Tygodnik Powszechny Nr 28/2024

Data wydania:
Numer wydania:
28
Rok wydania:
2024

Drogo jak w Polsce - okładkowy raport o krajowej drożyźnie pisze Marek Rabij. Dlaczego stać nas na coraz mniej, choć wszystkie dane mówią, że się bogacimy? Oprócz tego: pytamy czy PiS się rozpadnie? * ujawniamy nepotyzm na uczelni * patrzymy na Francję * badamy cuda * robimy ranking patokomedii * i oglądamy błękity świata

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Nieraz byłem świadkiem ingerencji Boga w życie ludzkie. Takimi cudami są dla mnie nawrócenia

Ks. Adam Boniecki
Kiedy mówimy, że wiara zgasła, że się skończyła, zaczynamy żyć na własny rachunek z założeniem, że Go nie ma. Można tak żyć? Można. Nie można jednak powiedzieć…
Anna Goc // Fot. Grażyna Makara

W tym tygodniu kibicowałam Francji

Anna Goc
Jak do tego doszło, że Francja jest dziś w objęciach skrajności? I jaki wpływ miały na to także dwa główne dzienniki – „Le Monde” i „Le Figaro” – przeczytają…

Obraz tygodnia

Wiwatujący zwolennicy lewicy po ogłoszeniu wstępnych wyników II tury wyborów, Paryż, 7 lipca 2024 r. // Fot. Mohamad Salaheldin Abdelg Alsayed / Anadolu / Getty Images

Lewica we Francji wygrała, ale nie zdobyła większości. Czy da się stabilnie rządzić tym krajem? Czy jest wyjście z tej politycznej matni?

Szymon Łucyk
Wbrew oczekiwaniom to nie skrajna prawica, lecz blok lewicy – na czele z radykałami z Francji Nieujarzmionej – zajął pierwsze miejsce w przyspieszonych…
Kamala Harris i Joe Biden podczas kampanii wyborczej w Girard College w Filadelfii. 29 maja 2024 r. // Fot. Demetrius Freeman / The Washington Post / Getty Images

Joe Biden stoi przed najważniejszą decyzją w karierze. Czy wycofa się z walki z Trumpem?

Marta Zdzieborska
Po katastrofalnej debacie narastają naciski na Bidena, by zrezygnował z kampanii. Faworytką do wskoczenia na jego miejsce jest wiceprezydentka Kamala Harris.
Czarne "jedynki" dzienników w dniu protestu mediów. 4 lipca 2024 r. // Fot. Dawid Wolski / East News

Dlaczego wolne media mogą zniknąć

Marek Kęskrawiec
Big techy zarabiają miliardy na redystrybucji nie swoich informacji, ale zyskami nie chcą się dzielić z tymi, którzy te treści tworzą.
Egzamin Ósmoklasisty. Gdańsk, 23 maja 2023 r. // Fot. Piotr Hukalo / East News

Egzamin ósmoklasisty: dzieci z miast coraz szybciej uciekają tym z miasteczek

Przemysław Wilczyński
Ważniejsze od „być albo nie być” zadań domowych oraz „Żony modnej” w kanonie lektur jest coś innego: nasila się nam w Polsce podział na edukacje dwóch…

Na punkty

Lider brytyjskiej Partii Pracy Keir Starmer przed ogłoszeniem wyników wyborów parlamentarnych w Wielkiej Brytanii. Londyn, 5 lipca 2024 r. // Fot. Justin Tallis / AFP / East News

Po wyborach w Wielkiej Brytanii: Zmienimy Wyspy! – obiecuje nowy premier Keir Starmer. Ale to nie będzie takie proste

Patrycja Bukalska
Lewicowa Partia Pracy odniosła historyczne zwycięstwo w wyborach parlamentarnych w Wielkiej Brytanii. Po 14 latach u władzy Partia Konserwatywna odchodzi do…
Kard. Mauro Gambetti, prezydent Fabryki św. Piotra, podczas błogosławienia zwierząt przed bazylika watykańską, styczeń 2023 r. Fot. Filippo Monteforte / AFP / East News

