Tygodnik Powszechny TP 22/2017

Data wydania:
Numer wydania:
22
Rok wydania:
2017

Edytorial

/

List starego księdza

Ks. Adam Boniecki
„Jestem już starym księdzem i mam świadomość, że czasu zostało mi niewiele, a skoro coś trzeba powiedzieć, to teraz”.

Obraz tygodnia

Fot: Paul ELLIS / ALTERNATIVE CROP /

Zamach w Manchesterze

Patrycja Bukalska
22 ofiary śmiertelne, ok. 60 rannych: to straszny bilans ataku terrorystycznego w brytyjskim Manchesterze. Zamachowiec-samobójca wysadził się na koncercie w…
/

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz
/ Fot. EAST NEWS

Zdalnie sterowana ryba

Łukasz Kwiatek
Zespół Herwiga Baiera z Instytutu Neurobiologii Maxa Plancka w Martinsried opracował metodę pozwalającą na zdalne kontrolowanie zachowania danio pręgowanego (…
/ Fot. Andrew Medichini / AP / EAST NEWS

Antykoncepcja – utajniony problem?

Artur Sporniak
Z przecieku z poważnego źródła w Watykanie wynika, że papież utworzył tajną komisję do zbadania ewentualnej możliwości zmiany stanowiska Kościoła wobec…

Kultura w skrócie

TP
15 – 21 maja

Kościół w skrócie

TP
15 – 21 maja

Kraj w skrócie

TP
15 – 21 maja

Straszenie dzikusem

Paweł Bravo
Komisja Europejska stawia Polsce, Węgrom i Austrii ultimatum, by zaczęły przyjmować uchodźców w ramach tzw. relokacji, czyli uzgodnionego we wrześniu 2015 r.…

Niedoszacowani

AG
Nawet pół miliona osób może chorować na alzheimera w Polsce (niemal 20 proc. więcej niż w 2005 r.).

Sudan Południowy na krawędzi

Marcin Żyła
Pogarsza się sytuacja w najmłodszym państwie świata, gdzie do wojny domowej doszła największa od lat susza i jej najgorsze następstwo: głód.

Czy leci z nami król

Marcin Żyła
Przez ostatnie cztery lata mogliby o to pytać pasażerowie holenderskich linii lotniczych KLM.
Mieszkańcy stolicy Korei Północnej oglądają na telebimie transmisję z testu rakiety, 22 maja 2017 r. / Fot. Jon Chol Jin / AP / EAST NEWS

Kolejny test rakiety w Korei Północnej

EA
Rakieta średniego zasięgu Pukguksong-2 pokonała 500 km, po czym spadła do Morza Japońskiego.
O. Tadeusz Rydzyk i minister Jan Szyszko. Rok 2009. Fot: STEFAN MASZEWSKI/REPORTER /

Toruńskie środowisko

Błażej Strzelczyk
Komunikat z Torunia jest jasny: Kościół i rząd to w zasadzie jedno ciało, więc nie miejcie złudzeń – tak jak nie pomożemy uchodźcom, bo „rząd nie jest na to…
Ryszard Petru. Fot: EAST NEWS /

Petru próbuje uciec

Andrzej Stankiewicz
Przyjmowanie uchodźców, likwidacja 500 plus, podwyższenie wieku emerytalnego, związki partnerskie, zmiana zasad finansowania Kościoła – ogłaszając taki program…
Kongresmeni Adam Schiff (członek komisji ds. służb specjalnych Kongresu USA) i Joe Crowley przed zdjęciem ze spotkania prezydenta Donalda Trumpa i ministra spraw zagranicznych Rosji Siergieja Ławrowa. Kapitol, Waszyngton, 17 maja 2017 r. / / Fot. Alex Brandon / AP / EAST NEWS

Największy wróg Donalda Trumpa

Olaf Osica
Od zaprzysiężenia Donalda ­Trumpa na 45. prezydenta USA nie minęło jeszcze pół roku. To za krótko, aby wyciągać fundamentalne wnioski. Ale wystarczająco długo…
Chris Cornell. Fot: Robert Altman/Polaris/EastNews /

Cornell i diament

Robert Kasprzycki
W Detroit 17 maja, tuż po koncercie zagranym dla kilku tysięcy fanów, odebrał sobie życie Chris Cornell – znakomity wokalista, gitarzysta i autor tekstów

Temat Tygodnika

/ Il. Joanna Rusinek

Macocho, otwórz się!

