Istotna część zmian dotyczy systemu edukacji. Po 2022 r. wprowadzono ułatwienia w przyjmowaniu uczniów z Ukrainy. Dotyczyły one oddziałów przygotowawczych, liczby godzin języka polskiego czy elastycznych zasad klasyfikacji. Szkoły zyskały większą swobodę w zatrudnianiu asystentów międzykulturowych, którzy wspierają uczniów w okresie adaptacji.
Co zmieni się w edukacji dzieci z Ukrainy
Po zmianach placówki będą stosować ogólne przepisy dotyczące cudzoziemców, a zatrudnianie nauczycieli i personelu pomocniczego wróci do standardowych zasad prawa oświatowego. Wygaszona zostanie też część nadzwyczajnych rozwiązań organizacyjnych wprowadzonych po 2022 r. Nowe przepisy wejdą w życie w roku szkolnym 2026/27.
Polski system edukacji w ostatnich latach stał się jednym z najbardziej zróżnicowanych kulturowo w regionie. W naszych szkołach uczy się ponad 200 tys. uczniów z Ukrainy. Jednocześnie – jak wskazywali w październiku 2024 r. autorzy raportu Centrum Edukacji Obywatelskiej – około 130 tys. dzieci z doświadczeniem uchodźstwa zostało włączonych do polskiego systemu edukacji po wybuchu pełnoskalowej wojny w 2022 r.
Różnica między tymi liczbami pokazuje złożoność zjawiska: część dzieci mieszkała w Polsce już wcześniej, część uczy się równolegle w dwóch systemach, a część pozostaje poza polską szkołą.
Szkoła jako najważniejsze miejsce integracji
Państwo próbuje uporządkować sytuację i przejść do bardziej stabilnych rozwiązań. W sensie instytucjonalnym jest to ruch zrozumiały. W sensie społecznym to szkoła wciąż jest jednym z najważniejszych miejsc integracji – niezależnie od tego, czy przepisy będą nadzwyczajne, czy systemowe.
Jest jeszcze jedna kwestia, o której mówi się rzadko. Po powiązaniu świadczenia 800+ z obowiązkiem szkolnym do systemu dołączyło kilkadziesiąt tysięcy dzieci, które wcześniej nie uczęszczały do polskich szkół. Mimo to eksperci wskazują, że część dzieci w wieku szkolnym nadal pozostaje poza polskim systemem edukacji – uczą się zdalnie w ukraińskim systemie, wyjechały z kraju lub ich sytuacja edukacyjna pozostaje niejasna.
„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.
Artykuł pochodzi z numeru Nr 11/2026
