Zdrowie psychiczne 

fot. Adobe Stock
Serwis specjalny

Zdrowie psychiczne

Jak zadbać o siebie w czasach kryzysów psychicznych? Gdzie szukać pomocy? W jaki sposób rozmawiać z bliskimi? Co najnowsza nauka mówi o depresji i antydepresantach? W serwisie specjalnym odpowiedzi na te pytania udzielają psychoterapeuci, psychiatrzy i eksperci. Zapraszamy do lektury.

ROZMOWY

// Rawpixel.com / Shutterstock

Jak mieć dobre relacje z jedzeniem i uwolnić się od kultury diet

Ewelina Burda, Agata Głyda
Agata Głyda, psychoterapeutka i psychodietetyczka: Jedzenie jest czymś więcej niż paliwem. I powinno być dla nas źródłem przyjemności, a nie przykrości.
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Czatbot cię wysłucha. Ale nie będzie twoim terapeutą

Michał Kuźmiński, Katarzyna Mika-Łabuz, Mateusz Łabuz, Paweł Szczęsny
Zbadali, jak duże modele językowe wykorzystuje się w celach terapeutycznych. Apelują, by nie wylewać dziecka z kąpielą. Ale nie mają złudzeń: do procesu leczenia potrzebny jest kontakt z żywym człowiekiem.
// Fot. Stokkete / Adobe Stock

Jak się dobrze złościć: cała prawda o emocji, która broni tego, co nasze

Ewelina Burda, Oliwia Ziębińska
Z natury mamy w sobie tyle złości, ile potrzebujemy mieć. Tak samo jest z innymi emocjami. Ale to działa tylko wtedy, kiedy realnie się z nimi spotkamy – mówi Oliwia Ziębińska, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień, terapeutka Dialogu Motywującego.

Artykuły na ten temat

Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek
Wersja audio

Ostatnia kolacja Josepha Awuah-Darko: dlaczego chcieliśmy uwierzyć

Tomasz Stawiszyński
Nasz czy nie nasz, słuszny czy niesłuszny, to sprawa drugorzędna. Najpierw trzeba sprawdzić, czy mówi prawdę. Czy jego cierpienie i postawa są autentyczne.
Kraków, marzec 2022 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Przychodzi 13-latek do psychoterapeuty. Bez zgody rodziców

Anna Goc, Ryszard Izdebski
Ryszard Izdebski, psychoterapeuta: Trzynastolatek ma naturalne prawo do zgłoszenia się do psychologa bez zgody rodziców. Przecież nie pyta rodziców, czy może…
// tutye / Adobe Stock

Duchowa przemoc. Jak ją rozpoznać i jak się przed nią obronić

Monika Białkowska
Duchowi przemocowcy działają bezkarnie, bo krzywdę, którą wyrządzają – choć jest ogromna – trudno ująć w paragrafy. Dlatego rozmawiajmy o niej.
Wolontariusze sprzątają ulice po powodzi w prowincji Walencja w Hiszpanii. Masanasa, 8 listopada 2024 r. // Fot. Rober Solsona / Europa Press / Abaca / PAP
Wersja audio

Nawet koniec świata to nie koniec świata. Gdy dziecko boi się apokalipsy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Lęk o klimat, pokój, demokrację czy bioróżnorodność przeżywa większość najmłodszych, a utrwalają go w nich media społecznościowe. Jak dać dzieciom wsparcie i…
// Fot. STEVE / Adobe Stock
Wersja audio

Twoja samotność to ich najlepiej sprzedający się produkt

Jakub Dymek
Życie w pojedynkę stało się łatwiejsze i wygodniejsze niż kiedykolwiek. Wielkie korporacje zbudowały wokół niego cały model biznesowy.
// Fot. Adobe Stock

Kiedy iść do psychologa, a kiedy do psychoterapeuty. I co nam dadzą ustawy regulujące te zawody?

