Tygodnik Powszechny Nr 6/2025

Data wydania:
Numer wydania:
06
Rok wydania:
2025

Kanał o. Adama Szustaka na YouTubie subskrybuje prawie milion osób. Co im mówi ten zakonnik i dlaczego tak chętnie go słuchają - sprawdza Artur Sporniak. 

W numerze także: Europejczycy patrzą na Trumpa, a Trump patrzy, gdzie chce. Czy w jego wizji Ameryki jest dla nas miejsce? * Jakich emerytur możemy się spodziewać * Komisja Pegasusa po awanturze z Ziobrą * Gry, które leczą * Sudan dumny ze swoich koszykarzy * Na karnawał, zamiast maski, można wybrać twarz

W NUMERZE TAKŻE DODATEK SPECJALNY: WŁÓCZYKIJ KULTURALNY o teatrze i operze

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Często słyszę, że „księża nic o życiu nie wiedzą”. A jednak ludzie nas pytają, jak żyć

Ks. Adam Boniecki
W tej kwestii zawsze starałem się nie wymądrzać. A co mam właściwie do powiedzenia teraz, kiedy nagle przyszła starość?
Michał Okoński // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Nie wiesz, jak się nie dać pesymizmowi? Oto recepta, którą znalazłem w nowym numerze „Tygodnika”

Michał Okoński
Felietoniści rzadko spoglądają z naszych okładek, czasami ich teksty trudno wypatrzeć między działami, a przecież bywa, że to właśnie oni wyrażają coś, co dla…

Obraz tygodnia

Kamila Jagoda Mikołajek , Joanna Agnieszka Humka , Mariusz Chyżyński i Ewa Moroz-Kaczyńska - aktywiści oskarżeni o pomoc w przemycie ludzi przez granice Polski z Białorusią. Hajnówka, 28 stycznia 2025 r. // Fot. Agnieszka Sadowska / Agencja Wyborcza.pl

Uczynki miłosierdzia na granicy. Jakie może być sprawiedliwe rozstrzygnięcie procesu w Hajnówce?

Marek Kęskrawiec
Jeśli sprawa z Hajnówki miała uzasadniać decyzję rządu o zawieszeniu prawa do azylu w odpowiedzi na instrumentalizację migracji ze strony dyktatorów Białorusi…
Shutterstock

„Porozmawiajmy o czymś innym”. Chiński czatbot DeepSeek wprowadza cenzurę do świata AI

Maria Wiśniewska
Spektakularny debiut chińskiej sztucznej inteligencji wstrząsnął nie tylko giełdą w USA. To udane uderzenie w pozycję Amerykanów może mieć także poważne skutki…
Farma wiatrowa na Morzu Bałtyckim w okolicach Bornholmu // Fot. agrarmotive / Adobe Stock

Polska wybuduje jedną z największych farm wiatrowych na świecie

Marek Rabij
Premier Tusk zapowiada, że do 2040 roku będziemy produkować 18 gigawatów energii z wiatru. To ambitne założenie: według danych z września 2024 roku wszystkie…
Kongo Rwanda wojna

Kongo i Rwanda: czy to początek kolejnej wojny?

Wojciech Jagielski
Partyzanci, którzy zdobyli kongijską Gomę, należą do Ruchu M-23, ostatniego wcielenia zbrojnych Tutsich. Przywódcy straszą, że nie chodzi im tylko o wojenne…

Na punkty

Ks. Tadeusz Guz. Wieliczka, luty 2016 r. // Fot. Łukasz Krajewski / Agencja Wyborcza.pl

Ruchy intronizacyjne nie odpuszczają. Chrystus wciąż za mało Królem

Artur Sporniak
Episkopat już w 2016 r. uroczyście dokonał Aktu Przyjęcia Jezusa Chrystusa za Króla i Pana – ale dla niektórych to wciąż za mało.
F. Mertz, Bundestag, 29 stycznia 2025

Historyczny zwrot Niemiec. Chadecja z pomocą AfD pogrzebała politykę migracyjną Angeli Merkel

Łukasz Grajewski
Nieznaczna, ale jednak większość posłów do Bundestagu przegłosowała wniosek o zaostrzenie niemieckiej polityki migracyjnej i azylowej. Po wyborach, które…
Pies rasy Chihuahu w dziecięcym wózku. Łódź, październik 2024 r. // Fot. Piotr Kamionka / REPORTER

Polaków ubywa. Czy zbawią nas imigranci?

