Autor: Dariusz Kałan

Materiały autora

Bośniaccy muzułmanie przenoszą szczątki ofiar ludobójstwa w Srebrenicy. Potocari, Bośnia, lipiec 2022 r. / ARMIN DURGUT / AP / EAST NEWS

Bośnia i Hercegowina: do dziś nie odnaleziono szczątków ponad 7000 ofiar wojny

Dariusz Kałan
Determinacja ich bliskich przechodzi na kolejne pokolenia – razem z poczuciem niesprawiedliwości i bezradności.
Demonstracja pod hasłem „Śmierć faszyzmowi, wolność dla kobiet”, Belgrad, marzec 2018 r. / MARKO DJURICA / REUTERS / FORUM

Serbia: Buntowniczki są potrzebne

Dariusz Kałan
Na Bałkanach dążenie do równości płci napotykało dotąd na opór kultury maczo, toksycznej męskości opartej na dominacji i kontroli, a nierzadko przemocy.…
Most na rzece Drina znalazł się w tytule najsłynniejszej powieści Ivo Andricia. Wyszegrad, 16 listopada 2022 r. / DARIUSZ KAŁAN

Bośnia i Hercegowina: Krwawy most na Drinie

Dariusz Kałan
Turyści, którzy chętnie przybywają dziś do tego urokliwego miasta w Republice Serbskiej – jednej z części składowych Bośni i Hercegowiny – nie dowiedzą się, co…
Samir Lemeš przed hutą w Zenicy. 17 listopada 2022 r. / DARIUSZ KAŁAN

Bośnia: garstka aktywistów w walce z trującym powietrzem

Dariusz Kałan
W Bośni i Hercegowinie powietrze jest ciężkie od śmiercionośnych toksyn. Przyczyniają się do blisko jednej piątej zgonów w ciągu roku.
Kibice podczas meczu FK Željezničar Sarajewo–FK Borac Banja Luka, Grbavica, 7 listopada 2022 r. / DARIUSZ KAŁAN

Bośnia i Hercegowina: więcej niż futbol

Dariusz Kałan
Państwa upadają albo zmieniają granice, a klub FK Željo trwa odporny na kaprysy historii. Nawet jeśli się ugina pod jej ciężarem, siłą kibicowskiej wspólnoty w…
Biblioteka Narodowa w Sarajewie w barwach bośniackich i amerykańskich po ogłoszeniu zwycięstwa Joego Bidena w wyborach prezydenckich w USA, 8 listopada 2020 r. / KEMAL SOFTIC / AP / EAST NEWS

Bośnia: najważniejszy zagraniczny urzędnik zniechęca do Zachodu

Dariusz Kałan
Poparcie w Bośni i Hercegowinie dla integracji z Unią Europejską jest najwyższe od lat. Według przeciwników wysokiego przedstawiciela dla Bośni i Hercegowiny…
Lonek Krawczyk w swoim mieszkaniu we Wrocławiu. 12 października 2022 r. / Dariusz Kałan

Ostatnia trasa Lonka Krawczyka

Dariusz Kałan
REPORTAŻ By pokazać, jak skakał w cyrku, stawia na stole taboret. Opiera na nim ręce i ugina kolana – jakby chciał to zrobić jeszcze raz.
Ćwiczenie postaw strzeleckich w ośrodku szkoleniowym w Jeżewie koło Łodzi, 26 czerwca 2022 r. / KASIA STRĘK

Wojska Obrony Terytorialnej: a mogliby leżeć na kanapie

Dariusz Kałan
Terytorialsi zyskali sympatię Polaków pomagając przy wschodniej granicy, przy szczepieniach, powodziach, odśnieżaniu i pożarach. Czy takie doświadczenie…
Zamknięte przejście graniczne pomiędzy Polską a Rosją w Gronowie, lipiec 2022 r. / DARIUSZ KAŁAN

Z Ruskimi było lepiej. Reportaż z przejścia granicznego pomiędzy Polską a Rosją

Dariusz Kałan
Jeszcze nie tak dawno wagony wypełnione po brzegi węglem formowały długie kolejki, czekając na rozładowanie w terminalach przeładunkowych Braniewa. Dziś te…
Kontrola zaświadczeń o szczepieniu przeciw COVID-19 przed wejściem do budapeszteńskich Term Széchenyiego, 1 maja 2021 r. / BERNADETT SZABO / REUTERS / FORUM