Przemysław Wilczyński, Zofia Milska-Wrzosińska
Zofia Milska-Wrzosińska, psycholożka i psychoterapeutka: Regulacja naszych zawodów jest konieczna, bo przez ponad 30 lat pracowaliśmy bez zewnętrznych kodeksów…
Olimpiada Uniwersytetów Trzeciego Wieku i Organizacji Senioralnych. Łazy, 27 maja 2017 r. // Fot. Michał Dyjuk / Forum

Twoja osobowość wciąż się zmienia

Łukasz Sakowski, Magdalena Leszko
Magdalena Leszko, psycholożka i gerontolożka: W psychologii i psychiatrii długo dominował pogląd, że osobowość, zwłaszcza po 25. czy 30. roku życia, niemal nie…
Fot. Drazen Zigic / Shutterstock

Sam widok osoby chorej uruchamia twój układ odpornościowy

Bartosz Kabała
Szwajcarscy naukowcy przeprowadzili pomysłowy eksperyment w wirtualnej rzeczywistości, który wykazał, że nasz organizm nieustannie przygotowuje się na walkę z…
Fot. Halfpoint / Adobe Stock

Jak znaleźć sens i szczęście w rodzicielstwie. Anna Krawczak o lekcjach, które dają nam dzieci

Przemysław Wilczyński, Anna Krawczak
Anna Krawczak, matka i badaczka dzieciństwa: Moje spełnienie to w jakimś sensie decyzja. Że odrzucam popularną ostatnio opowieść o rodzicielstwie jako udręce i…
Fot. Michał Woźniak / East News

Co jest nam potrzebne do szczęścia? „Zaznałam na sobie samej, jaka siła płynie z relacji i więzi”

Katarzyna Kubisiowska, Ewa Woydyłło
Ewa Woydyłło, psychoterapeutka: Lepiej jest pomagać ludziom osiągać dobrostan i spełnienie, niż trwać w rozpamiętywaniu przegranych bitew dziejowych i klęsk…
Naturalna terapia japońska Shnrin Yoku // Fot. Herrmann Agentur / Alamy / B&EW

Daj dziecku patyk, zabierz do lasu. Niech go dotknie

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Kontakt z naturą pozwala odnaleźć drogę do samego siebie, a spacery między drzewami mogą wręcz zadziałać jak naturalny antydepresant. Opowiedzmy o lasoterapii.
Postać z „italian" brainrot, Bombini Gusini // @Nazar's Memes

Brainrot. Co z naszymi mózgami robi pochłanianie trywialnych treści z internetu

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Krótkie, absurdalne filmiki na długie godziny przykuwają do ekranów dzieci i młodzież. Jak takie zachowanie wpływa na rozwijające się umysły? I jak…
// Rys. Kasia Kozakiewicz
Wersja audio

Miłość ponad siły. Polskich rodziców wypalenie rodzicielskie dotyka najczęściej na świecie

Martyna Pietrzak-Sikorska
Wychowywać tak, jakby się nie miało pracy, i pracować tak, jakby nie miało się dzieci. Polska kultura, według której rodzicielstwo jest czystą radością i…
Niebezpieczne związki z AI // Rys. Blanka Biernat dla „TP"
Wersja audio

Kiedy zakochasz się w chatbocie? Sztuczna inteligencja coraz lepiej podszywa się pod ludzką duszę

Agata Kaźmierska
Stoimy na progu kolejnej rewolucji AI. Coraz bardziej samotni, w świecie cyfrowym sięgamy po iluzję bliskości.
// Ilustracja Kasia Kozakiewicz dla „TP"

Jak odłożyć telefon? Mnie pomogło POMO: duma z przegapiania

Magdalena Bigaj, Berenika Steinberg
Magdalena Bigaj, edukatorka higieny cyfrowej: Warto dojść do tego, co stoi za sięganiem po telefon. I co mogę sobie dać w zamian.
Fot. Grażyna Makara/ Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

„Nie pamiętam, po co brałem telefon do ręki”. Zdarza wam się coś takiego?

Maciej Müller
Magdalena Bigaj tłumaczy, jakimi narzędziami jesteśmy manipulowani: to m.in. dark patterns, czyli wzorce projektowania aplikacji, które sprawiają, że tracimy…
Uczniowie krakowskich liceów na warsztatach w Tygodniku Powszechnym // Fot. Oliwia Świątek

Pod presją. Czy oczekiwania rodziców i nauczycieli sprawiają, że odwracamy się od rówieśników?

