Tygodnik Powszechny Nr 32/2024

Data wydania:
Numer wydania:
32
Rok wydania:
2024

Polskie państwo i polski Kościół od ponad trzech dekad mierzą się z tym samym człowiekiem i tym samym problemem: o. Tadeuszem Rydzykiem i jego imperium medialnym. Ignacy Dudkiewicz w tekście okładkowym opisuje linie frontu na odcinkach Rydzyk–rząd i Rydzyk–biskupi. Osiem lat rządów PiS-u pozwoliło zakonnikowi wzmocnić imperium o kolejne filary. Pytanie o skutki bezkarności ojca dyrektora wybrzmiewa dzisiaj z jeszcze większą goryczą.

W numerze także: Marek Rabij o polskim piciu * Anna Golus o 10-letniej reporterce sejmowej * Agnieszka Bryc o narastającym napięciu na Bliskim Wschodzie * Anita Piotrowska o czarnoksięstwie Tima Burtona

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Czasem turystyczna wyprawa zmienia się w pielgrzymkę, a pielgrzymka w turystyczny spacer

Ks. Adam Boniecki
Są rzeczy nie do udokumentowania, nie do udowodnienia, trudne do przyjęcia, a przecież przez to nie przestają być prawdziwe.
Fot. Grażyna Makara/ Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Ojciec dyrektor. Po nim choćby potop

Maciej Müller
Polskie państwo i polski Kościół mierzą się od ponad trzech dekad wciąż z tym samym człowiekiem i tym samym problemem.

Obraz tygodnia

Reporter Wall Street Journal Evan Gershkovich ze swoją matką, Ellą Milman, po przybyciu do USA po wymianie 26 więźniów między Rosją, USA i pięcioma innymi krajami. Baza lotnicza Andrews w stanie Maryland. USA, 1 sierpnia 2024 r. // Fot. Jim Lo Scalzo / EPA/ PAP

Największa od czasów zimnej wojny wymiana więźniów to dla Putina „polityczne złoto”

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Wsadzając do więzień opozycjonistów czy zachodnich dziennikarzy, Rosja może nimi później handlować jak żywym towarem.
Pikieta przed siedzibą Państwowej Komisji Wyborczej w Warszawie. 31 lipca 2024 r. // Piotr Nowak / PAP

Dylematy PKW. Czy jej decyzja rozpęta polityczną burzę?

Piotr Śmiłowicz
To nie jest prosta sprawa, ale być może dla polskiej demokracji będzie lepiej, jeśli PKW sprawozdanie PiS przyjmie (o ile nie znajdzie ewidentnych naruszeń…
Protest skrajnej prawicy po tragedii w Southpark, Manchaster, 3 sierpnia 2024 r. // Fot. Christopher Furlong / Getty Images

Tragedia dzieci po masakrze w Southport skradziona przez polityków

Patrycja Bukalska
W Wielkiej Brytanii protesty zwoływane przez skrajną prawicę i radykalnych przeciwników imigracji zamieniły się w brutalne starcia z policją i…
Fot. Max Acronym / Shutterstock

Rząd cichaczem podnosi podatki

Marek Rabij
Walcząc z pogłębiającym się deficytem finansów publicznych, rząd chwyta się nie tylko brzydko, ale i niemądrze.

Na punkty

Beata Szydło, Jaroslaw Kaczyński i Ryszard Terlecki w Sejmie. Warszawa, 22 grudnia 2015 r. // Fot. Darek Nowak / Reporter

Beata Szydło bada cierpliwość prezesa Kaczyńskiego

Marek Kęskrawiec
Brak złudzeń co do znaczącej roli, jaką mogłaby odgrywać w przyszłości, ciągnie byłą premier poza PiS. Partii puszczają silne dotychczas szwy.
Doktryna o filioque na obrazie ołtarzowym z Boulbon, anonimowy autor z XV w., Muzeum w Luwrze // Fot. domena publiczna

Trzy sylaby niezgody. Czy zachodni chrześcijanie są gotowi w imię jedności z prawosławiem usunąć z wyznania wiary fragment o pochodzeniu Ducha Świętego od Syna?

Maciej Müller
Światowa Federacja Luterańska i Kościół Prawosławny wydały wspólne oświadczenie w sprawie wyznania wiary.
Przygotowania do zajęć lekcyjnych w Warszawskiej Szkole Ukraińskiej SzkoUA. Kwiecień 2022 r. // Fot. Piotr Molęcki / East News

Od września 80 tysięcy nowych ukraińskich uczniów zapisze się do naszych szkół i przedszkoli. Czy placówki dadzą sobie radę?

