Tygodnik Powszechny TP 26/2013

Data wydania:
Numer wydania:
26
Rok wydania:
2013

Edytorial

/

Opowieść straszna o moich prapradziadkach

Ks. Adam Boniecki
Rymkiewiczem myśli dziś wielu Polaków, także tych, którzy jego książek nie czytali.

Komentarze

więcej: www.tygodnik.com.pl/wichajster /

Wichajster

Marcin Wicha „Wichajster”

Ubój, czyli skamielina

Michał Olszewski
Głosowanie w sprawie uregulowania zasad uboju rytualnego przełożono na lipiec, klub Platformy Obywatelskiej nie może sobie bowiem poradzić z wyborem między…

Brazylia: cena sukcesu

Maciej Wiśniewski
„Postęp ma swoje niedogodności: od czasu do czasu eksploduje” – pisał Elias Canetti. Wobec trwającej od początku miesiąca fali protestów w Brazylii, uważanej…

Pecunia coś olet

Jarosław Flis
Jedną z poważniejszych pozycji w budżetach partii politycznych są wydatki na PR. Wygląda jednak na to, że żadna z tak licznie zatrudnianych agencji nie…

Temat Tygodnika

Fot. JACEK BARCZ/East News /

Latający kret

Ryszard Koziołek
Nie żyje Jarosław Marek Rymkiewicz. Szalona była literatura, która pozwalała mu napisać wszystko. On sam był oślepiająco jasny, w jego wizjach nie było cienia…
/ Jan Matejko, fotomontaż Marek Zalejski

Bezradność i pycha

Cezary Michalski
Na dźwięk magicznego fletu Rymkiewicza dają się nabierać ludzie pyszni i ludzie bezradni. Jego pycha przemawia do pysznych. Jego autorytaryzm – do tych, którzy…

Jakiej myśli niepodległościowej Polacy potrzebują

Paweł Bravo
Obie strony polityczno-ideowego sporu przestrzegamy: nie zapisujcie zbyt łatwo Jarosława Marka Rymkiewicza do partii.

Kraj

„Wszyscy pragną teraz żyć jak Francuzi, najlepiej paryżanie: pogryzać bagietę i przepijać ją winem, nosić bluzki w paski i prezentować radość życia czerpaną z małych przyjemności”. / Fot. Grażyna Makara

Francuski wirus

Beata Chomątowska
Witajcie w ziemskim raju. Mieszkańcy stylowi. Jedzenie wyborne. Tempo życia leniwe. Maniery wytrawne. Otoczenie tak piękne, że kontempluje się je godzinami,…

Czekając na Starzyńskiego

Teresa Stylińska
Czy Warszawa da się lubić? Zapewne, jeśli patrzy się na nią wyłącznie przez pryzmat liczby klubów i ogródków, nie tylko kawiarnianych. Jest ich istotnie dużo,…

Ostatni Waltz?

Paweł Reszka
Gronkiewicz-Waltz stała się dla partii ciężarem. Czy Donald Tusk spisze na straty jednego z najwierniejszych żołnierzy?

Nim nadejdzie matriarchat

Aleksandra Klich
Feminizmowi i Kościołowi grozi to samo: że pozostaną w nich tylko kobiety działaczki. Oderwane od rzeczywistości i zamknięte w oblężonych twierdzach…

OBRAZ TYGODNIA

MO
18 – 24 czerwca 2013

Świat

Dzień wyjątkowy

Teresa Stylińska
W wielu krajach Europy przeciw handlowi niedzielnemu występują zarówno partie lewicowe, jak konserwatywne – choć z różnych powodów.

Blondynka i psy

Patrycja Bukalska
Petra Nečasa nazywano w Czechach „Panem Czystym”, bo zapowiadał walkę z korupcją. Tymczasem to właśnie oskarżenia o korupcję obaliły jego gabinet.
Angela Merkel i Barack Obama pod Bramą Brandenburską, 19 czerwca 2013 r. / Fot. Michael Kappeler / AFP / EAST NEWS

Hegemoni wbrew woli

Joachim Trenkner, WP
Berlin jest dla Waszyngtonu głównym partnerem w Europie. Choć Barack Obama i Angela Merkel czasem mają kłopot z przyjęciem do wiadomości faktu, że ich kraje to…