Porządki u św. Piotra. Nowy regulamin pracy w watykańskiej bazylice budzi opór

Edward Augustyn
Franciszek chciał zrobić porządek w znepotyzowanym i skorumpowanym watykańskim przedsiębiorstwie. Kardynał, któremu to zadanie powierzył, rządzi twardą ręką,…
Izabela Leszczyna, ministra zdrowia. Warszawa, 21 marca 2024 r. // Fot. Pawel Wodzyński/East News

Ministra Izabela Leszczyna ogłosiła kolejny plan. Poprzednich nie zrealizowała

Małgorzata Solecka
Wyższa akcyza na alkohol i papierosy jest konieczna, nie tylko dlatego, że przydałyby się dodatkowe wpływy do budżetu państwa. Zarówno wyroby alkoholowe – od…
Camponotus floridanus // Fot. Wirestock / Alamy / B&EW

To już się nie zagoi. Jak mrówki wynalazły amputacje

Katarzyna Dziadowicz
Eksperyment przeprowadzony przez badaczy ze Szwajcarii i Japonii wykazał, że mrówki inaczej traktują towarzyszy rannych w górną część i dolną część odnóży. Na…
Rzeźba Maryi rodzącej, Katedra w Linz, Austria. // Fot. Ulrich Kehrer / Materiały prasowe Mariendom Linz

Rzeźba rodzącej Maryi wywołała oburzenie. Będę jej bronić

Zuzanna Radzik
Nawet jeśli „Maryja rodząca” nie jest wybitną rzeźbą, potrzebujemy takich przedstawień: prawdziwych, kobiecych, matczynych.
Jaskinia Baishiya w Tybecie // Fot. Dongju Zhang / domena publiczna / Wikipedia

Żebro z jaskini Baishiya. Nowa skamieniałość denisowian

Łukasz Kwiatek
Dziesiątki tysięcy lat temu, gdy Europą niepodzielnie władali neandertalczycy, a nasi przodkowie trzymali się ciepłej Afryki i Bliskiego Wschodu, rozległe…

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Fot. Tatjana Splichal / adobe.stock / montaż TP-ONLINE

Polska stała się światowym centrum naukowego badania cudów

Artur Sporniak
Mamy u nas nie tylko obfitość wydarzeń mających znamiona cudów, ale także prowadzimy profesjonalne badania nad nimi.

Kraj

Targowisko miejskie w Ustce. 12 czerwca 2024 r. // Fot. Zofia Bzak / East News

Kraj wspaniały, tylko ludzie biedni. Dlaczego Polacy nie czują, że się bogacą?

Marek Rabij
Ostatnie trzy dekady były czasem naszego gigantycznego awansu – zarówno gospodarczego, jak i cywilizacyjnego. Dlaczego tak wielu z nas nie czuje, że ma w nim…
Na Wawelu podczas uroczystości rocznicy pogrzebu Lecha i Marcii Kaczyńskich. Od lewej: Beata Szydło, Ryszard Terlecki, Łukasz Kmita, Jarosław Kaczyński i Marek Pęk. Kraków, 18 kwietnia 2024 r. // Fot. Artur Barbarowski / East News

Węzeł gordyjski Kaczyńskiego. Czy PiS się rozpadnie?

