dzieci i młodzież: najważniejsze informacje

Ryszard Szubartowski. Warszawa, grudzień 2025 r. // Fot. Robert Kowalewski / Agencja Wyborcza.pl

Uczył współtwórcę ChataGPT. Nauczyciel mistrzów mówi, co szkoła robi źle

Anna Goc, Ryszard Szubartowski
Jego uczniami są mistrzowie świata w programowaniu i Jakub Pachocki, jeden z głównych naukowców OpenAI. Ryszard Szubartowski przekonuje, że szkoła zbyt często…
Noc naukowców na Politechnice Poznańskiej, 27 września 2019 r. // Fot. Łukasz Cynalewski / Agencja Wyborcza.pl

Tomasz Rożek: Dzieci nie mają nauki w nosie

Marcin Żyła, Tomasz Rożek
Do szkolnego podziału na fizykę, biologię czy geografię zawsze czułem dużą nieufność. Na szczęście moja działalność sprawia, że mogę na ten podział gwizdać –…
Trening piłki nożnej dla dzieci na boisku Orlik. Gdańsk, czerwiec 2017 r. // Fot. Wojciech Stróżyk / REPORTER
Wersja audio

Presja rodziców w dziecięcej piłce. Koszt ambicji ponoszą mali sportowcy

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Na boisku płaczą siedmiolatki, z trybun lecą pretensje, a rodzice inwestują w „korepetycje z piłki”. Dziecięcy futbol coraz częściej przestaje być zabawą, a…
// Ground Picture / Shutterstock
Wersja audio

Co się dzieje z mózgiem nastolatka w epoce nowych mediów

Ilona Kotlewska
Na całym świecie toczą się debaty nad tym, jak nowe technologie wpływają na mózg i psychikę młodych ludzi. Co mówi na ten temat neuronauka?
Szkoła dla dzieci ukraińskich mieszkających w Polsce. Częstochowa, 11 stycznia 2023 r. // Fot. Grzegorz Skowronek / Agencja Wyborcza.pl

Zmiany w edukacji dla dzieci z Ukrainy. Polska wygasza przepisy specustawy

Jacek Taran
W piątym roku od wybuchu wojny w Ukrainie Polska odchodzi od specustawy regulującej pobyt, dostęp do pracy i świadczeń dla obywateli tego kraju. Rząd wygasi…
Fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Wizerunek dziecka w sieci: konsekwencje i lekceważenie głosu młodych

Jacek Taran
Nowe dane dowodzą, że publikowanie bez zgody zdjęć dzieci w internecie wciąż jest powszechnym problemem w szkołach i domach.
// Larysa / Adobe Stock

Media społecznościowe: trudno się nie zdenerwować

Wojciech Brzeziński
Australia wprowadza jeden z najsurowszych na świecie zakazów korzystania z mediów społecznościowych przez nieletnich. W tym samym czasie słowem roku zostało „…
Targi Książki w Warszawie, 15 maja 2025 r. // Fot. Rafał Guz / PAP

Jak psujemy naszym dzieciom przyjemność z lektury książek

Monika Ochędowska
Fundacja Ergo Hestia sprawdziła, co i dlaczego czytają nasze dzieci. Z wyników badania przeprowadzonego wśród nastolatków płyną dobre i złe wiadomości.
Wszystkie formaty komunikacji naukowej Kopernika są projektowane i testowane przez zespół Pracowni Przewrotu Kopernikańskiego // Adam Burakowski / Centrum Nauki Kopernik
Materiał promocyjny

Gipsowa kukła i żywa nauka

Wojciech Brzeziński
Jak odbudować zaufanie do nauki? Centrum Nauki Kopernik uruchamia ambitny program, który pokaże młodym ludziom, że nauka to coś dla każdego.
Fot. delillah / Adobe Stock

Napisałam do proboszcza, żeby przestał siać nienawiść

Jestem oburzona słowami księdza, że tylko ci rodzice, którzy wypisują dzieci z edukacji zdrowotnej, naprawdę je kochają.
// Ilustracja: Kasia Kozakiewicz dla „TP"
Wersja audio

Cała prawda o edukacji zdrowotnej. Jak się ma jej program do fobii biskupów i prawicy?