Zima udręki, lato wolności

Dariusz Kałan
Premier Viktor Orbán, przed którym trudne wybory – pierwsze od dawna obarczone ryzykiem przegranej – znosi na Węgrzech lockdown. Ale wokół jego walki z…
Utworzony przez protestujących studentów Uniwersytetu Sztuki Teatralnej i Filmowej „żywy łańcuch”, łączący uczelnię z budynkiem parlamentu. Budapeszt, 6 września 2020 r. / ATTILA KISBENEDEK / AFP / EAST NEWS

Młodzi gniewni, starzy gniewni

Dariusz Kałan
Dla wielu młodych Węgrów Viktor Orbán jest tym, czym dla jego pokolenia byli komuniści: synonimem natrętnej propagandy i ograniczania wolności. Aby wygrywać…
„Opowiadamy się za niezależnością naszego uniwersytetu”: okupowany budynek SzFE w Budapeszcie, wrzesień 2020 r. /

Na barykadach z ulicy Żelaznej

Dariusz Kałan
Najstarsza uczelnia artystyczna na Węgrzech zbuntowała się przeciw próbie przejęcia przez zaufanych premiera Orbána. Niektórzy liczą, że to oni, młodzi,…
Piłkarze Artmedii Balázs Borbély i Peter Burak świętują zwycięstwo 5:0 nad Celtic Glasgow w Lidze Mistrzów, 27 lipca 2005 r. Z prawej: pozostałości po macierzystym stadionie Artmedii, 2012 r. / / REUTERS / FORUM // JURAJ PIVOVÁRČI / CC BY-SA 3.0

Taki miły klubik

Dariusz Kałan
Prowincjonalna Artmedia Petržalka na początku XXI wieku zadziwiła piłkarską Europę. W jej niespodziewanych sukcesach – i równie niespodziewanym upadku –…
Antyrządowy protest po śmierci Jána Kuciaka i Martiny Kušnírovej. Bratysława, 9 marca 2018 r. / RONALD ZAK / AP / EAST NEWS

Jakbyś z nami był, Jánie

Dariusz Kałan
Zabójstwo dziennikarza śledczego i jego narzeczonej wstrząsnęło nie tylko słowacką polityką, ale również muzykami. Niektóre ich songi mówią o utopijnym świecie…
Zaprzysiężenie nowego rządu Słowacji: w środku pani prezydent Zuzana Čaputová, po jej prawej nowy premier Igor Matovič, po bokach wicepremierzy Veronika Remišová i Richard Sulík. Bratysława, 21 marca 2020 r. / MIKULA MARTIN / CTK / PAP

Prymus gra słabymi kartami

Dariusz Kałan
„Po tak długim siedzeniu w domu nawet spacer po pustym centrum miasta był dla mnie jak widok morza” – mówi Alžbeta Vrzgula, słowacka reżyserka teatralna.
Od lewej: Fero Kuminiak, Martin Kolenič, Ondrej Prostredník / DARIUSZ KAŁAN

Jestem lesbijką i wierzę w Boga

Dariusz Kałan
„To w pewnym stopniu poprawiło nasze relacje” – tak 27-letnia Zuzka z Koszyc wspomina moment, w którym wyznała ojcu, że jest lesbijką. Ojciec Zuzki jest…
Dworzec kolejowy w Rajce / DARIUSZ KAŁAN

Pierwsza kolonia Słowacji

Dariusz Kałan
Niektórzy miejscowi Słowacy mówią, że to kolejna dzielnica Bratysławy. Ale zwykle po cichu, nigdy przy Węgrach. Po co psuć atmosferę w miasteczku, gdzie…
Jasienica Rosielska, wrzesień 2019 r. / DARIUSZ KAŁAN

A kiedyś będzie tu polska Bawaria

Dariusz Kałan
Kandydaci opozycji rzadko się pojawiali na Podkarpaciu. Tak jakby uznali, że to ziemia stracona.
Sowieckie działo pancerne z II wojny światowej na terenie muzeum na wolnym powietrzu. Svidník, wiosna 2019 r. / DARIUSZ KAŁAN