Zofia Ryło, Patryk Pawełczuk
Od dziecka słyszymy to jedno pytanie: co chcesz robić w przyszłości, kim chcesz być? W przedszkolu odpowiedzi brzmiały: wróżka, księżniczka, Batman, syrena,…
Bulwary nad Wisłą w Warszawie. 22 maja 2017 r. // Fot. Jakub Wosik / Reporter
Wersja audio

W liceum piłem jak dorosły. Dlaczego w Polsce alkohol dostępny jest niemal wszędzie?

Eliza Leszczyńska-Pieniak
W mediach panuje moda na artykuły sugerujące, że pokolenie Z wzięło rozbrat z alkoholem. To nieprawda. Młodzież pije coraz więcej, a dorosłych – w tym władze…
ilustracja: Joanna Szlembarska dla „TP"

Ile daje nam przyjaźń? Czy da się jej nauczyć?

Marcin Tusiński, Grzegorz Mączka
Dr Grzegorz Mączka, psychoterapeuta: Serdeczne relacje z innymi mają dwukrotnie większe znaczenie dla zdrowia niż aktywność fizyczna. Góry wydają się dzięki…
Ilustrajca Kasia Kozakiewicz dla „TP"

Miłość według kalendarzyka. Intymne dramaty katolickich małżeństw

Monika Białkowska
Mają poczucie, że Kościół okradł ich z najpiękniejszych lat życia. Katolickie małżeństwa szczerze o metodach naturalnej regulacji poczęć.
Zoe Thorogood, Samotnosć w centrum wszechświata // materiały prasowe

„Samotność w centrum wszechświata”: artystyczna brawura Zoe Thorogood

Remigiusz Różański
Według autorki to „książka, która miała nigdy nie powstać”, będąca zapisem wycieńczających zmagań z depresją lękową. Autorka traktuje komiks jako ratunek przed…
Most Siekierkowski, na wszystkich warszawskich mostach umieszczono tabliczki z napisem „Nie rezygnuj z życia". Warszawa, 1 października 2024 r. // Fot. Arkadiusz Ziolek / East News

Dlaczego dzieci targają się na swoje życie i jak im pomóc?

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Na jedno samobójstwo dziecka przypada w Polsce do 200 prób targnięcia się na życie. Na tle Europy jesteśmy w niechlubnej czołówce, bo zbyt późno rozpoznajemy…
Członkowie społeczności akademickiej składają kwiaty na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego śmierci jego pracowniczki. Warszawa, 8 maja 2025 r. // Fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Zabójstwa lekarza i pracowniczki UW. Jak rozmawiać o lęku i przemocy?

Anna Goc, Bogdan de Barbaro
Prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra i psychoterapeuta: Dramatyczne wydarzenia ostatnich dni mogą być dla nas okazją do namysłu, skąd się bierze zło i jak z nim…
Ilustracja: Kasia Kozakiewicz dla „TP"
Wersja audio

Połowa Polaków ma problemy ze snem. Czas to zmienić

Marek Rabij
Psycholodzy mawiają, że na zdrowo przespaną noc pracuje się cały dzień. Jeśli to prawda, to powszechne występowanie zaburzeń snu nie wystawia najlepszego…
Pracownicy infolinii / Shutterstock

Zbudowała mały biznes na niechęci do dzwonienia. Telefonuje za klientów

Marek Rabij
Wisi na infoliniach, przekłada egzaminy, składa reklamacje. Odwoływała już nawet ślub. Dziewięć złotych za trzy minuty połączenia, plus złotówka za każdą…
W Wielkiej Brytanii trwa debata nad zakazem korzystania ze smarfonów w szkolach. Na zdjęciu: scena z produkcji serialu "Dojrzewanie". // materiały prasowe Netflix

Co zrobić, aby dzieci były bezpieczne w sieci? Brytyjczycy debatują o serialu „Dojrzewanie”

Patrycja Bukalska
Serial „Dojrzewanie”, którego akcja dzieje się w brytyjskiej szkole, i który został wyprodukowany przez Brytyjczyków – zadziałał na Wyspach jak katalizator dla…
W latach 60. projektanci bloku nie mogli przewidzieć, że pół wieku później co trzeci jego mieszkaniec będzie po 80-ce. // Fot. Marek Rabij