Przemysław Wilczyński
Nie pomaga 800 plus, przedszkola ani żłobki. Mogliby pomóc Ukraińcy – tylko że ich wypychamy.
Premier Kanady Justin Trudeau wygłasza orędzie do narodu, w którym informuje o nałożeniu ceł odwetowych na Stany Zjednoczone, w odpowiedzi na karne cła nałożone na Kanadę przez Donalda Trumpa. Ottawa, 1 lutego 2025 r. // Fot. Tang Justin / Canadian Press / ABACA / East News

Trump zaczyna konflikt handlowy z sojusznikami: na pierwszy ogień idzie Kanada [AKTUALIZACJA: 4.02.2025]

Małgorzata Sidz
Cenę zapłacą kanadyjscy konsumenci i przedsiębiorstwa. PKB może spaść nawet o 2,5 proc., zagrożone są setki tysięcy miejsc pracy. Jednak gospodarki obu krajów…
Krater meteorytowy Barringera, Arizona // Fot. Anna Łosiak

Obrona planetarna w gotowości. Spora planetoida na kursie kolizyjnym z Ziemią

Anna Łosiak
Obserwacje z ostatniego miesiąca wskazują, że planetoida o średnicy kilkudziesięciu metrów może uderzyć w Ziemię w 2032 r. Zagrożenie jest realne, ale jakie…
Wizualizacja Nasa.gov

Fundamenty życia rodzą się w kosmosie. Przebadano próbki z asteroidy Bennu

Wojciech Brzeziński
Próbki pyłu asteroidy Bennu, pobrane przez amerykańską sondę w 2020 r., zawierają 14 z 20 występujących na Ziemi aminokwasów i wszystkie 5 zasad azotowych,…

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Prezydent USA Donald Trump w Białym Domu. Waszyngton, 29 stycznia 2025 r. // Fot. Elizabeth Frantz / Reuters / Forum

Europa w młynie rewolucji Trumpa. Czy jesteśmy bezbronni?

Olaf Osica
Europejczycy patrzą na Trumpa, a Trump patrzy, gdzie chce: taki jest wniosek po kilkunastu dniach urzędowania nowego prezydenta USA. Czy w tej wizji Ameryki,…

Kraj

Marsz 1 Majowy organizacji związkowych i lewicowych pod hasłem „Nie starcza do pierwszego zjedz bogatego". Kraków, 1 maja 2023 r. // M.Lasyk / REPORTER

Samozatrudnienie to zło. Odtajniony raport ZUS nie pozostawia wątpliwości

Marek Rabij
Treść raportu ZUS o przyszłości polskich mikroprzedsiębiorców powinna zaalarmować nie tylko ich, ale i całe państwo. Miliony Polek i Polaków czeka bowiem na…
Karol Nawrocki podczas spotkania kibiców na Jasnej Górze. Częstochowa, 11 stycznia 2025 r. // Fot. Grzegorz Celejewski / Agencja Wyborcza.pl

Dzieci dla władzy

Anna Golus
Politycy używają ich do ocieplania swoich wizerunków, zwiększania zasięgów i uderzania w przeciwników. Za pełną zgodą rodziców.
Były minister sprawiedliwości Zbigniew Ziobro w studiu Telewizji Republika w Warszawie. 31 stycznia 2025 r. // Fot. Rafał Guz / PAP

Skalę kompromitacji komisji śledczej ds. Pegasusa podbił spektakl wokół Zbigniewa Ziobry

Piotr Śmiłowicz
Za sprawą sejmowej komisji śledczej nie dowiedzieliśmy się wiele więcej o inwigilacji, jakiej poddawano polityków i prawników za rządów PiS. Czy warto było ją…
Fizkes / Shutterstock

Konsument w sieci. Jak unikać oszustw internetowych?