Tam, gdzie nic nie ma

Dariusz Kałan
Svidník w północno-wschodniej Słowacji to mikrokosmos małomiasteczkowych lęków i zaniechań partii mainstreamowych. Czyli tego wszystkiego, co napędza…
Uroczystość rozpoczęcia ramadanu, islamskiego miesiąca postu i modlitwy. Sarajewo, 5 maja 2019 r. / SAMIR YORDAMOVIC / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Cień Saudów nad Bałkanami

Dariusz Kałan
Czy Bośnia, której połowa obywateli to muzułmanie, staje się europejskim bastionem wahhabizmu – radykalnej doktryny islamu, wspieranej przez Arabię Saudyjską?
MAREK VAGOVIČ, szef działu śledczego portalu Aktuality.sk: / FOT. / DARIUSZ KAŁAN

Ciemne oblicze Słowacji

Marek Vagovič, Dariusz Kałan
MAREK VAGOVIČ, szef działu śledczego portalu Aktuality.sk: My, dziennikarze, od dawna pisaliśmy, że krajem rządzi hermetyczna elita, z silną oligarchią i…
Davor Dragicević, ojciec Davida, podczas demonstracji zorganizowanej sto dni po zabójstwie syna, Banja Luka, 3 lipca 2018 r. / ELVIS BARUKCIĆ / AFP / EAST NEWS

Bruce Willis z Banja Luki

Dariusz Kałan
Stojąc przed wyborem: robić swoje albo dostosować się, tylko niektórzy dziennikarze decydują się na niezależność – i płacą za to wysoką cenę. Oto kilku z nich.
Po lewej: obóz w Bira na terenie dawnej fabryki lodówek. Z prawej: obóz Borici w dawnym akademiku. Bihać, grudzień 2018 r. / DARIUSZ KAŁAN

Gra w ciemno

Dariusz Kałan
W północno-zachodniej Bośni koczuje kilka tysięcy imigrantów, którym nie udało się dostać przed zimą do Unii. „Mróz w górach jest taki, że lód wchodzi w ciebie…
Baliashvili Nodari z tatuażem przedstawiającym Stalina. Ojciec Stalina przygarnął ongiś jego dziadka i dał mu pracę w swoim zakładzie szewskim. / JUSTYNA MIELNIKIEWICZ / POLARIS / EAST NEWS

​Sedes Stalina i inne cuda

Dariusz Kałan
„Jeśli ktoś o nim słyszał, to słyszał też o naszym kraju. To dopieszcza narodowe ego wielu ludzi” – tak Szalwa Dzidziguri próbuje tłumaczyć sobie sentyment,…
Chorwaccy piłkarze witani w Zagrzebiu, 17 czerwca 2018 r. / SANDRA SIMUNOVIĆ / XINHUA / EAST NEWS

Ukryte pod szachownicą

Dariusz Kałan
Futbol przyciąga radykałów. Na Bałkanach, gdzie pamięć konfliktów etnicznych jest świeża, gospodarka stoi w miejscu, a historia wywołuje wielkie spory, widać…
Nowy kanclerz Austrii i lider Partii Ludowej Sebastian Kurz (z prawej) oraz przewodniczący FPÖ Heinz-Christian Strache wraz ze swoimi partnerkami, w drodze na ceremonię zaprzysiężenia nowego rządu, Wiedeń, 18 grudnia 2017 r. / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Maskowanie ekstremy

Dariusz Kałan
Europa pogodziła się z tym, że Austrią współrządzi partia skrajnej prawicy, której korzenie sięgają nazizmu, a która dziś ma silne więzi z Rosją.
Protesty przeciw korupcji i oligarchii. Na niszczonym plakacie – premier Fico. Bratysława 2012 r. / PETR DAVID JOSEK / AP / PJO113

Waniliowa oligarchia za Tatrami

Dariusz Kałan
Skąd się wzięli oligarchowie na Słowacji? I jak funkcjonuje słowacka odmiana „grupy trzymającej władzę”?
Sebastian Kurz po wygranych wyborach. Wiedeń, 17 października 2017 r. / CHRISTIAN BRUNA / EPA / PAP

