Zabójstwa lekarza i pracowniczki UW. Jak rozmawiać o lęku i przemocy?

Anna Goc: Zabójstwo lekarza w Szpitalu Uniwersyteckim w Krakowie, a kilka dni później pracownicy Uniwersytetu Warszawskiego – wydarzenia, które mogą wywoływać lęk. Jak mu się nie poddać?

Prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra i psychoterapeuta: Potrzebna jest refleksja i spojrzenie na te wydarzenia w szerszym kontekście, bez przyjmowania od razu, że skoro doszło do nich w nieodległym czasie, to znaczy, że jest to symptom jakiegoś nowego zjawiska. Jako psychiatra obawiam się, że jeśli potwierdzą się domniemania, iż sprawcami obu tych zabójstw są osoby chorujące psychicznie, to nasili się stygmatyzacja innych osób leczonych psychiatrycznie. 

To odrzucenie społeczne wobec niewinnych, cierpiących na zaburzenia psychiczne osób byłoby tym bardziej krzywdzące, że wzmacniane gniewem sprowokowanym przez te dwa zabójstwa. A pamiętajmy, że ze statystycznego punktu widzenia zagrożenie przemocą fizyczną znacznie bardziej zagraża nam ze strony osób bliskich niż tych, którzy cierpią na choroby psychiczne.

W mediach społecznościowych pojawiły się zdjęcia i nagrania z kampusu UW. Widać na nich sprawcę i ofiarę, ujęcia są drastyczne. W jaki sposób rozmawiać o nich z dziećmi, które mogły je obejrzeć?

Możemy to pytanie poszerzyć: jak rozmawiać z dziećmi o śmierci, którą nie spowodowała choroba, lecz na przykład wojna, głód czy zabójstwo. Czyli – jak rozmawiać o tym, że istnieje zło spowodowane przez człowieka. W zależności od wieku dziecka, można na różny sposób próbować pytać, jak takie wydarzenia dziecko przeżywa? Jakie budzą w nim odczucia? Choć okoliczności takiej rozmowy są wywołane przez dramatyczne wydarzenia, dialog z dzieckiem może się okazać cenny. 

Media społecznościowe wprowadzają dziecko w chaos, anarchię etyczną, a rzetelny opis rzeczywistości zastępują sensacyjnością. Ważne więc jest, by rodzice wcześnie uczyli swoje dziecko mądrego odczytywania świata i dystansu do rzeczywistości tiktokowej.

Po zabójstwie w Szpitalu Uniwersyteckim pojawiło się dużo nienawistnych komentarzy pod adresem lekarzy. Dyrekcja szpitala zablokowała możliwość komentowania pod jednym z wpisów na Facebooku.

Jest dramatem naszych czasów, że nienawiść można wyrażać łatwo, szybko i anonimowo rozpowszechniać. Podoba mi się, że dyrekcja szpitala zablokowała spiralę zła. Wolność słowa nie może przecież oznaczać zgody na sianie nienawiści.

Czy można powiedzieć, że na agresję, przede wszystkim słowną, są narażone zwłaszcza osoby, które wykonując swoją pracę, służą innym?

W przypadku lekarzy sprawa jest złożona. Z jednej strony obserwujemy frustrację pacjentów, którym media dają iluzję długiego życia bez bólu i bez choroby, z drugiej – trud pracy lekarzy, osłabianych frustracją i pretensjami pacjentów. Zachodzi niebezpieczne, wymagające refleksji, sprzężenie zwrotne.

Dramatyczne wydarzenia ostatnich dni mogą być dla nas okazją do namysłu, skąd się bierze zło i jak z nim walczyć. Wierzę, że zło można pokonywać nie złem, lecz byciem na tyle silnym, że zło nie odważy się z nami walczyć.