Autor: Antoni Dudek

Prof. Antoni Dudek // Fot. MACIEJ ZIENKIEWICZ DLA „TP”

Politolog i historyk, profesor UKSW w Warszawie. W latach 2000-16 pracownik, doradca prezesa, a następnie członek Rady IPN. Autor wielu prac o historii Polski XX i XXI wieku
(m.in. „Historii politycznej Polski 1989-2023”), gospodarz kanału na YouTubie „Dudek o historii”

Materiały autora

Zwolennicy Rafała Trzaskowskiego zasłaniają baner Karola Nawrockiego podczas spotkania prezydenta Warszawy z mieszkańcami Kościerzyny. 2 maja 2025 r. // Fot. Karol Makurat / Reporter

Stawką tych wyborów jest powrót PiS do władzy

Piotr Śmiłowicz, Antoni Dudek
Antoni Dudek: Wybory prezydenckie, które staną się plebiscytem za czy przeciw rządowi Tuska, Rafał Trzaskowski może wciąż przegrać.
Leszek Moczulski. Warszawa, 2013 r. // Fot. Bartłomiej Zborowski / PAP

Prof. Antoni Dudek: Leszek Moczulski to postać, która dobrze zapisała się w historii Polski. Nie ma bohaterów bez skazy.

Antoni Dudek, Piotr Śmiłowicz
Stworzenie przez Leszka Moczulskiego własnej partii było fundamentalnym etapem w rozwoju opozycji demokratycznej.

Antoni Dudek: Wybory nie będą uczciwe

Antoni Dudek, Michał Okoński
Prof. ANTONI DUDEK, politolog: Wybory będą wolne, ale nie będą uczciwe. Wyłonią rząd mniejszościowy. Dwuletni okres chaosu skończy się dopiero ze zmianą…
Koncert na zakończenie referendum. Warszawa, plac Teatralny, 8 czerwca 2003 r. / fot. Wprost/East News /

20 lat temu Polska przegłosowała wejście do Unii

Antoni Dudek, Grzegorz Nurek
PROF. ANTONI DUDEK, politolog: Gdyby frekwencja w referendum okazała się zbyt niska, dla Polski byłoby to kompromitujące. Przeciwnicy Unii mogliby w…
Donald Tusk i Jarosław Kaczyński przed debatą wyborczą w studiu TVP. Warszawa, 12 października 2007 r. / WOJCIECH OLKUŚNIK / AGENCJA WYBORCZA.PL

Historyk: 18 lat minęło, a polityką nadal rządzą Kaczyński i Tusk

Antoni Dudek, Stefan Sękowski
ANTONI DUDEK, historyk: Osiemnaście lat po debacie, która ukształtowała nasz system polityczny, Polacy pójdą na wybory, w których główne role nadal odgrywać…
Działacze Solidarności rozklejają ostatnie plakaty przed wyborami samorządowymi. Zachodzące czerwone słońce symbolizuje koniec komunistycznej kontroli nad samorządem terytorialnym. Warszawa, 25 maja 1990 r. / JAROSŁAW SZULECKI / EAST NEWS

Narodziny samorządu

Antoni Dudek
Spośród reform zainicjowanych przez rząd Tadeusza Mazowieckiego właśnie ta – przeprowadzona 30 lat temu – okazała się najtrwalsza.
Prezydent Lech Kaczyński nominuje Jarosława Kaczyńskiego na premiera, lipiec 2006: mowa ciała świadczy, że premier jest ważniejszy i w rzeczywistości odbiera hołd od brata-prezydenta. / TOMASZ GZELL / PAP // MONTAŻ „TP”

Prezes, partia, państwo

Antoni Dudek, Michał Okoński
Antoni Dudek: Jeśli zamieniacie Kaczyńskiego w potwora, nie możecie go zrozumieć. Jego władza ma ograniczenia, a on cofał się już kilka razy.
Posiedzenie KC PZPR. Członek KC Mieczysław Rakowski, minister obrony Wojciech Jaruzelski i nowy przywódca Stanisław Kania. Warszawa, wrzesień 1980 r. / JAN MOREK / PAP

Ostatni

Antoni Dudek
Doszedł na szczyt: od wiejskiego aktywisty przez nadzorcę aparatu represji po szefa partii rządzącej. Stanisław Kania należał do najbardziej zaangażowanych…
Wojciech Jaruzelski wkrótce po tym, jak Zgromadzenie Narodowe wybrało go na prezydenta PRL. Warszawa, sala sejmowa, 19 lipca 1989 r. / CHRIS NIEDENTHAL / GETTY IMAGES

Widziane z drugiej strony

Antoni Dudek
Z jakimi nadziejami i oczekiwaniami obóz rządzący w PRL podjął rozmowy z Solidarnością? I co z tego na koniec wyszło?
/ JAKUB ORZECHOWSKI / AGENCJA GAZETA

Politycy, oddajcie władzę

Antoni Dudek, Maciej Kisilowski, Rafał Woś
O posyłaniu sześciolatków do szkół, zmianach ustawy antyaborcyjnej, a nawet podatkach można decydować na poziomie województwa. Lekarstwem na polską polaryzację…
Prezydent Andrzej Duda podczas uroczystości z okazji Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych, 1 marca 2018 r. / MICHAŁ DYJUK / FORUM