Agata Olszak-Szymula, Katarzyna Kubisiowska
Agata Olszak-Szymula, prowadząca warsztaty z macochami: Miłość to wolność: może się zdarzyć, ale niekoniecznie. Dobrze, jeśli między macochą a dzieckiem…
/ Il. Joanna Rusinek

Nie jest jak w baśni

Katarzyna Kubisiowska
Słowo „macocha” kojarzy się źle. Czai się w nim wrogość. A to przecież ona, choć wie, że nigdy nie będzie idealnie, zmaga się ze składaniem rodzinnych puzzli w…

Kraj

Klatka schodowa w kamienicy Mirosława C. przy ul. Mielczarskiego w Łodzi / Fot. Tomasz Stańczak / AGENCJA GAZETA

Bat na czyścicieli

Bartosz Józefiak
Obiecywał, że zrobi lokatorom Saharę. Dotrzymał słowa. Rekordziści nie mieli u niego wody przez dwa lata. Został skazany na pół roku więzienia.
Łemkowska chałupa w Czarnem, 2010 r. / Fot. Adam Lawnik / EAST NEWS

Polityczni Rusini

Antoni Kroh, Agnieszka Sabor
Antoni Kroh, badacz ludów karpackich: Łemków łączy dziś trauma w czwartym pokoleniu, poczucie wyjątkowości własnego cierpienia, przekonanie, że tylko im wiatr…
W pensjonacie U Pana Cogito w Krakowie część personelu stanowią osoby po kryzysach psychicznych i chorujące na schizofrenię. Kraków, luty 2010 r. / Fot. Michał Łepecki / AGENCJA GAZETA

Psychiatria chce wyjść zza murów

Przemysław Wilczyński
Nieskuteczny, nieprzyjazny, anachroniczny, sprzyjający stygmatyzacji, a do tego drogi. Czy jest szansa, żeby system leczenia chorób psychicznych w Polsce się…

Świat

Dłużej niż meteoryt

Dariusz Kałan
Z liderów antykomunistycznej „starej gwardii” w Czechach nie ostał się prawie nikt. Zjawiają się i znikają różne egzotyczne postacie. Czy tak też będzie z…
80-letnia Leah Kipemba z wioski na północnym zachodzie Tanzanii. Sąsiedzi oskarżyli ją o czary, gdy zmarły wszystkie jej dzieci. / Fot. Myriam Meloni

Czarownice z Magu

Monika Rębała
Kobiety w afrykańskiej Tanzanii z przerażeniem myślą o zbliżającej się starości. Staruszki oskarżane są o czary i zabijane.
Przed szczytem Nowego Jedwabnego Szlaku. Pekin, 11 maja 2017 r. / Fot. EAST NEWS

Świat po chińsku

Marcin Kaczmarski
Nowy Jedwabny Szlak – czy też, jak mówią Chińczycy, Inicjatywa Pasa i Szlaku – to dziś czołowy projekt polityki Pekinu w świecie. Być może najważniejszy w…
Protesty przeciwko wyrokowi więzienia dla burmistrza Ahoka. Dżakarta, 9 maja 2017 r. / Fot. Mast Irham / EPA / PAP

Upadek rybki Nemo

Piotr Bernardyn
Znana z religijnego umiaru Indonezja, kiedyś zwana „radosną twarzą islamu”, już się nie uśmiecha. Ostatnie wydarzenia każą na nowo pytać, czy tę religię można…

Wiara

Św. Maria Goretti, witraż z kościoła św. Cecylii w San Francisco / Fot. Anna Samborska