Wiara

KRONIKA

Artur Sporniak
18 – 24 czerwca
/ Fot. Grażyna Makara

Podstawy ochrony

O. Adam Żak SJ, Artur Sporniak
Nie ma w Polsce systemów prewencji wspomagających tworzenie dla dzieci i młodzieży bezpiecznego od nadużyć seksualnych środowiska. Kościół ma szansę stać się…

Błogosławiona prowokacja

Ks. Artur Stopka
Kościół ma na krytykę alergię – mówią jedni. Kościoła krytykować nie należy – mówią inni. Co daje krytyka Kościołowi?
Msza w klasztorze w Hafnarfjörður / Fot. Krystyna Słomka

To jest a’heid

Krystyna Słomka
Hałdy lawy zamieniają w ogród, pogrążonym w mrokach arktycznej nocy Islandczykom sprzedają świece, do swojego klasztoru zapraszają protestantów, a w czasie…
Biskupi Ukraińskiego Kościoła Greckokatolickiego w katedrze pw. św. Piotra i Pawła w Czortkowie na Ukrainie, wrzesień 2011 r. / Fot. Ukraiński Kościół Greckokatolicki

Czas grekokatolików

Marcin Żyła
Podróż abp. Szewczuka do Polski przywodzi na myśl ubiegłoroczną wizytę patriarchy Cyryla. I wtedy, i dziś mówiono o pojednaniu między narodami, a goście mieli…
Abp Światosław Szewczuk / Fot. Ukraiński Kościół Greckokatolicki

Modlitwa uczy

Abp Światosław Szewczuk, Marcin Żyła
Abp Światosław Szewczuk, zwierzchnik grekokatolików na Ukrainie: W sprawie polsko-ukraińskiego pojednania zrobiono wiele. Z obu stron jest dużo dobrej woli.…

Wolni od lęku

ŻyM
Kilka godzin przed uroczystościami na terenie b. obozu w Auschwitz w krakowskich Łagiewnikach poświęcono kościół w sanktuarium błogosławionego Jana Pawła II.

Symfonia łez

Anna Goc
Biskupi i rabini z całego świata złożyli w niedzielę 23 czerwca hołd ofiarom Holokaustu. Przed „Bramą śmierci” przy wejściu do b. obozu w Auschwitz wysłuchali…
/ Fot. Przemysław Pokrycki / REPORTER

Ona tańczy dla mnie w piątek

Ks. Andrzej Draguła
Można już tańczyć w piątki! – tak można by w skrócie przedstawić ostatnią zmianę w przykazaniach kościelnych obowiązujących w Polsce. Skąd ta zmiana?

Czytania

CZYTANIA LITURGICZNE

TP
30 VI – 7 VII

Księga Przypowieści

Paweł Śpiewak
Z Księgi Hioba dowiadujemy się, że mądrość pochodzi od Boga. Jak powiadał Eliahu: „duch jest w ludziach, a natchnienie Wszechmogącego daje rozum” (32, 8). Jest…

Bez złudzeń

O. Wacław Oszajca SJ
Jezusa przeważnie widzimy na krzyżu, ale to nie jest cała prawda o Nim. Był czas, kiedy Jezus cieszył się dużym wzięciem, był sławny, wielu chciało się do…

Ewangelizacja z modlitwy

Kard. Grzegorz Ryś
W ostatnią niedzielę czytaliśmy w kościołach fragment 9. rozdziału Ewangelii wg św. Łukasza: „Gdy [Jezus] raz modlił się na osobności, a byli z Nim uczniowie,…

Historia

W świetle pożogi

Wojciech Bonowicz
„Po obozie Bóg stał mi się bliższy”. „Nie wierzę w nic” – pisali po 1945 r. polscy więźniowie kacetów. Przez prawie 70 lat ich świadectwa leżały w ukryciu.
Chorwaci świętują ratyfikację traktatu akcesyjnego z Unią; wioska Selce (200 km od Zagrzebia), 16 maja 2013 r. / Fot. Antonio Bat / EPA / PAP

Ucieczka przed Bałkanami

Maciej Czerwiński
„Śródziemnomorze takie, jakim było kiedyś”: to hasło nie tylko zachęca potencjalnych turystów do odwiedzenia Chorwacji. Ma też głębszy sens: podkreśla…

Nauka

/ Rys. Marek Adamik

Intymne DNA

Anna Bartosik
Nauka staje właśnie przed nowym wyzwaniem, które może zaważyć na jej rozwoju. Czy sądy na całym świecie będą zasypywane pozwami od dawców materiału…

Kultura

ZOBACZYĆ WARTO

AP
29 czerwca – 5 lipca
Kadr z filmu „Bling Ring” / Fot. Merrick Morton / FORUM FILM POLAND

Żywoty równoległe

Anita Piotrowska
Komediowa opowieść o znudzonych nastolatkach staje się metaforą współczesności.

