Tygodnik Powszechny Nr 37/2024

Data wydania:
Numer wydania:
37
Rok wydania:
2024

Fundamenty polityki, jaką przez ostatnie 20 lat realizowała Angela Merkel, legły w gruzach – zwłaszcza w sferze imigracji. Złe wieści ekonomiczne zmuszają zaś do pytania o przyszłość modelu gospodarczego Niemiec. Tymczasem za rok odbędą się wybory do Bundestagu, na które zęby ostrzą sobie partie skrajne, z prawa i lewa.

Poza tym w numerze: Czy praca ma przyszłość * Szkoła bez ocen * Izrael: apoteoza wojny * Człowiek, który wyręczył episkopat * Duchy istnieją * Moda dla sportu

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Jedni lubią swoją pracę, inni nie. Nie zawsze pamiętamy, że życie mamy tylko jedno i że od nas zależy jego smak

Ks. Adam Boniecki
Ludzie wykonują różne zawody, różne prace, tworzą różne dzieła, o których nie powstają poematy, choć na nie zasługują. Jest mnóstwo zawodów, bez których…
Anna Goc // Fot. Grażyna Makara

Nie tylko wakacje z duchami

Anna Goc
Kto zachwycił się książką „Upiór” Łukasza Kozaka, niech przeczyta tekst Piotra Szymanka i Mateusza Hohola – autorzy postanowili sprawdzić, czy duchy i demony…

Obraz tygodnia

Jarosław Bazylewicz (pierwszy z prawej) towarzyszy ratownikom podczas akcji wynoszenia ciał jego córek i żony z ostrzelanego budynku, Lwów, 4 września 2024 r. // Fot. Yuriy Dyachyshyn / AFP / East News

Rekonstrukcji ukraińskiego rządu towarzyszą nowe naloty na miasta. W jakim punkcie tej wojny jesteśmy?

Wojciech Konończuk
Na Zachodzie wzmagają się głosy wzywające Rosję i Ukrainę do rozmów pokojowych. Łatwiej jest jednak mówić o pokoju, niż do niego doprowadzić. Kreml doskonale…
Władimir Putin z prezydentem Mongolii Ukhnaagiinem Khurelsukhem podczas oficjalnej ceremonii powitalnej w Ułan Bator. Mongolia, 3 września 2024 r. // Fot. Byambasuren Byamba-Ochir / AFP / East News

Putin poleciał do Mongolii w konkretnym celu. I go osiągnął

Anna Łabuszewska
Rosyjski dyktator nie został w Mongolii aresztowany na podstawie międzynarodowego listu gończego. Jakie może mieć to konsekwencje dla globalnego prawa i…
Papież Franciszek i Wielki Imam Nasaruddin Umar po spotkaniu międzyreligijnym w meczecie Istiqlal, Dżakarta, 5 września 2024 r. // Fot. Aditya Aji / Reuters / Forum

Papież w Azji i Oceanii. Dlaczego nie krytykuje rządów, które prześladują katolików?

Artur Sporniak
W pewnym sensie Franciszek jest w swoim postępowaniu konsekwentny.
Prezentacja umiejętności uczniów podczas "dni otwartych" w Zespole Szkół Gastronomiczno-Hotelarskich w Gdańsku, luty 2017 r. // Fot. Łukasz Dejnarowicz / Forum

Szkoły branżowe miały dawać zawód. Zbyt często skutkują bezczynnością i bezrobociem

Przemysław Wilczyński
Główny zarzut, jaki NIK stawia PiS-owskiej korekcie szkolnictwa zawodowego, jest powtórką refrenu granego przy okazji każdej reformy – chętnie system zmieniamy…

Na punkty

Premier Francji Michel Barnier, Paryż, 7 września 2024 r. // Fot. Ludovic Marin / AFP / East News

Francja ma nowego premiera. Czy Michel Barnier stworzy stabilny rząd?

Szymon Łucyk
Nowy szef francuskiego rządu to stary wyga. Tak można streścić decyzję prezydenta Macrona o powołaniu na premiera 73-letniego Michela Barniera, prounijnego…
Od prawej: premier Donald Tusk, minister sprawiedliwości i prokurator generalny Adam Bodnar i europoseł Marcin Kierwiński na centralnych obchodach Święta Policji, Warszawa, 24 lipca 2024 r. // Fot. Rafał Guz / PAP

Adam Bodnar na polu minowym. Afera RARS to dobry początek

Piotr Śmiłowicz
Sprawa byłego szefa Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych pokazuje nowy sposób działania wymiaru sprawiedliwości.
Minister zdrowia Izabela Leszczyna przed rozpoczęciem posiedzenia rządu w siedzibie KPRM,, Warszawie, 3 września 2024 r. // Fot. Tomasz Gzell / PAP

