choroby: najważniejsze informacje

Ilustracja jelita cienkiego – kosmki jelitowe zwiększają powierzchnię wchłaniania składników odżywczych do krwi i limfy. U niektórych zwierząt dobrze ukrwione jelita mogą również uczestniczyć w wymianie gazowej, co zainspirowało eksperymenty z podawaniem tą drogą tlenu ludziom // Sebastian Kaulitzki / Adobe Stock

Takanori Takebe: Oddychanie przez jelita może ratować życie

Maria Hawranek, Takanori Takebe
Japoński biomedyk Takanori Takebe pracuje nad dojelitowym wspomaganiem oddychania i organoidami wątroby. To terapie pomostowe, które w krytycznym momencie mogą…
Halina Poświatowska w Monteralu, 11 lipca 1961 r. // archiwum rodzinne / Wydawnictwo Literackie

Poświatowska: miłość i upór życia. Kalina Błażejowska o biografii poetki

Katarzyna Kubisiowska, Kalina Błażejowska
Przy pierwszym wydaniu „Upartego serca” byłam zła na łatkę poezji kobiecej przypinaną Poświatowskiej. Teraz wiem, że od kategorii płciowych nie da się uciec -…
Fot. Agnieszka Kantaruk / B&EW

Piętrowe układanie diet: nowa moda, która może szkodzić

Bartosz Kabała
Diety potrafią pomagać w leczeniu, ale mogą też szkodzić. Coraz częściej pacjenci łączą kilka zaleceń naraz, a w efekcie eliminują z jadłospisu zbyt wiele…
George Sand, portret autorstwa Auguste’a Charpentiera, ok. 1838 r. // Musée de la Vie Romantique / CC0 Fryderyk Chopin, portret autorstwa Marii Wodzińskiej, ok. 1836 r. // Fot. Archive / Alamy / Be&W
Wersja audio

Chopin i George Sand na Majorce. Wakacje, które zamieniły się w koszmar

Zofia Jurczak
187 lat temu para kochanków, Fryderyk Chopin i George Sand, uciekła z zimowego Paryża na Majorkę. Chcieli spędzić tam cudowne chwile. Podróż okazała się…
Fot. Chokniti / Adobe Stock

Sztuczna inteligencja przewidzi, na którą z 1200 chorób zachorujesz

Bartosz Kabała
Zbliżają się czasy, w których dysponować będziemy precyzyjnie wyznaczonym przez AI ryzykiem zachorowania na rozmaite choroby. Dzięki czemu łatwiej będzie im…
Karolina Wigura // Fot. Dariusz Golik /Fundacja Kultura Liberalna

Siwe włosy, hormony i bliskość. Jak to jest być kobietą w średnim wieku

Katarzyna Kubisiowska, Karolina Wigura
Karolina Wigura, socjolożka: Przyszedł czas, w którym kobiety nie chcą już milczeć. Chcą mówić wprost o tym, jak się czują, i o tym, o czym dawniej nie…
// IamJoyful / Adobe Stock

Pandemia rozgwiazd: tajemniczy zabójca znaleziony

Łukasz Kwiatek
W ciągu dekady tajemnicza choroba zdziesiątkowała populacje należące do dwudziestu gatunków rozgwiazd, zabijając nawet 10 miliardów osobników. Biolodzy z USA i…
Fot. Drazen Zigic / Shutterstock

Sam widok osoby chorej uruchamia twój układ odpornościowy

Bartosz Kabała
Szwajcarscy naukowcy przeprowadzili pomysłowy eksperyment w wirtualnej rzeczywistości, który wykazał, że nasz organizm nieustannie przygotowuje się na walkę z…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Nie prasuję. Dla planety

Eliza Kącka
„Wczoraj myłam włosy. We wtorek dzwoniłam do matki. Potem oglądałam rolki na fejsie”. „Masz jeszcze fejsa?”. „Jestem starej daty”. „Haha”. „Zmęczyło mnie to.…
Olga Dzhoshkuner / Shutterstock

Będzie wojna z szarlatanami? Rzecznik Praw Pacjenta dąży do bitwy z wartą miliardy złotych branżą

Małgorzata Solecka
Pseudomedycyna i działalności paralecznicze cieszą się w Polsce sporą tolerancją ze strony organów państwa. Rzecznik Praw Pacjenta chce z tym skończyć.
Projekt prof. Matthew Mohra z Columbus College of Art & Design pozwalający przenieść własne zdjęcie zwiedzających (selfie) na czterometrowy model 3D ludzkiej głowy, październik 2017 r. // Fot. Matthew Mohr Studios / East News

Co odziedziczyliśmy po pasterzach?

