąsiadów. Tekst Wojciecha Jagielskiego w cyklu STRONA ŚWIATA.


CZYTAJ WIĘCEJ: AKTUALIZOWANY SERWIS SPECJALNY O KORONAWIRUSIE I COVID-19 >>>


CYFROWE DIAGNOZY
Rozmowa z prof. Aleksandrą Przegalińską, badaczką sztucznej inteligencji: Wykrywając anomalie w ludzkich zachowaniach i symptomach, sztuczna inteligencja będzie w stanie zapobiegać pandemiom. O ile jej sygnałów nikt nie będzie lekceważył.

WIELKANOC BEZ SPOWIEDZI
Pandemia COVID-19 przeszkadza wielu drogim nam religijnym praktykom. Wcale jednak nie szkodzi naszej drodze nawrócenia - pisze Piotr Sikora.


Przed kościołem Wniebowstąpienia Pańskiego na warszawskim Ursynowie, 14 marca 2020 r. / Fot. Piotr Molecki/East News

WOBEC EPIDEMII
Nadzieja jest, ale sama sobie nie poradzi. Musimy jej pomóc.


Przed apteką w Warszawie, 13 marca 2020 r./ Alexey Vitvitsky / East News

BEZDOMNI: ZAPOMNIANA GRUPA RYZYKA
„Chyba świat o nas zapomniał” – alarmowała pod koniec ubiegłego tygodnia Adriana Porowska z Kamiliańskiej Misji Pomocy Społecznej, prowadząca dom dla bezdomnych mężczyzn na warszawskim Ursusie (80 osób, głównie z grupy największego ryzyka: starszych i schorowanych). Brakowało chleba, procedur, wsparcia urzędników. Komentuje Przemysław Wilczyński.

KULTURA W ZAMRAŻARCE
Zamknięte kina, muzea, teatry, filharmonie i opery liczą straty i szukają pomocy finansowej. O sprawie pisze Monika Ochędowska.


Szkoła podstawowa nr 1 w Toruniu, 12 marca 2020 r. / FOT. GRZEGORZ OLKOWSKI / POLSKA PRESS / EASTNEWS

ODTRUTKA OD SZKOŁY
Rozmowa z Jarosławem Pytlakiem, pedagogiem, dyrektorem szkoły: Nauczyciele jak Polska długa i szeroka ruszyli do przenoszenia nudnej, sztampowej edukacji z lekcyjnej sali do internetu. Damy naszym uczniom detoks.

NA WIRUSA 500 PLUS PLUS
Najlepszym pomysłem na walkę z kryzysem byłby dziś bezwarunkowy dochód podstawowy. W Polsce da się to osiągnąć rozszerzając program 500+ na wszystkich obywateli - pisze Rafał Woś w cyklu WOŚ SIĘ JEŻY.


CZYTAJ WIĘCEJ: AKTUALIZOWANY SERWIS SPECJALNY O KORONAWIRUSIE I COVID-19 >>>


OBOLAŁE CHINY
Czego dowiedzieliśmy się o Państwie Środka za sprawą epidemii koronawirusa? - wyjaśnia Piotr Bernardyn.


Uroczystość ku czci doktora Li Wenlianga, zorganizowana przez chińskich studentów uczących się w Kalifornii, 15 lutego 2020 r. / MARK RALSTON / AFP / EAST NEWS

WIRUS FUTBOLU
To prawda: Ronaldo i Messi nas nie wyleczą. Ale emocji, których dostarczali milionom kibiców, nie sposób lekceważyć nawet w czasie epidemii. Tekst Michała Okońskiego.

INWIGILACJA KONTRA KORONAWIRUS
W walce z epidemią rząd Izraela sięga po radykalne środki: wywiad otrzymał prawo gromadzenia i analizowania danych z telefonów komórkowych obywateli. Parlamentu nie pytano, opozycja jest oburzona - pisze Inga Rogg z Jerozolimy.


Tedros Adhanom na konferencji prasowej, podczas której WHO ogłosiło pandemię COVID-19, Genewa, 11 marca 2020 r. / FOT. FABRICE COFFRINI/AFP/East News

DOKTOR OD EPIDEMII
Etiopczyk Tedros Adhanom nie jest i nigdy nie był praktykującym lekarzem. A jednak to jemu przypadło iście herkulesowe zadanie walki z koronowirusem. Artykuł Wojciecha jagielskiego w cyklu STRONA ŚWIATA.


CZYTAJ TAKŻE:  „TYGODNIK” NA KWARANTANNĘ >>>




Rzym, 8 marca 2020 r. / ALFREDO FALCONE / LAPRESSE VIA AP / EAST NEWS

WSPÓLNOTA LECZY
Epidemia przypomniała nam o kruchości naszego życia i zarazem wskazała wartość solidarności między ludźmi - pisze teolog Piotr Sikora.


