Zdrowie psychiczne 

fot. Adobe Stock
Serwis specjalny

Zdrowie psychiczne

Jak zadbać o siebie w czasach kryzysów psychicznych? Gdzie szukać pomocy? W jaki sposób rozmawiać z bliskimi? Co najnowsza nauka mówi o depresji i antydepresantach? W serwisie specjalnym odpowiedzi na te pytania udzielają psychoterapeuci, psychiatrzy i eksperci. Zapraszamy do lektury.

ROZMOWY

// Rawpixel.com / Shutterstock

Jak mieć dobre relacje z jedzeniem i uwolnić się od kultury diet

Ewelina Burda, Agata Głyda
Agata Głyda, psychoterapeutka i psychodietetyczka: Jedzenie jest czymś więcej niż paliwem. I powinno być dla nas źródłem przyjemności, a nie przykrości.
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Czatbot cię wysłucha. Ale nie będzie twoim terapeutą

Michał Kuźmiński, Katarzyna Mika-Łabuz, Mateusz Łabuz, Paweł Szczęsny
Zbadali, jak duże modele językowe wykorzystuje się w celach terapeutycznych. Apelują, by nie wylewać dziecka z kąpielą. Ale nie mają złudzeń: do procesu leczenia potrzebny jest kontakt z żywym człowiekiem.
// Fot. Stokkete / Adobe Stock

Jak się dobrze złościć: cała prawda o emocji, która broni tego, co nasze

Ewelina Burda, Oliwia Ziębińska
Z natury mamy w sobie tyle złości, ile potrzebujemy mieć. Tak samo jest z innymi emocjami. Ale to działa tylko wtedy, kiedy realnie się z nimi spotkamy – mówi Oliwia Ziębińska, certyfikowana specjalistka psychoterapii uzależnień, terapeutka Dialogu Motywującego.

Artykuły na ten temat

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Wobec pseudoterapii potrafię być bezlitosna: nie znoszę wykorzystywania cudzych kryzysów, słabych punktów, łatwowierności

Olga Drenda
Nie wierzę w „odzyskane wspomnienia”. Jestem za to absolutnie przekonana, że nie doceniamy siły sugestii (czy autosugestii!) i możliwości wmówienia komuś…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Zdarza mi się kogoś nie lubić. Czy ta ludzka rzecz wymaga psychoanalizy?

Olga Drenda
Żyjemy w czasach triumfu uproszczonej i przeinaczonej wiedzy psychologicznej, która rozsnuwa obietnicę wytłumaczenia wszystkich niuansów zachowań i preferencji…
Kampania "Nie rezygnuj z życia' - tabliczki z tym hasłem oraz numerem telefonów pomocowych zawisły na warszawskich mostach. Warszawa, 2 października 2024 r. // Fot. Dawid Wolski / East News

Jak nie przedstawiać w mediach samobójczej śmierci młodych ludzi

Anna Golus
Działania dorosłych, w tym dziennikarzy, po niedawnym samobójstwie nastolatki to doskonały przykład tego, czego nie należy robić, gdy dziecko odbiera sobie…
Podcast Szkoła uczuć

Wstyd: jaką władzę daje nad nami innym ludziom? Szkoła uczuć z Bogdanem de Barbaro – odc. 9

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Wstyd sprawia, że czujemy się ze sobą źle, bo inni na nas patrzą. Oczy innych, zwrócone na mnie krytycznie, zawstydzają mnie, czynią mnie, niekoniecznie…
Podcast Szkoła uczuć

Nasycenie. Gdy chcemy wszystkiego naraz: Szkoła uczuć z Bogdanem de Barbaro – odc. 8

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Co się z nami dzieje, kiedy doświadczamy nadmiaru, gdy dostajemy od świata bardzo dużo i chcemy wszystko w sobie zgromadzić, pochłonąć, zobaczyć, przeczytać,…
Karol Paciorek dla TP

Co i rusz czytamy w mediach społecznościowych, że ktoś „narodził się na nowo”. Potrzeba zaczęcia wszystkiego jeszcze raz została zmonetyzowana

Tomasz Stawiszyński
Ustawienia rodzinne, pseudodiagnostyka, odczynianie traum, regulowanie deregulacji... Przyjrzyjmy się tęsknocie, która każe nam to wszystko robić.
Podcast Szkoła uczuć

Co zrobić z nienawiścią: Szkoła uczuć z Bogdanem de Barbaro – odc. 7

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Co nam ona robi i czy coś nam daje? Dlaczego jest stanem niszczącym? Jak z nienawiścią pracuje się w gabinecie psychoterapeutycznym? I czy zawsze trzeba z nią…
Karol Paciorek dla TP

Czy lekarstwem na samotność, niepewność lub lęk mogą być psychodeliki?