Jerzy Dziekoński
Zima to w Polsce czas poświątecznych promocji, a zarazem istne żniwa dla cyberoszustów. Ich możliwości techniczne rosną, jednak wiedza konsumentów pozostaje –…

Opinie

Kadr z gry "Bioshock", 2020 r. // Materiały prasowe Sony Playstation

Czy gry wideo pomogą w leczeniu zaburzeń psychicznych

Michał Walkiewicz
Gier wideo używa się nie tylko w ćwiczeniach pamięci, koordynacji ruchowej i refleksu, ale też przy terapii syndromu stresu pourazowego, depresji i ADHD.

Świat

Białoruska milicja blokuje protestujących przed kościołem katolickim w Mińsku. 27 sierpnia 2020 r. // Fot. Dasha Sapranetskaya / AP / East News

Na Białorusi historia zatacza koło. Katolicy znów są na celowniku bezpieki KGB

Wojciech Konończuk
Areszty, inwigilacja, wymuszona emigracja duchownych, zamykanie świątyń. Sytuacja Kościoła katolickiego na Białorusi jest gorsza niż w czasach późnego Związku…
Szkolenie żołnierzy batalionu "Szkwał", złożonego z byłych więźniów; gdzieś w obwodzie donieckim. Jesień 2024 r. // Fot. Antonina Palarczyk

„Nie czuję się armatnim mięsem”: ukraiński więzień, który zgłosił się na front

Antonina Palarczyk
W ukraińskiej armii służy kilka tysięcy byłych więźniów: na wojnę zgłosili się na ochotnika. Co ich motywuje? Oto historia jednego z nich.
Walentyna Hora (z lewej), lat 65, używa latarki w smartfonie, aby obsłużyć klientów w swoim sklepie. Wyłączenia prądu dotknęły także jej wioskę Varnița w Naddniestrzu. 17 stycznia 2025 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Rosja chciała brutalnie zagrać Naddniestrzem. Europa pokrzyżuje jej szyki

Piotr Oleksy
Unia Europejska chce zapłacić za gaz dla Naddniestrza – separatystycznej i prorosyjskiej republiki, która od 1 stycznia jest pozbawiona dostaw tego surowca. Ta…
Ówczesny prezydent USA Donald Trump i prezydent Chin Xi Jinping w maseczkach covidowych. Autor tego muralu, namalowanego w pierwszych miesiącach pandemii, chciał zwrócić uwagę na temat covidu, który obaj przywódcy początkowo ignorowali. Mauer Park w Berlinie, 27 kwietnia 2020 r. // Fot. Abdulhamid Hosbas / AA/ABACA / East News

Amerykański wywiad zmienił zdanie. Według CIA wirus COVID-19 mogło wypuścić chińskie laboratorium

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
W kwestii źródeł pandemii nie ma żadnych nowych informacji. Ale jest nowy dyrektor CIA i nowa ocena tej głównej amerykańskiej agencji wywiadowczej w sprawie…
Mecz koszykówki pomiędzy reprezentacją Sudanu Południowego i Serbii podczas Igrzysk Olimpijskich w Paryżu. 3 sierpnia 2024 r. // Fot. Evelyn Hockenstein / AFP / East News

Koszykówka jak niepodległość. Fenomen drużyny z Sudanu Południowego

Zbigniew Rokita
Wygrał wojnę o niepodległość, ale przegrał pokój: Sudan Południowy, najmłodsze państwo świata, doświadcza biedy, wojny, korupcji i głodu. Gdy pytam miejscowych…
W grudniu 2024 r. przez Reyhanlie i „Bramę Wiatrów" wracało do Syrii ok. 3,5 tysiąca ludzi dziennie. Granica w Cilvegozu po stronie tureckiej, grudzień 2024 r. // Fot. Maciej Moskwa / Testigo

Syryjscy uchodźcy wracają do domu. Tłumy w „Bramie Wiatrów” na granicy z Turcją

Maciej Moskwa
Przez granicę syryjsko-turecką przechodzi trzy i pół tysiąca osób dziennie. Towarzyszyliśmy im z aparatem.

