Autor: Marta Panas-Goworska

Materiały autora

Próchnilec gałęzisty (Xylaria hypoxylon) // Lothar Lenz / Adobe Stock // Fot. Lothar Lenz / Adobe Stock Adobe stock ausgewertet

Powstała pierwsza globalna mapa podziemnego imperium grzybów. Dlaczego to przełom?

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Zespół naukowców z Uniwersytetu Stanforda stworzył niezwykle szczegółową mapę zróżnicowania grzybów. Płynące z niej wnioski są bardzo praktyczne. A także…
Postać z „italian" brainrot, Bombini Gusini // @Nazar's Memes

Brainrot. Co z naszymi mózgami robi pochłanianie trywialnych treści z internetu

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Krótkie, absurdalne filmiki na długie godziny przykuwają do ekranów dzieci i młodzież. Jak takie zachowanie wpływa na rozwijające się umysły? I jak…
Fot. Philip Koschel / B&EW

Podróż do wnętrza pyłku. Dla naukowców to niewyczerpane źródło wiedzy – nie tylko botanicznej

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Pod mikroskopem może wyglądać jak mirabelka. Nie zauważamy go, chyba że należymy do tej części populacji, która cierpi na katar sienny.
Drewno przygotowane do transportu niedaleko miejscowości Sokol, obwód wołogodzki, Rosja, marzec 2021 r. // Fot. Andrey Rudakov / Bloomberg / Getty Images

Las utracony. Jak wycięliśmy Europę w pień

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Jeszcze 8 tysięcy lat temu wiewiórka mogła, skacząc z drzewa na drzewo, przejść z terenu dzisiejszej Lizbony do Moskwy, ani razu nie dotykając ziemi. Potem…
Pazury niedźwiedzia jaskiniowego (makieta) w Jaskini Niedźwiedziej w Kletnie, styczeń 2020 r. / fot. Adrian Ślązok / REPORTER

Niedźwiedzie, pierwiastki i nawóz z jednorożca. Tajemnice sudeckiej jaskini

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
„Nie ma powrotu do jaskiń, jest nas za dużo” – napisał 66 lat temu Stanisław Jerzy Lec w „Myślach nieuczesanych”. Na szczęście paleontolodzy mają na ten temat…
Jak w baśni: sowa i lis rządzą

Józef Czechowicz i Lublin to para doskonała

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
„Miasto, które nie pamięta o swoim poecie – przemija”, mówił nad jego grobem Miłosz. Do dziś w każdą pierwszą pełnię lipca lublinianie wędrują ścieżkami Józefa…
Sauna na plaży w Połądze, 13 czerwca 2023 r. / ALEKSANDAR TOMIC / ALAMY / B&EW

Lazurowe Wybrzeże nad Bałtykiem

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Litewska Połąga słynie z zabytkowej drewnianej architektury, która stylem przypomina polskie kurorty. Kiedyś lato spędzali tu Witkiewicz, Rydel i Sienkiewicz.
Suhaki na stepach astrachańskich w południowej Rosji / VALERIY MALEEV / BE&W

Antylopa z trąbą: poznajcie suhaka

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Suhak dzielił swój los z mamutem, ale zdołał uciec z plejstoceńskich opresji. Potem prawie padł ofiarą antropocenu. Dziś zagraża mu wojna.
/ TIM HUNT / B&EW // MYN / BRETT LEWIS / B&EW // TIM HUNT / B&EW // PAUL VAN HOOF / B&EW

Stwory z Wyspy Wężowej

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
W mitologii naszych wschodnich sąsiadów odgrywały rolę opiekunów rodzin. Łatwo je spotkać w całej Europie, mogą być sojusznikami człowieka w walce ze…
Anna German z rodzicami i babcią po kądzieli. Fotografia wykonana prawdopodobnie w atelier fotograficznym Chudajbergena Diewanowa. Urgencz, 1936 r. / BESSMERTNYBARAK.RU / DOMENA PUBLICZNA

Anna German, Walentynka z Urgencza

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Artystka zwana Białym Aniołem urodziła się w walentynki roku 1936. Będzie to historia o rodzicach Anny German, którzy miłości szukali pod bolszewickim niebem.
Fiński żołnierz w pobliżu Kemijärvi, Laponia, 11 lutego 1940 r. / / FINNISH WARTIME PHOTOGRAPH ARCHIVE

Jak Finowie z Moskwą wygrali

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Wojna zimowa – tak nazwano owe sto cztery dni na przełomie 1939 i 1940 roku, gdy Finlandia walczyła z Armią Czerwoną. Dziś pamięć o niej powróciła.
Wulkan błotny w Staruni, Ukraina. Kilka niewielkich kraterów powstało po trzęsieniach ziemi, na terenie, z którego kiedyś pozyskiwano mieszaniny węglowodorów. Obok płonie ulatniający się gaz ziemny. / KATERINA RADŁOWSKA

Starunia

Marta Panas-Goworska, Walery Omielczenko
Nie zobaczymy tu potoków spływającej lawy, ale możemy zostać ochlapani błotem. Poczujemy też zapach ropy naftowej i przekonamy się, jak historia naturalna…
Mieszkańcy Odessy w katakumbach, służących dziś za schron przeciwlotniczy. 29 czerwca 2022 r. / NURPHOTO / GETTY IMAGES

Podziemna Odessa

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Kiedyś służyły przemytnikom i partyzantom, dziś znów upomina się o nie historia. Bo odeskie katakumby to nieustanny splot historii naturalnej i dziejów tego…
Naprawa układu wydechowego samochodu WAZ 2107, znanego jako Łada Riva.Borowsk, Rosja, 2019 r. / ANDREY RUDAKOV / BLOOMBERG / GETTY IMAGES

Oto Łada. Jak Putin zamienia w proch rosyjskie legendy

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Kiedyś była symbolem sowieckiej motoryzacji. Dziś staje się symbolem Rosji Putina: obłożonej sankcjami i odciętej od zachodniej technologii.
„Wody był świat, gdzie wzrok twój padł, A człowiek marł z pragnienia” – rysunek satyryczny odwołujący się do problemów mieszkańców Londynu w związku z epidemią cholery, podpisany cytatem z „Pieśni o starym żeglarzu” Samuela Taylora Coleridge’a / OXFORD SCIENCE ARCHIVE / BEW

Zarazki i tabelki

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Na kierunek rozwoju epidemiologii silny wpływ wywarły konkretne historyczne wydarzenia. Podobnie będzie z obecną pandemią.
Sala operacyjna w dużym szpitalu uniwersyteckim w Imperium Rosyjskim, koniec XIX wieku, Moskwa. / ZE ZBIORÓW PROF. S. GLANCEWA

Bez znieczulenia

Siergiej Glancew, Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Operacje na sercu, przeprowadzone w Warszawie na przełomie roku 1898 i 1899, plasują się w pierwszej dwudziestce takich zabiegów na świecie.