Oficjalny profil "The Little Corona King" na Twitterze

MAŁY KRÓL KORONA
Jest zielony, jak koronawirus z animacji, i ma ponurą minę: to czarny charakter z brytyjskiej książki dla dzieci, która ma im wyjaśnić obecną sytuację – i uspokoić. Artykuł Patrycji Bukalskiej.

TATRY W KWARANTANNIE
Tatrzański Park Narodowy z powodu epidemii został zamknięty do odwołania. Choć ta decyzja wzburzyła wielu miłośników polskich gór, miała głęboki sens.

Łysa Polana, zamknięta droga do Morskiego Oka. 14 marca 2020 r. / fot. Bartek Dobroch
Łysa Polana, zamknięta droga do Morskiego Oka. 14 marca 2020 r. / fot. Bartek Dobroch

KOŚCIELNY EGZAMIN Z DOJRZAŁOŚCI
W ostatnim tygodniu Kościół w Polsce przeszedł przyśpieszony kurs życia z pandemią. Dziś – w niedzielę – zdajemy z tego kursu pierwszy egzamin.


OSOBNA DROGA BORISA JOHNSONA
Brytyjski rząd chce stawić czoło epidemii inaczej niż reszta Europy. Przynajmniej na razie.


Barcelona, 18 marca 2020 r. / Fot. Joan Mateu / AP Photo / East News

HISZPANIA, CZYLI DRUGIE WŁOCHY
W nocy z 14 na 15 marca, gdy w Hiszpanii liczba zgonów z powodu koronawirusa zbliżała się do dwustu, premier Pedro Sánchez wprowadził stan nadzwyczajny w całym kraju.


Pielęgniarka Elena Pagliarini po 10-godzinnym nocnym dyżurze w pogotowiu ratunkowym w Cremonie, w północnych Włoszech. / /FRANCESCA MANGIATORDI / REUTERS / FORUM

MEDIOLAN, MIASTO W LETARGU
Ulice puste, mało który sklep ot­warty, czynne są tylko spożywcze i apteki.


NICOLAS ECONOMOU / NURPHOTO / EAST NEWS

ONI NIE MOGLI ZOSTAĆ W DOMU
Teraz są w grupie ryzyka. Uchodźcy i migranci, zwłaszcza ci mieszkający w przepełnionych lub tworzonych ad hoc obozach, są bardziej od innych narażeni na ­COVID-19.


KOMUNIA TEŻ PODLEGA PRAWOM BIOLOGII
Ks. Andrzej Draguła: Nie znajduję teologicznego argumentu, że Najświętszy Sakrament czy woda święcona są wolne od możliwości przenoszenia infekcji. Rozmowa Macieja Müllera.

SŁOWA BISKUPA BŁĘDNE I GROŹNE
Podczas gdy wobec epidemii koronawirusa Episkopat zaleca dyspensę od niedzielnej mszy, abp Dzięga w liście pasterskim wyraźnie sugeruje, że nie można się zarazić przez wodę święconą ani przez komunię świętą do ust.


Przed katedrą Świętego Szczepana, Wiedeń, 11 marca 2020 r. / FOT. ROBERT JAEGER/AFP/East News

KORONAWIRUS I DUSZPASTERSTWO
W obliczu zagrożenia epidemią austriacki Kościół katolicki podejmuje radykalne kroki – pisze Wojciech Pięciak.

NA TERMINI BEZ ZMIAN
„Wczoraj karabinierzy spisali mnie na dworcu, ale gdy zapytałem, co mi zarzucają, nie potrafili odpowiedzieć” – mówi kard. Konrad Krajewski, pytany, jak wygląda pomaganie bezdomnym w czasach koronawirusa. Tekst Edwarda Augustyna.


PAŃSTWO W CZASACH ZARAZY
Gdzie leży granica między rozsądną profilaktyką a paniką? Analiza Pawła Bravo.


Budowa tymczasowej izby przyjęć przy Szpitalu Akademickim we Wrocławiu, 4 marca 2020 r. / Fot. KRZYSZTOF ĆWIK / AGENCJA GAZETA

WIRUS PANIKI I ZDROWY ROZSĄDEK
Czy można dziwić się, że wykupujemy konserwy, kasze, makarony i zupki w proszku? Raport Marka Rabija i Przemysława Wilczyńskiego.

MINISTRA EDUKACJI ZAPASY Z RZECZYWISTOŚCIĄ
Ogłaszający zamknięcie szkół szef MEN oświadczył, że dla oświatowego kalendarza to nie problem, bo jego poprzedniczka wprowadziła w podstawach programowych „pewnego rodzaju zapas”. Komentuje Przemysław Wilczyński.