Wiara

Rekolekcjach z ojcem Adamem Szustakiem w parafii św. Królowej Jadwigi w Krakowie. 14 marca 2023 r. // Fot. Artur Widak / NurPhoto / Getty Images

O. Adam Szustak: skąd sukces najpopularniejszego polskiego kaznodziei?

Artur Sporniak
Jego kanał na YouTubie subskrybuje prawie milion osób. Co im mówi ten zakonnik i dlaczego tak chętnie go słuchają?
Kobieta ze społeczności rdzennej udziela komunii podczas mszy w gminie San Juan Sacatepequez. Gwatemala, 20 sierpnia 2023 r. // Fot. Luis Costa / AFP / East News

W kwestii święceń kobiet nie ma żadnego orzeczenia ex cathedra – mówi weteranka włoskiej teologii

Piotr Dziubak, Cettina Militello
Cettina Militello, teolożka: Na placu św. Piotra stał przede mną protonotariusz apostolski w purpurowej sutannie i birecie z czerwonym pomponem. Kogo…
Droga krzyżowa z udziałem dzieci i młodzieży. Wybrzeże Kości Słoniowej, 15 kwietnia 2022 r. // Fot. Luc Gnago / Reuters / Forum

Księża zbuntowali się przeciw biskupowi. W tle obowiązek celibatu

Szymon Łucyk
W jednej z diecezji Wybrzeża Kości Słoniowej księża zbuntowali się przeciw biskupowi, który ściga ich „grzeszne” życie. Watykan odsuwa hierarchę, mianując na…

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Inne imiona Mojżesza

Małgorzata Kordowicz
Dziecku, uratowanemu przez siebie, córka faraona nadała imię Mojżesz. Posługiwał się on nim potem całe życie, prawdopodobnie z wdzięczności wobec swojej…
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Co to znaczy, że mamy w sobie podobieństwo Boga?

Wacław Oszajca
Przypomnijmy sobie, co niby to najpobożniejsi z nas gadali o namaszczonych kapłańskich dłoniach, o tym, że Ciało Pańskie nie zaraża, że to prześladowanie…

Uważajmy, czego słuchamy!

Kard. Grzegorz Ryś
Ze słów Jezusa wynika, że jeśli nie będę dzielić się otrzymanym Światłem z innymi, ono zgaśnie.
Shutterstock

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

Czytania liturgiczne (9 – 16 II)

Historia

Styczeń, karta z XV-wiecznego kalendarza // Art Media / East News

Kiedy wypada Wielkanoc?

Edward Augustyn, Maciej Müller
To jedno z pytań najczęściej wpisywanych dziś w internetowe wyszukiwarki. Choć starsze od nich o niemal dwa tysiące lat.

Nauka

XXVIII Ogolnopolskie Spotkanie Młodych - Lednica 2000. Pola Lednickie, 01 czerwca 2024 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Czy warto wierzyć? Badania naukowe przekonują, że ludzie religijni są zdrowsi

Piotr Szymanek
Osoby religijne odczuwają większą satysfakcję z życia niż ateiści, rzadziej zmagają się z problemami psychicznymi, a nawet są zdrowsze i żyją dłużej. Skąd…

Kultura

Demony Ameryki. Jak literatura opowiada nam kryzys opioidowy?