Nawrócona

Anna Samborska
Pewnej niedzieli kazanie było pełne ataków na grzeszników za grzech aborcji, grzech nieślubnych dzieci... Musiałam sprawdzić, czy weszłam do właściwego…
Pielgrzymi pod figurą Gospy w Medziugorju, sierpień 2014 r. / Fot. Manuel Romano / NUR PHOTO / EAST NEWS

Telegraf Maryi

Andrea Tornielli, Joanna Bątkiewicz-Brożek
Andrea Tornielli, watykanista: W Watykanie trwa spór o objawienia w Medziugorju. Papieżowi nie podobają się działania Kongregacji Nauki Wiary.
O. Ludwik Wiśniewski OP / Fot. Grażyna Makara

Polska, dom zamknięty

O. Ludwik Wiśniewski OP
Kiedy dzisiaj patrzę na ojczyznę i na Kościół w naszym kraju, cisną mi się słowa: Cóż ci się stało, Polsko, że zbudowałaś mury między twymi synami i córkami?

Czytania

/ Rys. Domena publiczna

Widzenia

Piotr Sikora

Czytania liturgiczne

TP
28 maja – 4 czerwca

Powiernicy

Kard. Grzegorz Ryś
Dziś mniej niż okruch – raczej „okruszek”. Nie znaczy jednak, że niewart uwagi.

Narodziny Samuela

Paweł Śpiewak
Nazwę miasteczka Szilo znamy z Księgi Jozuego. Ponad trzy tysiące lat temu była to najwyżej dwuhektarowa osada położona we wzgórzystej Samarii na ziemiach rodu…

Uśmiechnij się, Eryko

O. Wacław Oszajca SJ
W niedzielę wniebowstąpienia jeśli nad czymś medytować, to nad niebem, czyli wiecznym życiem i szczęściem. Ale te zagadnienia mało kogo interesują.

Historia

Powitanie prezesa opozycyjnego Polskiego Stronnictwa Ludowego Stanisława Mikołajczyka (w jasnym płaszczu z kwiatami) w Poznaniu, lipiec 1945 r. / Fot. Archiwum Zakładu Historii Ruchu Ludowego

Chłopski opór

Piotr Zaremba, Patrycja Bukalska
Piotr Zaremba, autor powieści „Zgliszcza”: Przed wyborami w 1947 r. mieliśmy wielki zryw narodowy. To było coś równorzędnego z wyklętymi: cywilny ruch, w który…

Kultura

Dwaj poeci na wygnaniu

Lektor
Spośród „wielkiej piątki” Skamandrytów wojnę w kraju przetrwał jedynie Iwaszkiewicz. Słonimski, Tuwim i Wierzyński przedostali się przez Rumunię, Jugosławię i…

Warto zobaczyć w TV

AP
27 V – 2 VI
Gemma Arterton w filmie „Zwyczajna dziewczyna” / Fot. Nicola Dove / M2 FILMS

Gdzie diabeł nie może

Anita Piotrowska
Znamy tę piosenkę i lubimy się nią krzepić: kiedy w XX wieku mężczyźni poszli na wojny, kobiety wreszcie zaczęły wychodzić z domów. I nie tylko w znaczeniu…
Wystawa retrospektywna malarstwa Davida Hockneya w Tate Britain, Londyn, 7 lutego 2017 r. / Fot. Marcela Gutierrez / FRE / EAST NEWS

Świat oczami Hockneya

Jan Maria Kłoczowski
David Hockney – brytyjski malarz, rysownik, grafik, fotograf i scenograf, wywodzący się z nurtu pop-artu. Dziś – jedna z ikon sztuki współczesnej.
John Coltrane, 1962 r. / Fot. Michael Ochs Archives / GETTY IMAGES

Płyty z przyszłości

Kajetan Prochyra
Coltrane zamiast nut położył na pulpitach muzyków tekst. Kolejne frazy odpowiadały symbolom i melodii napisanego przez niego poematu. „Dzięki Ci Boże!” było…
Michael J. Anderson i Kyle MacLachlan w serialu „Twin Peaks”, 1991 r. / Fot. Lynch / FROST / PROPAG / EAST NEWS

