Tygodnik Powszechny Nr 16/2025

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Ks. Boniecki na Wielkanoc: Zmartwychwstanie to święta Jego nieustannej bliskości

Ks. Adam Boniecki
Jezus nie musiał umierać na krzyżu, absurd męki był tu – po ludzku – zupełnie zbędny. Jednak taki, a nie inny jej zapis mamy u początków chrześcijaństwa.…

Życzymy ulgi i obfitości

Marek Rabij
Dziennikarstwo, które chce być czymś więcej niż pogonią za sprawami bieżącymi, często zagląda właśnie „pomiędzy”.

Obraz tygodnia

// Fot. Silvia / Adobe Stock

Osierocone niemowlę nie trafi do rodziny zastępczej. System umieścił je w ZOL dla dorosłych ludzi

Przemysław Wilczyński
Kilkumiesięczna Zuzia skazana przez sąd na chorobę sierocą w zakładzie opiekuńczo-leczniczym to nie „wypadek przy pracy”. To kolejny z sekwencji symptomów…

Trump wyhamował z cłami wobec Europy, ale wojnę z Chinami podkręcił do 145 procent

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Odkąd prezydent USA ogłosił „dzień wyzwolenia” i nałożył cła na niemal cały świat, minął ledwie tydzień. W tym czasie Trump rozpętał wojnę handlową z Chinami,…
Szymon Hołownia podczas debaty prezydenckiej w Końskich. 11 kwietnia 2025 r. // Fot. Adam Kumorowicz / PAP

Pospolite ruszenie w Końskich. Kto wyszedł zwycięsko z obu debat?

Marek Kęskrawiec
Debaty prezydenckie w Końskich miały być wieczorem politycznego wrestlingu. Dzięki manewrowi Hołowni duopol się nie wzmocnił. Ale obaj główni kandydaci i tak…
Demonstracja w obronie TV Republika. Warszawa, 10 kwietnia 2025 r. // Fot. Marysia Zawada / Reporter

Prawo, media i polityka. Czy TV Republika i wPolsce24 stracą koncesje?

Piotr Śmiłowicz
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił naziemne koncesje dla sympatyzujących z PiS telewizji Republika i wPolsce24. Sprawa ta ma kilka poziomów; pierwszy jest…

Na punkty

Baza wojsk USA w Jasionce k. Rzeszowa. 27 lutego 2022 r. // Fot. Jakub Kamiński / East News

Część żołnierzy USA może opuścić Polskę. NATO uczy się żyć bez Amerykanów

Wojciech Pięciak
Traf chciał, że jednego dnia, 8 kwietnia, miały miejsce trzy zdarzenia: armia USA ogłosiła, że nie odpowiada już za hub koło Rzeszowa, telewizja NBS podała, iż…
Chrzest w kościele katolickim we Francji // East News

Rekordowa liczba osób przyjmuje we Francji chrzest. Czego szukają w katolicyzmie?

Maciej Müller
Wiara szerzy się dzisiaj nowymi kanałami: dla prawie 80 proc. katechumenów przewodnikami byli influencerzy katoliccy.
Widok wystawy Mischa Kuball "Przestrzenie referencyjne". Katowice, listopad 2022 r. // Fot. Radosław Kaźmierczak / BWA Katowice

Galerie sztuki w Polsce. Odwiedzamy je coraz chętniej

Monika Ochędowska
Wedle najnowszych danych GUS, w zeszłym roku do muzeów wybrało się ponad 4,5 mln osób. To tak, jakby z rzeźbą i malarstwem zapragnęło obcować ponad 15 proc.…
Ekstremalna Droga Krzyżowa z Warszawy do Zakroczymia. 31 marca 2017 r. // Fot. Andrzej Hulimka / Reporter

Polska eksportuje ekstremalną praktykę duchową

Artur Sporniak
Z roku na rok w coraz większej liczbie krajów na świecie organizowane są Ekstremalne Drogi Krzyżowe.
Drzewa tonka (Dipteryx oleifera) // domena publiczna

Istnieje gatunek drzew, któremu służą uderzenia pioruna

Łukasz Kwiatek
Rosnące w tropikalnych lasach środkowej i południowej Ameryki drzewa tonka (Dipteryx oleifera) nic sobie nie robią z uderzeń piorunów – ba, czerpią z nich…
Butik Versace w Galerii Wiktora Emanuela II w Mediolanie // Fot. pcruciatti / Shutterstock