Michał Choiński
Cykl wybitnych reportaży, powieść nagrodzona Pulitzerem i popularny serial – wszystkie one poświęcone są kryzysowi, który wyniszcza amerykańskie społeczeństwo.
Michele Mari. Wenecja, październik 2018 r. // Fot. Leonardo Cendamo / Getty Images

Michele Mari: najbardziej pociągają go przygody, dalekie rejsy i fantastyczne krainy

Anna Arno
„Muszę żyć na atolu, poza swoim czasem” – twierdzi włoski pisarz Michele Mari. I deklaruje: „Nie znoszę ogólnie przyjętych poglądów, wspólnych horyzontów,…
Adam Scott w serialu "Oddzielenie" // materiały prasowe Apple TV

Co mówi o nas sukces serialu „Rozdzielenie”

Jakub Majmurek
Wymyślona przez twórców serialu „Rozdzielenie” tytułowa procedura okazuje się genialną metaforą, pozwalającą przyjrzeć się współczesnej pracy i zachodzącym w…
Kadr z filmu Grand Tour, Portugalia / Włochy / Francja 2024 r. // Materiały prasowe Nowe Horyzonty

„Grand Tour” to oniryczna podróż, w której można się zatracić

Anita Piotrowska
Dryfując w czasie, mieszając języki, oddając głos raz mężczyźnie, raz kobiecie, Miguel Gomes tworzy ciekawą hybrydę. Niektóre sceny jako żywo kojarzą się z „…
Fot. Materiały prasowe

Książka tygodnia: „Węzeł gordyjski”, pisma rozproszone Zbigniewa Herberta

Lektor
Publikacje w prasie miały czasem znaczenie dla budżetu autora, ale słychać w nich jego prawdziwy głos i można analizować jego poglądy, choćby na malarstwo.

Felietony

Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

DeepSeek: o co i jak pytać w sprawie nowego modelu językowego

Tomasz Stawiszyński
Nadmuchana do niebotycznych rozmiarów bańka AI pękła za sprawą projektu DeepSeek. Pytania, które budzi ta historia, są ważniejsze od kwestii, czy Chińczycy…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Żyjemy w świecie, w którym budowanie zastąpiono „kleceniem”, a dialog – „przeciąganiem słów”

Wojciech Bonowicz
Wbrew temu, ile się mówi o – na ogół niewesołych – scenariuszach na przyszłość, w praktyce kończy się na formułowaniu obaw. Przyszłość przychodzi pod postacią…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Czy naprawdę warto lecieć na Marsa

Olga Drenda
Pragnienie zaludnienia Marsa może być kierowane tym samym paliwem, które kierowało przed wiekami Europejczyków do Ameryki Północnej: niektórzy będą szukać…
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Trump przebija wszystko, czego moglibyśmy się wstydzić, gdyby ktoś taki rządził Polską

Stanisław Mancewicz
Jak pocieszać się wobec nieporadności polskiego państwa? Najlepiej, przyglądając się kłopotom bliźnich.

Smaki

Mahemud / Adobe Stock

Na amerykańskie rozpasanie mamy odpowiedź: brukiew

Paweł Bravo
Droga do ponownej „wielkości” USA, droga do kraju, który budzi podziw, a nie trwogę zmieszaną z litością, biegnie także przez wyjście z koszmarnego kryzysu…

Zmysły

Joanna Braun. Kraków, styczeń 2025 r. // Fot. Grażyna Makara

Wybierz maskę na karnawał

Grażyna Makara, Katarzyna Kubisiowska, Joanna Braun
Joanna Braun, scenografka: Nagłówek artykułu o karnawale w Rio de Janeiro brzmiał: „Szesnastu samobójców ze szczęścia”. A dalej: „Nie mamy jeszcze informacji o…

Dodatki w numerze Nr 6/2025

Wiosna w teatrach i operach. Włóczykij kulturalny

Katarzyna Kalwat // Fot. Bartek Warzecha / Nowy Teatr
MATERIAŁ PARTNERA

Podwójne życie Sary Kofman – premiera warszawskiego Nowego Teatru

Michał Sowiński, Katarzyna Kalwat
Katarzyna Kalwat, reżyserka teatralna: Kofman pokazuje, że tożsamość to rodzaj roli, której możemy się wyuczyć. Jej własne życie było nieustannym…
Zdjęcie z próby spektaklu „Faustyna. Falsyfikat” w reżyserii Ewy Galicy // Fot. Łukasz Kolender / Łaźnia Nowa
MATERIAŁ PARTNERA

