Autor: Dariusz Kosiński

dariusz.kosinski@uj.edu.pl

Profesor w Katedrze Performatyki na UJ w Krakowie. Autor książki „Teatra polskie. Historie”, za którą otrzymał w 2011 r. Nagrodę Znaku i Hestii im. Józefa Tischnera oraz Naukową Nagrodę im. J. Giedroycia.

Materiały autora

Spektakl "Niewyczerpany żart" Davida Fostera Wallace'a w reż. Kamila Białaszka // Fot. Karolina Jóźwiak / Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego

Kiedyś teatr był jak Netflix. Jak dziś scena czerpie z literatury?

Dariusz Kosiński
Przedstawienia na podstawie powieści i opowiadań stały się w ostatnich sezonach specjalnością polskiego teatru. Fala narasta. Czas zapytać: co ją wzbudza i co…
Koncert zespołu Dezerter, na zdj. Robert Matera. Wrocław, 2 maja 2023 r. //ot. Karol Makurat / REPORTER

Tylko Dezerter wciąż uczy, że zadowolenie z siebie jest wrogiem myślenia

Dariusz Kosiński
Sprzedażowy sukces nieprzymilnej płyty „Wolny wybieg” to bardzo dobra wiadomość dla tych, którzy nigdy nie słuchali polskiego punk rocka.
Spektakl „Europa", w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego, Nowy Teatr w Warszawie // Fot. Magda Hueckel / Nowy Teatr

„Europa” Warlikowskiego: wyjątkowo płaski i sztampowy spektakl

Dariusz Kosiński
Czas powiedzieć: stop. Mamy dość masakry i ludobójstwa odgrywanego na scenie tylko po to, by śmietanka towarzyska poczuła się lepiej.
Spektakl „Między nogami Leny, czyli Zaśnięcie Najświętszej Marii Panny według Caravaggia” w reż. Agaty Duda-Gracz. Teatr Śląski // Fot. Przemysław Jendroska / Teatr Śląski

Najciekawsze premiery teatralne pierwszej połowy 2026 r. według „Tygodnika Powszechnego”

Dariusz Kosiński
Już dziś jesteśmy zasypywani spektakularnymi premierami, a wiosna zapowiada się burzą atrakcji. Oto lista spektakli, na które warto czekać.
Spektakl „Prawdziwa historia”, reż. Michał Zadara. Teatr Polski we Wrocławiu // Fot. Natalia Kabanow / materiały prasowe

Michał Zadara pokazuje, jak robić teatr dla szerokiej publiczności

Dariusz Kosiński
Teatr Polski nie obiecuje wielkich idei, artystycznych wstrząsów, społecznego zaangażowania. W zamian oferuje jednak widzom politykę transparentności, nie…
Maja Kleczewska z zespołem Teatr Śląskego z nagrodą Grand Prix ze spektakl „Tkocze” 18. Festiwalu Teatralneego „Boska Komedia”. Kraków 15 grudnia 2025 r. // Fot. Artur Rakowski / materiały prasowe

Teatr na bogato i dla bogatych. Podsumowujemy festiwal Boska Komedia

Dariusz Kosiński
Radość z tryumfu Teatru Śląskiego na Boskiej Komedii mąci mi fakt, że wyróżniono przedstawienie efektowne i atrakcyjnie zainscenizowane, ale jedynie udające „…
Boska Komedia Festiwal

„Rok, w którym nie było lata” Florentiny Holzinger: zestaw teatralnych oczywistości

Dariusz Kosiński
Wszystkie te prowokacje i proroctwa słyszeliśmy już wiele razy. Lęk przed śmiercią, który Holzinger dla siebie odkryła, też nam nieobcy – recenzujemy głośny…
Danuta Stenka jako Katarzyna w przedstawieniu "Termopile polskie", reż. Jann Klata. Teatr Narodowy w Warszawie // Fot. Karolina Jóźwiak / Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego

Teatr Jana Klaty jest mocny, dający do myślenia i mało przyjemny

Dariusz Kosiński
Rosja nie kieruje się sentymentami, a logika jej historii nie ma litości dla słabych. Gdy przerażony Stanisław August widzi, że wkrótce straci tron, i pyta, co…
Spektakl „Tkocze”, reż. Maja Kleczewska. Produkcja: Teatr Śląski w Katowicach // Fot. Przemysław Jendroska / materiały prasowe

Festiwal Boska Komedia w Krakowie: pytania o teatr i świat

Dariusz Kosiński
W tegorocznym programie Boskiej Komedii szczególnie interesujące są propozycje z pogranicza teatru i innych sztuk przedstawieniowych.
„Sublokatorka” na podstawie prozy Hanny Krall, reż. Maja Kleczewska, Teatru Powszechny w Warszawie // Fot. Karolina Jóźwiak / Teatr Powszechny w Warszawie