Bitwa o teraźniejszość

Marcin Kościelniak
Dzień bitwy warszawskiej 1920 r., kiedy wojska polskie zatrzymały rewolucję bolszewicką, pokazuje się na scenie jako moment początkujący klęskę...

W SKRÓCIE

AF
18 – 24 czerwca
Keith Jarrett / Fot. Tom Le Goff / CORBIS

Być jak Keith Jarrett

Kajetan Prochyra
Podśpiewujący, wściekły i nieprzejednany. Wydał właśnie nową płytę – prosto z serca jazzu.
/

Podróż do Namibii

Lektor
Bernhard Jaumann: GODZINA SZAKALA

Żegnaj, Tony!

Michał Olszewski
Czym tłumaczyć poruszenie, jakie na całym świecie wywołała śmierć odtwórcy głównej roli w serialu „Rodzina Soprano”?
Plaża na Placu Solnym, powstała podczas festiwalu T-Mobile Nowe Horyzonty; Wrocław, lipiec 2012 r. / Fot. Bartłomiej Kudowicz / FORUM

Sezonowy kombajn kulturalny

Paulina Wilk
Lato, więc co tydzień, to festiwal. Odbędzie się ich w Polsce kilkadziesiąt. Spektakularne wydarzenia stały się lejtmotywem życia artystycznego. Czy naprawdę…
Ewa Lipska, Kraków 2009 r. / Fot. Danuta Węgiel

Zagrajmy to jeszcze raz, droga Pani Schubert

Grzegorz Olszański
Lipska jest wyjątkowo konkretna, daleka od czułostkowości i kiczowatego liryzmu, niemal brutalnie rzeczowa.

Felietony

Powtórne przyjście

Marek Zając
Mój drogi Piołunie,

Dobranoc

Stanisław Mancewicz
Powagę sytuacji, w jakiej znalazła się ojczyzna, powagę malowaną na różne sposoby przez wszystkich, kompletuje informacja, że dobranockę w telewizji publicznej…

Poezja wagonu

Paweł Reszka
Piter wariował na jej punkcie.

Mówiłem, że to ptak

Wojciech Bonowicz
Rynek Główny w Krakowie, jakieś pięć, sześć lat temu.

Zmysły

Alejandro Fernández / Fot. Tonto Pesquera

Czerwony lejek

Michał Bardel
Alejandro ucina dyskusje o kolejnych warstwach aromatycznych, właściwej równowadze czy budowie wina. „Ale smakuje panu?” „Smakuje...” „No! W końcu zawsze o to…

Tygodnik Czytelników

W NASTĘPNYCH NUMERACH

TP
O. Maciej Zięba: Co papież chce powiedzieć Polakom?, a także:

NASZ AUTOR NAGRODZONY!

TP
Z przyjemnością informujemy, że Stanisław Zasada został nagrodzony w XI Konkursie Dziennikarskim o Nagrodę Marszałka Województwa Wielkopolskiego.
/

Ryszard Krynicki czyta swoje wiersze

TP
„Świty, znaki. Dwadzieścia cztery wiersze z lat 1965–2010” –

ŻYCZENIA DLA RYSZARDA KRYNICKIEGO

TP
„W rzece Ryszarda Krynickiego – tak jak w rzekach największych poetów – świat został odbity i trwa” – napisał niegdyś Jerzy Pilch.
/

NAGRODA JERZEGO TUROWICZA

TP
W grudniu 2012 roku obchodziliśmy setną rocznicę urodzin Jerzego Turowicza (1912–1999), twórcy i przez 50 lat redaktora naczelnego „Tygodnika Powszechnego”.

