Tygodnik Powszechny Nr 31/2025

// Grafika na okładce: Kasia Kozakiewicz dla „TP”
Data wydania:
Numer wydania:
31
Rok wydania:
2025

Marek Rabij, studiując raporty GUS-u, szkicuje, minuta po minucie, „budżet” czasu współczesnego Polaka. Ile pracujemy, ile odpoczywamy, ile scrollujemy, i co to wszystko o nas mówi? Sprawdźcie w Temacie Tygodnika.

W numerze także: * Piotr Śmiłowicz prognozuje, co czeka polską politykę w najbliższych miesiącach * Małgorzata Jacko, prezeska parafialnego klubu sportowego z Krakowa opowiada, w jaki sposób trening piłkarski może służyć ewangelizacji * Monika Ochędowska patrzy na suberbohaterki kobiecego futbolu * Antonina Palarczyk towarzyszy ukraińskim strażakom w akcji ratunkowej; * Anna Krawczak broni rodzicielstwa przed negatywną narracją.

Edytorial

Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Chrześcijaństwo każe nam się dzielić z potrzebującymi. Dlaczego, kiedy jedni się dzielą, inni budują mury?

Ks. Adam Boniecki
Może ludzie pod ciśnieniem zachodzących zmian, w wyczerpanym świecie, przestaną wreszcie wzajemnie się zabijać. Może nawet zaczną się naprawdę dzielić tym, co…
Fot. Grażyna Makara/ Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Nadzieja działa inaczej, niż myślicie

Maciej Müller
To zaskakujące, ile pytań o fundamentalne ludzkie sprawy rodzi się na boisku futbolowym.

Obraz tygodnia

Święto Wolnej Książki na Wyspie Młyńskiej w Bydgoszczy, czerwiec 2022 r. // Fot. Roman Bosiacki / Agencja Wyborcza.p

Książki dzieciom kupują nie rodzice bogaci, ale czytający

Monika Ochędowska
Do polskich rodziców w ramach jednej z promocyjnych akcji trafiło sześć milionów czytelniczych wyprawek. Raczej się nie zmarnują: aż troje na czworo matek i…
Protesty przeciwko ustawie ograniczającej niezależność organów antykorupcyjnych. Lwów, 22 lipca 2025 r. // Fot. Leś Kasyanov / Getty Images

Władze w Kijowie uderzają w instytucje antykorupcyjne

Wojciech Konończuk
Ukraińska Rada Najwyższa w ekspresowym tempie przyjęła we wtorek 22 lipca zmianę prawa, które faktycznie likwiduje niezależność instytucji antykorupcyjnych.…
2531-www-DZ240911429811_cms

Nowa ministra kultury: kim jest Marta Cienkowska i jakie stoją przed nią wyzwania

Piotr Kosiewski
Wyznaczenie Marty Cienkowskiej na ministrę kultury to zaskoczenie. Jeszcze dzień wcześniej mówiono o innej osobie na tym stanowisku. Którymi sprawami zajęła…
Protestujacy z portretami Jeffreya Epsteina i Donalda Trumpa przed budynkiem sądu federalnego w Nowym Jorku, 8 lipca 2019 r. // Fot. Stephanie Keith / Getty Images

Trump wpadł we własne sidła. Dlaczego ruch MAGA poczuł się przez niego zdradzony?

Marta Zdzieborska
Sprawa Epsteina wywołała coś, czego nie zdołały zrobić inne skandale i złamane obietnice Donalda Trumpa. Po raz pierwszy buntuje się przeciwko niemu ruch Make…

Na punkty

Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Jan Graczyński / East News

Kardynał Ryś został ostro skrytykowany przez księży za obronę migrantów

Artur Sporniak
„Mówić, że Abraham przyjął gości, dlatego mamy przyjąć wszystkich migrantów? Przecież to jest takie naciągane!” – to komentarz udzielającego się w internecie…
Minister sprawiedliwości Waldemar Żurek na posiedzeniu rządu Donalda Tuska w nowym skladzie. Warszawa, 27 lipca 2025 r. // Fot. Adam Burakowski / East News

Waldemar Żurek: czy nowy minister sprawiedliwości pójdzie na wojnę z neosędziami?