Nuda Zagłady. „Sublokatorka” Kleczewskiej wytrąca widzów z równowagi

Dariusz Kosiński
Wszyscy jesteśmy sublokatorkami – świat i historia wciąż nam o tym przypominają. Męczące przedstawienie Mai Kleczewskiej jest także o tym.
„Pan Tadeusz”, reż. Wojtek Klemm // Fot. Joanna Siwiec & Bartek Barczyk / Teatr im. J. Słowackiego w Krakowie

Po co nam dzisiaj „Pan Tadeusz”? Czas czytania eposu po dobroci minął

Dariusz Kosiński
W tym roku dobrał się do epopei Adama Mickiewicza młody polski teatr krytyczny. Co zobaczył w „Panu Tadeuszu”, i z jakim skutkiem?
Ilustracja: APAYO / Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Siedem powodów, dla których namiętnie oglądaliśmy Konkurs Chopinowski

Dariusz Kosiński
Konkurs Chopinowski stał się dla nas ważnym wydarzeniem. Dyskusje o nim wykraczają poza wąskie środowisko melomanów. „Zwycięża muzyka” – mówią z dumą…
Spektakl „Protest kielecki. Do kogo należą Kielce?”, reż. Jakub Skrzywanek. Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach // Fot. HAWA / materiały prasowe

„Protest kielecki. Do kogo należą Kielce?”: takiego teatru potrzebujemy

Dariusz Kosiński
Dwa pytania: „do kogo należy miasto” i „do kogo należy teatr” spotkały się w centrum Kielc i splotły w niepokojący węzeł.
„Krzyżacy” reż. Jan Klata. Teatr im. Stefana Jaracza w Olsztynie // Fot. Karolina Jóźwiak / materiały prasowe

„Krzyżacy” Jana Klaty wierzgają nóżkami. Sceny z Sienkiewicza, których nie pamiętasz

Dariusz Kosiński
Świetny koncept, znakomity zespół realizatorów i fantastyczna ekipa aktorska. Olsztyńscy „Krzyżacy” Jana Klaty i Ishbel Szatrawskiej są jak rekonstrukcja bitwy…
Scena ze spektaklu "Krzyżacy", reż. Jan Klata, 2025 r. // Fot. Karolina Jóźwiak / materiały prasowe Teatru Jaracza w Olsztynie

Teatralne premiery drugiej połowy 2025 roku. Co warto zobaczyć?

Dariusz Kosiński
Polski teatr znajduje się w fazie dynamicznych przemian. Najbliższe miesiące przyniosą kolejne zwroty akcji, dzięki czemu czeka nas pasjonujący czas.
Tauron Nowa Muzyka - koncert Richie Hawtin. Katowice, 21 czerwca 2025 r. // Fot. MicPaw // materiały prasowe organizatora

Po co nam dobre festiwale muzyczne? Odpowiedzi szukałem w Katowicach

Dariusz Kosiński
Festiwalowe lato rozpoczęło się na dobre w katowickiej Strefie Kultury imprezą, która daje prawdziwe poczucie wolności. Łącznie z wolnością wymknięcia się bądź…
Krystian Durman i Małgorzata Walenda w spektaklu "Rewizja procesu Jezusa", reż. Katarzyna Kozyra // Fot. HaWa / Materiały prasowe Teatru Starego w Krakowie

Katarzyna Kozyra i Grzegorz Bral proponują dwa spektakle na koniec sezonu. Jak się udały?

Dariusz Kosiński
W zaskakująco chłodnym, a dla wielu katastrofalnym polskim czerwcu 2025 w krótkim odstępie czasu przywołano w teatrze dwie wielkie religijne postacie i…
The Wall, reż. Paweł Miśkiewicz, Teatr Dramatyczny // Materiały prasowe

„The Wall” Pawła Miśkiewicza: spektakl o wykorzystywaniu strachu jako narzędzia polityki

Dariusz Kosiński
Wielkie brawa dla całego zespołu i szacunek dla Teatru Dramatycznego za tę premierę.
„Symphony of Rats” wg Richarda Foremana, reż. Elizabeth LeCompte i Kate Valk, The Wooster Group, pokazy na weneckim Biennale Teatro. // Fot. Keetja Allard / materiały prasowe

