Tygodnik Powszechny Nr 42/2024

Data wydania:
Numer wydania:
42
Rok wydania:
2024

Donald Tusk kontynuuje pomysł na władzę Jarosława Kaczyńskiego. Bo to tam jest dziś, bliska mu, polska droga środka - pisze Jakub Dymek w okładkowym tekście. 

Poza tym w numerze: PiS skutecznie unika rozliczeń i zamiast się rozpadać, wręcz się konsoliduje. A Konfederacja rośnie w sondażach * Co Rosjanie myślą o wojnie z Ukrainą? Reportaż z Sudży w obwodzie kurskim * Jak naprawić Kościół? Oni znaleźli sposób na kryzysową sytuację * Trump czy Harris: jak zagłosują Polacy w USA? * Dlaczego Rafael Nadal odchodzi 

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Wiele jest dróg żywej wiary. Żadnego ze sposobów nie trzeba traktować jako jedynej możliwości

Ks. Adam Boniecki
Martwimy się, co będzie z naszą wiarą, martwimy się, że ludzie odchodzą od praktyk. Ale nasz czas jest czasem odnalezienia istoty wiary i zarazem czasem…
Monika Ochędowska Tygodnik Powszechny

Bliscy i osobni. Przedstawiamy bohaterów najnowszego „Tygodnika”

Monika Ochędowska
Niekiedy podczas pracy nad numerem okazuje się, że jego bohaterki i bohaterowie prowadzą ze sobą osobliwy dialog, możliwy tylko w sytuacji niespodziewanego…

Obraz tygodnia

Ministra Izabela Leszczyna przed posiedzeniem rządu. 3 września 2024 r. // Fot. Filip Naumienko / Reporter

Reszta Europy gotowa na falę covidu, a w Polsce brakuje szczepionek i leków

Małgorzata Solecka
Nie zrobiono nic, a teraz próbuje się ratować sytuację na łapu-capu – komentują eksperci chaotyczne próby ratowania sytuacji przez rząd. Za zamieszanie winę…
Masako Kudo z organizacji Nihon Hidankyo chwilę po ogłoszeniu werdyktu Komitetu Noblowskiego o przyznaniu Pokojowej Nagrody Nobla. Tokio, 11 października 2024 r. // Fot. Yomiuri Shimbun / AP / East News

Pokojowa Nagroda Nobla dla organizacji Nihon Hidankyo to sygnał ostrzegawczy. Być może nie tylko dla Putina

Wojciech Pięciak
Nihon Hidankyo zrzesza ofiary eksplozji bomb atomowych w Hiroszimie i Nagasaki oraz zabiega o likwidację arsenałów jądrowych na świecie. Co chce powiedzieć…
Donald Tusk podczas konwencji Koalicji Obywatelskiej. Warszawa, 12 października 2024 r. // Fot. Dawid Żuchowicz / Agencja Wyborcza.pl

Donald Tusk ma dość polityki azylowej UE

Marek Kęskrawiec
Zapowiedź czasowego zawieszenia prawa azylowego to niezwykle ostre posunięcie, naruszające zasady, którymi do tej pory rządziła się Unia Europejska. Trudno się…

Na punkty

Minister obrony narodowej przed podpisaniem umowy pomiędzy Hutą Stalowa Wola a Raytheon Polska na produkcje 48 wyrzutni M903. Bielice, 12 sierpnia 2024 r. // Fot. Pawel Wodzynski / East News

Rekordowe wydatki Polski na zbrojenia. Czy armia zagłodzi państwo?

Marek Rabij
Przyszłoroczne wydatki na obronność mogą wynieść 186,5 mld zł, czyli aż 4,7 proc. produktu krajowego brutto.
Polsko-ukraińska szkoła wybudowana przez Caritas Archidiecezji Częstochowskiej. Olsztyn koło Częstochowy, 10 lutego 2024 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Polskie szkoły nie radzą sobie z integracją ukraińskich uczniów

Przemysław Wilczyński
„Najczęstszy scenariusz to równoległe funkcjonowanie obok siebie dwóch odseparowanych społeczności” – piszą autorzy raportu na temat funkcjonowania…
Lekcja religii w liceum. 15 lutego 2024 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Poparcie dla religii w szkole najniższe w historii

Artur Sporniak
CBOS opublikował najnowsze badanie dotyczące lekcji religii w szkołach. Dwa dni później w ministerstwie odbyło się spotkanie przedstawicieli Kościołów z…
Leszek Moczulski. Warszawa, 2013 r. // Fot. Bartłomiej Zborowski / PAP

Prof. Antoni Dudek: Leszek Moczulski to postać, która dobrze zapisała się w historii Polski. Nie ma bohaterów bez skazy.