Marek Kęskrawiec
Liczne wyzwania przygniotły Adama Bodnara, którego zespół niechętnie chodził na skróty, a gdy sondaże koalicji zaczęły spadać, to zarówno w resorcie, jak w…
// Fot. Daniel Jedzura / Shutterstock

Skąd się bierze agresja księży

Ks. Jacek Prusak SJ, Edward Augustyn
Księży w kryzysie emocjonalno-psychicznym, którzy tłumią agresję i świetnie maskują problemy, jest coraz więcej. I nie znajdują w Kościele instytucjonalnego…
Polski Geoportal www.geoportal.gov.pl // materiały prasowe

Polska liderem udostępniania danych statystycznych

Łukasz Lamża
Polska zajęła pierwsze miejsce, spośród 197 krajów świata, w opublikowanym właśnie globalnym rankingu ODIN, mierzącym dostępność danych publikowanych przez…
Ozzy Osbourne podczas koncertu na stadionie w Los Angeles. 8 września 2022 r. // Fot. Brian Rothmuller / Getty Images

Ozzy Osbourne: Książę Ciemności i nieporadny człowiek

Mateusz Hohol
Wraz z kolegami z Black Sabbath stworzył heavy metal. Szokował na scenie i poza nią. Jako pierwszy gwiazdor muzyki otworzył swój dom przed kamerami reality…
// rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Ilustracja: Kasia Kozakiewicz dla „TP"
Wersja audio

Życie na czas czy czas na życie? GUS zbadał, jak Polacy zarządzają swoim czasem

Marek Rabij
W świecie, który prawie na wszystko nakleja metkę z ceną, zadziwiająco łatwo zrezygnowaliśmy z ochrony najcenniejszego zasobu, jakim jest nasz własny czas. Czy…

Kraj

Spotkanie Andrzeja Dudy z Karolem Nawrockim w Pałacu Prezydenckim. Warszawa, 3 czerwca 2025 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / Reporter

Zagadka Pałacu Prezydenckiego. Polityczne scenariusze na najbliższe miesiące

Piotr Śmiłowicz
Prezydentura Karola Nawrockiego wstrząśnie polską polityką. Nie jest jednak powiedziane, że zmiany pójdą w kierunku, którego spodziewa się dziś sam prezydent,…
Na polsko-niemieckim przejściu granicznym Słubice-Frankfurt, 7 lipca 2025 r. // Fot. Adam Czerneńko / East News

Migracyjny ping-pong. O co chodzi w sporze Polski i Niemiec?

Paweł Musiałek
Wprowadzenie kontroli na naszej zachodniej granicy może się okazać nie tyle końcem problemu, co pierwszym etapem eskalacji w relacjach polsko-niemieckich.…
Rozpoczęcie roku szkolnego. Warszawa, 2 września 2025 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

„Żądam wyjaśnień”. „Pójdę z tym do kuratorium”. Jak rodzice prześladują nauczycieli

Małgorzata Nocuń
Wakacje to dla nauczycieli nie tylko czas odpoczynku od uczniów. Coraz więcej pedagogów bardziej sobie ceni brak kontaktu z ich rodzicami. Przez kilka tygodni…

Świat

Strażacy w akcji w bloku mieszkalnym. Konstantynówka, 19 lipca 2025 r. // Fot. Jonasz Chlebowski

Gaszą pożary i szukają ocalonych. Strażacy z Donbasu podczas dyżuru

Antonina Palarczyk
Blok rozpruła eksplozja, ziemię wkoło pokrywają rzeczy wyrzucone z mieszkań. Twarze strażaków, gdy wybiegają z zadymionej klatki schodowej, pokrywają krople…
„Chcesz coś zmienić, zacznij od siebie” – napis na szkole w Polígono Sur. Sewilla, lato 2025 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Osiedle Polígono Sur to inne oblicze Hiszpanii. Takiej Sewilli nie zobaczą turyści

Agnieszka Zielińska
Niedaleko od turystycznego serca Sewilli leży dzielnica, której nie ma w przewodnikach. Polígono Sur to miejsce, gdzie dzieci rzadko kończą szkołę, a marzenie…
„Matki murem za MAHA”: tak można przetłumaczyć transparent, z jakim zwolenniczki ruchu „Make America Healthy Again” przyszły na konferencję prasową, podczas której sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Junior przedstawił plan wycofania syntetycznych barwników na bazie ropy z żywności produkowanej w USA. Waszyngton, 22 kwietnia 2025 r. // Fot. Andrew Harnik / Getty Images

Smalec jest zdrowy! Jak administracja Trumpa zabiega o zdrowie Amerykanów

Marta Zdzieborska
Robert F. Kennedy Junior, sekretarz ds. zdrowia w administracji Trumpa, obiecuje uczynić Amerykę znów zdrową i propaguje ideę tzw. wolności medycznej. Jak za…

Wiara

Obóz piłkarski w Kamienicy PKS Jadwiga, 5 lipca 2025 r. // PKS Jadwiga

Więcej niż wynik. Czy da się głosić wiarę na boisku?