Amerykańska sielanka

Sebastian Smoliński
Powrót do „Twin Peaks” po 25 latach zapowiada się pasjonująco. W końcu kogo warto odwiedzić, jeśli nie starych znajomych, mieszkających w stanie Waszyngton na…
Premiera „Wesela” w reżyserii Jana Klaty (na zdjęciu pierwszy z lewej), Stary Teatr, Kraków, 12 maja 2017 r. / Fot. Przemek Krzakiewicz / STARY TEATR

Martwica dusz

Dariusz Kosiński
Premiera „Wesela” kończy dyrekcję Jana Klaty w Narodowym Starym Teatrze. Przedstawienie przyjęto demonstracyjną owacją, ze sceny wiał jednak smutek…

Felietony

Wiemy wszystko

Stanisław Mancewicz
Przebywanie wśród ludzi ma same wady. Najpoważniejsza z nich wynika z poważnej niedoróbki o charakterze ewolucyjnym: uszu nie da się zamknąć tak, jak zamykamy…

Wycieczka błędów statystycznych

Jan Klata
Moja córka Jadwinia była na klasowej wycieczce w stolicy, wycieczce wielce pouczającej.

O wyborze stolicy

Andrzej Stasiuk
Zimno było, ale poszedłem. Po południu, a potem rano następnego dnia patrzyłem z okna hotelu na wyniosłą wieżę owiniętą niebieskim plastikiem, więc w końcu nie…

Większość to nie „naród”

Szymon Hołownia
W Afryce nauczyłem się, że nie ma co wierzyć we wszystkie plotki o sekretach i zakulisowych rozgrywkach rządzących.
Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Rozmawiajmy o uchodźcach

Anna Dziewit-Meller
O Szwecji każde dziecko z mojego pokolenia urodzonego w ostatnich latach PRL-u dowiadywało się zapewne tak jak ja – na plaży w Słupsku, Mielnie albo…

Smaki

/ Fot. FAIRFAX MEDIA / GETTY IMAGES

Jak opisać wino

Paweł Bravo
Bardziej uczenie zabrzmi, gdy powiemy o winie, że jest mineralne, niż że czuć w nim kopyto jednorożca, ale z punktu widzenia laboranta w białym kitlu wychodzi…

Dodatki w numerze TP 22/2017

Wielkie Pytania #6: Rozum/emocje

Okładka dodatku: Wielkie Pytania (6). Rozum / Emocje / il. Marek Zalejski // PIXABAY

Rozum / Emocje

Łukasz Kwiatek
Codziennie mówimy o emocjach i rozumie, zwłaszcza w kontekście zachowania, ludzkiej natury, umysłu, mózgu czy moralności, nie zastanawiając się, czy te pojęcia…
Rene Magritte „L’ami de l’ordre”, 1963 r. / Fot. EAST NEWS / ALBUM

Mądrzy inaczej

Magdalena Śmieja
Wiązano z nią wielkie nadzieje, miała ułatwiać karierę i gwarantować szczęśliwe życie. Inteligencja emocjonalna: na czym polega i w czym naprawdę pomaga?
Luiz Pessoa // Fot. Archiwum prywatne

Niepodzielny umysł

Luiz Pessoa, Natalia Wójcik
Luiz Pessoa, badacz mózgu: Dychotomia rozumu i emocji to dzieło psychologii potocznej. Nauka potrzebuje bardziej precyzyjnych pojęć.
W Pekinie, październik 2016 r. / Fot. Imaginechina / EAST NEWS

Dwa tory

Bartłomiej Kucharzyk
Współczesna psychologia podkreśla pewien dualizm ludzkiego myślenia, ale nie do końca można go utożsamić z dychotomią rozum–emocje.
/ il. Zalley

Dlaczego boimy się latać?