Versace wraca do Włoch. Znaną markę przejmie mediolańska Prada

Marek Rabij
Nowy właściciel ikony włoskiej mody musi na nowo przekonać do niej najzamożniejszych klientów, dla których marka Versace przestaje być synonimem luksusu i…
Bartosz Minkiewicz Rysuje: Sprzątanie

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Wielkanoc

Fragment obrazu Bramantino, Chrystus Zmartwychwstały ok 1490 r., ze zbiorów Muzeum Thyssen-Bornemisza w Madrycie // Fot. Heritage / Alamy / Be&W

Współczujący. Bóg nie zostawia nas samych wobec cierpienia

Piotr Sikora
Świat ma swoją ciemną stronę, życie nieuchronnie niesie ból. Dlatego warto celebrować Wielkanoc – święto współczucia [artykuł dostępny w wersji audio].
Obrzęd obmywania nóg podczas liturgii Wielkiego Czwartku, Bazylika Grobu Pańskiego, Jerozolima, kwiecień 2019 r. // Fot. Atef Safadi / EPA / PAP

Liturgia Triduum Paschalnego to pamięć tego, co wydarzyło się naprawdę

Monika Białkowska
Triduum Paschalne wyznacza porządek i sens świętom Wielkanocy. Jest jednak czymś więcej niż tylko rytem i obrzędem.
Fragment fresku Fra Angelico, Opłakiwanie Chrystusa, 1387-1455. San Marco, Florencja // Fot. Rabatti - Domingie / Be&W

Wielkanoc. Kto wierzy w niemożliwe

Tadeusz Sławek
Martwe ciało Jezusa zostaje powierzone skalnej pieczarze, która jest łonem, a ono nie przestaje być źródłem życia. Nawet największy kamień odtoczy z wejścia do…
Procesja rezurekcyjna w parafii pw św. Mikołaja w Brzegach. Niedziela Wielkanocna, 31 marca 2024 r. // Fot. Grażyna Makara

Dlaczego Ewangelie nie są pierwszymi tekstami o zmartwychwstaniu

Paweł Rakowski, Grażyna Makara
Czytelnicy Ewangelii nie radzą sobie z faktem, że narracje paschalne różnią się między sobą. Bo skoro nie zgadzają się fakty, to może zmartwychwstanie w ogóle…
Caladrius i chory, miniatura z angielskiego Bestiariusza, ok. 1236-1250, British Library w Londynie, Harley MS 3244, fol. 52r // British Library / Domena Publiczna

Nie zajączek, lecz pantera – zwierzęta symbolizujące Zmartwychwstałego w sztuce i kulturze średniowiecznej

Magdalena Łanuszka
Studiowanie średniowiecznych bestiariuszy pozwala nam poznać zaskakującą symbolikę Świąt Wielkanocnych.
Niewidomi dotykają Chrystusa spowitego całunem, autorstwa włoskiego rzeźbiarza Giuseppe Sanmartino podczas specjalnego otwarcia Muzeum Kaplicy Sansevero dla niewidomych i niedowidzących. Neapol, Włochy, 19 lutego 2013 r. // Fot. Cesare Abbate / EPA / PAP

Chrystus z Neapolu w marmurowym całunie

Ryszard Koziołek
Długo nie wierzono, aby człowiek mógł to wyrzeźbić w marmurze. Iluzja „Cristo Velato” – Chrystusa nakrytego całunem – jest tak potężna, że podejrzewano artystę…

Kraj

Spotkanie kandydata Konfederacji na prezydenta RP Sławomira Mentzena z mieszkancami Kraśnika 09 kwietnia 2025 r. // Fot. Jakub Orzechowski / Agencja Wyborcza.pl
Wersja audio

Prezydenckie obiecanki mijanki. Kto naprawdę ma szansę stać się kolejną głową państwa

Jarosław Flis
Doświadczenia wszystkich wyborów prezydenckich od 2005 roku ostrzegają przed przedwczesnym ogłaszaniem zwycięzcy. Na ostatniej prostej naprawdę wiele się tam…
Domy pod estakadą w ciągu drogi krajowej nr we wsi Lasek. 3 kwietnia 2025 r. // Fot. Agnieszka Kantaruk

Głośno, coraz głośniej. Czy naprawdę musimy tonąć w hałasie?