Maciej Müller, Małgorzata Jacko
Małgorzata Jacko, prezes Parafialnego Klubu Sportowego Jadwiga w Krakowie: To nielogiczne, że każdy miałby być najlepszy, najszybszy, najskuteczniejszy. To…
// Fot. Antoine Mekary / Adobe Stock
Wersja audio

Przemoc seksualna wobec zakonnic: jak siostry walczą o godność w Kościele

Monika Białkowska
Zakonnice w różnych regionach świata coraz odważniej pytają, co sprawia, że zakon zamiast chronić, staje się tak łatwo miejscem niebezpiecznym.
Papież i jego dyplomaci podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych. Od lewej: kard. Agostino Casaroli, sekretarz stanu, Jan Paweł II, abp John R. Quinn, biskup San Francisco, abp Pio Laghi, nuncjusz apostolski w USA i abp Eduardo Martínez Somalo, substytut ds. generalnych Sekretariatu Stanu, Kalifornia, wrzesień 1987 r. // Fot. Dirck Halstead / Getty Images

Komunizm, wojny i Trump: papieska dyplomacja od Jana XXIII do Leona XIV

Massimo Faggioli
Helsińska konferencja z czasów zimnej wojny wciąż uchodzi za największe osiągnięcie papieskiej dyplomacji i emanację watykańskiej Ostpolitik. Czy Leon XIV też…

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Chłopcy, wracajcie! Jak z chrześcijańskiej perspektywy traktować powikłane wojenne losy Polaków?

O. Wacław Oszajca SJ
„Nie osądzajcie, abyście nie byli osądzeni. W jaki bowiem sposób sami osądzacie, tak i was osądzą. Jaką miarą mierzycie, taką i wam odmierzą”. Apostoł Piotr…

Stwardniało serce tego ludu

Kard. Grzegorz Ryś
Jezus mówi – słowami Izajasza – że zobaczone sercem i usłyszane sercem Słowo ma moc uzdrawiającą: Słowo naprawdę przyjęte leczy.

Historia

Jedna z załóg należących do 1586. Eskadry do Zadań Specjalnych po powrocie znad Warszawy. Lotnisko we włoskim Brindisi, sierpień lub wrzesień 1944 r. Flagi namalowane na kadłubie wskazują kraje, do których załoga latała z misjami. // Fot. piemags/ww2archive / Alamy / Be&W
Wersja audio

Lotnicy, którzy pomagali powstańczej Warszawie. Nie wszystkie misje kończyły się dobrze

Patrycja Bukalska
Ze zrzutami dla powstańców w sierpniu i wrześniu 1944 roku latali Polacy, Brytyjczycy, Kanadyjczycy, Australijczycy, Amerykanie i obywatele Południowej Afryki…

Nauka

Rodzina makaków. Wrzesień 2016 r. // Małgorzata Arlet / archiwum prywatne

Lody, żałoba i przyjaźń. Codzienne życie makaków

Maria Hawranek, Małgorzata Arlet
Małgorzata Arlet, prymatolożka: Makaki czepkowe nieco obawiają się ludzi i raczej starają się ich unikać. Ale dla lodów na patyku zrobią wszystko.

Z oddechem

Euro 2025 Anglia Hiszpania

Nadzieja i działanie: jak kobiety zmieniają futbol. Komentujemy Euro 2025

Monika Ochędowska
Nie wszystkie superbohaterki rodzą się na wzgórzach Hollywood. Niektóre objawiają się nam wprost na scenie gry, spowite szczególnego rodzaju światłem.
Trenerka Joanna Kubisiak // archiwum prywatne

Minęły czasy, gdy uważano, że piłka nożna to nie sport dla dziewczyn. Gramy bez skrępowania

Monika Ochędowska, Joanna Kubisiak
Joanna Kubisiak, trenerka: Kobieca piłka potrzebuje większego wsparcia finansowego i infrastrukturalnego. Panowie mają pierwszeństwo do boisk, a dziewczyny…

Kultura

Camille Kouchner. Grudzień 2020 r. // Fot. Bénédicte Roscot / materiały prasowe wydawnictwa Czarne

„Familia grande” Camille Kouchner zmienia Francję. Jak ta powieść będzie przyjęta w Polsce?