Wszyscy byliśmy rekolekcjonistami

Weronika Klawonn
Już drugi raz miałam szczęście uczestniczyć w rekolekcjach Klubów „TP” z udziałem ks. Bonieckiego.

Czym jest bierzmowanie

Ks. Tomasz
„TP” 24/13

Intymność nie na sprzedaż

Czytelnicy
„TP” 25/13
/ Rys. Marcin Wicha

LEKCJE CZYTANIA

TP
„Lekcje czytania” to akcja społeczna Fundacji Tygodnika Powszechnego, która ma na celu budzenie zainteresowania literaturą poprzez rozmowę o wybranych tekstach…

Dodatki w numerze TP 26/2013

Biblioteka Narodowa 2013

Okładka dodatku /

130 000 000 tytułów

Tomasz Makowski, Andrzej Franaszek
Tomasz Makowski, dyrektor Biblioteki Narodowej: W małej gminie biblioteka jest azylem społecznym, do którego każdy może przyjść, by bezpłatnie spędzić godzinę…
Notatniki Jerzego Turowicza – wśród nich pamiętnik pierwszoklasisty /

miniLeksykon

Anna Romaniuk
Nowości rękopiśmienne Biblioteki Narodowej

Państwowa Galeria Sztuki – Sopot (2013)

Okładka dodatku "Państwowa Galeria Sztuki - Sopot" /

Centrum życia

Zbigniew Buski, Agnieszka Sabor
Zbigniew Buski, dyrektor Państwowej Galerii Sztuki w Sopocie: Na tzw. „prowincji” dzieją się dziś w sztuce bardzo ciekawe rzeczy. Tam galeria stanowi punkt…

Śluby lwowskie

Agnieszka Sabor
Dzieje kolekcji malarstwa polskiego ze Lwowa to opowieść dla tych, którzy szanują galicyjską tradycję odpowiedzialności obywatelskiej.

Arcydzieła w iPadach

Maria Poprzęcka, Piotr Kosiewski
Maria Poprzęcka, historyk sztuki: Aplikacje na smartfony czy ipady dają nam poczucie kontaktu z dziełami. niestety To na nich się skupiamy, zamiast na…
Jan Matejko „Portret dzieci artysty” (1879) / Fot. Ilia Levin; dzięki uprzejmości Lwowskiej Narodowej Galerii Sztuki

Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie

TP
Plan najbliższych wystaw

Kolekcjoner

Piotr Kosiewski
Grospierre’a można porównać do archiwisty katalogującego rzeczywistość w jej najróżnorodniejszych przejawach.
Replika Gabinetu Owalnego w obiektywie Nicolasa Grospierre’a / Fot. Państwowa Galeria Sztuki w Sopocie

Camelot USA

Agnieszka Sabor
W oczach Amerykanów Gabinet Owalny to symboliczny środek świata.

VI Konferencja Krakowska - Polska w Europie wielu prędkości

Okładka dodatku "VI Konferencja Krakowska. Polska w Europie wielu prędkości" /

Polska w Europie wielu prędkości

TP
Mamy w Krakowie think tank. Od 2008 r. znani ekonomiści, socjolodzy i politolodzy, politycy i samorządowcy spotykają się corocznie na Rynku – w miejscu, które…
/ Fot. Kamila Buturla

Scenariusze rozwoju

Marek Sowa
Jednym z ważnych tematów spotkania w Krakowie była wspólna europejska waluta.
/ Fot. Kamila Buturla

Mamy przedsiębiorczość w genach

Olgierd Dziekoński
Olgierd Dziekoński, Sekretarz Stanu w Kancelarii Prezydenta RP: Aż 83 proc. Polaków deklaruje pozytywne nastawienie do przedsiębiorczości. Tego kapitału nie…
Od lewej: Marszałek Województwa Małopolskiego Marek Sowa, Minister Rozwoju Regionalnego Elżbieta Bieńkowska i Komisarz UE ds. Budżetu Janusz Lewandowski podczas otwarcia Konferencji. / Fot. Kamila Buturla

Co cię czeka, Europo

Anna Goc, Natalia Sromek, Katarzyna Tracz
Na naukowców, polityków i ekspertów spoglądali Zygmunt Stary i Wernyhora. Bo krakowskie debaty o przyszłości Europy, Polski i jej regionów toczyły się w tym…
/ Fot. Kamila Buturla