TP
W 2016 r. w katastrofach samolotów cywilnych linii lotniczych całego świata zginęło 229 osób.
Obraz autystki April Dawn Griffin „Autoportret” / il. The Art of Autism

Jak czytać innych

Magdalena Matyjek
Osoby autystyczne mają problemy z odczytywaniem cudzych emocji i intencji, ale dzięki specjalnym strategiom potrafią odnajdywać się w sytuacjach społecznych.
Burano, Włochy, 2007 r. / Fot. Maciej Frolow / GETTY IMAGES

Smutek, prawda i racjonalność

Marek Jakubiec
Gdy przyjrzymy się najnowszym badaniom i konceptualizacjom tego, w jaki sposób budujemy nasz światopogląd, granice między rozumem a emocjami zaczną się…
/ il. Zalley

Dlaczego reklamy na nas działają?

TP
Dlaczego reklamodawcy wydają zawrotne sumy, by powtarzać tak często swoje spoty?
/ il. Zalley

Szklanka w połowie pusta

TP
Daniel Kahneman i Amos Tversky przedstawili dwóm grupom osób następującą sytuację: „Wyobraź sobie, że twój kraj przygotowuje się na wybuch epidemii, która może…
Posągi moai na Wyspie Wielkanocnej / Fot. EAST NEWS

Świat bez emocji

Bartosz Brożek
Gdyby wyciąć z naszego życia oraz z historii ludzkości wszystkie emocje, zostalibyśmy prawie z niczym. Sam rozum na niewiele by nam się przydał.
/ il. Zalley

Skąd niechęć do innych?

TP
Dlaczego w wielu społeczeństwach, także w polskim, tak żywe są negatywne stereotypy na temat obcych, np. muzułmanów czy imigrantów?
Jadalne kandyzowane jabłka pokryte larwami chrząszcza (Tenebrio molitor) – wyprodukowane w USA / Fot. Peter Menzel / EAST NEWS

Co nas obrzydza

Łukasz Kwiatek
Lista rzeczy, które wywołują w nas wstręt, jest długa. I wcale nie obejmuje wyłącznie tego, co śmierdzi, gnije albo przyciąga najpaskudniejsze robactwo.
/ il. Zalley

Mądry Polak po szkodzie

TP
Na co dzień dokonujemy wielu wyborów w warunkach niepewności – musimy decydować pomimo tego, że nie jesteśmy w stanie przewidzieć skutków wyboru danej opcji.
Makaki japońskie (Macaca fuscata) zajęte wzajemnym iskaniem się / Fot. Michael Weber / GETTY IMAGES

Kłopoty z empatią

Wojciech Załuski
Wiele naszych działań wobec bliźnich powodowanych jest empatią, ale do budowy moralnie zdrowego społeczeństwa sama empatia nie wystarczy. Zbyt często nas…
/ il. Zalley

Dlaczego pamięć jest wytwórcza?

TP
Wyobraźmy sobie siebie podczas wymarzonych wakacji w Rzymie.
Napis „Gdy rozum śpi, budzą się demony” umieszczony przez Francisca Goyę na akwaforcie z cyklu „Kaprysy”, 1797–1798 r. / il. Domena publiczna / wikipedia.org

Gdy rozum śpi

Jerzy Stelmach
Uśpienie lub wyłączenie rozumu sprzyja „budzeniu się demonów”. Mówiąc bardziej nowocześnie – powstawaniu emocji negatywnych.

57. Krakowski Festiwal Filmowy

Kadr z filmu „Beksińscy. Album wideofoniczny”, reż. Marcin Borchardt /

Rodzinne historie

Krzysztof Gierat, Michał Sowiński
28 maja rusza kolejna edycja Krakowskiego Festiwalu Filmowego. W tym roku dominować będą opowieści rodzinne, i to we wszystkich sekcjach i gatunkach: zarówno w…

Nagroda Literacka Gdynia – nominacje 2017

/ Fot. Wojtek Rojek

Nagroda Literacka Gdynia – nominacje 2017

Michał Sowiński
Znamy 20 tytułów nominowanych do tegorocznej Nagrody Literackiej Gdynia. Jak co roku gdyńskie kostki literackie zostaną przyznane w 4 kategoriach: proza,…