Przemysław Wilczyński, Jędrzej Witkowski
Jędrzej Witkowski, ekspert edukacyjny: „Musimy zatrudnić więcej asystentów międzykulturowych, wyszkolić lepiej kadrę i bardziej profesjonalnie uczyć języka…
Kardynał Müller podczas konsystorza w Bazylice Świętego Piotra. Watyka, 27 sierpnia 2022 r. // Fot .Johannes Neudecker / DPA / AFP / East News

Kardynał z powyłamywanymi zasadami

Edward Augustyn
Kongregacja zatajała dochody i próbowała oszukać kontrolerów. A zabytkowy stół konferencyjny oddała handlarzowi antyków.
Aleksandra Jarecka po zwycięskim pojedynku o brązowy medal olimpijski w drużynowym turnieju szpadzistek, Paryż, 30 lipca 2024 r. // Fot. Adam Warżawa / PAP

Igrzyska olimpijskie: w Paryżu więcej polskich łez niż medali

Joanna Wiśniowska
Olimpiada w Paryżu na półmetku, a polskie nadzieje medalowe uległy poważnej korekcie. Iga Świątek ma krążek w innym kolorze, ale szans na medale dla polskich…
Algierka Imane Khelif i Włoszka Angeli Carini w walce bokserskiej kobiet w wadze 66 kg podczas Igrzysk Olimpijskich Paryż 2024. Arena w Villepinte, 1 sierpnia 2024 r. // Fot. Mohd Rasfan / AFP / East News

Boks i płeć na olimpiadzie w Paryżu. Sprawa Imane Khelif

Łukasz Lamża
Podczas igrzysk olimpijskich włoska bokserka Angela Carini po pierwszym ciosie Algierki Imane Khelif poczuła paraliżujący ból nosa – i zrezygnowała z walki.…

Wenezuela: opozycja nie ustępuje, reżim zwiększa represje

Doma Matejko
Demonstranci domagają się ujawnienia protokołów wyborczych i zdobywają międzynarodowe poparcie. Prezydent Maduro kazał przygotować dla nich dwa więzienia.

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Fot. Lev Dolgachov / stock.adobe.com

W domu, samotnie, coraz częściej coś mocnego. Polski model spożycia alkoholu skręcił w niebezpieczną stronę

Marek Rabij
Większość polskich powiedzeń o biesiadowaniu przy alkoholu już wkrótce może być niezrozumiała. Polacy po pandemii coraz częściej piją samotnie. Rośnie nam…

Kraj

Sara Malecka-Trzaskoć wśród dziennikarzy i polityków w sejmie, Warszawa, lipiec 2024 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

„Perspektywa Sary”: jak rodzice wykreowali 10-letnią córkę na dziennikarkę sejmową

Anna Golus
„Perspektywa Sary” to kontrowersyjny projekt rodziców. Dziewczynka – wykreowana na ikonę wolności słowa i praw dziecka – sama jest tych praw pozbawiana.
Władysław Kosiniak-Kamysz podczas uroczystości 80. rocznicy Powstania Warszawskiego na Powazkach Wojskowych, 1 sierpnia 2024 r. // Fot. Irek Dorożański / Forum

Misja ratunkowa: o co chodzi ludowcom?

Piotr Śmiłowicz
Coraz częściej słychać komentarze wpychające PSL w sojusz z PiS. Czy to tylko gierki w skłóconej koalicji, czy też szykuje nam się polityczne trzęsienie ziemi?
Małe sklepy branżowe przy ulicy Lwowskiej w Tomaszowie Lubelskim. Czerwiec 2022 r. // Fot: Arkadiusz Ziółek / East News

W 2023 roku zniknęło w Polsce 2300 sklepów. Padają głównie te małe

Przemysław Wilczyński
Polski konsument coraz bardziej upodabnia się do rodzimego polityka: za niezależnym osiedlowym spożywczakiem tęskni w deklaracjach. Bo już portfel otwiera…
Stragany z żywnością w Hali Targowej we Wroclawiu. Maj 2024 r. // Fot. Magdalena Pasiewicz / East News

Efekt koktajlu, czyli antybiotyk na śniadanie

Mateusz Perowicz
Choć nad jakością spożywanego przez nas jedzenia czuwa kilka instytucji kontrolnych, tak naprawdę nie wiemy, co ostatecznie trafia na nasze talerze. Inspekcje…

Świat

Talibowie i zwolennicy ich rządów świętują drugą rocznicę przejęcia władzy w Afganistanie, Kabul, 15 sierpnia 2023 r. // Fot. Oriane Zerah / ABACA / PAP

Afgańscy talibowie zapraszani na dyplomatyczne salony. Prawa kobiet zostają w korytarzu

Jagoda Grondecka
Opinia na temat talibskich rządów dzieli samych Afgańczyków: wiele decyzji jest krytykowanych, ale jednocześnie liczni mieszkańcy kraju przyznają, że to…
Uroczystości pogrzebowe Ismaila Hanijji, przywódcy Hamasu, Teheran, 1 sierpnia 2024 r. // Fot. Fatemeh Bahrami / Anadolu / Getty Images

Dlaczego Izrael zabił głównego negocjatora ze strony Hamasu?