Teatralne lato 2025: przewodnik po najważniejszych wydarzeniach

Dariusz Kosiński
Ostatnie głośne premiery, a także duże festiwale polskie i zagraniczne – mimo że letnie miesiące to dla teatru okres przerwy, jego wielbicielki i wielbiciele…
Teatr Powszechny im. Zygmunta Hübnera, „Opowieść zimowa" na podstawie dramatu Williama Shakespeare'a, reż. Pamela Leończyk // Fot. HaWa / materiały prasowe

„Hamlet” w Teatrze Narodowym to porażka. Idźcie na „Opowieść zimową” do Powszechnego

Dariusz Kosiński
Na czym polega dziś wielkość Szekspira? Czy nie jest aby wmówieniem? I czy wmówienie to nie stanowi przeszkody na drodze wyjścia z iluzji o uniwersalnej wiedzy…
Jerzy Grzegorzewski w Teatrze Narodowym. Warszawa, listopad 2000 r. // Fot. Wojciech Plewiński

20. rocznica śmierci Jerzego Grzegorzewskiego

Dariusz Kosiński
Dwadzieścia lat po śmierci Jerzy Grzegorzewski jest wielkim mitem polskiego teatru. I jak to prawdziwy mit, ujawnia niepokojące i skryte w naszej kulturze…
Marsz "Miliona serc". Warszawa, 1 października 2023 r. // Fot. Beata Zawrzel / NurPhoto / Getty Images
Wersja audio

Dansing patriotów: dlaczego PiS i PO znowu chcą, żebyśmy stawili się na polityczne marsze

Dariusz Kosiński
W świecie rozproszonej władzy, niepewnej prawdy i zatartej różnicy maszerowanie stało się najważniejszym sposobem wytwarzania iluzji tego, co było podstawą…
Radosław Krzyżowski i Dorota Segda w spektaklu "Zamach na Narodowy Stary Teatr. Narodziny narodu'", reż. Jakub Skrzywanek // Fot. Natalia Kabanow / Narodowy Stary Teatr im. Heleny Modrzejewskiej

„Zamach na Narodowy Stary Teatr” to przedstawienie nieudane i nieudolne

Dariusz Kosiński
Czas najwyższy, by zacząć prawdziwy zamach na narodowy stary teatr – nie tylko ten krakowski. Polska tradycja teatralna wyznaczana przez „Dziady” ma już…
Spektakl „Anioły w Warszawie” w reż. Wojciecha Farugi, Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka // Fot. Karolina Jóźwiak / materiały prasowe

„Anioły w Warszawie” to spektakl wciągający, sprawnie wyreżyserowany i zagrany

Dariusz Kosiński
Jeśli chcecie zobaczyć, jak wygląda współczesny teatr dbający o sens i publiczność, wybierzcie się do stolicy.
Zespół "Siekiera" na festiwalu w Jarocinie, 1984 r. // Fot. Jan Hausbrandt / East News

Książka „Fala. Rok 1984 i polski postpunk” Rafała Księżyka to opowieść nie tylko dla fanów

Dariusz Kosiński
Tak, należę do kombatantów wspominających zbuntowaną młodość, która nas zawiodła w 1984 r. do Jarocina. Ale właśnie dlatego mogę powiedzieć, że „Fala” Rafała…
Maja Kleczewska podczas próby medialnej spektaklu Bachantki w Teatrze Powszechnym. Warszawa, 4 grudnia 2018 r. // Fot. Adam Stępień / Agencja Wyborcza.pl

Klata i Kleczewska to już klasycy. Smutna prawda o nowym układzie warszawskim w teatrze

Dariusz Kosiński
Zmiany na stanowiskach dyrektorskich w ważnych warszawskich teatrach potwierdzają, że rewolucja się wyczerpała. Co było, wróciło. Znów mamy dramat.
Scena ze spektaklu "Susan Sontag", reż. Agnieszka Jakimiak i Mateusz Atman // Fot. HaWa / Materiał prasowy Teatru im. Jaracza w Olsztynie

Sztuka to kwas dla mas. Uwolnienie z żelaznego uścisku rzeczywistości

Dariusz Kosiński
W teatrze miała być rewolucja, która polskie symbole zrówna z ziemią. Nic z tego. Zamiast niej mamy osobistą politykę. Oto jej przykłady.
Sesja zdjęciowa do spektaklu „Tkocze"w reżyserii Mai Kleczewskiej, w Walcowni Cynku w Katowicach // Fot. Przemysław Jendroska / Teatr Śląski

Wiosna w teatrach – co warto zobaczyć na polskich scenach

Dariusz Kosiński
Zapowiedzi wydarzeń teatralnych na pierwszą połowę 2025 r. budzą nadzieję. Już hasłowa lista premier powinna obudzić teatromanów z zimowego snu.
Jan Klata. Wrocław, 25 września 2024 r. // Fot. Tomasz Pietrzyk / Agencja Wyborcza.pl

