Tygodnik Powszechny Nr 1-2/2023

Edytorial

Ufność na miarę czasów

Ks. Adam Boniecki

Ludzkość robi rzeczy straszne. Ludzkość robi rzeczy wspaniałe. To są dwa wątki tej samej opowieści. Życzę Wam dobrego roku, cokolwiek to znaczy.

Obraz tygodnia

Ukraina: Strach i nadzieja

Wojciech Pięciak

Nie mogąc wygrać na froncie, Rosja chce zamrozić Ukrainę. „Przetrwamy i to. Czy mamy inne wyjście?” – mówią ludzie.

Kraj: człowiek roku

Krzysztof Story

My, wolontariusze. Drugi rok z rzędu człowiekiem roku „Tygodnika Powszechnego” w kategorii „Kraj” zostaje bohater zbiorowy.

Podlasie: Nie dla ludzi granica

Marcin Żyła

Obraz roku 2022: Pod koniec września Polska skończyła budowę płotu ze stalowych przęseł, które wieńczy drut żyletkowy. Rozciąga się on na długości 186 km.

Czy Tusk okaże się zajmujący dla wyborców?

Karolina Wigura

Obraz roku 2022: „Nie bądź nudny” to dziś pierwsze przykazanie polityki. Aż 53 proc. respondentów twierdzi, że pragnie być od niej jak najdalej.

Odra: ta katastrofa może się powtórzyć

KS

Obraz roku 2022: Według rządowego raportu przyczyną były toksyczne glony, ale dlaczego pojawiły się w Odrze? Tego wciąż nie wiemy.

Lex klęsk, czyli warto się bronić

Przemysław Wilczyński

Od weta do weta, od Lex Czarnek do Lex ­Czarnek 2.0 – tak czas płynący w 2022 roku może sobie odmierzyć minister edukacji i nauki.

Kraj w skrócie

Obraz roku 2022

Świat: człowiek roku Rishi Sunak

Marcin Żyła

Europa nie traci na znaczeniu – przeciwnie, w roku 2022 za sprawą wojny w Ukrainie znów znalazła się w centrum wydarzeń.

Iran: bunt wnuczek i wnuków rewolucji islamskiej

WJ

Obraz roku 2022: Śmierć 22-letniej Mahsy Amini wywołała młodzieżowy bunt.

Interesy i wartości, czyli dwie unijne „nogi”

Paweł Bravo

Obraz roku 2022: Po 24 lutego Unia pokazała, że wiele wypracowanych dotąd mechanizmów wspólnotowych potrafi służyć obronie wartości nieprzekładalnych…

Dobry prezydent, zły prezydent

Marta Zdzieborska

Obraz roku 2022: Szansę na odbudowę wizerunku USA nieoczekiwanie dała wojna w Ukrainie. ­Biden nie ustaje w staraniach na rzecz Kijowa i przekazuje pomoc…

Wojna i klimat

Krzysztof Story

Rok 2022 nie był dobry dla planety.

Koronawirus pustoszy Chiny

Maciej Müller

Obraz roku 2022: Obserwatorzy przewidują, że nadchodzi czas próby dla jedynowładztwa Xi Jinpinga, który politykę „zero covid” firmował i przedstawiał jako…

Wiara: człowiek roku Izabela Mościcka

Anna Goc

Kilka lat temu sama opuściła zgromadzenie. Dziś robi wszystko, by kobiety, które doświadczają przemocy w zakonie albo decydują się z niego odejść, nie były…

Pierwsze polskie ewangeliczki wyświęcone na księży

ASk

Obraz roku 2022: Kobiety po ukończeniu studiów teologicznych i odbyciu praktyk nie miały dotąd możliwości służyć jako księża, gdyż Kościół nie rozpoznał tego,…

Długa droga Franciszka

Edward Augustyn

Obraz roku 2022: Zrobię wszystko, by zatrzymać tę wojnę – powiedział papież Franciszek do abp. Swiatosława Szewczuka w trzecim dniu rosyjskiej inwazji na…

W nowym roku nowy kształt Kościoła

Piotr Sikora

Najważniejsze dla przyszłego kształtu Kościoła będzie to, co w najbliższym roku będzie się działo we wspólnotach, które powstały lub ożyły podczas synodalnych…

Katechista do zadań specjalnych

Artur Sporniak

Miniony rok zweryfikował więzi katolików z Kościołem, część z nich zmieniła swój charakter. Nie jest to tendencja w sposób oczywisty negatywna.