Piotr Śmiłowicz
Buntownicy w Małopolsce pokazali, że można się skutecznie postawić prezesowi PiS. Rękawicę rzuca mu też były minister rolnictwa Jan Krzysztof Ardanowski oraz…
Promocja podchorążych w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni. 1 września 2018 r. // Fot. Łukasz Denarowicz / Forum

Nepotyzm w Akademii Marynarki Wojennej w Gdyni: powinna służyć obronności zamiast bronić bliskich dziekana przed bezrobociem

Anna Golus
MON finansuje studia pedagogiczne i badania religioznawcze w Akademii Marynarki Wojennej. Płaci też za etaty zatrudnionych tam bliskich dziekana. A ten zbiera…

Świat

Liderzy lewicowej, francuskiej partii „La France Insoumise”, posłanka do Europarlamentu Manon Aubry (w środku) oraz Jean-Luc Melenchon, przewodniczący francuskiej lewicy, podczas demonstracji poparcia dla Palestyny. Paryż, 8 czerwca 2024 r. // Fot. Sameer Al-Doumy / AFP

Nasza lewica musi wreszcie spojrzeć w twarz problemom: imigracji, walce z przestępczością – mówi „Tygodnikowi” Jean-François Kahn, nestor francuskich mediów

Szymon Łucyk, Jean-François Kahn
Jean-François Kahn, dziennikarz, były redaktor naczelny centrolewicowych gazet: Radykalizacja postępuje u nas od lat. „Francja peryferii” kontra „Francja…
W rosyjskich więzieniach przebywa kilkadziesiąt tysięcy kobiet. Na zdjęciu: kobieca kolonia karna w Nerczyńsku na Syberii, 2019 r. // Fot. Yevgeny Yepanchintsev / Tass / Forum

Rosyjskie więźniarki idą na front. Nasza relacja z Ukrainy

Antonina Palarczyk
Informacja, podana w komunikatorze Telegram, szybko rozeszła się po ukraińskiej sieci: po drugiej stronie wśród „żołnierzy jednorazowego użytku” pojawiły się…
Jakob Kepka przed siedziba fundacji "Freedom space". Kraków, 30 czerwca 2024 r. // Fot. Jacek Taran

Jakob Kepka pojedzie z Krakowa do Kijowa na rowerze z jednym pedałem. Chce dać nadzieję ukraińskim weteranom

Jacek Taran
Jakob, weteran US marines, stanął twarzą w twarz z chłopakiem po amputacji; na jego bandażu widział jeszcze ślady krwi. Wspomina: „Patrzyliśmy na siebie. On…
Kondtremonstracja w Panketal. 29 czerwca 2024 r. // Fot. Łukasz Grajewski

Rozmawiamy z sympatykami skrajnych partii w Niemczech. AfD i nowa lewica Sahry Wagenknecht walczą o rząd dusz na wschodzie kraju

Łukasz Grajewski
To, że gdzieś odbywa się spotkanie AfD, można poznać po tym, że od razu zjawia się kontrdemonstracja. Nie inaczej jest w Panketalu, gdzie AfD organizuje debatę…
Plakat AfD w Panketal. Niemcy, 28 czerwca 2024 r. // Fot. Łukasz Grajewski

Na wschodzie Niemiec ludzie tęsknią za autorytarnym państwem – mówi „Tygodnikowi” Ilko-Sascha Kowalczuk, znany niemiecki historyk

Łukasz Grajewski, Ilko-Sascha Kowalczuk
Po zjednoczeniu mieszkańcy Niemiec wschodnich nie poradzili sobie z życiem w wolności i demokracji - mówi niemiecki historyk i publicysta.
Protest mieszkańców Malagi przeciwko masowej turystyce. Na transparencie napis "Turystyka lub życie. Za mieszkanie bez nadużyć i spekulacji". Malaga, 29 czerwca 2024 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Hiszpanię w zeszłym roku odwiedziło 85 milionów zagranicznych turystów. Hotelarze się cieszą, mieszkańcy zaczynają protestować

Agnieszka Zielińska
Znaczenie masowej turystyki jest oczywiste: w samej tylko Andaluzji dochód z niej odpowiada za 12 proc. regionalnego PKB i 12,5 proc. zatrudnienia. Ale ma to…

Wiara

Całodniowa modlitwa pod hasłem "Wielka Pokuta za wszystkie grzechy popełnione w Polsce" . Częć pokutną i adorację prowadzi ks. Piotr Glas (po prawej w środku). Częstochowa, 15 października 2016 r. // Fot. Henryk Przondziono / Foto Gość