Dostęp do aborcji i pigułki „dzień po” musi być oparty na prawie, a nie ministerialnym widzimisię

Małgorzata Solecka
Umiejętność uczenia się na błędach jest bezcenna. Pytanie tylko, czy niedawne wycofanie się przez ministrę zdrowia Izabelę Leszczynę z radykalnych stwierdzeń…
Zdjęcie archiwalne. Plac św. Piotra, wrzesień 2018 r. // Fot. Tiziana Fabi / AFP / East News

Watykan ukarał swoich pracowników za ślub kościelny

Edward Augustyn
Na przeszkodzie miłości watykańskiego Romea i Julii stanęły nie skłócone rody, ale sprzeczne przepisy. Młodzi małżonkowie poprosili papieża Franciszka o…
FLOW

FLOW: pływający pawilon artystyczny na Wiśle

Beata Chomątowska
To pierwszy raz, gdy gościmy w Polsce europejski pawilon artystyczny, choć nie jest to stacjonarny budynek, a łódź. Galar zmierza pod prąd, jak przystało na…
Fot. Adobe Stock

Nie tylko psy aportują. Koty też to potrafią

Łukasz Kwiatek
Nawet 40 proc. kotów domowych aportuje. I nie powinno to nikogo dziwić, biorąc pod uwagę naturalną historię kotów.
Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Pracownicy firmy Ex-Robots programują humanoidalne roboty, Dalian, Chiny, czerwiec 2024 r. // Fot. Florence Lo / Reuters / Forum

Będziemy pracować krócej, ale nie dlatego, że zastąpią nas maszyny albo wyręczy sztuczna inteligencja

Jakub Dymek
Zielona (jak energia), siwa (jak starcza głowa), biała (jak pielęgniarski czepek) i blado rozświetlona wiecznie włączonymi aplikacjami. Czeka nas nie jedna…

Kraj

Maciej Wąsik po odbiorze zaświadczenia o wyborze na posła Parlamentu Europejskiego. Warszawa, 20 czerwca 2024 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

Gwiazdy jednego sezonu. Czyli co naprawdę robią polscy europarlamentarzyści?

Piotr Śmiłowicz
Duża rotacja wśród polskich delegatów w Brukseli służyć może zbieraniu doświadczeń życiowych oraz ich kieszeniom, ale niekoniecznie jest korzystna dla Polski.…
Protest katechetów przeciwko zmianom w lekcjach religii. Warszawa, 21 sierpnia 2024 r. // Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl

Katecheci się boją, MEN idzie na zwarcie, Kościół nie ma salek. Co dalej ze szkolną religią?

Przemysław Wilczyński
Awantura o organizację lekcji religii to tylko przedsmak tego, co czeka nas za kilka miesięcy. A Kościół nie ma – poza przećwiczonym po wielokroć wznoszeniem…
Kamil Otowski ze złotym medalem Igrzysk Paralimpijskich. Paryż, 29 sierpnia 2024 r. // Fot. Sean M. Haffey / Getty Images

Duma i uprzedzenia. Kim są polscy mistrzowie paraolimpijscy

Szymon Łucyk
Wyczyny paraolimpijczyków imponują milionom telewidzów. Ale na co dzień mistrzowie z niepełnosprawnościami nadal potykają się o schody. Dosłownie i w przenośni.

Świat

Kwiaty i znicze w pobliżu miejsca ataku nożownika na festiwalu w Solingen, 25 sierpnia 2024 r. // Fot. Thomas Banneyer / PAP

Hamująca gospodarka, niekontrolowana imigracja: Niemcy grzęzną w kryzysie. Ich kłopoty to problem nas wszystkich

Łukasz Grajewski
Fundamenty polityki, jaką przez ostatnie 20 lat realizowała Angela Merkel, legły w gruzach – zwłaszcza w sferze imigracji. Złe wieści ekonomiczne zmuszają zaś…
Medialne przecieki, że Netanjahu storpedował porozumienie z Hamasem o rozejmie i uwolnieniu zakładników, wyprowadziły na ulice kilkaset tysięcy Izraelczyków. Na zdjęciu: „skrwawiony” portret premiera na proteście przed resortem obrony w Tel Awiwie, 5 września 2024 r. // Fot. Jack Guez / AFP / East News

Netanjahu otwiera kolejne fronty: wojna stała się treścią polityki premiera Izraela

Krzysztof Strachota
Jeśli jakaś wojna może stać się w pewnym momencie apoteozą samej siebie – czyli z politycznego punktu widzenia ocierać się już o absurd – to właśnie obecna…
Bei Ling (z prawej) na targu staroci, Tajpej, sierpień 2024 r. // Fot. Maria Wiśniewska

Tajwan przyciąga ludzi, którzy uciekają przed represjami z Chin i Hongkongu. Jednak azylu udziela im niechętnie. Co się dzieje z przybyszami?