Kościół w skrócie

Kultura: człowiek roku Małgorzata Mirga-Tas

Piotr Kosiewski

W Wenecji reprezentowała Polskę, w Kassel jej prace wystawiono w ramach „RomaMoMA”, czyli Romskiego Muzeum Sztuki Współczesnej.

Jak celuloza zatrzęsła światem

Marek Rabij

Obraz roku 2022: Cenowe szaleństwo na rynku papieru zaczęło się w Azji. Po ataku Rosji na Ukrainę do Europy przestała płynąć tania pulpa celulozowa z Syberii.

Na niebie coraz mniej tych najpiękniejszych samolotów

ŻyM

Rok 2022: Lotnictwo pasażerskie znajduje się na progu epoki, której symbolami będą samoloty elektryczne, autonomiczne czy ponaddźwiękowe.

Zwierzę roku 2022: leniwiec

Łukasz Kwiatek

Dzisiejsze leniwce to nieliczni reprezentanci niegdyś wyjątkowo zróżnicowanej grupy zwierząt.

Czy to już koniec kryptowalut?

Agata Kaźmierska, Michał Gikowski

Z obietnicy wolności i bezpieczeństwa wyłaniają się w pełnej krasie chciwość, monopol i bezczelne oszustwa.

Nauka w skrócie

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Sąsiedzi: ludzie najbliżsi

Olga Drenda

Sąsiedztwo to zetknięcie z radykalną odmiennością. To, co w wielokulturowej Polsce przedwojennej było oczywistością, w PRL przeszło w sferę teorii i wyobrażeń…

Poczucie sąsiedztwa jest nadal istotne. Rozmowa z Rochem Sulimą

Roch Sulima, Marcin Żyła

Sąsiedztwo zmienia się współcześnie bardzo szybko. Jedno pozostaje takie samo: lepiej żyje się nam z następnym sąsiadem, a nie tym, z którym się bezpośrednio…

Kraj

Matyja: Koniec elit, jakie znamy

Rafał Matyja

Zegar elit został uregulowany przez doświadczenia epoki przełomu i transformacji, nie uległ zmianom nawet po wejściu do Unii. Cały czas wierzą one we względnie…

Zamknięte drzwi. O sytuacji ukraińskich dzieci ewakuowanych do Polski

Przemysław Wilczyński

Zapamiętują czołgi, mundury i karabiny. Nie chcą jednak o nich rozmawiać, wolą rysować. Wojna uruchomiła w nich wiele niezaleczonych traum z wcześniejszych lat.

Sygnaliści: informowanie o nieprawidłowościach w wielu krajach postrzegane jest jako obowiązek obywatelski

Eliza Leszczyńska-Pieniak

Zachód dba już o sygnalistów, zgłaszających nieprawidłowości w trosce o interes społeczny. W Polsce wciąż dominuje donosicielstwo, a ustawy chroniącej…

Zakleszczeni. Na ile PiS może jeszcze pozwolić Ziobrze?

Marek Kęskrawiec

Władza przez lata zdolna do podejmowania skutecznych działań nawet wbrew prawu dziś funkcjonuje jak samochód z pedałem gazu wciśniętym do podłogi, ale bez…

Świat

Wokół chipów będzie się toczyć jeden z głównych konfliktów roku 2023

Piotr Bernardyn

Są w smartfonach, komputerach, broni i technologiach sztucznej inteligencji – świat nie mógłby już bez nich funkcjonować. Nadchodzący rok upłynie pod znakiem…

Co zrobisz, gdy to się skończy? Zapytaliśmy o to Ukraińców z różnych zakątków kraju

Paweł Pieniążek

Chcą pokoju. Jakie mają marzenia na czas powojenny?