Łukasz Kwiatek
Wysoki wzrost, jaśniejsza skóra i większa podatność na stwardnienie rozsiane: nowe badania genetyczne ujawniają, jakie cechy Europejczycy zawdzięczają trzem…
Shutterstock

Odkryto nowy mechanizm niszczenia bakterii

Bartosz Kabała
Choć do wprowadzenia leku do obrotu nadal bardzo daleko, to znalezienie achillesowej pięty wielolekoopornej bakterii daje nadzieję, że medycyna przestanie być…

Legionella będzie do nas wracać

Małgorzata Solecka
Cyklicznemu pojawianiu się mogą sprzyjać zmiany klimatu, skutkujące długotrwałymi upałami – te w południowo-wschodniej Polsce utrzymywały się przez ostatnich…
Jak się bronić przed sepsą

Jak się bronić przed sepsą

Wojciech Szczeklik, Maciej Müller
PROF. WOJCIECH SZCZEKLIK, anestezjolog: Układ odpornościowy ratuje nas niezliczoną ilość razy. Ale kiedy dojdzie do błędów w jego działaniu, następuje kaskada…
NARÓD MA HUMORY

Joanna Kołaczkowska: Naród ma humory

Joanna Kołaczkowska, Przemysław Wilczyński
Joanna Kołaczkowska z kabaretu Hrabi: Gdy robię na scenie pompki, skaczę albo szaleję w dowolny inny sposób, los stawia mnie przed wyborem: kabaret albo życie.

Stres, mózg i jelita: odkryto mechanizm choroby

Bartosz Kabała
Z powodu chorób zapalnych jelit cierpi w skali globu 10 mln osób.
„Budka izolacyjna” na Paddington Station – akcja społeczna zwracająca uwagę na poczucie osamotnienia osób, u których zdiagnozowano nieuleczalną chorobę. Londyn, luty 2015 r. / LEON NEAL / AFP / EAST NEWS

Na diagnozę choroby rzadkiej pacjenci w Polsce czekają średnio cztery lata

Anna Golus
Pacjenci, których dolegliwości trudno zdiagnozować, bywają lekceważeni, oskarżani o symulowanie, odsyłani do psychiatrów i leczeni na depresję, nawet gdy jej…

Skąd mózg wie, że przechodzisz infekcję

Katarzyna Dziadowicz
Odkrywanie nowych szlaków sygnalizacji w mózgu otwiera drogę do nowych terapii.
/ JAKUB WŁODEK / AGENCJA WYBORCZA.PL

Pacjencie, posłuchaj mnie

Wojciech Szczeklik, Maciej Müller
Prof. Wojciech Szczeklik, anestezjolog: Nawet jeśli dobrze wiemy, że komunikacja ma kluczowy wpływ na efekty leczenia, to w biegu i nadmiarze obowiązków…
Specjalistyczna rehabilitacja dla pacjentów po przechorowanym covidzie. Szpital Specjalistyczny MSWiA w Głuchołazach. / MAREK M. BEREZOWSKI / REPORTER

Rany po pandemii

Maciej Müller
Nawet u co trzeciego ozdrowieńca mogą występować objawy długiego covidu. Ich przebieg zależy także od stylu życia. Czyli czegoś, co pandemia nam całkiem…

Malaria: dobre wieści z testów szczepionki

Łukasz Kwiatek
Centrum testowe COVID-19 przy Stadionie Energa Gdańsk, 25 września 2020 r. / WOJCIECH STRÓŻYK / REPORTER /

Biurokracją w wirusa

Maciej Müller
Jeśli mniej testujemy, a wykrywamy coraz więcej zakażeń, oznacza to, że maleje nasza zdolność do szybkiego wykrywania i izolowania ognisk COVID-19.