Jan Klata nowym dyrektorem Teatru Narodowego

Dariusz Kosiński
Teatry Klaty i Englerta wbrew pozorom sporo łączy: obaj proponują oryginalne, szukające związków ze współczesnością interpretacje ważnych tekstów literackich,…
teatr narodowy w warszawie

Konkurs na dyrektora Teatru Narodowego w Warszawie: znamy finalistów

Dariusz Kosiński
Wybór, którego dokona ministra Hanna Wróblewska, pokaże, co obecny rząd myśli o kulturze. Czy traktuje ją jak poważnego partnera, który ma prawo do zadawania…
Jan Englert w Teatrze Narodowym. Warszawa, 6 czerwca 2022 r. // Fot. Jacek Domiński / Reporter

Ministerstwo kultury wygasza narodową scenę

Dariusz Kosiński
W najbliższym czasie ma nastąpić zmiana kierownictwa w jednej z najważniejszych polskich instytucji kulturalnych – Teatrze Narodowym w Warszawie. Czy…
Otwarcie Muzeum Sztuki Nowoczesnej. Warszawa, 25 października 2024 r. // Fot. Adam Stępień / Agencja Wyborcza.pl

Patron roku 2025: Stefan Żeromski zadaje pytania o kulturę

Dariusz Kosiński
Stefan Żeromski znalazł się w tłumie ustanowionych przez Sejm i Senat patronów roku 2025. Mało kto jednak pamięta, że na ten rok przypada też setna rocznica…

Nowe biografie Swinarskiego i Szajny, czyli powrót do „złotej ery” polskiego teatru

Dariusz Kosiński
Nad biografiami Swinarskiego i Szajny zawisa to samo pytanie: dlaczego ci niezwykli, uważani za genialnych ludzie zwrócili się ku teatrowi? A jeszcze bardziej…
Scena ze spektaklu "Ciało dziewczyny" w reżyserii pani Pameli Leończyk. Łódź, 24 października 2024 r. // Fot. HAWA / Materialy prasowe Teatru Nowego

Reżyserki Ewa Platt i Pamela Leończyk wkrótce mogą nadawać ton polskiemu teatrowi

Dariusz Kosiński
Twórczynie dwóch niedawnych premier wkrótce mogą nadawać ton polskiemu teatrowi. Może nie wiodący, ale czysty i oryginalny. Mimo wielu różnic ich spektakle…
Scena ze spektaklu "Persona. Ciało Bożeny", reżyseria Jędrzej Piaskowski // Fot. Jeremi Astaszow / Materiały prasowe Teatru Zagłębie

Teatry lokalne: wszystko, czego nie wiecie o Polsce

Dariusz Kosiński
Jest sposób na poznanie polskiego życia większościowego, naszej rozproszonej narodowej codzienności, która nieuchronnie umyka przed socjologami. W Sosnowcu…
Scena ze spektaklu "Wojna i Pokój" w reżyserii Janusza Opryńskiego. Katowice, 25 września 2024 r. // Fot. Przemyslaw Jendroska / Materiały prasowe Teatru Śląskiego

„Wojna i pokój” w Teatrze Śląskim. Jak Tołstoja i Tukidydesa wystawia jeden z najlepszych zespołów w Polsce

Dariusz Kosiński
Wojna i śmierć jako rozwiązania bezwzględnie racjonalne? W Teatrze Śląskim opowiadają o nich Tołstoj i Tukidydes. Nie, wojna to nie przypadek i patologia, a…
Korek na Zakopiance na odcinku Zakopane - Biały Dunajec. 16 sierpnia 2007 r. // Fot. Marek Podmokły / Agencja Wyborcza.pl

Pojechałem nową zakopianką. Wolałem korzystać ze starej

Dariusz Kosiński
Jeszcze nie tak dawno zakopianka była drogą dla wybranych. Tych, którzy mieli auto albo zdołali wepchnąć się do autobusu. Potem była zatłoczona i niebezpieczna…
"ahat ilī. Siostra bogów", reż. Anna Augustynowicz, Teatr Polski w Bydgoszczy, premiera 31.08.2024 r. // Fot. Natalia Kabanow / materiały prasowe

Najważniejsze teatralne premiery sezonu jesień-zima 2024

Dariusz Kosiński
Nie ma rady: trzeba brać do ręki kalendarz i zapisywać daty kolejnych świetnych spektakli w Gdyni, Kielcach, Łodzi, Rzeszowie, Szczecinie czy Warszawie. Oto…
MALTA FESTIVAL

Malta Festival wie, jak o sobie mówić. Ale czy ma jeszcze coś do powiedzenia?