Dorota Malina
Po publikacji tej książki inne ofiary kazirodztwa zaczęły ujawniać swoje historie. Boję się jednak, że w Polsce zostanie odczytana jako kolejny dowód na…
Josh Homme i Michael Shuman z zespołu Queens Of The Stone Age podczas koncertu w Inglewood w Kaliforni. USA, 16 grudnia 2023 r. // Fot. Harmony Gerber / Getty Images

Od pustyni po katakumby. Jak grają Queens of the Stone Age

Jan Błaszczak
Sukces zespołu Queens of the Stone Age wynika z myślenia o muzyce nie jako ewoluującej artystycznej formule, ale dzikiej, pierwotnej sile. Takiej, która ma…
John Barth, 1963 r. // Fot. Peter Jones / Getty Images

„Chimera” Johna Bartha: bardzo osobista książka o kryzysie literatury

Maciej Miłkowski
Według Johna Bartha współczesny pisarz usiłuje robić coś, co kiedyś robili legendarni bohaterowie, nie dostrzegając jednak, że epoka heroiczna już minęła.
John Hersey, Hiroszima, 2025 r. // materiały prasowe

Reportaż „Hiroszima” to obowiązkowa lektura na 80. rocznicę zrzucenia bomby atomowej

Ewelina Burda
W książce poznajemy losy sześciu hibakusha, co po japońsku oznacza „osobę będącą ofiarą eksplozji”. Jesteśmy w ich domach, gdy przychodzi błysk bomby, między…
Marcin Wojdak "Cosmoderna", Goodbye Gierek. Kraków, 2025 r. // Materiały prasowe Wydawnictwa ZNAK

„Goodbye Gierek”: podróż po estetyce PRL-u

Jacek Taran
Książka Marcina Wojdaka to podróżniczy album skupiony na krajobrazie dobranym według klucza „tu jest jak za Gierka”. Autor mierzy się z krajobrazem minionej…
Miguel Vila, Mleczna droga. Wydawnictwo Kultura Gniewu, 2025 r. // materiały prasowe

Komiks „Mleczna droga”: opowieść o różnych rodzajach przemocy

Remigiusz Różański
„Mleczna droga” to także historia obsesyjnego pożądania i fetyszy, kompensujących tęsknotę za prawdziwą bliskością.
Franz Rogowski w filmie "The Bird", reż. Andrea Arnold, 2024 r. // Robbie Ryan / materiały prasowe Gutek Film

Nikt nie jest nikim. Andrea Arnold w „Bird” znowu staje po stronie niewidzialnych

Anita Piotrowska
Przekonujący jest w tym filmie klimat nadmorskich peryferii, z niewesołym wesołym miasteczkiem i domowym barłogiem. Duża w tym zasługa Robbiego Ryana, którego…
Mikołaj Grynberg, „Rok, w którym nie umarłem", Wydawnictwo Agora, Warszawa 2025 // materiały prasowe

Książka tygodnia: Mikołaj Grynberg „Rok, w którym nie umarłem”

Lektor
Czytałem tę książkę, mając w pamięci własne doświadczenie, i mogłem tylko kiwać głową. Tak, tak, właśnie tak.

Felietony

Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Czytam na nowo Baczyńskiego. O tym, że był z pochodzenia Żydem, w szkole nam nie powiedziano

Zuzanna Radzik
Patrzy na mnie Krzysztof Kamil wzrokiem maturzysty, bo właśnie zdjęcie ze świadectwa przeniesiono na mural w setną rocznicę jego urodzin, a ja widzę siebie…
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Grzegorz Braun i skuteczność oddziaływania myślenia spiskowego. Skąd się ona bierze?

Tomasz Stawiszyński
Proszę mnie dobrze zrozumieć: wracam do tematu Brauna wyłącznie po to, żeby uczulić potencjalnych odbiorców na stosowane przez niego środki manipulacji i…

Smaki

// Foodies Academy / Shutterstock

Co odkryłem w kwestii seniorów i młodzieży, czytając na nowo „Pana Tadeusza”. A zajrzałem tam tylko po grzyby

Paweł Bravo
Kiedy mowa o wyższości grzybów leśnych nad tacką marketowych pieczarek, muszą się pojawić konteksty wschodniej Europy.

Psyche

Fot. Halfpoint / Adobe Stock

Jak znaleźć sens i szczęście w rodzicielstwie. Anna Krawczak o lekcjach, które dają nam dzieci

Przemysław Wilczyński, Anna Krawczak
Anna Krawczak, matka i badaczka dzieciństwa: Moje spełnienie to w jakimś sensie decyzja. Że odrzucam popularną ostatnio opowieść o rodzicielstwie jako udręce i…