Nowa premiera w Łaźni Nowej

„Faustyna. Falsyfikat” w reżyserii Ewy Galicy i na podstawie scenariusza Mariusza Gołosza będzie pierwszą premierą Teatru Łaźnia Nowa w 2025 roku. To kolejna…
Fragment plakatu opery komicznej „Napój miłosny” Gaetana Donizettiego z librettem Felice Romaniego w Teatrze Wilekim w Łodzi. // Fot. Materiał prasowy
MATERIAŁ PARTNERA

Premiery Teatru Wielkiego w Łodzi

W Łodzi czekają niespodzianki dla wielbicieli przedstawień baletowych i opery, a także mnóstwo atrakcji dla najmłodszych widzów.
Robert Bondara wraz z zespołem // Fot. Maciej Zakrzewski / Teatr Wielki w Poznaniu
MATERIAŁ PROMOCYJNY

Operowa klasyka, balet i głośne premiery w Poznaniu

Historia chińskiej księżniczki oraz miłosny duet wszech czasów. Teatr Wielki w Poznaniu zaprasza na finał sezonu „Pokolenia”: operę „Turandot” i balet na…
Marian Opania w autorskim spektaklu „Para nasycona” // Fot. Teatr Ateneum / materiał prasowy
MATERIAŁ PARTNERA

Premiery Teatru Ateneum

„Para nasycona” Mariana Opani oraz „Mój syn chodzi, tylko trochę wolniej” Ivora Martinicia w reżyserii Iwony Kempy – oto propozycje warszawskiego Teatru…
Fot. Teatr Polski w Poznaniu / materiał prasowy
MATERIAŁ PROMOCYJNY

Teatr Polski w Poznaniu obchodzi 150. urodziny

Powstał w czasie zaborów w XIX wieku i jest najstarszym teatrem w Poznaniu oraz jednym z najstarszych w Polsce. Na jego deskach i za kulisami można było…
„Ciepłe pszczoły, zimne jelenie albo jak pozbyć się dzieci" spektakl w reżyserii Gabriela Gietzky'ego. // Fot.Tomasz Ogrodowczyk / Teatr Pinokio
MATERIAŁ PARTNERA

Teatr Pinokio w Łodzi ma 80 lat

Premierowe spektakle, okolicznościowe wydawnictwa, koncerty i otwarcie nowej świetlicy: Teatr Pinokio w Łodzi świętuje 80-lecie bogatym jubileuszowym programem…
Gran Teatre del Liceu w Barcelonie // Fot. Chris Lawrence / Adobe Stock

Europa szlakami operomanów

Dorota Kozińska
Okazjonalny wypad za granicę, połączony z wizytą w miejscowej operze, może kosztować znacznie mniej i dostarczyć nieporównanie większej przyjemności niż wczasy…
Fragment plakatu „Straszny dwór” – ucieczka z Traumalandu // Fot. Stary Teatr / materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

„Straszny dwór” – ucieczka z Traumalandu. Premiera w Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie

Daria Będkowska
Sala im. Modrzejewskiej w sercu Starego Teatru – narodowej sceny mieszczącej się przy ul. Jagiellońskiej, nieopodal historycznego Rynku, nad którym wznosi się…
Fragment plakatu „Wczoraj byłaś zła na zielono” // Fot. Teatr Dramatyczny / materiał prasowy
MATERIAŁ PARTNERA

„Wczoraj byłaś zła na zielono” – premiera w Teatrze Dramatycznym im. Gustawa Holoubka w Warszawie

Pierwsza premiera sezonu w Teatrze Dramatycznym: Anna Augustynowicz reżyseruje spektakl na podstawie książki Elizy Kąckiej „Wczoraj byłaś zła na zielono”.…

Wiosna w teatrach i operach. Włóczykij kulturalny