Antoni Dudek, Piotr Śmiłowicz
Stworzenie przez Leszka Moczulskiego własnej partii było fundamentalnym etapem w rozwoju opozycji demokratycznej.
Miejscowość Bradenton Beach na wyspie Anna Maria w okolicy Florydy po przejściu huragannu Milton. 10 października 2024 r. // Fot. Rebecca Blackwell / AP / East News

Huragan Milton przetoczył się przez Florydę. Sztab Trumpa wykorzysta tę tragedię do walki o prezydenturę

Marta Zdzieborska
Przed uderzeniem Miltona ostrzegano, że to może być najpotężniejszy huragan od stu lat. Gdy jeszcze był nad Zatoką Meksykańską, szybko przybrał na sile,…
Han Kang. Sztokholm, 14 marca 2024 r. // Fot. Alexander Mahmoud / AFP / East News

Literacki Nobel dla coraz popularniejszej literatury z Korei

Monika Ochędowska
W tym roku Nagrodę Nobla z literatury otrzymała południowokoreańska autorka Han Kang. Chociaż Europejczykom wybór Komitetu Noblowskiego może wydać się…
Słoń afrykański, Kenia. // Fot. Uwe Skrzypczak / B&EW

Podziały wśród słoni. Wszystko zależy od trąby

Łukasz Kwiatek
Słonie mają swoją preferowaną stronę, w którą najczęściej wyginają trąbę – można je więc dzielić na „prawotrąbowe” i „lewotrąbowe”. Andrew K. Schulz z…

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Donald Tusk, Warszawa, marzec 2024 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / REPORTER

Tusk rok po wyborach: jak podobać się Polakom

Jakub Dymek
Najwyższa pora, by stwierdzić przemilczany fakt: Donald Tusk kontynuuje na swój sposób pomysł na władzę Jarosława Kaczyńskiego. Bo to tam jest dziś, bliska mu…

Kraj

Jarosław Kaczyński, Waldemar Andzel i Mariusz Błaszczak w Sejmie, Warszawa, wrzesień 2024 r. // Fot. Jacek Domiński / REPORTER

Opozycja trzyma się mocno. Co kształtuje siłę PiS-u i Kaczyńskiego?

Piotr Śmiłowicz
Rok po wyborach parlamentarnych PiS skutecznie unika rozliczeń i zamiast się rozpadać, wręcz się konsoliduje. A Konfederacja rośnie w sondażach. Gdyby wybory…
Stronie Śląskie po przejściu fali powodziowej // Fot. Marek M. Berezowski / REPORTER

Zapora w Stroniu Śląskim. Wody Polskie zlekceważyły zagrożenie

Marek Rabij
Dlaczego zbiornikowi w Stroniu Śląskim obniżono klasę ważności z drugiej na trzecią? Możliwe, że właśnie to zaważyło na losie mieszkańców Ziemi Kłodzkiej…
Casting dla dzieci do występu w reklamie jednej z sieci odzieżowych, Centrum Handlowe Arkadia, Warszawa, kwiecień 2015 r. // Fot. Artur Zawadzki / REPORTER

Dorośli zarabiają na dzieciach. Wystarczy im internet

Anna Golus
Dojrzałemu wspieraniu dzieci musi towarzyszyć refleksja i poczucie odpowiedzialności. Niestety, brakuje jej wielu dorosłym: rodzicom, nauczycielom, a także…

Świat

Płonący samochód trafiony dronem fpv. Rosja, Sudża, 20 września 2024 r. // Fot. Antonina Palarczyk

Co myślą Rosjanie o wojnie z Ukrainą? Reportaż z Sudży w obwodzie kurskim

Antonina Palarczyk
„Nasi pouciekali jak szczury. My obrywamy, a wojnę rozkręcił Putin. Razem z tym waszym Zełenskim!” – odgraża się dziarsko Natalia, opatulona chustką babuszka…
Pracownicy szpitala miejskiego w Chersoniu z agregatem zakupionym przez Stowarzyszenie Inicjatywa Sąsiedzka. Styczeń 2023 r. // Archiwum prywatne