Ksiądz przez lata podawał się za egzorcystę. Poza czyjąkolwiek odpowiedzialnością i kontrolą

Karol Kleczka
Ks. Piotr Glas głosił nauki koncentrujące się na lęku przed diabłem. Nikt w Kościele nie odpowiadał za „księdza od demonów”.
Grób Pański w Bazylice Dominikanów pw. Świętej Trójcy w Krakowie. 19 kwietnia 2019 r. // Fot. Artur Widak / NurPhoto / Getty Images

Sebastian Duda i Tomasz Polak: w naszej teologii czas się cofa

Piotr Sikora, Tomasz Polak, Sebastian Duda
Ks. Eligiusz Piotrowski napisał świetną książkę o zmartwychwstaniu, ale w świecie polskiej teologii okazała się zbyt kontrowersyjna, żeby autora habilitować. O…
Pieter Breugel Starszy, Upadek zbuntowanych aniołów, 1562 r. // Domena publiczna

Smoki, Lewiatany, wąż z Ogrodu Eden: dlaczego w Biblii występuje tyle potworów?

Paweł Rakowski
Biblia wprawdzie sama nie jest mitologią, ale jej autorzy inspirowali się starożytnymi opowieściami.

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Cuda pierwszego tygodnia po stworzeniu świata

Małgorzata Kordowicz
Laureat nagrody Izraela za studia nad Biblią z roku 2021 zwraca uwagę na pewne elementy cudu. Mianowicie: zapowiada go posłaniec Boga oraz wyrażony zostaje…
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Bycie księdzem nie oznacza bycia kimś lepszym

O. Wacław Oszajca SJ
Początków klerykalizmu trzeba szukać w gronie apostołów

Dlaczego Jezus nigdzie nie znalazł domu?

Kard. Grzegorz Ryś
Jedynym Jego domem pozostaje ten, o którym mówi podczas Ostatniej Wieczerzy.

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

CZYTANIA LITURGICZNE (14 – 21 VII)

Historia

Widok portu w Jużnem pod Odessą, 2008 r. // Fot. Minami Himemiya / Wikimedia.org / CC BY SA-2.5

Metropolita Szeptycki zamiast Czerwonohradu: w cieniu wojny Ukraina prowadzi deimperializację nazw miejscowości

Grzegorz Skrukwa
To kolejny krok w procesie, który zaczął się dekadę temu – w 2014 roku, po rewolucji Majdanu. W międzyczasie usuwano już pomniki i nazwy związane z okresem…

Nauka

Fot. Sergiy Katyshkin / Shutterstock

Kiedy budzisz się pod narkozą

Marzena Zdanowska
Nikt nie chce się obudzić na stole operacyjnym. Może to pozostawić trwały ślad w postaci stresu pourazowego. Ale dla niektórych ludzi odzyskanie świadomości w…

Z oddechem

Ks. Adam Boniecki i Anna Goc w redakcji „Tygodnika Powszechnego". Kraków, 28 czerwca 2024 r. // Fot. Grażyna Makara

Zapytaj Adama, część II: Pytają Joanna Kołaczkowska, Wojciech Mann, ŁONA i inni Czytelnicy i Czytelniczki

Anna Goc, Ks. Adam Boniecki
Czy miewa sny, w których nie jest księdzem? Czy Kościół przetrwa? Gdzie szukać siły, by przejść przez trudne chwile? Jak wyobraża sobie Boga?