Co trzeci mieszkaniec ma tu ponad 80 lat. Dla MOPS-u są zbyt zdrowi

Marek Rabij
Piętra są cztery. Ona jedna, ich jedenaścioro, coraz bardziej niedołężnych i schorowanych. Gdyby nie ona, ich życie byłoby o wiele trudniejsze. Ale gdyby nie…
Kibice Sprtingu, portugalskiego klubu piłki nożnej świętują zdobycie tytułu mistrza Portugalii. Plac Marquis de Pombal w Lizbonie, Portugalia, 5 maja 2024 r. // Fot. Antonio Pedro Santos / EPA / PAP

Wszyscy potrzebujemy cyfrowej higieny. Powinniśmy jej uczyć w szkołach

Aleksandra Przegalińska, Wojciech Brzeziński
Aleksandra Przegalińska: AI zmienia to, jak pracujemy, jak uczymy się, jak przetwarzamy dane. Zmienia nas samych. Pytanie, co daje w zamian? I jakich…
Willigis Jäger // Fot. Daniel Peter

Benedyktyński mnich i mistrz zen. Opowieść o Willigisie Jägerze

Piotr Sikora
Setna rocznica urodzin Willigisa Jägera, benedyktyna i mistrza zen, którego historia życia odzwierciedla ewolucję katolicyzmu XX i XXI wieku.
Aleksandra Suzi / Shutterstock

Media społecznościowe i serwisy pornograficzne nie mają barier dla dzieci. Jak to możliwe?

Anna Golus
Ekspertka: „Jednym z głównych wyzwań w ochronie małoletnich w sieci jest edukacja dorosłych”.
Kadr z filmu "The Outrun", reż. Nora Fingscheidt. Prod. Wielka Brytania 2024. // Materiały prasowe Play Now

„The Outrun”. Mocny film o uzależnieniu

Anita Piotrowska
„The Outrun” to przede wszystkim surowe piękno Orkadów, charyzmatyczna Saoirse Ronan – i brak złudzeń co do choroby alkoholowej.
Bartłomiej Topa // Fot. Albert Zawada

Bartłomiej Topa: Życie bez rozproszeń. Rozmowa na Wielki Post

Katarzyna Kubisiowska, Bartłomiej Topa
Bartłomiej Topa, aktor: Uczymy się o długości rzek i głębokości jezior, a nie mamy pojęcia, jakie w nas zachodzą procesy. A przecież jeśli będziemy umieć…
Dieta pudełkowa // Fot. Grażyna Makara

Diety pudełkowe: polski fenomen wart miliardy

Marek Rabij
Weź polskie zamiłowanie do jedzenia w domu. Dopraw obficie modą na zdrową dietę i szczyptą postpandemicznych nawyków. Zapakuj w pudełka, które o świcie podwieź…
WIele budynków po przejściu fali powodziowej nadaje się tylko do wyburzenia. Chiva, HIszpania, styczeń 2025 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Sto dni temu powódź zniszczyła region Walencji. Pracowałam tam jako wolontariuszka

Agnieszka Zielińska
Laura Prieto, psycholożka, pracuje z poszkodowanymi w tej powodzi. Mówi, że mimo upływu czasu wciąż mają flashbacki, wracające wspomnienia, ataki lęku i paniki…
Fot. Shutterstock

Pornografia zmienia mózg. Pytanie, czy odwracalnie

Anna Goc, Mateusz Gola
Mateusz Gola, psycholog i neurokognitywista: Z naszych badań wynika, że najlepszym czynnikiem, który pozwala dziecku uniknąć w przyszłości nałogowych zachowań…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Zamach zamachem, kryzys kryzysem, a do matury to kto się nauczy?

Olga Drenda
Zamach zamachem, wojna wojną, a do matury to kto się nauczy? Wszystko jedno, czy dzieją się rzeczy tragiczne, czy wzniosłe, prędzej czy później rzeczy zwykłe…
Fot. Rawpixel.com / Adobe stock

Nawet do kilkunastu procent nastolatków wymaga terapii. Jak im pomóc?