Wojny o pamięć nie wygra nikt

Antoni Dudek, Andrzej Brzeziecki
Prof. ANTONI DUDEK, historyk i politolog: Jesteśmy w momencie kluczowym. Przed przewróceniem stolika, który Polacy postawili w latach 1989–1991.
/ Fot. Tomasz Adamowicz / FORUM

Jesteśmy we mgle

Antoni Dudek, Jacek Gądek
Prof. Antoni Dudek, politolog: Sprawa Trybunału polaryzowała najmocniej, ale wyraźną mniejszość Polaków. Teraz pojawią się sprawy, których skutki dotkną…

Agnostyk smoleński

Antoni Dudek, Przemysław Wilczyński
Prof. Antoni Dudek, historyk i politolog: Smoleńsk przestanie dzielić, gdy skończy się dominacja PO i PiS. Poza tym układem pojawiają się różne stanowiska, z…
Aresztowanie manifestanta na Rynku Głównym w Krakowie, 1982 lub 1983 rok / fot. IPN /

Stan wojenny - 30 lat później

Antoni Dudek
Wygraliśmy pierwszą bitwę, ale nie wygraliśmy kampanii (na co potrzeba kilku miesięcy), ani wojny (trzeba 10 lat, by odwojować spustoszenia w świadomości i…
Gdańsk, 1 maja 1982 roku: starcia z mnilicją na ul. Św. Ducha podczas demonstracji przeciwko stanowi wojennemu i likwidacji NSZZ "Solidarność" / fot. Stanisław Składanowski, KFP /

Młodzież z partią (się rozlicza)

Antoni Dudek
Historia rozmaitych buntów i rewolucji wskazuje, że ich siłą napędową najczęściej była młodzież. Nie inaczej było w Polsce przez cały okres 1945-1989. Także…

Cień dyktatury

Antoni Dudek, Piotr Osęka
Czy rozliczanie komunizmu jest konieczne? Czy lustracja spełnia swój cel? Co po roku 1989 można było zrobić inaczej? Dyskutują historycy: Antoni Dudek i Piotr…

W labiryncie półprawd i kłamstw

Antoni Dudek
Porwanie i zabójstwo księdza Jerzego nie leżały w interesie Kiszczaka i Jaruzelskiego. Interes mógł mieć natomiast gen. Mirosław Milewski.
Mur berlinski, listopad 1989 r. /fot. Robert Maass / Corbis /

Polacy i wschodni Niemcy

Andrzej Paczkowski, Antoni Dudek, Łukasz Kamiński, Vera Lengsfeld, Christian Halbrock
Czym opozycja w PRL różniła się od opozycji w NRD? Dlaczego wszędzie buntowała się głównie młodzież? Co łączyło niemiecki protestantyzm i polski katolicyzm?…

Rewolucja bez rewolucji

Antoni Dudek, Andrzej Friszke
Rok 1989 i 1990: czy dla rządu Mazowieckiego i szerzej: obozu niepodzielonej jeszcze Solidarności istniały inne scenariusze? Czy można było realizować inny…

Generał prezydenem

Antoni Dudek
Jedni twierdzą, że wybór Wojciecha Jaruzelskiego na prezydenta był korzystny dla wychodzenia z komunizmu. Inni - że gdyby Jaruzelski przepadł, historia III RP…

Wielki Skok

Antoni Dudek
Ludzie aparatu państwowego i partyjnego PRL zaczęli się angażować w działalność biznesową na długo przed rokiem 1989. Korzyści z tego płynące miały wpływ na…

Ani legenda czarna, ani legenda biała

Andrzej Paczkowski, Antoni Dudek
Andrzej Paczkowski: Ekipa Jaruzelskiego w ogóle nie myślała w kategoriach zmiany ustrojowej. Antoni Dudek: To, co najciekawsze w historii Okrągłego Stołu,…

Bez reguł

Antoni Dudek
Nie sposób ocenić, czy w procesie Wojciecha Jaruzelskiego zapadnie jakikolwiek wyrok. Ale ważne, że do niego doszło: wymiar sprawiedliwości odważył się w końcu…

Strajki ‘88

Antoni Dudek
Kiedy wiosną 1988 r. zastrajkowali pracownicy komunikacji miejskiej w Bydgoszczy, trudno było przypuszczać, że rozpoczął się proces, który doprowadzi do upadku…
Jan Paweł II i Wojciech Jaruzelski, 1983 r. / Fot. Archiwum TP /

Pod partyjnym okiem

Antoni Dudek
Większość księży unikała w kazaniach poruszania tematyki politycznej, co w latach 80. było dla ekipy gen. Jaruzelskiego całkowicie satysfakcjonujące. Za tę…

Pośrednik, mediator, gwarant, beneficjent

Antoni Dudek
"Wina jest po naszej stronie. My Kościołowi zaufaliśmy, a oni okazali się jezuitami. Przecenili nasze możliwości, a my okazaliśmy się pozbawieni bazy -…