Pomoc na zimę dla Ukrainy

Wojciech Pięciak
To może być najcięższa wojenna zima dla Ukrainy. Chcemy pomóc naszym ukraińskim przyjaciołom – ludziom, do których już jeździliśmy z pomocą podarowaną przez…
Reem Sadek i Maggie Shaarawi z uratowanymi kotami. Bejrut, 9 października 2024 r. // Fot. Jagoda Grondecka

Wszystkie zwierzęta Libanu. Opowieść o ludziach, którzy w czas wojny ratują psy i koty, a nawet lwa

Jagoda Grondecka
Ryzykowanie dla nich życiem nie zawsze spotyka się ze zrozumieniem. Niektórzy komentują: to tylko zwierzęta, co z pomocą dla ludzi? „Pomagając zwierzęciu,…
Kandydująca na drugą kadencję prezydentka Mołdawii Maia Sandu podczas wiecu inaugurującego jej kampanię wyborczą w Kiszyniowie, 20 września 2024 r. // Fot. Elena Covalenco / AFP / East News

Wybory prezydenckie i referendum w Mołdawii. Wygra Zachód, Rosja czy neutralność?

Piotr Oleksy
Mieszkańcy tego małego kraju na peryferiach Europy często mieli wrażenie, że niewiele od nich zależy. Dziś jest inaczej: w niedzielę 20 października…
Przedstawiciele Polonii czekają na prezydenta Andrzeja Dudę przed odsłonięciem pomnika związku „Solidarności” na cmentarzu przy Sanktuarium Matki Bożej Częstochowskiej w Doylestown. Pensylwania, 22 września 2024 r. // Fot. Ryan Collerd / AFP / East News

Trump czy Harris: jak zagłosują Polacy w USA?

Marta Zdzieborska
Na ostatniej prostej przed wyborami prezydenckimi w USA Kamala Harris i Donald Trump walczą o poparcie 9 milionów Amerykanów polskiego pochodzenia. Dlaczego…

Wiara

Spotkanie modlitewne // Fot. StockAdobe.com

Jak naprawić Kościół? Oni znaleźli sposób na kryzysową sytuację

Ignacy Dudkiewicz
Różnorodność to siła – mówią członkowie tworzących się oddolnie grup religijnych. Zmagają się z pytaniami o stan Kościoła i nie chcą być z nimi sami.
Msza na otwarcie synodu biskupów o nowej ewangelizacji, Watykan, październik 2012 r. // Fot. Alessandra Tarantino / AP / East News

Papież Franciszek obawia się schizmy. Dlatego wyrwał synodowi zęby

Edward Augustyn
Rewolucja w Kościele nadchodzi, ale nie w sposób, jakiego się spodziewamy.
Świąteczna msza w katedrze pekińskiej, grudzień 2023 r. // Fot. Florence Lo / Reuters / Forum

Chiński Kościół w coraz mocniejszym uścisku władz. Czy polityka Watykanu ponosi porażkę?

Maria Wiśniewska
Franciszek chciał poprawy relacji z Pekinem i mianował biskupów wskazywanych przez komunistyczne władze. Zbliżenia nie ma, natomiast Kościół jest pod coraz…

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Po co poezja w religii?

Małgorzata Kordowicz
Stojący nad grobem Mojżesz wykorzystuje edukacyjny wymiar znanej na pamięć poezji.
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Jaką miarą Bóg mierzy nasze życie?

O. Wacław Oszajca SJ
To nie Bóg zażądał śmierci Jezusa, ale my, ludzie. Zażądaliśmy jego życia i On nam je oddał. Wyrządziliśmy Mu krzywdę największą z możliwych, ale nie spadła na…

Jezus nie odmawia pokarmu „psom”, tzn. poganom

Kard. Grzegorz Ryś
Kiedy przyjrzymy się tej historii dokładnie, okaże się, że nic nie jest takie, na jakie wygląda na pierwszy rzut oka.
Shutterstock

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

Czytania liturgiczne (20 – 27 X)

Historia

Domena publiczna / Wikipedia

Krótka historia czekolady: napoju bogów i słodyczy królów

Bartek Kieżun
Ziarna kakaowca bywały walutą, ofiarą dla bogów i afrodyzjakiem. Gdy w XVI w. trafiły do Europy, w ich historii pojawiły się aranżowane małżeństwa,…

Nauka

David Baker (USA), Demis Hassabis (Wielka Brytania) i John M Jumper (Wielka Brytania) laureatami tegorocznej Nagrodę Nobla w dziedzinie chemii. Sztokholm, października 2024 r. // Fot. Christine Olsson / AFP / East News

Nagroda Nobla z chemii za badania nad białkami: jakie praktyczne zastosowanie mogą mieć dokonania laureatów?