Agnieszka Kantaruk
Kosztowne zabezpieczenia akustyczne ciągną się kilometrami – przy polach i ugorach. Jednak lokalne społeczności nie są w stanie wyegzekwować ochrony swoich…
Pracownicy infolinii / Shutterstock

Zbudowała mały biznes na niechęci do dzwonienia. Telefonuje za klientów

Marek Rabij
Wisi na infoliniach, przekłada egzaminy, składa reklamacje. Odwoływała już nawet ślub. Dziewięć złotych za trzy minuty połączenia, plus złotówka za każdą…
Protest osób z niepełnosprawnością słuchu "Nie damy się uciszyć". Warszawa, 4 kwietnia 2025 r. // Fot. Jacek Marczewski / Agencja Wyborcza

Usłyszcie nas. Głusi wyszli na ulice

Anna Goc
Polski język migowy to język, w którym myślimy, kochamy, śnimy. Brak jego uznania to brak uznania naszej tożsamości – mówi Maciej Kortas, jeden z organizatorów…
Marszałek Adam Struzik w Muzeum Jacka Malczewskiego w Radomiu. 11 kwietnia 2025 r. // Fot. Piotr Nowakowski / materiały prasowe UMM
Materiał promocyjny

Mazowsze mecenasem kultury – rozmowa z Adamem Struzikiem, marszałkiem województwa mazowieckiego

Jacek Taran, Adam Struzik
Każde miejsce ma swoją historię. Pałace, dwory, zamki, kościoły – wiele z nich bez odpowiedniej troski popadłoby w ruinę. I za parę lat nie byłoby już czego…

Rozmowa

Śpiewak i instrumentalista Adam Strug. Warszawa, 12 grudnia 2024 r. // Dawid Żychowicz / Agencja Wyborcza.pl

Adam Strug: jak śpiewać miłość

Michał Okoński, Adam Strug
Adam Strug, śpiewak: Jestem bytem osobnym, aktorem charakterystycznym, jak wariaci, za którymi chodziłem w dzieciństwie. Dla LGBT-ów radiomaryjny, dla Radia…

Reportaż

Tosia z rodzicami Justyną i Robertem Pióro oraz pieskiem Tolą. Kraków, kwiecień 2025 r. // Fot. Grażyna Makara

Życie z rzadką chorobą genetyczną: jak szukać wiedzy i znaleźć wsparcie

Anna Goc, Grażyna Makara [ zdjęcia ]
Choroba jest chytra. Ale my staramy się ją przechytrzyć. A żeby przechytrzyć, musimy o niej wiedzieć jak najwięcej – mówi Justyna Pióro, mama jedenastoletniej…

Świat

Aslan, Tatar Krymski, musiał uciekać z domu po aneksji Półwyspu w 2014 r. Dziś mieszka pod Lwowem i jest twórcą projektu „Cyber Droid”: buduje lądowe bezzałogowce, które mogą unieść do 500 kilo. Na zdjęciu z jednym ze swoich droidów, marzec 2025 r. // Fot. Antonina Palarczyk

Od dronów kamikadze po droidy z karabinami. Wojna robotów na froncie w Ukrainie

Antonina Palarczyk
Technologia stosowana na wojnie w Ukrainie zmienia się w szybkim tempie. Autorka „Tygodnika”, która od trzech lat opisuje tę wojnę, rozmawiała zarówno z…
W Wielkiej Brytanii trwa debata nad zakazem korzystania ze smarfonów w szkolach. Na zdjęciu: scena z produkcji serialu "Dojrzewanie". // materiały prasowe Netflix

Co zrobić, aby dzieci były bezpieczne w sieci? Brytyjczycy debatują o serialu „Dojrzewanie”

Patrycja Bukalska
Serial „Dojrzewanie”, którego akcja dzieje się w brytyjskiej szkole, i który został wyprodukowany przez Brytyjczyków – zadziałał na Wyspach jak katalizator dla…
Symbolem miasta jest Big Nickel: pomnik wielkiej pięciocentówki wykonanej z niklu, stojący na wzgórzu. Sudbury, 2025 r. // Małgorzata Sidz