Tomasz Stawiszyński
Nigdy mnie to do końca nie przekonywały te hurraoptymistyczne opowieści o duchowych iluminacjach czy przewrotach społecznych prowadzących do powszechnej…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Jesteś szczęśliwy czy nie? Nie rozumiem kategoryczności, z jaką wrzuca się mnie między te dwa określenia

Wojciech Bonowicz
W świętych Księgach słowo „szczęście” za często się nie pojawia, no bo co by właściwie miało znaczyć?
Fot. AnnaStills / Alamy Stock

Ksiądz, zawód wysokiego ryzyka

Ignacy Dudkiewicz
Wypalenie, depresja, pokusa samobójstwa. Chroniczne napięcie. Samotność w przemocowym środowisku. Podwójne życie. Uzależnienia. Oto prawdziwy obraz kapłaństwa…
Minister sprawiedliwości Adam Bodnar, premier Donald Tusk i ministra zdrowia Izabela Leszczyna podczas konferencji prasowej na temat wytycznych dotyczących aborcji. Warszawa, 30 sierpnia 2024 r. / Fot. Dawid Wolski/East News

Donald Tusk: „Zmieniamy realia w sprawie dostępności do aborcji”

Małgorzata Solecka
Nowe wytyczne dla szpitali i lekarzy w sprawie aborcji. O zabieg będzie łatwiej, a szpitale nie mogą zasłaniać się klauzulą sumienia.
Podcast Szkoła uczuć

Uczucia rodzinne: „Szkoła uczuć” z Bogdanem de Barbaro – odc. 6

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Niedomówienia, konflikt i napięcia, a z drugiej strony miłość, troska, przywiązanie, uważność, czułość... Uczucia w rodzinie? „To skomplikowane” – odpowiada…
Fot. Lev Dolgachov / stock.adobe.com

W domu, samotnie, coraz częściej coś mocnego. Polski model spożycia alkoholu skręcił w niebezpieczną stronę

Marek Rabij
Większość polskich powiedzeń o biesiadowaniu przy alkoholu już wkrótce może być niezrozumiała. Polacy po pandemii coraz częściej piją samotnie. Rośnie nam…
Podcast Szkoła uczuć

Poczucie krzywdy: „Szkoła uczuć” z Bogdanem de Barbaro – odc. 5

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Czym się różni poczucie krzywdy od krzywdy faktycznie doznanej? Dlaczego działa ono na nas jak okulary, przez które postrzegamy świat? I dlaczego staje się…
Podcast Szkoła uczuć

Miłość, czyli jak się nie rozwieść: „Szkoła uczuć” z Bogdanem de Barbaro – odc. 4

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Dlaczego kultura ułatwia dziś rozstania? Gdzie jest złoty środek? Kiedy miłość jest kompletna? Jak odkryć się na nowo, gdy dzieci wyjdą z domu? I jaki jest…
Podcast Szkoła uczuć

Czy gniew może być dobry? „Szkoła uczuć” z Bogdanem de Barbaro – odc. 3

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Czy agresja, gniew i złość to to samo? Jak sobie radzić z pasywną agresją i jak komunikować zranienia, zwłaszcza w związku? Z psychiatrą i psychoterapeutą…
Fot. Daisy Daisy / Shutterstock

Czy media społecznościowe są dzieciom potrzebne do szczęścia?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Potężny kryzys zdrowia psychicznego wśród dzieci i młodzieży jest faktem. Nie ma jednoznacznych naukowych dowodów, że winne temu są media społecznościowe. Ale…
Fot. Pascal Deloche / UIG / Forum