Maria Wiśniewska
Jako pionier demokracji w regionie Tajwan wydawałby się naturalnym schronieniem dla politycznych emigrantów z kontynentu, odskocznią dla ich dalszej…
Demonstracja zwolenników Donalda Trumpa w południowym Bronksie, dzielnicy Nowego Jorku zamieszkałej w znacznej części przez społeczność latynoską, o której poparcie zabiegają Republikanie, maj 2024 r. // Fot. Spencer Platt / Getty Images

„W wyborach mogą przesądzić głosy Latynosów. To dziś największa mniejszość w Stanach” – mówi Mike Madrid, konsultant polityczny

Marta Zdzieborska, Mike Madrid
Mike Madrid, autor książki „Stulecie Latynosów”: Dla młodych Latynosów, którzy urodzili się już w Stanach, ważna jest silna gospodarka, a nie łagodna polityka…

Wiara

Rafał Dziedzic przy pracy nad synodalnym portalem, wrzesień 2024 r. // Fot. Ola Dziedzic / Adobe Stock / montaż TP

Człowiek, który wyręczył biskupów. Rozmawiamy z twórcą serwisu informacyjnego o synodzie

Edward Augustyn, Artur Sporniak, Rafał Dziedzic
Rafał Dziedzic, twórca strony synod.org.pl: W wielu polskich diecezjach nie ma wizji, jest chaos – tysiące spraw, tysiące rzeczy. Ale kilka diecezji ma pomysł…
Fot. Zuzanna Radzik

W argentyńskiej faweli życie religijne organizują sami mieszkańcy – ksiądz jest tu gościem

Zuzanna Radzik
Kaplica, przed którą siedzimy, ma pecha, kolejnych trzech tutejszych duszpasterzy rzuciło kapłaństwo. Choć czy kapłaństwo da się rzucić, nie jest takie jasne,…
„Nierządnica Babilońska” z kościoła farnego w Krośnie // Fot. Ariusz Nawrocki / archiwum ks. Pawła Batorego

Jaka legenda kryje się za obrazem kobiety na smoku w krośnieńskiej farze?

Magdalena Łanuszka
W średniowieczu powstawały cieszące się popularnością moralizatorskie opowiastki. Niezwykłe przedstawienie jednej z takich historyjek znajdziemy w kościele w…

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Biblijny kryminał

Małgorzata Kordowicz
Historia ta przypomina, że odpowiedzialność za bezbronne jednostki spoczywa na społeczności.
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Nie wyręczajmy się Bogiem, tylko sami weźmy się do roboty

O. Wacław Oszajca SJ
Zgrzeszę, wyspowiadam się i jest OK? Przy takim postawieniu sprawy można pomyśleć, że wynaleźliśmy spowiedź dla własnej wygody.

Jezus powołuje grzeszników, a nie ludzi bez skazy

Kard. Grzegorz Ryś
Ktoś, kto nie przeżył doświadczenia nawrócenia, będzie ryzykownym ewangelizatorem.
Shutterstock

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

Czytania liturgiczne (15 – 22 IX)

Historia

Ernie Pyle (w czapce z daszkiem) wśród marynarzy Floty Pacyfiku Stanów Zjednoczonych kierującej się na Okinawę, 1945 r. // Fot. Corbis / Getty Images

Ernie Pyle uchodzi za najwybitniejszego korespondenta wojennego z USA. Czym na to zasłużył?

Wojciech Jagielski
Dla większości z tych, których spotykał w okopach, był w wieku ich ojców. Ale oni mieli go raczej za starszego kolegę, powiernika i doradcę. Amerykańscy…

Nauka

"Las duchów" w Nienhagen, Niemcy, pażdziernik 2023 r. // Fot. Matthias Schrader / AP / East News

Bliskie spotkania trzeciego stopnia. Czy duchy istnieją?

Piotr Szymanek, Mateusz Hohol
Ludzie na całym świecie donoszą o kontaktach z istotami nadprzyrodzonymi. Współczesna psychologia nie traktuje tych świadectw jako objawów zaburzeń myślenia.…

Z oddechem

Egzamin ósmoklasisty w Szkole Podstawowej nr 3 w Lublińcu, maj 2024 r. // Fot. Daniel Dmitriew / Forum ilustracja.,Image: 872815582, License: Rights-managed, Restrictions: , Model Release: no, Credit line: Daniel Dmitriew / Forum

Oceny w szkole są szkodliwe i niepotrzebne

Piotr Sikora
Współczesna nauka to potwierdza: szkolne oceny niewiele dają, za to szkodzą procesowi uczenia się. Jak się od nich uwolnić?