Za zasłoną zieleni: górnicze zaplecze Kanady

Małgorzata Sidz
Tarcza Kanadyjska to geologiczny twór stanowiący fundament kontynentu Ameryki Północnej – i jeden z najbogatszych w minerały obszarów globu. Nikiel i złoto,…

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Dla kogo jest Wielkanoc

O. Wacław Oszajca SJ
Zamiast skakać sobie do oczu, spróbujmy „wzajemnie dźwigać nasze ciężary”, czyli współdziałać, żeby współistnieć.

Odpowiedzialność za brak jedności wśród chrześcijan ponosimy wszyscy

Kard. Grzegorz Ryś
Wciąż krzyżujemy Jezusa poczuciem samowystarczalności we własnym wyznaniu. Kwestionowaniem tego wszystkiego, co Duch czyni w poszczególnych Kościołach i w…

Historia

Cearz Otton III odbierający hołd. Ilustracja z Ewangeliarza Cesarskiego Ottona III ok. 1000 r. // Domena publiczna
Wersja audio

Gra o koronę. Jak tysiąc lat temu Polska stała się królestwem

Maciej Müller
Jak wyglądała długa droga Bolesława Chrobrego na tron królewski? Będzie to opowieść sprzed tysiąca lat: opowieść o wielkiej wizji politycznej, zdradzie, wojnie…
Jan Matejko "Hołd Pruski" szkic // materiały prasowe
Materiał promocyjny

Polityka i spektakl

Michał Sowiński, Janusz Trupinda
Zygmunt I Stary unikał wojny i przemocy, a jednocześnie potrafił narzucić swoją wolę zakonowi krzyżackiemu. Hołd pruski był dla wielu ówczesnych dowodem na to…

Nauka

Instalacja Yayoi Kusamy "Infinity Mirrored Room - Beauty Described by a Spherical Heart", galeria Victoria Miro. Londyn, 23 września 2024 r. // Fot. Dan Kitwood / Getty Images

Nieskończoność. Spróbujmy się z nią zmierzyć

Łukasz Lamża
Wszechświat jest podobno nieskończony. Niedobrze. Zdecydowanie bym wolał, żeby był tylko bardzo, bardzo duży.

Kultura

Mela Koteluk // Fot. Dorota Szulc / materiały prasowe

Mela Koteluk: znajdź punkt dobrostanu

Monika Ochędowska, Mela Koteluk
Mela Koteluk, piosenkarka: Moje życie jest pełne paradoksów. Przyjeżdżam do Londynu po maturze, cięcie, śpiewam na scenie Royal Albert Hall, a w loży siedzi…
Zofia Rydet, z cyklu Świat uczuć i wyobraźni - Macierzyństwo, 1968-1975, z archiwum Fundacji im. Zofii Rydet // materiały prasowe MUFO

Zofia Rydet, klucz do polskiego oka

Olga Drenda
Zofia Rydet jest słynna za sprawą monumentalnego „Zapisu socjologicznego”. W jaki sposób udało się jej wtedy nawiązać tak bliski kontakt z fotografowanymi…
Kadr z filmu "The Last of Us", sezon 2. // materiały prasowe Warner Bross

Drugi sezon serialu „The Last of Us” jest skazany na sukces. I porażkę

Michał Walkiewicz
Sednem serialu „The Last of Us” jest pytanie o to, jak daleko mielibyśmy do „Biedronki”, gdyby nagle zawalił się cały świat? Wędrówka polega tu bowiem na…
Jerzy Grzegorzewski w Teatrze Narodowym. Warszawa, listopad 2000 r. // Fot. Wojciech Plewiński

20. rocznica śmierci Jerzego Grzegorzewskiego

Dariusz Kosiński
Dwadzieścia lat po śmierci Jerzy Grzegorzewski jest wielkim mitem polskiego teatru. I jak to prawdziwy mit, ujawnia niepokojące i skryte w naszej kulturze…
Błonia tajemnicy // materiały prasowe