Jak się modlić? Praktyczny przewodnik krok po kroku

Marek Kita
Czy modlitwa może być głębokim doświadczeniem „zwykłego” wierzącego, czy też głębokie doświadczenia duchowe zdarzają się tylko nielicznym? I czym w ogóle jest…
Olga Drenda / fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Jak pokonać strach

Olga Drenda
Coraz częściej myślę o tym, jak dobrze jest powiększać w sobie miejsce dla odwagi. Także na powiedzenie o własnym wstydzie czy strachu.
Policjanci Komendy Wojewódzkiej Policji w Lublinie zabezpieczają laboratorium narkotykowe w gminie Zambrów. Styczeń 2024 r. // Fot. Materiały prasowe KWP w Lublinie

Media w Polsce polują na fentanyl. Tropią nie ten narkotyk co trzeba

Marek Rabij
Dziennikarze ruszyli do wyścigu, kto pierwszy wytropi w Polsce odpowiednik Tenderloin District w San Francisco, dzielnicy opanowanej przez uzależnionych od…
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Na księży mówią „lekarze dusz”. Ale nikt nas tego nie uczył

Ks. Adam Boniecki
Nie jest dobrze, kiedy ksiądz chce zastąpić psychoterapeutę, a psychoterapeuta księdza.
Plenerowa siłownia w kijowskim Hydroparku. Kijów, 2011 r. // Fot. Dymitr Kutz / Forum

Kryzys męskości. A co to właściwie jest?

Szymon Żyśko
Pod określeniem „kryzys męskości” kryją się różne zjawiska, w zależności od tego, kto ów problem definiuje. Media są pełne materiałów z prostymi tezami o…
Prof. Bogdan de Barbaro, Kraków, 2021 r. // Fot. Grażyna Makara

Szkoła uczuć z Bogdanem de Barbaro: czy wiesz, co naprawdę tobą rządzi

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Nawet relacje międzynarodowe uwarunkowane są tym, co czujemy. Pod spodem naszych myśli kryją się urazy, traumy, kompleksy, duma, marzenia – mówi psychiatra i …
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Eliza Kącka: ja, matka

Katarzyna Kubisiowska, Eliza Kącka, Grażyna Makara
Najbardziej wymagająca jest ekspozycja. Boi się człowiek obciążyć innych. Przepraszasz wzrokiem za recital wrzasków. Ile razy słyszałam: „Co za matka”, „Pani…
Prof. Dominika Dudek // Rys. Michał Dyakowski dla „TP"

Praktykowanie psychiatrii uczy pokory

Łukasz Kwiatek, Dominika Dudek
Prof. Dominika Dudek, psychiatra: Nie powinniśmy sprowadzać funkcjonowania człowieka do neuroprzekaźników, którymi da się manipulować, by ukierunkować cudze…
Shutterstock

Jak mieć dobre życie? Radzimy, jak wybrać poradnik najlepszy dla ciebie [Tematy Tygodnika]

Ewelina Burda, Piotr Sikora
W jaki sposób poukładać relację z samym sobą i z bliskimi? Co zrobić, aby osiągnąć życiowy sukces? Jak cieszyć się codziennością? Poradniki i treści, które…
Wystawa amerykańskiego artysty „Walton Ford, Lion Of God" w Ateneo Veneto. Wenecja, Włochy 17 kwietnia 2024 r. // Fot. Roberto Serra / Iguana Press / Getty Images

Szukasz poradnika dobrego życia? Pomożemy ci wybrać

Piotr Sikora
Poradniki o tym, jak radzić sobie z trudnościami i osiągnąć życiowy dobrostan, zajmują w księgarniach wiele półek. Jak się w nich nie pogubić i dobrze wybrać?
Wełniane przegródki na telefony komórkowe w gdańskim Liceum Ogólnokształcącym, które są tam umieszczane podczas każdego sprawdzianu oraz w trakcie niektórych lekcji. Gdańsk, grudzień 2019 r. / Fot. Roman Jocher / PAP