Kultura

Maryse Condé w ogrodzie swojego domu w Paryżu. 27 lipca 2021 r. // Fot. Arnold Jerocki / Getty Images

Maryse Condé toczy wojnę o duszę

Magdalena Nowicka-Franczak
Jej matka była oddaną wyznawczynią Chrystusa. Ojciec był zadeklarowanym ateistą. Córka z rozmysłem nie została ani pisarką jednej religii, ani świata bez Boga.
Zespół Karkhana // Fot. Tony Elieh / Materiały prasowe zespołu

Festiwal Ad Libitum i libańska muzyka improwizowana

Jan Błaszczak
Nieprzypadkowo muzyka improwizowana znalazła swój dom w Libanie. Jej spiritus movens, Sharif Sehnaoui, wystąpi w Polsce podczas festiwalu Ad Libitum.
Jeff Goldblum jako Zeus. Serial Kaos, Netflix. // Fot. Justin Downing / materiały prasowe Netflix

Serial „Kaos”: nikt nie ucieknie przed przeznaczeniem

Jakub Majmurek
Czy „Kaos” jest opowieścią o wyzwoleniu ludzi spod władzy bogów, czy o tym, że nikt, nawet owi bogowie, nie jest w stanie uciec przed swoim przeznaczeniem? Oto…
Kadr z filmu "Wytłumaczenie wszystkiego", Węgry / Słowacja 2023 r. // Materiały prasowe Aurora Film

„Wytłumaczenie wszystkiego”: ten węgierski film do złudzenia przypomina polską rzeczywistość

Anita Piotrowska
W bezinteresownym zapatrzeniu na szczenięce wybryki kryje się nadzieja, że świat jeszcze do reszty nie zwariował.
fragment okładki // Fot. materiały prasowe

Książka tygodnia: „Frotaż. Szkice o literaturze anglojęzycznej” Jerzego Jarniewicza

Lektor
„W bezdomności literatury tkwi jej racja bytu jako żywiołu niełatwej wolności, ruchu i przemian. Póki jest bezdomna, póty ma coś ważnego do powiedzenia” –…

Felietony

Karol Paciorek dla TP

Gdzie leżą granice interwencji w sprawie klimatu

Tomasz Stawiszyński
Czego nie można zniszczyć? Jakiego wydarzenia nie można zakłócić w imię „potrząsania” zbiorową (nie)świadomością?
Zuzanna Radzik / FOT. GRAŻYNA MAKARA /

Jak uczyć o wielkich historycznych kolaboracjach ze złem?

Zuzanna Radzik
Myśląc o II wojnie światowej w tym wrześniowym czasie rocznic, trzeba nie tylko opłakać ofiary, ale i przyjrzeć się sprawcom. Bo sprawstwo przydarza się…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Wszystkie jesteście dziewczynki

Eliza Kącka
Gdynia, tuż przy plaży. Wychodzę na spacer zaranny o piątej. Wszystko o tej porze wygląda, jakby dopiero co wyszło na ląd. Albo wychynęło nad wodę. Lifting…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Mydło i powidło na poczcie jest w sumie całkiem niezłe. Jak żyć w świecie bez kiosków i sklepów przemysłowych

Olga Drenda
Świat, w którym nie da się nic kupić czy załatwić po drodze, to świat pozbawiony beztroski i kurczący radykalnie margines ryzyka. Świat coraz bardziej pusty –…
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Prezydent ma być przystojny? PiS chce kandydata jak z serwisu randkowego

Stanisław Mancewicz
Jarosław Kaczyński poszukuje kandydata na prezydenta, który byłby wysokim, przystojnym i dobrze zbudowanym mężczyzną, obytym w świecie, najlepiej z żoną.…

Smaki

Crème fraiche // Fot. Adobe Stock

Jak smakują „Bulion i inne namiętności”

Paweł Bravo
Nowa ekranizacja traktatu o sztuce kulinarnej ma nas utwierdzić w przekonaniu, że Francuzi posiadają w tej materii najwyższą wiedzę i wrodzone talenta.…

Zmysły

Siostry Williams w różnych strojach podczas występów na kortach. // Domena publiczna x 3 // Koji Watanabe / Getty Images

Jak zmieniała się moda sportowa: od strojów kąpielowych po sneakersy 10XL Balenciagi

Dorota Malina
Cały ambaras ze strojami sportowymi polega na tym, że muszą łączyć przyzwoitość, praktyczność i elegancję. Taki melanż bywa problematyczny.

Dodatki w numerze Nr 37/2024