„Błonia tajemnicy”: komiks na podstawie prozy Stefana Grabińskiego

Remigiusz Różański
Od delirycznych wizji Piotra Marca po zadłużone w niemieckim ekspresjonizmie kadry Magdy Zwierzchowskiej – ilustracje w „Błoniach tajemnicy” podsycają nastrój…

„Kobieta średniowiecza” Eleanor Janegi: tamten świat po zdjęciu dekoracji nie jest tak odległy od naszego

Maciej Müller
Kobieta miała być cicha, cnotliwa, skromna i piękna – ale w naturalny sposób, bo np. regulacja brwi podchodziła już pod grzech śmiertelny.
Budyń o smaku Mickiewicza // materiały prasowe

„Budyń o smaku Mickiewicza”: ballady na jazzowo

Monika Ochędowska
„Ballady i romanse” Adama Mickiewicza zostały przepisane przez zmarłego trzy lata temu Jacka „Budynia” Szymkiewicza. Teksty trzymają się wątków zawartych w…
Sanatorium pod klepsydrą według braci Quay, reż. Bracia Quay. 2024 r. // Materiały prasowe Gutek Film

Kino na podstawie prozy Brunona Schulza wyprzedziło swój czas: moda na światy równoległe miała dopiero nadejść

Anita Piotrowska
Nieprzejrzysty, mało czytelny świat Schulza z trudem wydobywa się z ciemności. Trzeba nieźle wytężać wzrok, żeby namierzyć odniesienia do sławetnych obsesji…
Max Blecher, Dzieła zebrane // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Dzieła zebrane” Maksa Blechera

Lektor
To jedno z najciekawszych odkryć literackich ostatnich dziesięcioleci: dorobek niespełna trzydziestoletniego życia naznaczonego cierpieniem.
Tadeusz Kabicz // Fot. Maja Hylewicz / materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Pożegnanie mrocznego rycerza

Kinga Dawidowicz
Prawdziwa męskość jest nieosiągalnym ideałem – zawsze poza zasięgiem. Stąd poczucie niedostateczności: mężczyźni mierzą się ze wstydem, który prowadzi do…
MATERIAŁ PARTNERA

Kultura generuje zyski, ale politycy zdają się tego nie zauważać

Monika Ochędowska, Miłosz Bembinow
Postrzegana przez państwo jako koszt, a nie inwestycja, polska kultura przynosi realne zyski i wzmacnia gospodarkę.

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Strzeżcie się ludzi zblazowanych

Olga Drenda
Być może blaza jest skutkiem ubocznym życia w nadwyżce, w bezustannym zaaferowaniu. Jest to jednak lekarstwo – jeśli można je w ogóle takim słowem nazwać –…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Dlaczego polscy poeci rozmawiają z Dietrichem Bonhoefferem?

Wojciech Bonowicz
Ten, który jest z nami, jest zarazem Tym, którego nie ma. Takie było doświadczenie Dietricha Bonhoeffera: Bóg „pozwolił się wypchnąć” ze świata, z historii,…
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Jak nie przegrać debaty wyborczej

Stanisław Mancewicz
Debaty przedwyborcze w czasach obecnych są de facto pomyślane jako rodzaj bójki w słabo oświetlonym chlewiku.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Dlaczego Adam Michnik broni Jana Pawła II

Tomasz Stawiszyński
Ekonomiczna brutalność, wyzysk, widma i realia totalitaryzmów, duchowa pustka i deficyt sensu, prymat grupy nad jednostką – mamy tego dookoła mnóstwo. Dlaczego…

Smaki

Koru, jacht Jeffa Bezosa. Cannes, 22 maja 2023 r. // Fot. Geisler-Fotopress GmbH / Alamy / BE&W

Nie jedźcie do Wenecji

Paweł Bravo
Nie jedźcie w czerwcu do Wenecji, ostrzegam. Ślub Bezosa, paparazzi i tłum większy niż zwykle, może nawet pomarańczowy nestor się zjawi.

Zmysły

Na targu targ Machane Yechuda w Jerozolimie // Fot. Dan Yeger / Alamy / Be&W
Wersja audio

Wszystkie chleby Jerozolimy i ich historie

Bartek Kieżun
W Jerozolimie wszystko coś znaczy. W jej chlebach szukałem więc opowieści o ludziach, którzy stworzyli to miasto.