Przemysław Wilczyński
To mógł być idealny przedmiot na nasze czasy. Ale MEN zepsuło w jego sprawie wszystko, co było do zepsucia.
Ilustracja: Kasia Kozakiewicz dla „TP"
Wersja audio

W swoim czasie. Dlaczego w Polsce dzieci rodzą się tak późno

Martyna Pietrzak-Sikorska
Rodzicielstwo od wieków było jednym z pierwszych wyznaczników dorosłości. Dziś decyzje o posiadaniu dzieci podejmowane są później i bardziej świadomie, ale…
PORTRET ZDEZORIENTOWANEGO OJCA („Portrett av en forvirret far”) – reż. Gunnar Hall Jensen. Prod. Norwegia 2025. vod.mdag.pl // materiały prasowe

„Portret zdezorientowanego ojca”. Dokument, który nie daje spokoju

Anita Piotrowska
Czy jest to spowiedź rodzica, który czuje, że zawiódł, czy raczej kolejna eksploatacja osobistego tematu? Film Gunnara Halla Jensena stanowi doskonały materiał…
Paweł Mrozek na konferencji prasowej Akcji Uczniowskiej na temat edukacji zdrowotne przed siedzibą Episkopatu. Warszawa, 1 września 2025 r. // Fot. Aliaksandr Valodzin / East News

Zapowiada się kulminacja walki o edukację zdrowotną

Artur Sporniak
Młodzi chcą w szkołach edukacji zdrowotnej i protestują przeciwko „sianiu paniki wśród rodziców” przez biskupów.
Ilustracja: Charles Taylor / Adobe Stock
Wersja audio

Szkoła w epoce sztucznej inteligencji. Jak się uczyć z chatbotem?

Przemysław Wilczyński
Trzydzieści kilka miesięcy od debiutu ChataGPT wystarczyło, by wywrócić do góry nogami codzienność uczniów i nauczycieli. I wyostrzyć pytanie: po co nam dziś…
"Tak dla edukacji - nie dla deprawacji" protest przeciwko wprowadzeniu edukacji zdrowotnej do szkół. Gdańsk, 15 grudnia 2024 r. // Fot. Andrzej Jackowski / PAP

Biskupi na progu nowego roku szkolnego. Strach przed edukacją zdrowotną nie minął

Artur Sporniak
Choć po raz pierwszy padły z ust biskupa słowa uznania dla „edukacji zdrowotnej”, hierarchowie wciąż widzą w niej zagrożenie i deprawację – jakby czytali…
Kraków, marzec 2022 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Przychodzi 13-latek do psychoterapeuty. Bez zgody rodziców

Anna Goc, Ryszard Izdebski
Ryszard Izdebski, psychoterapeuta: Trzynastolatek ma naturalne prawo do zgłoszenia się do psychologa bez zgody rodziców. Przecież nie pyta rodziców, czy może…
Wolontariusze sprzątają ulice po powodzi w prowincji Walencja w Hiszpanii. Masanasa, 8 listopada 2024 r. // Fot. Rober Solsona / Europa Press / Abaca / PAP
Wersja audio

Nawet koniec świata to nie koniec świata. Gdy dziecko boi się apokalipsy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Lęk o klimat, pokój, demokrację czy bioróżnorodność przeżywa większość najmłodszych, a utrwalają go w nich media społecznościowe. Jak dać dzieciom wsparcie i…
Poznań, sierpień 2022 r. // Fot. Piotr Skórnicki / Agencja Wyborcza.pl

Nie trzeba mieszkać na dworcu, by być „dzieckiem ulicy”. Jak sobie radzą takie osoby?