Afryka wygrała z polio

ŻyM
Wojewódzki Szpital Zespolony w Szczecinie, 12 marca 2020 r. / FOT. ROBERT STACHNIK/REPORTER /

Pandemia COVID-19 [SERWIS SPECJALNY]

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
Rzetelne informacje i komentarze, analizy i korespondencje w aktualizowanym serwisie specjalnym. Dowiedz się więcej na powszech.net/serwis-koronawirus
Szkoła Podstawowa nr 150 na warszawskim Bemowie, 11 marca 2020 r. Fot. Jan Bielecki/East News /

Ministra edukacji zapasy z rzeczywistością

Przemysław Wilczyński
Ogłaszający zamknięcie szkół szef MEN oświadczył, że dla oświatowego kalendarza to nie problem, bo jego poprzedniczka wprowadziła w podstawach programowych „…
Wenecja, 23 luty 2020 r. / Fot. Luigi Costantini/Associated Press/East News /

Wirus poszedł w świat

Maciej Müller
Europejczycy, dotąd przyglądający się z oddali sytuacji w Azji, sami zaczynają się bać koronawirusa COVID-19. Z włoskich aptek zniknęły środki dezynfekcyjne i…

Plaster dla cukrzyków

Michał Świątek
425 milionów ludzi na świecie – w tym ponad 2,1 mln Polaków – choruje na cukrzycę.
Pekin, 26 stycznia 2020 r. / KEVIN FRAYER / GETTY IMAGES

Epidemii będzie więcej

Marek Rabij
Naukowcy mają nadzieję, że wirus SARS-CoV-2 nie wywoła pandemii na skalę grypy, która przed stu laty zabiła kilkadziesiąt milionów osób. Ale podobne kryzysy…
Dezynfekcja pokładu samolotu Thai Airways International w związku z zagrożeniem epidemią koronawirusa z chińskiego Wuhan. / PATIPAT JANTHONG / SOPA / SIPA / EAST NEWS

Martwi altruiści

Mariusz Gogól
Nie odżywiają się ani nie rozmnażają, nie mają metabolizmu i trudno w ogóle powiedzieć, że żyją. Ale potrafią się komunikować i pomagają swoim klonom. Czym…
/ Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Zupa z nietoperza

Ks. Adam Boniecki
Myślę o chińskich miastach odciętych od reszty świata. Jak się żyje w tych zagrożonych enklawach? Czy jest tam dość lekarzy? Żywności?

Wobec zagrożenia

Krzysztof Korzeniewski, Jerzy Dziekoński
KRZYSZTOF KORZENIEWSKI, epidemiolog: Obecna epidemia powinna nam uzmysłowić, że brak działań prewencyjnych może prowadzić do katastrofy. Polacy nie należą do…

Ebola niedługo uleczalna?

Marcin Żyła
Centrum Cyklotronowe w Krakowie prowadzi terapię protonową niektórych rodzajów nowotworów. Kierownictwo deklaruje, że w ośrodku można leczyć nawet 700 pacjentów rocznie; ze względu na trudności administracyjne w 2018 r. było ich 100, rok wcześniej – 17. / / MATEUSZ SKWARCZEK / AGENCJA GAZETA

Onkologiczne tsunami

Agata Polińska, Paulina Błaszkiewicz
Agata Polińska, założycielka fundacji onkologicznej Alivia: Dorzucać pieniądze na leczenie można w nieskończoność, ale nigdy nie będziemy wiedzieć, czy…
Pierwszy dzień szczepień 120 tys. dzieci przeciw malarii. Mitundu w Malawi, kwiecień 2019 r. / / AMOS GUMULIRA / AFP / EAST NEWS

Nadzieja dla milionów

Marcin Żyła
Genetycznie zmodyfikowane grzyby okazały się zabójczo skuteczną bronią przeciwko komarom. Zakończony właśnie eksperyment naukowy pozwala wierzyć w ostateczne…
Kristen Stewart i Julianne Moore jako córka i matka w filmie „Motyl Still Alice”. Moore gra profesor lingwistyki, która zapada na chorobę Alzheimera. / JOJO WHILDEN / KILLER FILMS

Bakterie, zęby i alzheimer

Mariusz Gogól
Nauka nie zapomina o demencji. Mamy kilka hipotez dotyczących jej przyczyny. Najnowsza mówi o bakteriach rezydujących w jamie ustnej.