Bój o konkurencyjność

Janusz Lewandowski, Natalia Sromek
Janusz Lewandowski, Europejski Komisarz ds. Budżetu i Programowania Finansowego: Polską racją stanu jest maksymalne wykorzystanie nowej perspektywy finansowej…
/ Fot. Kamila Buturla

Czas na reset

Paul Dembiński, Katarzyna Tracz
Paul Dembiński, dyrektor Obserwatorium Finansów w Genewie: Pod presją kryzysu ludzie stwierdzają, że czasem przyjemniej zjeść u mamy niż w restauracji. Pozwala…
/ Fot. Kamila Buturla

Kierunek: specjalizacja

Roman Ciepiela
Chcemy wspierać wdrożenia dziesięciu technologii, które uznaliśmy za kluczowe dla rozwoju nowoczesnej gospodarki w regionie.
/ Fot. Kamila Buturla

Prędkość regionu

Janusz Sepioł
Janusz Sepioł, senator: Wyrosło pokolenie wyszehradzkie, które łączy wspólnota losów.
/ Fot. Kamila Buturla

Wizja i zaufanie

Andrzej Ryś, Komisja Europejska
Partnerstwo to nie łańcuch, to sieć.
/ Fot. Kamila Buturla

Inwestycje, nie zapomogi

Elżbieta Bieńkowska
Nie wyobrażam sobie końca polityki regionalnej. Elżbieta Bieńkowska, Minister Rozwoju Regionalnego
/ Fot. Kamila Buturla

Kluczowe wyzwania

Tadeusz Markowski
Tadeusz Markowski, Przewodniczący Komitetu Przestrzennego Zagospodarowania Kraju PAN: Musimy dziś przyznać, że istnieją uwarunkowania, które źle oceniliśmy, i…
/ Fot. Kamila Buturla

Wspólnotowe pole

Krzysztof Szczerski
Krzysztof Szczerski, Poseł na Sejm RP W jaki sposób przesunąć potencjał Unii na nowe obszary, nie tracąc obecnych? I czy oczekują tego obywatele?
/ Fot. Kamila Buturla

Zawiedzione nadzieje

Stefan Kawalec
Stefan Kawalec, Prezes Capital Strategy Sp. z o.o.: Wydarzenia w strefie euro pokazują, jak wysokie mogą być koszty utraty suwerenności walutowej.

Magazyn Literacki: Literatura i seks (5-6/2013)

/ repr. Stanislav Krasilnikov / ITAR-TASS / FORUM

Magazyn Literacki 5-6/2013

TP
Literatura i seks
Hans Bellmer, Lalka 1932–1945. Zbiory Muzeum Centre Pompidou-Metz, Francja / Fot. Alexandre Marchi / FORUM

Wirowanie w pralce

Grażyna Plebanek
Od wielu miesięcy pornograficzna trylogia o Anastasii i Greyu zajmuje pierwsze miejsca na listach polskich bestsellerów. O czym świadczy ten sukces czytelniczy…

Łowy na Odradka

Jan Gondowicz
Dobra proza aranżuje specjalnie ciemne kąty, które zaludnia nie wiedzieć co, jakiś Kafkowski Odradek, niepokojący stwór spoza porządku rzeczy...

Zły Eros

Stanisław Mancewicz
Mimo wyraźnych intencji pisarzy konserwatywnych to sfera Erosa w ich książkach jest najciekawsza. Nie obraz ojczyzny, malowany z pasją w barwach sinych, i nie…
Hans Bellmer, Tysiąc dziewcząt, 1950–1975 / Fot. Christie’s Images / CORBIS

Katullus grafficiarz

Grzegorz Jankowicz
Subtelny poeta, nobliwy obywatel Rzymu – czy wszetecznik, występny kochanek i autor najbezecniejszych wierszy w historii poezji? Lojalnie uprzedzam, że pisząc…
Thomas Bernhard w swoim domu w Ohlsdorf, Austria, 1976 r. / Fot. Michael Horowitz / ANZENBERGER / FORUM

Zredagować siebie

Karol Franczak
Wydawniczy festiwal Thomasa Bernharda trwa. Tym razem do księgarń trafia jedna z ważniejszych jego powieści, w zgodnej opinii krytyków uważana za punkt zwrotny…