Wojciech Brzeziński
David Baker, Demis Hassabis i John Jumper otrzymali nagrodę za postępy na polu przewidywania struktury przestrzennej białek i stworzenie narzędzi do…
Ogłoszenie nazwisk laureatów Nagrody Nobla z dziedziny fizyki za 2024 r. dla Johna J. Hopfielda (z lewej) i Geoffreya E. Hintona, Sztokholm, 8 października 2024 r. // Fot. Jonathan Nackstrand / AFP / East News

Nobel za sztuczną inteligencję. Zaskakujący, bo z fizyki

Artur Miroszewski
Geoffrey Hinton i John Hopfield położyli fundamenty pod rozwój sztucznych sieci neuronowych i uczenia maszynowego. Dzięki ich dokonaniom możemy być dziś…
Sekretarz generalny Komitetu Noblowskiego Thomas Perlmann ogłasza Victora Ambrosa i Gary'ego Ruvkuma tegorocznymi laureatami Nagrody Nobla w dziedzinie fizjologii lub medycyny za rok 2024. Sztokholm, 7 października 2024 r. // Fot. Jonathan Nackstrand / AFP / East News

Poznaliśmy laureatów Nagrody Nobla w dziedzinie medycyny i fizjologii

Bartosz Kabała
Amerykańscy biolodzy Gary Ruvkun i Victor Ambros zostali nagrodzeni za odkrycie miRNA i opisanie jego roli w regulacji ekspresji genów.
Istock / Materiał prasowy partnera
Materiał promocyjny

Kancerogenny wpływ alkoholu

Dominika Murat-Zagórska
Profilaktykę antynowotworową powinno się rozpocząć od całkowitego zaprzestania spożywania alkoholu pod każdą postacią. Nie istnieje bowiem żadna bezpieczna…

Kultura

Lars Saabye Christensen. Oslo, grudzień 2008 r. // Fot. Nejad Arash A / TT newsagency / Forum

Lars Saabye Christensen, najchętniej czytany na świecie Norweg

Michał Sowiński
Lars Saabye Christensen stworzył opowieści, w których Norwedzy nie tylko chętnie się przeglądają, ale również chcą być widziani na zewnątrz. Paradoks, który…
Johny Cash podczas koncertu ok. 1965 r. // Hulton Archive / Getty Images

Johnny Cash: w obronie Indian, przeciw wszystkim

Filip Łobodziński
Ruch w obronie praw obywatelskich w Ameryce nie miał głowy do sprawy rdzennych mieszkańców kontynentu. Jednym z pierwszych, który zabrał głos w ich obronie,…
Olga Pasiecznik w spektaklu "Rosalinda" w Teatrze Królewski w Łazienkach. Warszawa, 8 października 2023 r. // Fot. Tomasz Gzell / PAP

Zdobywała laury, podbijała sceny, a potem z nich zniknęła. Inwazja Rosji na Ukrainę przekreśliła wiele, ale Olga Pasiecznik i tak robi swoje

Dorota Kozińska
Zabierając się do pisania o Oldze Pasiecznik, zrozumiałam, że żyję w wieży z kości słoniowej. Przecież każdy zna jej wspaniały sopran i niepospolitą kulturę…
Renate Reinsve w filmi "Arman", reż. Halfdan Ullmann Tøndel, 2024 r. // Materiały prasowe Best Film

Twórcy „Armanda” znajdują niebanalne środki wyrazu, by opowiedzieć o załamaniu nerwowym i jego źródłach

Anita Piotrowska
Opowieść o dziecku, które mogło skrzywdzić inne dziecko, to opowieść o naszym skrzywionym spojrzeniu na przemoc. Dostrzeganą zazwyczaj tam, gdzie najwygodniej…

Książka tygodnia: „Suknia i sztalugi” Piotra Oczki

Lektor
Dzięki tej książce dokonałem szeregu odkryć – dzieł, których wcześniej nie znałem i o których natychmiast chciałem się czegoś dowiedzieć. Poznać bliżej ich…
Urszula Kozioł. Wrocław, 21 sierpnia 2024 r. // Fot. Tomasz Pietrzyk / Agencja Wyborcza.pl