Sylwia Góra
W Polsce nie ma dzieci w kryzysie bezdomności. To wersja oficjalna. Prawdziwa brzmi: istnieją, tylko wymykają się naszym wyobrażeniom o tym zjawisku.
Obóz piłkarski w Kamienicy PKS Jadwiga, 5 lipca 2025 r. // PKS Jadwiga

Więcej niż wynik. Czy da się głosić wiarę na boisku?

Maciej Müller, Małgorzata Jacko
Małgorzata Jacko, prezes Parafialnego Klubu Sportowego Jadwiga w Krakowie: To nielogiczne, że każdy miałby być najlepszy, najszybszy, najskuteczniejszy. To…
Fot. Halfpoint / Adobe Stock

Jak znaleźć sens i szczęście w rodzicielstwie. Anna Krawczak o lekcjach, które dają nam dzieci

Przemysław Wilczyński, Anna Krawczak
Anna Krawczak, matka i badaczka dzieciństwa: Moje spełnienie to w jakimś sensie decyzja. Że odrzucam popularną ostatnio opowieść o rodzicielstwie jako udręce i…
Postać z „italian" brainrot, Bombini Gusini // @Nazar's Memes

Brainrot. Co z naszymi mózgami robi pochłanianie trywialnych treści z internetu

Marta Panas-Goworska, Andrzej Goworski
Krótkie, absurdalne filmiki na długie godziny przykuwają do ekranów dzieci i młodzież. Jak takie zachowanie wpływa na rozwijające się umysły? I jak…
Fot. delillah / Adobe Stock

Jestem zachwycony Tygodnikiem Młodych!

Otoczenie doświadczonych redaktorek i redaktorów „TP” może pozwolić młodym ludziom opowiedzieć nam o świecie widzianym ich oczyma.
Tygodnik Młodych // fot. Grażyna Makara, Katarzyna Włoch // na okładce: rys. Blanka Biernat // montaż: ZK

Uczniowie krakowskich liceów zrobili w redakcji „Tygodnika Powszechnego” własną gazetę

Monika Ochędowska
Oto „Tygodnik” wymyślony i napisany właśnie przez nich, „Tygodnik Młodych”.
Uczniowie krakowskich liceów na warsztatach w Tygodniku Powszechnym // Fot. Oliwia Świątek

Pod presją. Czy oczekiwania rodziców i nauczycieli sprawiają, że odwracamy się od rówieśników?

Zofia Ryło, Patryk Pawełczuk
Od dziecka słyszymy to jedno pytanie: co chcesz robić w przyszłości, kim chcesz być? W przedszkolu odpowiedzi brzmiały: wróżka, księżniczka, Batman, syrena,…
Bulwary nad Wisłą w Warszawie. 22 maja 2017 r. // Fot. Jakub Wosik / Reporter
Wersja audio

W liceum piłem jak dorosły. Dlaczego w Polsce alkohol dostępny jest niemal wszędzie?

Eliza Leszczyńska-Pieniak
W mediach panuje moda na artykuły sugerujące, że pokolenie Z wzięło rozbrat z alkoholem. To nieprawda. Młodzież pije coraz więcej, a dorosłych – w tym władze…
Plakat z briefingu Szymona Hołowni w sprawie wprowadzenia zakazu używania przez uczniów smartfonów w szkołach podstawowych. Kraków, 7 kwietnia 2025 r. // Fot. Beata Zawrzel / REPORTER

Zakaz smartfonów w szkole nie załatwi za nas problemu

Przemysław Wilczyński
Wiceministra edukacji Katarzyna Lubnauer zapowiedziała skierowanie do Sejmu projektu ustawy, w którym zapisana zostanie expressis verbis możliwość szkolnego…
Most Siekierkowski, na wszystkich warszawskich mostach umieszczono tabliczki z napisem „Nie rezygnuj z życia". Warszawa, 1 października 2024 r. // Fot. Arkadiusz Ziolek / East News

Dlaczego dzieci targają się na swoje życie i jak im pomóc?