Kultura

Joanna Opozda, Magdalena Perlińska, Paulina Gałązka w filmie "Wieczór kawalerski" // Materiały prasowe Monolith Films

„Wieczór kawalerski”, czyli czego nas uczą polskie patokomedie

Michał Walkiewicz
Pierwsza minuta seansu, druga linijka dialogu: „Wolisz zginąć od strzału w głowę czy od strzału w odbyt?”. To mój rekord, jeśli chodzi o gorzką autorefleksję,…
Hiromi Kawakami. Tokyo, 28 maja 2024 r. // Fot. Hisao Aoki / AFP / East News

Hiromi Kawakami: przeszłość jako opowieść fantastyczna

Igor Kierkosz
Tutaj kret i wąż mają tyle samo mocy sprawczej, co człowiek lub gadające kiwi. Duchy spierają się z żywymi o kształt przeszłości. Ale, inaczej niż w horrorach…
Fragment wystawy "Światło i Mrok. Teatr Leszka Mądzika" w Centrum Polskiej Scenografii. Katowice, 24 czerwca 2024 r. // Fot. Sonia Szeląg / Muzeum Śląskie w Katowicach

W mroku, czyli u siebie. Teatr Leszka Mądzika

Dariusz Kosiński
Leszek Mądzik zawsze był twórcą osobnym i oryginalnym. Nic dziwnego, że poświęcona mu wystawa w Centrum Scenografii Polskiej tak bardzo kontrastuje z…
Kadr z filmu "MARS EXPRESS. ŚWIAT, KTÓRY NADEJDZIE”, 2024 r. // Materiały prasowe Gutek Film

Fabularny debiut Jérémiego Périna „Mars Express”: kiedy zbuntują się maszyny

Anita Piotrowska
Na Ziemi protestują ludzie, którym maszyny zabrały pracę, na Marsie działa partyzantka zmierzająca do uwolnienia robotów – reżyser tej świetnej animacji…

Książka tygodnia: „Lato z Montaigne’em"

Lektor
Dzieło Montaigne’a, nieufnego wobec zasadniczych dociekań i ogólnych teorii, uznać można za zdroworozsądkowy poradnik sztuki dobrego życia.

Felietony

Karol Paciorek dla TP

Eutanazja Zorai Ter Beek: czy to naprawdę była „dobra śmierć”?

Tomasz Stawiszyński
Każdy ma prawo prosić o pomoc w umieraniu. Jednak nie zawsze mamy prawo spełnić jego prośbę.

Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Czesław Miłosz jako katolicki heretyk. Nie wyobrażał sobie świata bez religii

Wojciech Bonowicz
Żyjemy w Ziemi Ulro? Mamy w sobie intuicję ocalania, troszczenia się, ale górę bierze zachłanność. Możemy mniej się rozpychać, niszczyć, zabijać, zamiast tego…
Olga Drenda / fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Domek z tarasem, przebój z Męskiego Grania i burgerownia w pawilonie: czy tak naprawdę wygląda Polska?

Olga Drenda
W realiach przeliczania każdego kawałka miejskiego gruntu na cenne złotówki nieużytek nie ma prawa bytu. Tęsknię za spontaniczną rumiankową łąką na zapleczu…
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Zawieszenie w prawach członka PiS wydaje się takoż zawieszeniem w prawach człowieka

Stanisław Mancewicz
Sądziliśmy, że J. Kaczyński był zły, ba!, wręcz wściekły na sytuację w sejmiku małopolskim? Zły to on jest dopiero teraz.

Smaki

Fot. Adobe Stock

Nie dziwcie się cenie jagodzianek. To dowód braku wyzysku

Paweł Bravo
Realia żywcem wzięte z książki „Chłopki” są wciąż czymś oczywistym na południu Włoch, skąd pochodzą wasze pomidory w puszkach oraz większość kiwi.

Zmysły

Retrospektywna wystawa Yvesa Kleina. Paryż, 2004 r. // Fot. Bernd Kammerer / East News

Elektryzujący błękit: jak niebieski stał się naszym ulubionym kolorem

Beata Chomątowska
Niebieski to ulubiony kolor Europejczyków. Popularność zawdzięcza romantycznej literaturze oraz modzie na kwiaty używane jako dodatki do strojów, fryzur i…