Agnieszka Bryc
Na Bliskim Wschodzie kolejny raz wzrasta napięcie: po izraelskich zamachach na liderów Hamasu i Hezbollahu świat obawia się wybuchu wojny regionalnej.
Prezydent Wołodymyr Zełenski w bazie F-16 w Melsbroek, Belgia, 28 maj 2024. r. // Fot. Ksenia Kuleshova / Bloomberg / Getty Images

Pierwsze F-16 trafiły na Ukrainę. Dlaczego są tak niezbędne? Ulepszone rosyjskie bomby zupełnie zmieniły zasady na polu walki

Antonina Palarczyk
Ukraińskie wojsko do końca roku ma dostać 20 wielozadaniowych myśliwców F-16. Rosyjscy piloci mogą się bać.
Prom "Marco Polo" kapitana Rubena Darío na rzece Orteguaza w departamencie Caquetá, Kolumbia, lipiec 2022 r. // Fot. Ruben Darío / archiwum prywatne

Od 20 lat prom „Marco Polo” wozi turystów rzeką w południowej Kolumbii. Turystyczny biznes kapitana Rubena Darío działał nawet w czasach wojny domowej

Ewa Klewar
Kiedy pewnego dnia „Marco Polo” nie zarobił choćby na paliwo, żona kapitana zapytała bez zbędnych wstępów: „Rubenie Darío, statek czy rodzina?”. „Statek” –…

Wiara

Tadeusz Rydzyk, Warszawa, kwiecień 2024 r. // Fot. Jacek Domiński / REPORTER

Na Rydzyka wciąż nie ma mocnych

Ignacy Dudkiewicz
Rząd się zmienił, biskupi też się zmieniają, a w dodatku kraj się laicyzuje, ale ojciec dyrektor wciąż ma się świetnie. Świadczą o tym nawet fantazje o jego…
Droga Krzyżowa na Techimańskiem grotto (znane jako „Grota Matki Boskiej Kalwaryjskiej”), które dziś stanowi ważny ośrodek pielgrzymkowy. Techiman, Ghana, luty 2023 r. // Fot. Anna Niedźwiedź

W Afryce pielgrzymka jest dla kobiet aktem emancypacji

Anna Niedźwiedź
Niełatwo zgromadzić fundusze i wyrwać się na kilka dni z domowego kieratu.
XVII Ogólnopolska Pielgrzymka Rowerowa na Jasną Góre. Częstochowa, 9 lipca 2022 r. // Fot. Grzegorz Skowronek / Agencja Wyborcza.pl

Czy pielgrzymki przetrwają

Jacek Taran, Izabela Sołjan
Prof. Izabela Sołjan, geograf religii: Na pierwszym planie jest motywacja religijna. Ale coraz większe jest też zainteresowanie pozareligijną stroną takiej…

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Kiedy według prawa żydowskiego spełniliśmy przykazanie posiadania potomstwa? Czy gdy doczekamy się syna? Niekoniecznie

Małgorzata Kordowicz
Jak by nie patrzeć – bez kobiet ani rusz.
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

O bliźniaczej ciąży dowiedziała się po pogrzebie męża-żołnierza. „Bóg próbuje oddać, co zabrał”

O. Wacław Oszajca SJ
To zdanie przygważdża człowieka i jednocześnie unosi ponad wszystkie paradygmaty i dogmaty, domagając się istnienia innego porządku.

Niewola fizyczna nie była dla Izraelitów karą Bożą, skoro sami się najpierw oddali w niewolę duchową

Kard. Grzegorz Ryś
Sami wybrali babilońskich bogów, poddając im swój sposób myślenia i postępowania.
Shutterstock

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

CZYTANIA LITURGICZNE (11 – 18 VIII)

Historia

Stanisław Sielański (w środku), jako woźny Hipek w filmie "Będzie lepiej". Obok niego, pierwszy z prawej: Henryk Vogelfanger (Tońko), od lewej: Kazimierz Wajda (Szczepko), 1936 r. // Fot. Narodowe Archiwum Cyfrowe

Wojna przerwała karierę tego gwiazdora filmowego i sprawiła, że nigdy już nie zobaczył żony. Opowieść o Stanisławie Sielańskim

Stanisław Calik
W Polsce międzywojennej był gwiazdą: w dekadzie 1929-39 wystąpił w ponad 50 filmach. Słynny komik sprawiał wrażenie osoby otwartej i towarzyskiej. Łatwo…

Nauka

Sepiola atlantica (na zdj.) to jeden z gatunków mątw, które żyją w symbiozie z gatunkami wytwarzającymi światło. // Fot. Mark Kirkland / VW PICS / East News

Ludzie i zwierzęta: jak działa współpraca w przyrodzie

Maria Hawranek, Jonathan Silvertown
Prof. Jonathan Silvertown, ekolog ewolucyjny: Jesteśmy ultrakooperatywni, ale biologia nie zmusza nas do tego, byśmy byli dobrzy. Na współpracy opierają się…

Z oddechem

Sto lat temu zmarł Joseph Conrad. Jak to się stało, że został pisarzem?