Kontrola podróżnych na przejściu granicznym kolejowym w Przemyślu, 10 marca 2020 r. / Fot. Lukasz Solski/East News

KORONAWIRUS KONTRA KAPITALIZM
Możemy być pewni, że kapitalizm wyśle nam wysoki rachunek za wirusa. Obyśmy nie przerzucili go – jak to zwykle bywa – na słabsze klasy społeczne i na pracowników. Tekst Rafała Wosia w cyklu „Woś się jeży”.


CZYTAJ WIĘCEJ: SERWIS SPECJALNY O KORONAWIRUSIE I COVID-19 >>>


CENA ZA LECZENIE
Jak państwa radzą sobie dotąd z epidemią? Oczywiście dane są niepełne. W wielu krajach epidemia dopiero się zaczyna, a sytuacja zmienia się jak w kalejdoskopie – pisze Rafał Szymczak.

WIRUS I AJATOLLAHOWIE
Iran, który obok Chin, Korei Południowej i Włoch, jest największym ośrodkiem epidemii, zaraża koronawirusem kraje Bliskiego Wschodu. Nigdzie indziej choroba nie powoduje też tylu ofiar wśród rządzącej elity. Pisze Wojciech Jagielski w cyklu Strona Świata.


Mediolan, 23 lutego 2020 r. / ANDREAS SOLARO

MIASTO W CZASACH KORONAWIRUSA
Jak w najmroczniejszych chwilach dziejów ludzkości najlepszą obroną przed paniką jest ironia. Byłoby do śmiechu, gdyby nie umierali ludzie – pisze Francesco M. Cataluccio z Mediolanu.

ŻEŃ-SZEŃ W WALCE Z WIRUSEM
Koronawirus SARS-CoV-2 dotarł na Półwysep Koreański. Na Południu są tysiące chorych i wiele ofiar śmiertelnych. Nie wiadomo, co dzieje się na Północy. Korespondencja Romana Husarskiego z Jeonju (Korea Południowa).

MIŁOŚĆ I NUDA W CZASACH ZARAZY
„Myślę, że moi rodzice-lekarze już oszaleli w tym szpitalu, tylu pacjentów przychodzi. Ale nie boję się o nich, są przecież ostrożni, noszą maseczki...” – czworo młodych Chińczyków opowiada o koronawirusie i ich codzienności.


CYFROWA EPIDEMIA
To zmasowana i skoordynowana dezinformacja: według służb USA tysiące kont w mediach społecznościowych rozpowszechnia fałszywe doniesienia o koronawirusie SARS-CoV-2 i sieje panikę, co skrajnie utrudnia walkę z realnym zagrożeniem. Analiza Agaty Kaźmierskiej i Wojciecha Brzezińskiego.


Plakat włoskiego artysty miejskiego Salvatore Benintende ps. "TVBOY" w Barcelonie, gdzie z obawy przed koronawirusem odwołano światowe targi telekomunikacyjne World Mobile Congress. 18 lutego 2020 r. / fot. PAU BARRENA / AFP / East News

MARTWI ALTRUIŚCI
Nie odżywiają się ani nie rozmnażają, nie mają metabolizmu i trudno w ogóle powiedzieć, że żyją. Ale potrafią się komunikować i pomagają swoim klonom. Czym właściwie są wirusy? Wyjaśnia Mariusz Gogól.



 „TYGODNIK” NA KWARANTANNĘ

Zostańcie w domu. Zadbajcie w ten sposób nie tylko o siebie i swoich najbliższych, ale także o całą naszą wspólnotę. Ale zadbajcie nie tylko o zdrowie w jego najbardziej elementarnym, fizycznym wymiarze, ale także o kondycję psychiczną i duchową. W trosce o te ostatnie przygotowaliśmy dla Was „Tygodnik na kwarantannę” – wybór najlepszych tekstów publikowanych w ciągu ostatnich dekad w „Tygodniku Powszechnym”; tekstów, co do których mamy poczucie, że są odpowiednie właśnie na ten czas.

Wszystkie wywiady, reportaże, eseje i artykuły publikowane w serwisie „Tygodnik na kwarantannę” są dostępne bezpłatnie. Serwis będziemy aktualizować codziennie >>>


baner660x300-majowka.jpg


https://www.tygodnikpowszechny.pl/wykup-prenumerate?field_obszar_tid%5B%5D=6280&field_rodzaj_tid%5B%5D=18389

Ten materiał jest bezpłatny, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Kuba komentuje sytuację spoleczno-polityczna w Polsce: https://m.facebook.com/story.php?story_fbid=521697072055105&id=303365166914348&_rdr
Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]