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Rodzice dzieci z depresją są zagubieni. Specjalistów w przychodniach brakuje, na prywatne wizyty stać niewielu – zostaje szukanie pomocy na forach…
Strażnika AI

Czy słusznie boimy się rozwoju AI?

Piotr Jończyk, Joanna Rączaszek-Leonardi
Joanna Rączaszek-Leonardi, psycholożka: Musimy badać, co w kontaktach międzyludzkich jest na tyle istotne, że przekłada się na nasz dobrostan i jakość życia. I…
XXVIII Ogolnopolskie Spotkanie Młodych - Lednica 2000. Pola Lednickie, 01 czerwca 2024 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Czy warto wierzyć? Badania naukowe przekonują, że ludzie religijni są zdrowsi

Piotr Szymanek
Osoby religijne odczuwają większą satysfakcję z życia niż ateiści, rzadziej zmagają się z problemami psychicznymi, a nawet są zdrowsze i żyją dłużej. Skąd…
Kadr z gry "Bioshock", 2020 r. // Materiały prasowe Sony Playstation

Czy gry wideo pomogą w leczeniu zaburzeń psychicznych

Michał Walkiewicz
Gier wideo używa się nie tylko w ćwiczeniach pamięci, koordynacji ruchowej i refleksu, ale też przy terapii syndromu stresu pourazowego, depresji i ADHD.
Midtown, Manhattan. Nowy Jork, czerwiec 2018 r. // Fot. Ryan DeBerardinis / Adobe Stock

Jak sobie radzić z niepokojem: ewangeliczny lek na lęk

Piotr Sikora
Umysł ludzki ma skłonność do wyobrażania sobie przyszłości jako zagrażającej. Jezus uczył, jak radzić sobie z tą cechą naszej natury.
Podcast Szkoła uczuć

Uczucia wobec chorujących psychicznie. Szkoła uczuć z Bogdanem de Barbaro odc. 17

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Jakie emocje są w ludziach z zaburzeniami psychicznymi? Jakie emocje budzą zaburzenia psychiczne w ludziach zdrowych?
Adobe Stock

Maleje liczba samobójstw. Największy spadek w grupie dzieci i młodzieży

Anna Goc, Halszka Witkowska
Pierwsza pomoc emocjonalna, podobnie jak przedmedyczna, może uratować życie. Nie trzeba być ekspertem od zdrowia psychicznego, żeby tej pomocy udzielić – mówi…
Szkoła medytacji w klasztorze Sogenji w Okayamie. Japonia, 2024 r. // archiwum prywatne

Jesteśmy tym, co myślimy. Rozmowa z praktykiem zen

Marcin Tusiński, Robert Wiszowaty
Robert Wiszowaty, przedsiębiorca praktykujący zen: Ćwicząc, możemy doprowadzić naszą świadomość do stanu, w którym jesteśmy obecni na bieżąco. A wtedy…
Fot. Elmira / Adobe Stock

Co z cielesnością zrobiła kultura masowa

Ks. Jacek Prusak SJ
Cielesność to podstawa osobowości. Chrześcijanie muszą sobie dogmat o cielesności wciąż przyswajać na nowo i głębiej rozumieć. Może im w tym pomóc ta książka…
Rys. Joanna Rusinek dla TP

Polska jest życzliwa. Na czym więc polega nasz kłopot z uśmiechem?

Marcin Napiórkowski
Prawdziwe wyzwanie na nowy rok? Możemy albo podzielić się na uśmiechniętych i zgorzkniałych, albo połączyć kraj uśmiechem życzliwości. Takim, który pojawia się…
Fot. evin.business / Shutterstock

Bezbronnym dorosłym możesz być ty. Jak działa przemoc duchowa?

Ks. Jacek Prusak SJ
Osoba staje się bezbronna nie tylko z powodu jakiegoś swojego niedoboru – intelektualnego czy fizycznego, ale także przez patologiczne struktury umożliwiające…
Fot. Uwe Umstatter / B&EW

Telefon dla dziecka. Prosty sposób, żeby odebrać mu wyobraźnię

Małgorzata Nocuń
Dzieci potrafią zapytać, czy kota da się zmierzyć w minutach, albo uwierzyć w stwory żywiące się kurzem. Siła ich wyobraźni jest nieograniczona. Niestety,…