Smartfony szkodzą naszym dzieciom i je uzależniają. Ale mogą też pomagać i uczyć

Jacek Pyżalski, Przemysław Wilczyński
Dr hab. Jacek Pyżalski, ekspert ds. edukacji medialnej: Jestem przeciw twardym zakazom używania komórek. Rozsądnego korzystania z technologii nie wpoimy…
Położna Volha Kuśmierska z córką // archiwum prywatne Volhi Kuśmierskiej

Rodzić po katolicku: jak młode matki odzyskują sprawczość w Kościele

Paulina Model
Kultura okołoporodowa młodych katoliczek pokazuje, jakich praktyk na styku duchowości i cielesności kobiety nie znajdują w Kościele. To dlatego przywołują…
Małgorzata Rybicka, Gdańsk // Fot.Renata Dąbrowska dla TP

Więcej niż matka: osoby w spektrum autyzmu nie muszą być same

Małgorzata Rybicka, Przemysław Wilczyński
Małgorzata Rybicka, przewodnicząca Porozumienia Autyzm-Polska: Dobre słowa mają moc. Pozwalają przetrwać. Takie zwykłe, oznaczające wsparcie, ale i te o…
Łóżkowy happening Kuby Tarasewicza w sprawie problemów z dostępnością do opieki psychologicznej i psychiatrycznej. Warszawa, 15 stycznia 2024 r. / fot. Pawel Wodzyński / EAST NEWS

Dlaczego w Polsce tak trudno wyjść z depresji?

Szymon Żyśko
Leczenie zaburzeń psychicznych staje się w Polsce usługą dla ludzi majętnych. Terminy wizyt w publicznych placówkach są bardzo odległe, a ceny prywatnych…
Kasia Kozakiewicz dla „TP"

„Mój pies nie zdechł, tylko umarł”. Jak przeżywamy żałobę po zwierzętach?

Anna Goc, Kasia Kozakiewicz
Mamy problem z rozmową o śmierci naszych „ludzkich” bliskich. Mówienie o tym, co czujemy, gdy odchodzi zwierzę, jest jeszcze trudniejsze.
Ks. Jan Klimek, Ks. Jan Klimek, kapelan Szpitala Klinicznego im. dr. Józefa Babińskiego w Krakowie-Kobierzynie, 5 lutego 2024 r. // Fot. Jacek Taran

Ksiądz z Kobierzyna: jak się pracuje w szpitalu psychiatrycznym

Edward Augustyn
Księża idą do chorych z Panem Jezusem, świętymi olejami i „władzą kluczy”. Na rozmowę nie starcza już czasu.
Diakon Ed Schoener przekazuje papieżowi Franciszkowi opracowany przez jego stowarzyszenie podręcznik dla duszpasterzy zdrowia psychicznego, Watykan, 26 stycznia 2024 r. // Fot. Association of Catholic Mental Health Ministers

Duszpasterstwo zdrowia psychicznego: warsztaty z empatii i zdejmowania piętna

Edward Augustyn
Kapelani w szpitalach psychiatrycznych rzadko mogą liczyć na wsparcie i zrozumienie – nawet u swoich biskupów.
fizkes / Shutterstock

Próby samobójcze dzieci w Polsce: coraz więcej zgłoszeń, coraz mniej zgonów

Przemysław Wilczyński, Paulina Filipowicz
Paulina Filipowicz, psycholożka z Fundacji GrowSpace: Nie poradzimy sobie z falą kryzysów psychicznych bez wzmocnienia sieci pomocy w mniejszych…
Fot. Maskot / Alamy Stock Photo

„Możesz odłożyć telefon i porozmawiać z nami?”. Seniorzy uzależnieni od smartfonów

Szymon Żyśko
Samo posiadanie smartfona jest dla mózgu jak aplikacje działające w tle dla telefonu – zużywają mózgową baterię. Z wiekiem pojemność tej baterii maleje.
Marsz dla życia Archidiecezji Poznańskiej, czerwiec 2022 r. fot. Norbert Rzepka / REPORTER

Episkopat o aborcji: zapałka do beczki z benzyną

Małgorzata Solecka
Eksperci episkopatu mylą choroby psychiczne z niepełnosprawnością intelektualną. Ich wystąpienie budzi strach w obozie władzy.
Uroczystość pasowania pierwszoklasistów w szkole podstawowej w Leścach, woj. lubelskie. 20 września 2021 r. / WOJTEK JARGIŁO / PAP