Michał Sowiński
Józef Korzeniowski, syn zubożałego szlachcica-patrioty, stał się Josephem Conradem, jednym z najważniejszych twórców zachodniej literatury.
Ks. Adam Boniecki i Anna Goc w redakcji „Tygodnika Powszechnego". Kraków, 28 czerwca 2024 r. // Fot. Grażyna Makara

Zapytaj Adama, część V: Czego nauczył się od swojej babci? Co zrobiłby jako przewodniczący episkopatu? Dlaczego ludzie nie potrafią żyć w pokoju?

Anna Goc, Ks. Adam Boniecki
Ks. Adama Bonieckiego pytają Joanna Kuciel-Frydryszak, ks. Michał Heller, a także inne Czytelniczki i Czytelnicy.

Kultura

Tim Burton, Projekt scenografii i kukiełki do filmu „Marsjanie atakują" // Fot. Jan Hromadko / Praha Obecní dům / Materiały prasowe

Tim Burton: czarnoksiężnik powraca

Anita Piotrowska
Gdybym miała wybrać obiekt skupiający w sobie istotę jego rozbuchanej kreatywności, byłaby nim instalacja z ludzkim mózgiem oraz ciekawskim okiem zaplątanym w…
„Zostaw AI dla Sci-fi" – brytyjski wiec solidarności ze strajkującymi aktorami i scenarzystami w Hollywood, którzy postrzegają AI jako zagrożenie dla ich miejsc pracy. Londyn, 21 lipca 2023 r. // Betty Laura Zapata / Bloomberg / Getty Images

Hollywood we władzy sztucznej inteligencji

Michał Walkiewicz
Odpowiedzi na pytanie, jak wyglądałby film stworzony dzięki sztucznej inteligencji, nie trzeba szukać w profetycznych wizjach. Większość wysokobudżetowych…
Thomas Bernhard. Wiedeń, ok. 1976 r. // Fot. Imagno / Getty Images

Thomas Bernhard zakłada pelerynę: opowiadania kultowego prozaika ukazały się po polsku

Piotr Paziński
Opętańczy śmiech Thomasa Bernharda zawsze towarzyszył mi podczas lektury jego książek. Jego proza działa na mnie jak antydepresant. Śmiałem i śmieję się, jak…

Książka tygodnia: o tomie Urszuli Honek „Poltergeist”

Lektor
Autorka poświęciła pożegnaniu przyjaciółki całą książkę poetycką – piękną, mroczną i nocną, księżycową, bo podzieloną wedle kwadr księżyca, niesamowicie…

Felietony

Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

To był festyn, nie festiwal: dyskusje z towarzyszeniem gdakania kur, czytanie wierszy pod drzewem

Wojciech Bonowicz
Trzeba się skrzyknąć, pozbierać – myślałem w Holi. Trzeba tworzyć miejsca, w których będziemy się uczyć przeżywać czas inaczej, z pasją, ale bez wyciągania…
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Burza o Luxtorpedę. Czy religijny miłośnik kotletów może być niebezpieczny?

Olga Drenda
Niepowstrzymane pragnienie oburzenia zmiata na swojej drodze wszystko. Byłoby to nawet śmieszne, gdyby nie prawdziwa emocja, która za tym stoi.
John Lennon Imagine

Imagine: wyobraźcie sobie świat bez ciągłych awantur i wzmożeń

Tomasz Stawiszyński
Wyobraźcie sobie świat, w którym ludzie – świadomi, że wiele ich różni, bo mają różne wartości i style życia – naprawdę chcą ze sobą rozmawiać. I nie…

Smaki

Fot. Stockcreations / Shutterstock

Musztarda do croque monsieur? Przecież robimy to całe życie, ze wszystkimi przepisami

Paweł Bravo
Podmieniamy lub odejmujemy składnik i dodajemy w zamian podobny, a potem śmielej – z innej zupełnie półki. Innym razem zmieniamy technikę, zamiast smażyć,…

Zmysły

Dom Louisa Carré w Bazoches sur Guyonne, 2007 r. // Fot. Jari Jetsonen // materiały prasowe MLC

Dom Louisa Carré: luksus, ale dyskretny

Dorota Malina
Jak wybudować dom na nierównym terenie, ale bez schodów? Otwarty dla klientów, ale zapewniający prywatność gospodarzom. Imponujący wielkością i dostosowany do…