Wszystkie wpadki Elona Muska

Agata Kaźmierska, Michał Gikowski

Chciał być apostołem wolności słowa w mediach społecznościowych. W ciągu dwóch miesięcy, które minęły od zakupu Twittera, Elon Musk udowodnił jednak, że nie ma…

Miecze i lemiesze

Wojciech Jagielski

Wiktor But zawdzięcza wojnom wszystko: majątek, sławę i pełnię życia. Właśnie odzyskał wolność – także dzięki wojnie.

Wiara

Robić swoje, dużo czytać. Rady na czas niepokoju

o. Szymon Hiżycki, Maciej Müller

O. SZYMON HIŻYCKI, opat tyniecki: Z niepokojem radzę sobie, czytając Regułę św. Benedykta. Za jego czasów Europa po rozpadzie Rzymu kształtowała się na nowo…

„Rolą duchownych jest patrzeć władzy na ręce”. Portret abp. Swiatosława Szewczuka

Małgorzata Nocuń

Znaczenie jego głosu w Ukrainie wzrosło podczas inwazji. Autorytet abp. Swiatosława Szewczuka, zwierzchnika wspólnoty greckokatolickiej w tym kraju,…

Przesłanie Mędrców ze Wschodu

Tomasz P. Terlikowski

Nie wiadomo, ilu ich było ani skąd przybyli, a nawet dlaczego. Ale to właśnie ewangeliczni Magowie mogą stać się punktem wyjścia myślenia o nowej teologii…

Czytania

Jakubowe zmagania

Małgorzata Kordowicz

Oszajca: Gwiazdy z piekła rodem

O. Wacław Oszajca SJ

Gwiazda betlejemska świeciła czy nie? Przybycie do „nowonarodzonego króla żydowskiego” to fakt historyczny czy fikcja literacka? Spis ludności – był czy nie?

Zasięg Kościoła

Kard. Grzegorz Ryś

Widzenia

Piotr Sikora

Czytania liturgiczne

1 – 15 stycznia

Historia

230 lat temu Rosja i Prusy dokonały drugiego rozbioru Polski

Piotr Sauter-Zawadzki

230 lat temu Rosja i Prusy dokonały drugiego podziału Rzeczpospolitej. Po pierwszym mogła ona jeszcze egzystować, lecz drugi oznaczał jej koniec. A trzeci, dwa…

Nauka

Magik z krzemowej doliny

Łukasz Lamża

Algorytmy rysują, piszą i rozmawiają już jak żywe, czujące istoty. Budzi to problemy technologiczne i prawne, ale też kłopotliwe pytania o naszą własną…

Z oddechem

Języki obce

Marek Rabij

Mój dom należał wcześniej do nauczyciela miejscowej szkoły. W ogrodzie uprawiał szparagi. Powiedziałam mężowi, że my też musimy. Ziemi nie wolno odbierać tego…

Daj mi tę noc

Dariusz Kosiński

W ciągu trzech dekad – na naszych oczach, lecz niepostrzeżenie – noc sylwestrowa stała się jeszcze jedną areną walki. Zgromadzone na placach tłumy śnią o…

„Moje życie polega na ciągłej dekonstrukcji.” Paweł Pieniążek o pracy reportera wojennego

Paweł Pieniążek, Marek Kęskrawiec

Wojna widziana na własne oczy wygląda mniej strasznie niż w telewizji. Kiedy jednak zauważam, że staję się mniej wrażliwy, a niebezpieczeństwo przestaje budzić…

Pejzaż z upadkiem seraków. Jak znikają Alpy

Bartek Dobroch

Dramatyczne obrywy lodowców w Alpach zawsze były świadectwami ich burzliwego życia. Ostatnio świadczą o ich powolnym umieraniu.