Wolny od HIV

Bartosz Kabała
Świat obiegła informacja o drugim w historii pacjencie wyleczonym z zakażenia wirusem HIV.

Zika groźna także po narodzinach

Łukasz Kwiatek
Dotąd wiadomo było, że zakażenie wirusem zika – m.in. u ludzi – w czasie ciąży może prowadzić do poważnych uszkodzeń mózgu płodu, wliczając w to małogłowie.

Smutny świat

ŻyM
1000000

Niedoszacowani

AG
Nawet pół miliona osób może chorować na alzheimera w Polsce (niemal 20 proc. więcej niż w 2005 r.).
/ Fot. William West / AFP / EAST NEWS

Za chude jest chore

Ewelina Burda
Francja będzie skuteczniej walczyć z zaburzeniami odżywiania. To dzięki nowemu prawu, które ma karać zatrudniających chorobliwie wychudzone modelki. Podobne…
Kleszcze badane w laboratorium i prototypowni chemii i biotechnologii Wrocławskiego Parku Technologicznego na obecność groźnych chorób – boreliozy, kleszczowego zapalenia mózgu, anaplazmozy i babeszjozy. / Fot. Maciej Kulczyński / PAP

Ścieżka zdrowia

Elżbieta Strzałkowska
Na stronie Stowarzyszenia Chorych na Boreliozę jest rysunek. Lekarz mówi do pacjenta: „Zła wiadomość jest taka, że ma pan boreliozę. Dobra to ta, że ja nie…
Mateusz Grzesiak na planie programu Dzień Dobry TVN, 09.01.2015 r. / / Fot. Tomasz Urbanek/DDTVN/East News

Grzesiak czyni cuda

Kalina Błażejowska
Zachęcał do negocjacji z polipem, chwalił się umiejętnością wyleczenia epilepsji siłą sugestii i twierdził, że w walce z rakiem jego rady są skuteczniejsze niż…
/ Fot. David Cole / REX / SHUTTERSTOCK / EAST NEWS

Lekarze w kleszczach

Sławomir Swerpel
Dlaczego piszemy o boreliozie u progu zimy? Bo właśnie teraz złapana w lecie choroba zaczyna dawać pierwsze objawy. A polska medycyna wciąż sobie z nią nie…
Ciężarne słonice wyszukują drzewa z rodziny ogórecznikowatych i zjadają je, żeby wywołać poród / Fot. Martyn Colbeck / GETTY IMAGES

Medycyna naturalna

Joanna Bagniewska
Nie chodzą do weterynarza, a mimo to radzą sobie z chorobami i infekcjami. Zwierzęta, podobnie jak ludzie, wykorzystują w celach leczniczych substancje zawarte…
/ Fot. Richard Bartz; MUNICH MAKRO FREAK / WIKIPEDIA.COM

Zdążyć przed boreliozą

Adam Robiński
Wszechobecne straszenie kleszczami nie jest bezpodstawne: jest ich z roku na rok coraz więcej. I coraz częściej są nosicielami groźnych dla ludzi patogenów. A…
/ Fot. Grażyna Makara

Gorzki smak leków

Ewa Woydyłło, Michał Kuźmiński
Dr Ewa Woydyłło-Osiatyńska, psychoterapeutka: Łykamy farmaceutyki i równocześnie żyjemy niezdrowo. Nie chodzi nam o zdrowie, lecz o to, żeby się dobrze poczuć.
/ Il. Kamila Zarembska

Polak łyknie wszystko

Przemysław Wilczyński
Gdyby zdrowie zależało od ilości przyjmowanych leków i suplementów, bylibyśmy jednym ze zdrowszych narodów Europy.
Ks. Adam Boniecki / / Fot. Grażyna Makara

Przed użyciem zapoznaj się z treścią ulotki

Ks. Adam Boniecki
Szkoda – myślę czasem – że takie ostrzeżenie jest doklejane tylko do reklam medycznych. Dobrze by było – myślę czasem – gdyby podobne wezwanie obowiązywało np…