Koniec austriackiego cudu

Dariusz Kałan
Podobnie jak Orbán na Węgrzech, Sebastian Kurz – złote dziecko austriackich konserwatystów – dostrzegł, że kryzys migracyjny to paliwo, na którym może jechać…
Viktor Orbán odpowiada na pytania dziennikarzy po referendum dotyczącym stanowiska Unii wobec uchodźców. Budapeszt, 2 października 2016 r. / VADIM GHIRDA / AP / EAST NEWS

Orbán i jego media

Ágnes Urbán, Dariusz Kałan
Ágnes Urbán, dyrektorka Wydziału ­Informacji i Komunikacji Uniwersytetu ­Korwina w Budapeszcie: Problemy węgierskich mediów nie zaczęły się wraz z premierem…
András Baka (w pierwszym rzędzie, trzeci od lewej). Plac Kossutha w Budapeszcie, rocznica wybuchu Rewolucji 1956 roku, 23 października 2010 r. / VÖRÖS SZILÁRD / PUZZLEPIX / EAST NEWS

Kasta według bratanków

Dariusz Kałan
Kiedy partia Viktora Orbána zabrała się za wymiar sprawiedliwości, on stanął jej na drodze. Historia sędziego Baki czytana dziś w Polsce brzmi znajomo.
Bratysława, 5 czerwca 2017 r. / Fot. Vladimir Simicek / AFP / EAST NEWS

Słowackie nastolatki są wkurzone

Dariusz Kałan
„Przynosicie wstyd naszemu krajowi!” – krzyczą do polityków na marszach. Inicjatorzy nowego ruchu protestu mają po osiemnaście lat.

Dłużej niż meteoryt

Dariusz Kałan
Z liderów antykomunistycznej „starej gwardii” w Czechach nie ostał się prawie nikt. Zjawiają się i znikają różne egzotyczne postacie. Czy tak też będzie z…
Premier Viktor Orbán (z lewej) i ówczesny premier Belgii Yves Leterme tuż przed wywieszeniem unijnej flagi w węgierskim parlamencie podczas uroczystości przejęcia przez Węgry rotacyjnego półrocznego przewodnictwa w Unii. Styczeń 2011 r. / Fot. Attila Kisbenedek / AFP / EAST NEWS

Kiedyś Orbán był inny

Géza Jeszenszky, Dariusz Kałan
Géza Jeszenszky, węgierski historyk i dyplomata, dawny współpracownik premiera Viktora Orbána: Najbardziej martwią mnie dziś ludzie młodzi. Oni wychowali się…
Marian Kotleba podczas pierwszego posiedzenia nowego słowackiego parlamentu, Bratysława, 11 marca 2016 r. / Fot. Vladimir Simicek / AFP / EAST NEWS

Pan na Bańskiej

Dariusz Kałan
Kilka lat temu chodził w mundurze Gwardii Hlinkowej, faszystowskiej formacji z czasu II wojny światowej. Dziś Marian Kotleba jest posłem: jego radykalna Partia…
Skrajnie nacjonalistyczna partia Jobbik najchętniej anektowałaby Zakarpacie. Demonstracja w Budapeszcie, październik 2013 r. / Fot. Balazs Mohai / AP / EAST NEWS

Oblany egzamin Orbána

Dariusz Kałan
Mniejszość węgierska na ukraińskim Zakarpaciu cieszy się prawami, o których Polacy z Litwy mogą tylko marzyć. A jednak Viktor Orbán atakuje Kijów, żądając dla…
Demonstracja przeciwko wydobyciu złota przez Gabriel Resources przy pomocy cyjanku; Bukareszt, wrzesień 2013 r. / Fot. Demotix / CORBIS

Złoto na glinianych nogach

Dariusz Kałan, Anita Sobják
Wydobycie złota miało się stać trampoliną cywilizacyjną dla śniącej o potędze Rumunii. Jest czymś więcej: katalizatorem głosu obywatelskiego, uśpionego od lat.

Poza potępieniem i apologią

Dariusz Kałan
Jedni uważają go za dyktatora. Inni widzą w nim nadzieję dla Europy Środkowej i wzór do naśladowania. Jaki jest naprawdę? Oto pięć tez o Węgrzech Orbána.