Kuglarz z Bombaju

Wit Szostak
O tej powieści trudno pisać bez słowa na „f”, bo słowo na „f”, czyli fatwa, rzucona na autora wiele lat temu, uczyniło go męczennikiem za sprawę. Tylko że z…

Krajobraz niemożliwy do ocalenia

Wit Szostak
Są takie książki o Italii – jak „Obrazy Włoch” Muratowa czy „Barbarzyńca w ogrodzie” Herberta – które pomagają odkryć sekretne przejścia, niedostępne mentalnie…

Owoce kontemplacji

Magda Heydel
Wolałabym, żeby ten tomik nosił tytuł wzięty z innego wiersza Kamieńskiej: „Nie ma rzeczy wielkich”. Może wtedy jeszcze ostrzej ukazałoby się przejmujące…

Milimetry słowa

Magda Heydel
Koncentracja, uwaga i precyzja to słowa, którymi można opisać także styl i sens próz Roberta Walsera, znanych jako mikrogramy...

Urzędnicy po pracy

Grzegorz Wysocki
Paweł Potoroczyn, Ludzka rzecz | Wojciech Kłosowski, Nauczyciel Sztuki | Igor Ostachowicz, Noc żywych Żydów
Witold Gombrowicz, Vence 1965 r. / Fot. Bohdan Paczowski / MUZEUM LITERATURY / EAST NEW

Poza Ulro

Jerzy Franczak
Łukasz Tischner, Gombrowicza milczenie o Bogu | Autor opisuje stan chwiejnej nierównowagi pomiędzy dwiema opcjami światopoglądowymi. Nie mogę się jednak oprzeć…
Serhij Żadan, Kraków 2010 r. / Fot. Grażyna Makara

Zanurzenie w Ukrainie

Małgorzata Nocuń
Serhij Żadan, Woroszyłowgrad | To książka o najprawdziwszej Ukrainie, tak rzadko opisywanej w Polsce. I właściwie nieznanej, wolimy bowiem lukrowane opowieści.
Fragment okładki czasopisma dla mężczyzn „Malemen” z 2011 r. /

Wszystkie implikacje noszenia poszetki

Magdalena Miecznicka
Kilka lat temu jeden z działających w Polsce koncernów medialnych otworzył lifestylowy dodatek. Miało to być coś w rodzaju „Wysokich Obcasów”, ale dla mężczyzn…

W bagażu podręcznym

Joanna Olech
Książki wakacyjne. Dla całkiem małych i trochę większych. Do walizki i plecaka. W sam raz na podróż tam i z powrotem. Smacznego!

Kosmiczny, czyli kosmetyczny

Stanisław Bajtlik
W 1977 r. ukazała się słynna książka amerykańskiego fizyka Stevena Weinberga, nagrodzonego dwa lata później Noblem, zatytułowana „Pierwsze trzy minuty”...

Obecność

Ks. Adam Boniecki
Oglądamy bohatera tej książki z różnych perspektyw – i my, którzy mieliśmy poczucie, że go znamy, odkrywamy, że była to znajomość niepełna.

Ludzie rodzą tylko ludzi

Katarzyna Kubisiowska
Jesper Juul, Agresja – nowe tabu; Życie w rodzinie | Duński pedagog i psychoterapeuta w każdej książce odwołuje się do mocy płynącej z rozmowy.

Czekanie

Inga Iwasiów
Mnie oczywiście „Kronos” nie oburza. Nie oburza mnie także marketing, raczej zdumiewa sukces w tej dziedzinie. Kto daje się nabierać? – oto najżywiej nurtujące…

Miasto

Piotr Śliwiński
Lubię Lublin. Prawdziwe miasto, niezadeptane przez miliony turystów, trudny do podrobienia urok, niewielkość, ambicje na ludzką miarę, otchłanie pamięci,…
/

MOJE STORY

Bartosz Minkiewicz
Hans Bellmer, Przeguby, 1954 / Fot. Christie’s Images / CORBIS

La Poupée

Piotr Kosiewski
W 1933 r. Hans Bellmer (który urodził się w Katowicach w 1902 r.) tworzy w Berlinie swoją pierwszą lalkę – naturalnej wielkości postać młodej dziewczyny. Potem…