Szanowny Użytkowniku,

25 maja 2018 roku zaczyna obowiązywać Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (określane jako „RODO”, „ORODO”, „GDPR” lub „Ogólne Rozporządzenie o Ochronie Danych”). W związku z tym informujemy, że wprowadziliśmy zmiany w Regulaminie Serwisu i Polityce Prywatności. Prosimy o poświęcenie kilku minut, aby się z nimi zapoznać. Możliwe jest to tutaj.

Rozumiem

Reklama

Prędkość regionu

Prędkość regionu

24.06.2013
Czyta się kilka minut
Janusz Sepioł, senator: Wyrosło pokolenie wyszehradzkie, które łączy wspólnota losów.
Fot. Kamila Buturla
P

Powstała przed dekadą metafora „Europy wielu prędkości” nie jest już użyteczna – dyskusja zredukowała się do podziału na strefę euro i kraje poza nią. Ale podział taki nie jest jedynym. Można dziś mówić o przynajmniej czterech grupach krajów. Wewnątrz strefy euro są państwa wierzycieli strefy – czyli wszyscy pożyczkodawcy, liderzy – i outsiderzy wewnętrzni, skazani na pomoc finansową pozostałych członków. To de facto lennicy. Poza strefą euro istnieją dwie grupy: outsiderów silnych ekonomicznie i politycznie uzależnionych od Niemiec (to cała Europa Środkowa) oraz outsiderów niezależnych, nie bardzo wiedzących, co ze sobą zrobić (Wielka Brytania, kraje skandynawskie).
My należymy do outsiderów uzależnionych, a ich najbardziej charakterystyczną cechą jest gęstniejąca współpraca regionalna. Kluczową rolę w naszym regionie spełnia Grupa Wyszehradzka: wielokrotnie wyśmiewana i uznawana za martwą. Michal Kořán z uniwersytetu w Brnie napisał: „Grupa Wyszehradzka przebyła długą drogę od wąskiego, zagubionego kółka politycznych liderów na początku lat 90. do rozpoznawalnej, wielopoziomowej, złożonej i relatywnie efektywnej grupy subregionalnej”.
Co sprawiło, że po latach bezruchu Grupa Wyszehradzka znów zaczęła współpracować? Słowenia stała się nieformalnym członkiem Grupy, deklarację przystąpienia złożył premier Rumunii, realizuje się projekty zwane partnerstwem wschodnim, można zaobserwować wzrost wewnętrznej wymiany handlowej... Istotne jest zmniejszenie różnic w poziomie ekonomicznym krajów, ważna jest także stabilizacja polityczna w Polsce oraz nasze wzorcowe stosunki z Niemcami i poprawa relacji z Rosją – wzmacnia to zaufanie członków Grupy do Polski. Istotną rolę odegrało też zwiększenie intensywności kontaktów. Ale co najważniejsze: wyrosło pokolenie wyszehradzkie, które łączy wspólnota losów.
Grupa potrzebuje nowych celów, jak poprawa bezpieczeństwa energetycznego, kooperacja wojskowa oraz stworzenie jednolitego, ciągłego systemu transportowego: jesteśmy obszarem największych inwestycji drogowych w Europie, ale każde państwo ma własny system. Ważna jest też rozbudowa wspólnych instytucji, np. banku środkowoeuropejskiego.
Istnieje kilka modeli regionalnej integracji. Pierwszy to model z jednym aktywnym państwem – stabilizatorem (np. Rosja w Unii Euroazjatyckiej). Kolejny to model wielu aktorów o wyrównanym poziomie, jak historyczna UE. Trzeci to region z ukrytym podmiotem dominującym, który nie chce bądź nie może otwarcie odgrywać takiej roli. Ostatni model to region o potencjale definiowanym zewnętrznie z powodu braku wewnętrznej równowagi. Do tej pory mieliśmy do czynienia z tym ostatnim: byliśmy regionem pomiędzy Rosją a Niemcami. Dziś przechodzimy w stronę trzeciego modelu: jest to region z miękką i dyskretną hegemonią Polski.
Znajdujemy się w momencie narodzin nowego kręgu własnych prędkości. Nie wiem, ile jest w tej chwili prędkości w Europie, ale wiem, że powinien istnieć krąg środkowoeuropejski, któremu tempo powinna nadawać Polska.

Czytasz ten tekst bezpłatnie, bo Fundacja Tygodnika Powszechnego troszczy się o promowanie czytelnictwa i niezależnych mediów. Wspierając ją, pomagasz zapewnić "Tygodnikowi" suwerenność, warunek rzetelnego i niezależnego dziennikarstwa. Przekaż swój datek:

Dodaj komentarz

Usługodawca nie ponosi odpowiedzialności za treści zamieszczane przez Użytkowników w ramach komentarzy do Materiałów udostępnianych przez Usługodawcę.

Zapoznaj się z Regułami forum

Jeśli widzisz komentarz naruszający prawo lub dobre obyczaje, zgłoś go klikając w link "Zgłoś naruszenie" pod komentarzem.

Zaloguj się albo zarejestruj aby dodać komentarz

© Wszelkie prawa w tym prawa autorów i wydawcy zastrzeżone. Jakiekolwiek dalsze rozpowszechnianie artykułów i innych części czasopisma bez zgody wydawcy zabronione [nota wydawnicza]. Jeśli na końcu artykułu znajduje się znak ℗, wówczas istnieje możliwość przedruku po zakupieniu licencji od Wydawcy [kontakt z Wydawcą]