Paradżanow. Chcę minąć swój cień

Wystawa  poświęcona jednemu z najwybitniejszych reżyserów XX w. osadza twórczość artysty zarówno w ówczesnym, jak i aktualnym kontekście politycznym i artystycznym. W ramach ekspozycji i towarzyszącego jej programu zostaną zaprezentowani także współcześni twórcy wywodzący się z Ukrainy, Gruzji i Armenii.

Trzon wystawy stanowią sceny wybrane ze zrekonstruowanej wersji „Barw granatu”, najważniejszego dzieła Paradżanowa z 1969 r. Film przez wiele lat znany był jedynie w wersji ocenzurowanej. Dziś uznawany jest za arcydzieło kina światowego. Na wystawie zaprezentowane zostaną także inne filmy reżysera oraz jego rysunki, kolaże i asamblaże.

Ważnym wątkiem ekspozycji jest niezwykła biografia twórcy. Urodzony w Tyflisie jako Ormianin, tworzył przez większość swojego życia w granicach Związku Radzieckiego, pomiędzy Gruzją, Ukrainą i Armenią. Zmagał się z systemem politycznym, który dotkliwie ograniczał jego wolność. Najboleśniejszym tego wyrazem są prace powstałe w łagrze, gdzie spędził kilka lat. Wystawie towarzyszą prace innych wybitnych twórców działających w czasach reżimu sowieckiego w Armenii i Gruzji: artysty wideo Hamleta Hovsepiana i malarza Karla Kacharavy.

Niejednoznaczny życiorys Paradżanowa – biseksualność, nieoczywista przynależność etniczna – stanowią pretekst do postawienia pytań o tożsamość. Odpowiedzi na nie poszukują prezentowani w ramach wystawy lub towarzyszącego jej programu współcześni twórcy wywodzący się z Ukrainy, Gruzji i Armenii: David Apakidze, Jan Bačynsjkyj/Yana Bachynska, Uta Bekaia, Rosana Palazyan czy Roza Sarkisian.

Wystawa trwa do 12 stycznia 2025 r.

Równolegle z wystawą w Zachęcie w kinie Iluzjon odbędzie się przegląd filmów „Siergiej Paradżanow. Barwy kina” (19-24 października).