O dzieciach, które jeszcze nie znalazły słów

Każde dziecko ma prawo do komunikacji, ale nie każde rozwija mowę w normatywny sposób. U części dzieci rozwój języka i mowy napotyka trudności, które uniemożliwiają komunikację w sposób, do jakiego przyzwyczajeni są dorośli wokół nich. 

Między pierwszymi obserwacjami rodzica, że ich dziecko mówi mniej niż rówieśnicy, a momentem, w którym rozpoczyna się diagnoza i pojawia się odpowiednie wsparcie, mija często wiele miesięcy, a nawet lat. Tymczasem właśnie ten czas największej neuroplastyczności często decyduje o dalszej ścieżce rozwoju komunikacyjnego, edukacyjnego i społecznego.

Tym zagadnieniom poświęcona jest ogólnopolska konferencja o rozwoju mowy dziecka „Chcę powiedzieć”, która 12 września 2026 r.odbędzie się w Krakowie, na kampusie Uniwersytetu Jagiellońskiego – Wydział Biologii. Konferencja ma dostarczyć aktualnej i rzetelnej wiedzy dotyczącej rozwoju języka, dostępnej diagnostyki oraz możliwości interwencji terapeutycznej – w języku zrozumiałym zarówno dla rodzica, jak i dla specjalisty.

Program

Program zorganizowano wokół czterech bloków, które razem składają się na całościowy obraz rozwoju komunikacji u małych dzieci oraz trudności, które mogą się w rozwoju języka i mowy pojawić.

Pierwszy z nich: „Komunikacja”, otwiera perspektywa neuropsychologiczna i neurobiologiczna – w jaki sposób dojrzewanie mózgu tworzy ramy do rozwoju relacji i mowy, którą przedstawi lekarz neurologii i pediatrii Anna Frączek-Szczepkowska. Psycholog, dr Krzysztof Gerc, opowie, jak wyglądają kolejne kamienie milowe rozwoju komunikacji i ich środowiskowe uwarunkowania. Temat neuroróżnorodności, w tym rozwoju komunikacji w spektrum autyzmu, podejmuje dr Aśka Ławicka w wystąpieniu „Jak, kiedy i co chce powiedzieć neuroatypowy mózg?”.

Drugi blok: „Trudności i diagnoza”, poświęcony jest diagnostyce różnicowej trudności komunikacyjnych oraz pierwszym krokom po jej zakończeniu. Magdalena Tarnawska w wystąpieniu „Dlaczego nie mówi? Diagnoza jako proces wspierający” pokazuje, czym jest diagnoza różnicowa i jakie pytania pomagają w podejmowaniu decyzji diagnostycznych. Agata Bojarska pokazuje, jak powinna wyglądać współpraca różnych specjalistów pracujących z dzieckiem – na co powinni zwracać uwagę, opisując funkcjonowanie dziecka, aby przekazywane informacje były rzetelne i pomocne w procesie diagnostycznym. Celina Twardysz w wystąpieniu „Uwaga! Komunikacja. Jak zaangażować dziecko” sięga po założenia metody Attention Autism, by pokazać, jak tworzyć warunki sprzyjające komunikacji wtedy, kiedy dziecko nie patrzy, nie słucha i nie robi tego, o co się je prosi.

Trzeci blok, „Terapia i wsparcie”, to warsztat pracy logopedy i wprowadzenie do komunikacji wspomagającej i alternatywnej (AAC). Maria Szyfter w wystąpieniu „Jak wspierać z uważnością dziecko, które nie mówi” pokazuje, jak w pracy nad mową łączyć warsztat terapeutyczny ze wspieraniem regulacji emocjonalnej dziecka. Maja Kłoda w „AAC – tak! Ale kiedy i jak?” odpowiada na pytania o to, dla kogo i kiedy wprowadzamy komunikację wspomagającą i alternatywną oraz co mówią o tym aktualne badania.

Czwarty blok, „Efekty i rozwój”, otwiera wystąpienie Małgorzaty Kręcioch „Chcę malinowe! Jak AAC zmienia życie dziecka i jego rodziny?” – osobista perspektywa mamy dziewczynki mówiącej innym głosem. Agnieszka Stein, podsumowując konferencję, przedstawi perspektywę rodzinną i systemową w kontekście rodzin dzieci mających problemy komunikacyjne – poruszy temat długofalowego wspierania całego systemu rodzinnego dziecka: rodziców, rodzeństwa, samego dziecka.

Odbiorcy wydarzenia

Konferencja jest skierowana zarówno do rodziców zaniepokojonych trudnościami swoich dzieci, jak i do nauczycieli oraz opiekunów żłobków i przedszkoli, logopedów, neurologopedów, psychologów, pedagogów, pediatrów, psychiatrów i neurologów dziecięcych i innych specjalistów pracujących z małymi dziećmi.

Patronaty

Patronat naukowy nad konferencją objął Instytut Psychologii Uniwersytetu Jagiellońskiego. 

Ze względu na społeczne znaczenie tematyki – wczesnej diagnozy, dostępu do rzetelnej wiedzy o rozwoju dziecka i prawa do komunikacji – „Tygodnik Powszechny” objął wydarzenie patronatem medialnym.

Jakość merytoryczną nadzoruje Rada Programowa w składzie: Paulina Rutka, Ewa Pohorecka, Ewa Przebinda, dr Anna Krzyżak, dr Michał Gacek, Hubert Turaj.

Organizatorzy wydarzenia

Konferencję przygotowały organizacje, które na co dzień pracują blisko dzieci i wspierają rodziny w rozwoju mowy i komunikacji: Centrum terapii i diagnozy Fiklon (fiklon.pl) oraz Fundacja GenerAACja (generaacja.pl). 

Informacje praktyczne - kiedy i gdzie odbywa się wydarzenie

„Chcę powiedzieć” Kraków, kampus Uniwersytetu Jagiellońskiego, Wydział Biologii, 12 września 2026 r. (sobota)

Program i bilety: chcepowiedziec.pl 

Bieżące informacje o konferencji: facebook.com/chcepowiedzieckonferencja 

Strona wydarzenia: facebook.com/events/1642265353616936

Serdecznie zapraszamy do udziału w konferencji!

#ChcePowiedziec