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Na jedno samobójstwo dziecka przypada w Polsce do 200 prób targnięcia się na życie. Na tle Europy jesteśmy w niechlubnej czołówce, bo zbyt późno rozpoznajemy…
Monika Ochędowska // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Jeśli nie będziemy mówić sobie miłych rzeczy: wyginiemy. Jak dinozaury

Monika Ochędowska
W co wierzą nasze dzieci? Co jest dla nich ważne? Czym jest dla nich dobro? W tym numerze mówią dzieci.
Członkowie społeczności akademickiej składają kwiaty na kampusie Uniwersytetu Warszawskiego śmierci jego pracowniczki. Warszawa, 8 maja 2025 r. // Fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Zabójstwa lekarza i pracowniczki UW. Jak rozmawiać o lęku i przemocy?

Anna Goc, Bogdan de Barbaro
Prof. Bogdan de Barbaro, psychiatra i psychoterapeuta: Dramatyczne wydarzenia ostatnich dni mogą być dla nas okazją do namysłu, skąd się bierze zło i jak z nim…
W Wielkiej Brytanii trwa debata nad zakazem korzystania ze smarfonów w szkolach. Na zdjęciu: scena z produkcji serialu "Dojrzewanie". // materiały prasowe Netflix

Co zrobić, aby dzieci były bezpieczne w sieci? Brytyjczycy debatują o serialu „Dojrzewanie”

Patrycja Bukalska
Serial „Dojrzewanie”, którego akcja dzieje się w brytyjskiej szkole, i który został wyprodukowany przez Brytyjczyków – zadziałał na Wyspach jak katalizator dla…
Mark Stanley, Owen Cooper i Stephen Graham w filmie "Dojrzewanie", reż. Philip Barantini // Materiały prasowe Netflix

„Dojrzewanie” trafiło w swój czas. Serial ogląda i dyskutuje o nim cały świat

Jakub Majmurek
Siła serialu polega na tym, że nie wskazuje winnych tragedii. Zostawia tylko zestaw wskazówek, z których musimy ułożyć sobie sensowną całość sami.
Szkoła Podstawowa nr 3 w Białymstoku. 2 września 2020 r. // Fot. Agnieszka Sadowska/ Agencja Wyborcza.pl

Polska oświata w odmętach biurokracji. Dlaczego nawet prace domowe reguluje MEN

Przemysław Wilczyński, Jarosław Pytlak
Jarosław Pytlak, dyrektor szkoły: Trzydzieści lat temu do prowadzenia placówki potrzebnych było kilka segregatorów, teraz musi ich być kilkadziesiąt. Trzeba…
Aleksandra Suzi / Shutterstock

Media społecznościowe i serwisy pornograficzne nie mają barier dla dzieci. Jak to możliwe?

Anna Golus
Ekspertka: „Jednym z głównych wyzwań w ochronie małoletnich w sieci jest edukacja dorosłych”.
Rafał Trzaskowski. Warszawa, 24 stycznia 2025 r. // Fot. Tomasz Jastrzębowski / Reporter

Trzaskowski chce odebrać 800 plus niepracującym Ukraińcom. Według eksperta to szkodliwy pomysł

Przemysław Wilczyński
W propozycji kandydata KO na prezydenta trudno dopatrzyć się sensu: merytorycznie niedopracowana, wewnętrznie niespójna, politycznie ryzykowna – może skończyć…
Kleks i wynalazek Filipa Golarza

„Kleks i wynalazek Filipa Golarza”: przypowieść o tajemnicy

Monika Ochędowska
Twórcy nowych przygód Ambrożego Kleksa stawiają kluczowe pytania o relacje wiary i rozumu oraz wagę pamięci. Padają one w świecie, który deleguje maszynom do…
Finałowa Gala Plebiscytu Młodzieżowe Słowo Roku 2024, Warszawa, 10 grudnia 2024 r. // Fot. Dawid Wolski / East News

Młodzież ocenia młodzieżowe słowo roku

Maciej Szklarczyk
Odeszły w zakamarki boomerowego mózgu oraz języka bahdajowe: „klawo”, „morowo”, „w dechę”. Staram się być wciąż cool, lecz coraz mniej rozumiem język moich…
Sara Małecka-Trzaskoś z ojcem (z lampą i smartfonem) wśród dziennikarzy i polityków w Sejmie, Warszawa, lipiec 2024 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