Urszula Kozioł budzi szczególny rodzaj respektu, jaki przypisujemy gigantom literatury

Bartosz Sadulski
Urszula Kozioł wymykała się naszym szczeniackim zabawom, jednocześnie zbyt wielka i bliska, żeby ją złośliwie kąsać. Ze dziwieniem i podziwem oglądaliśmy film…

Felietony

Karol Paciorek dla TP

Wielkie hartowanie: co łączy generała Kukułę z internetowymi celebrytami

Tomasz Stawiszyński
Cała nasza kultura, włączając w to sztukę, sport, naukę i wojskowość, jest jednym wielkim wysiłkiem budowania odporności. Kłopot w tym, że kiedy więzi między…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Wiersze Urszuli Kozioł czyta się całym ciałem

Wojciech Bonowicz
Ogromne wrażenie, jakie robi jej poezja, bierze się z rozdwojenia. Z obserwowania szamocącej się świadomości, która nie wie, co jeszcze do niej należy, a co…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Wokół nas nasilił się agresywny i nienasycony pośpiech. Czy tylko ja mam takie wrażenie?

Olga Drenda
Scenariusze okołopandemiczne o docenieniu znaczenia równowagi w życiu brzmią dziś jak szwindel. Popadliśmy w nieumiarkowanie.
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Młodzież w PiS się nie wyszumi. W Przysusze znów wyszumiał się prezes

Stanisław Mancewicz
Zjazd zjednoczeniowy prawicy w Przysusze miał służyć odmłodzeniu tzw. struktur. Oczekiwaliśmy, że oto na naszych oczach skorupka czymś zacznie nasiąkać, by…

Smaki

Fot. PotaeRin / Shutterstock

Co ma wspólnego książka tegorocznej noblistki z „Teksańską masakrą piłą mechaniczną”?

Paweł Bravo
Wbrew tytułowi, wegetarianizm nie jest przedmiotem książki Han Kang, a jednak mimochodem służy za głos w rozterkach każdego z nas, wszystkożerców, którzy nie…

Zmysły

Rafael Nadal podczas meczu debla czwartego dnia Igrzysk Olimpijskich Paryż 2024 na kortach Rolanda Garrosa. 30 lipca 2024 r. // Fot. Clive Brunskill / Getty Images

Dlaczego Rafael Nadal odchodzi

Marek Bieńczyk
Rafael Nadal skończył karierę tenisową, choć nie schodził z kortu nawet za cenę najgorszego bólu. Był waleczny, lecz jego dzikość była rozważna.

Dodatki w numerze Nr 42/2024

Włóczykij kulturalny (3/2024)

„W blasku tańczących owadów” Zuzy Piekoszewskiej // Fot. Galeria Łęctwo w Poznaniu / Materiały prasowe

Warsaw Gallery Weekend: największy przegląd sztuki współczesnej w naszej części Europy

Piotr Kosiewski
Rozpoczynający się pod koniec września Warsaw Gallery Weekend to dobra okazja do przyjrzenia się, jak dziś funkcjonują prywatne galerie w Polsce i jak wygląda…
Kadr z filmu „Barwy granatu”, reż. Siergiej Paradżanow, 1969, r. // Materiały prasowe Cinema Foundation of Armenia
MATERIAŁ PARTNERA

Paradżanow. Chcę minąć swój cień

Od 12 października w Zachęcie można oglądać ekspozycję poświęconą jednemu z najwybitniejszych reżyserów XX w.
Prinz Gholam, 2024 r. // Fot. Kuba Celej, dzięki uprzejmości Zachęty
MATERIAŁ PARTNERA

Prinz Gholam w Zachęcie

Od 7 września w Zachęcie można oglądać wystawę berlińskiego duetu artystycznego Prinz Gholam: fotografie, rysunki, maski oraz rzeźby.
Próba do spektaklu: „Moje Serce Mówi: Żyj, Krzycz, Oddychaj”, który zainauguruje tegoroczną edycję festiwalu. // Materiały prasowe festiwalu "Korczak dzisiaj"
MATERIAŁ PARTNERA

„Moje serce mówi”: Festiwal Korczak Dzisiaj

W świecie fake newsów i dezinformacji teatr może stać się antidotum na informacyjny chaos i coraz większe oddalenie między ludźmi. Jako medium opierające się…

Włóczykij kulturalny

Dodatek do „Tygodnika Powszechnego” 42/2024