Dariusz Kosiński
Wielki Festiwal Malta zawsze odbijał przemiany kultury. Dziś, firmowany przez Dominikę Kulczyk, działa jak globalny rynek sztuki, podporządkowany „…
Anna Szymańczyk spektaklu „Nasze czasy” w reżyserii Weroniki Szczawińskiej // Fot. Karolina Jóźwiak / materiał prasowy Tetaru Dramatycznego w Warszawie

W teatrze trwa rewolucja, której nikt nie widzi

Dariusz Kosiński
Są blisko codzienności, daleko od wstrząsów, szoków i nadmiernych uniesień. Nie interesuje ich teatralna rewolucja, ale i tak zmieniają nasz obraz świata.
Defilada z okazji Święta Wojska Polskiego, Warszawa, 15 sierpnia 2024 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Za co kochamy Wojsko Polskie? Za sprzęt i defilady

Dariusz Kosiński
Wszyscy Polacy chcą, żeby wreszcie było normalnie. Ale defilada potwierdza, że zgoda ta obejmuje także akceptację polskiego zabijania. Jest w nas ledwo ukryte…
Jakub Kochanowski podczas meczu półfinałowego ze Stanami Zjednoczonymi. Paryż, 7 sierpnia 2024 r. // Fot. Matthew Stockman / Getty Images

To nie chęć „nap...lania” przeciwników zapewniła siatkarzom olimpijski sukces. Czego możemy się od nich nauczyć?

Dariusz Kosiński
Kibicując polskim siatkarzom, oklaskujemy też siebie samych – potrafiących sobie poradzić mimo wszystko. Mamy z czego się cieszyć, a nawet: być dumni. Nawet…
Obywatel Piszczyk, reż. Andrzej Kotkowski, 1988 r. // Inplus / East News

Jerzy Stuhr: Polak charakterystyczny. Grywał role podniosłe, ale upodobał sobie „wyższą komikę”

Dariusz Kosiński
Bez patosu odkrywał i odsłaniał powagę i głębię spraw, którymi trzeba się zajmować w zwykłym życiu. Dlatego jego twarz to wszystkie nasze twarze.
Fragment wystawy "Światło i Mrok. Teatr Leszka Mądzika" w Centrum Polskiej Scenografii. Katowice, 24 czerwca 2024 r. // Fot. Sonia Szeląg / Muzeum Śląskie w Katowicach

W mroku, czyli u siebie. Teatr Leszka Mądzika

Dariusz Kosiński
Leszek Mądzik zawsze był twórcą osobnym i oryginalnym. Nic dziwnego, że poświęcona mu wystawa w Centrum Scenografii Polskiej tak bardzo kontrastuje z…
AR50 Remiksy, Piosenka, 2024 r. // Fot. Filip Preis / materiały prasowe teatru Komuna Warszawa

Akademia Ruchu: na czym polegała jej wyjątkowość

Dariusz Kosiński
W naszych codziennych ruchach i gestach Akademia Ruchu odkrywała formy bezradnego pogodzenia. Dziś nie mniej potrzeba nam takich olśnień. Obchody…
Scena ze spektaklu "Mała apokalipsa 20XX", reż. Waldemar Raźniak. Kraków, 7 czerwca 2024 r. // Fot. Magda Hueckel / Materiały prasowe Teatru Starego

Zmiany w krakowskim Starym Teatrze: nadzieje i wątpliwości

Dariusz Kosiński
Odchodzącą dyrekcję w Narodowym Starym Teatrze trzeba docenić, bo choć nie otworzyła nowych perspektyw, zamknęła czas wielkiej smuty.
Dorota Ignatjew

Nowe władze Starego Teatru w Krakowie: czy jesteśmy gotowi na szczerą rozmowę o teatrze publicznym?

Dariusz Kosiński
Wybór nowych władz pozwala oczekiwać, że krakowska scena stanie się na nowo przestrzenią znaczących przemian i wydarzeń teatralnych. Ale w rozstrzygniętym…
Weronika Dierzyńska jako Lucy w spektaklu "Powiem wam, jak zginął", reż. Marek Bukowski // Fot. Waldemar Kompała / materiały prasowe Teatru TVP

Czy Teatr Telewizji w dawnym stylu jest jeszcze możliwy

Dariusz Kosiński
Aby Teatr Telewizji odzyskał swoje znaczenie, nie wystarczą transmisje i rejestracje nawet najwybitniejszych spektakli stworzonych na innych scenach. TVP musi…