Kultura

James Cameron, twórca patentowany. Oglądamy film „Avatar: Istota wody”

Jakub Majmurek

Według Jamesa Camerona reżyser jest jednocześnie inżynierem i wynalazcą, inspirującym technologię konieczną dla realizacji filmu. A jego wizje wymagały…

Festiwal Boska Komedia. Ile można z tym tabu?

Dariusz Kosiński

Gdy dzień schyla się ku nocy, nadchodzi czas pytań naprawdę niewygodnych – nie o Polskę, wolność i kulturę, ale o siebie. To one są tabu w społeczeństwie braku…

Z niechęci do głównego nurtu raperzy stworzyli jego doskonałą kopię

Jan Błaszczak

Hip-hop dzielił i rządził na polskim rynku muzycznym. W ostatnich latach dalej rządzi, ale już nie dzieli. Wchłaniał inne stylistyki, poglądy i głosy. Płynie…

Brno śladami Leoša Janáčka

Dorota Kozińska

Ilekroć gosposia wpadała w zachwyt nad ukończonym fragmentem dzieła, kompozytor gasił jej entuzjazm oschłym: „Nic nie rozumiesz”.

Arka odnaleziona, czyli „Fabelmanowie” Stevena Spielberga

Anita Piotrowska

To film o wielkiej pasji, która kiedyś dodała skrzydeł niepozornemu, kiepskiemu w sportach chłopakowi. I o nim samym – Stevenie Spielbergu, geniuszu kina.

Przypowieści. Nowe wydanie Wiktora Woroszylskiego

Lektor

„Historie” są zbiorem przypowieści, których akcja toczy się w różnych epokach – przypowieści o władzy i strachu, o zdradzie i wierności, oportunizmie i…

W sercu miasta

Michał Sowiński, Dominika Mietelska-Jarecka

W sercu miasta Krakowski Dom Kultury miał dwa kina, biblioteki, dział wydawniczy, a nawet planetarium. Sprawował także pieczę nad najsłynniejszym polskim…

Felietony

Stawiszyński: Nędza podsumowań

Tomasz Stawiszyński

Chciałbym wszystkim Czytelniczkom i Czytelnikom „Tygodnika” życzyć spokojnego nowego roku. Oby nastąpiła jakaś zmiana na lepsze po tych wszystkich…

Radzik: Katolicka wichrzycielka

Zuzanna Radzik

Jak możemy okazywać wam solidarność, oprócz protestów i petycji? – spytałam tutejszą, irańską aktywistkę, która gościła na VII Kongresie Kobiet w Brukseli.

Drenda: Jajo łasicy

Olga Drenda

Ponieważ jak zwykle zima zaskoczyła drogowców (lecz ucieszyła miłośników białego szaleństwa), myślę sobie o frazesach i komunałach.

Mancewicz: Bagaż rejestrowany

Stanisław Mancewicz

Oto umarł jedyny polski kosmonauta p. Mirosław Hermaszewski. Poleciał poniekąd znikąd donikąd i wrócił stamtąd w chwale.

Smaki

Noworoczne spaghetti aglio-olio

Paweł Bravo

Pomysł na proste ożywcze danie, gdy w Nowy Rok nie mamy siły na nic ambitnego.

Zmysły

Jak Messi wywalczył mistrzostwo podczas spaceru

Michał Okoński

Najlepszy piłkarz świata wywalczył w końcu mistrzostwo świata dla swego kraju. Zrobił to przy piątej, ostatniej próbie, u schyłku kariery. W dodatku zrobił to…

Tygodnik Czytelników

Historia rodzinna

Chciałbym nawiązać do artykułu Michała Kuźmińskiego o tym, „jak bez wychodzenia z domu zacząć poszukiwania rodzinnej historii”. Historia pasjonowała mnie od…

List do działu Wiara. Jak Jan Paweł II walczył z pedofilią?

„TP” 45 / 2022