Efekt tekstu o „Perspektywie Sary”: koniec pracy dzieci w Sejmie

Anna Golus
Po naszym artykule o 10-letniej dziennikarce Kancelaria Sejmu poddała refleksji swoją decyzję o wydaniu dziecku akredytacji. Na korytarzach sejmowych nie…
Zabawa dzieci w parku w Pszczynie. 22 kwietnia 2018 r. // Fot. Adrian Ślązok / Reporter

Restauracje i samoloty „tylko dla dorosłych”. Czym skończy się spór o strefy bez nieletnich?

Szymon Żyśko
Wypowiedzenie na głos zdania „nie lubię dzieci” zaczyna być deklaracją światopoglądową. Czy wprowadzenie „stref wolnych” od najmłodszych jest możliwe? I jakie…
Czytelniczki na Targach Książki w Lipsku, 27-30 marca 2024 r. // Fot. Tom Schulze / materiały prasowe Buchmesse Leipzig

Dobrze się czyta w miłym towarzystwie. Dlaczego młodzi Europejczycy coraz chętniej sięgają po książki?

Monika Ochędowska
Ponad połowa włoskich dzieci przeczytała w zeszłym roku książkę spoza kanonu lektur szkolnych. W Niemczech najwięcej czytają nastolatki między 16. a 19. rokiem…
Młodzież z Andrychowa na miejscu znaleziena 14-letniej Natalii. / fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

W centrum miasta zamarzła 14-letnia Natalia, przez kilka godzin nikt nie zareagował. Co zawiodło?

Jacek Taran, Małgorzata Michel
Małgorzata Michel, pedagożka: Chętnie bierzemy udział w dużych akcjach, jak WOŚP czy Szlachetna Paczka, mamy wypracowane modele edukacyjne związane z pierwszą…
„Bezpieczny pokój” może być obszarem najbardziej traumatycznych dla dziecka doświadczeń. / FOT. MAREK BAZAK / EAST NEWS

Cyfrowe getta młodzieży. Jak wyjść z zaklętego kręgu?

Eliza Leszczyńska-Pieniak, Prof. Jakub Andrzejczak
Prof. Jakub Andrzejczak, socjolog: Od wielu lat zajmuję się wpływem technologii cyfrowej na socjalizację i edukację młodych ludzi. Mam ponad 200 fikcyjnych…
Dziewczyńskie historie

„Dziewczyńskie historie”: wreszcie w polskim kinie dokumentalnym ktoś podjął tabuizowane tematy

Anita Piotrowska
Wiele w tym dokumencie dziewczyńskiego żywiołu: jazda na deskorolce, buszowanie po ciucholandach, selfie. Dzieciaki są tutaj po prostu sobą, a na dodatek…
FOT. Grzegorz Krzyzewski/REPORTER /

Coraz więcej prób samobójczych dzieci

Maciej Müller
1496 dzieci i nastolatków poniżej 18. roku życia podjęło w 2021 r. próbę samobójczą, 127 przypadków zakończyło się śmiercią – wynika z danych policji. To…
Zdalne nauczanie, lekcja matematyki. Grudzień 2020 r. Fot. Karolina Adamska/East News /

Zdalna szkoła, realna skolioza

Przemysław Wilczyński
Fizjoterapeuci: jest źle, wręcz tragicznie. Wady w piersiowym odcinku kręgosłupa miały prawie wszystkie przebadane dzieci, nadwagę lub otyłość – ponad połowa.

Przyjazna dłoń

Maciej Müller

Mężczyźni, którzy nie rozumieją kobiet

Anna Dziewit-Meller

Wyrozumiałość dla publicysty

Tomasz Jerzy
Ani pretensja polemistów prof. Hartmana o niesprawiedliwą generalizację, ani argument redukowalny do formuły: I wy nie lepsi nie są zupełnie chybione. Jednak…