W szkołach brakuje psychologów. W dużych miastach zajęty bywa nawet magazyn na szczotki, w mniejszych gabinety stoją puste

Anna Goc, Patrycja Orłowska
Patrycja Orłowska, psycholożka: W tym roku szkolnym na stanowisku psychologa w szkołach i przedszkolach pracowało 350 osób bez odpowiednich kwalifikacji.
KONSTANTIN YUGANOV / ADOBE STOCK /

Cveta Dimitrova, psychoterapeutka: Przeciętność jest zdrowa

Cveta Dimitrova, Dominika Tworek
Czujemy się zawstydzeni tym, że jesteśmy „zwyczajni”. Według psychoterapeutki Cvety Dimitrovej nie chcemy być przeciętni z obawy, że nie będziemy kochani.

Kultura wiecznej terapii

Dominika Tworek
Nigdy w historii nie martwiliśmy się aż tak mocno o zdrowie psychiczne: własne i naszych dzieci. To dowód, że jesteśmy bardziej świadomi swoich problemów i …
/ Magda Wolna

Taka grzeczna dziewczynka. Historie kobiet w spektrum autyzmu

Magda Wolna, Ewelina Burda
W dzieciństwie nie zostały zauważone przez system – bo kryteria diagnostyczne bazowały na doświadczeniach chłopców. Dziś, jako dorosłe kobiety, diagnozują się…
Halny w Tatrach. Zakopane, 2013 r. / BARTŁOMIEJ JURECKI / FORUM

Wieje, ale nie zabija. Czas zrezygnować z oskarżania halnego

Damian Nowicki
Przekonanie, że natura ma duży wpływ na życie Podhalan, jest obecne w góralskiej kulturze od pokoleń. Podobnie jak opinia, że silny, surowy i ciepły wiatr jest…
fot. Bartlomiej Magierowski / EAST NEWS /

Głośny raport fundacji Martyny Wojciechowskiej o zdrowiu psychicznym dzieci budzi wątpliwości

Przemysław Wilczyński
To nie jest jakiś błahy, anegdotyczny spór o „clickbait miesiąca”. W tej arcyważnej sprawie ostatnie, czego potrzebujemy, to paniki moralne.
/ PIOTR KAMIONKA / REPORTER

Psycholog: dzieci powinniśmy częściej leczyć w domu niż w szpitalu

Ryszard Izdebski, Anna Goc
RYSZARD IZDEBSKI, psycholog kliniczny, psychoterapeuta: Doszło do odwrócenia koła historii. Wrócił trend hospitalizowania dzieci i nastolatków. Dla mnie to …
/ GARY WATERS / ADOBE STOCK

Tracimy umiejętność rozmowy. Nie tylko tej twarzą w twarz, ale nawet przez telefon

Małgorzata Nocuń
Krzysztof przysyła z podróży dziesiątki zdjęć i wiadomości. Pisze o pogodzie, spotkaniach zawodowych, ale też o tęsknocie za Magdą i domem. Po powrocie…
/ AGATA SZYMANOWICZ / WYDAWNICTWO AGORA

Natalia de Barbaro: Daj sobie wolność

Natalia de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
NATALIA DE BARBARO, psycholożka: Jeżeli nasze życie toczy się w celi zbudowanej z osądów – co muszę, co mi wolno, a czego nie – to mogę sobie siedzieć na …
/ ADOBE STOCK

Jak docenić życie. Rozmowa z psychoterapeutką

Iza Falkowska-Tyliszczak, Dominika Tworek
IZA FALKOWSKA-TYLISZCZAK, psychoterapeutka: W bliskości najbardziej boimy się samych siebie. I dlatego odsłonięcie się przed kimś jest możliwe dopiero wtedy,…
/ TP-ONLINE // ADOBE STOCK

Jak leczyć depresję. Nowe badania, stare mity

Kinga Wołoszyn-Hohol
Jest jedną z najczęstszych chorób psychicznych, a w pandemii gwałtownie wzrosła liczba osób nią dotkniętych. Nie znamy wszystkich mechanizmów leżących u…