Sztuka w Tygodniku: wystawy, arcydzieła i rynek sztuki

Fragment wystawy Julie Mehretu Kairos / Wariacje Duchologiczne w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie // Fot. Jacek Taran
Serwis specjalny

Sztuka w Tygodniku

Malarstwo, rzeźba, fotografia i architektura. Zapraszamy do lektury tekstów o artystach dawnych i współczesnych. Opowieści o dziełach i ich kontekstach, a także podkasty poświęcone sztuce i jej miejscu w dzisiejszym świecie.

ROZMOWY O SZTUCE

Ksiądz Andrzej Luter. Warszawa, 11 grudnia 2024 r. // Fot. Pawel Wodzyński / East News

Ksiądz Andrzej Luter: Sztuka bez ortodoksji jest bliżej Boga

Ks. Andrzej Luter, Zbigniew Mentzel
Dusza człowieka poszukującego, niepewnego, wątpiącego w dogmaty, ale otwartego na Tajemnicę, jest „duszą religijną” – mówi ks. Andrzej Luter, duszpasterz środowisk twórczych.
Centrum Rzeźby Polskiej w Orońsku

Największa galeria sztuki może być w parku

Anna Pajęcka, Tomasz Szymański
Tomasz Szymański, popularyzator sztuki: Potrzebujemy miejsc, w których sztuka jest elementem wspólnego dobra, a mieszkańcy czują się gospodarzami tej przestrzeni.
Elżbieta Murawska, ilustracja do książki „Baśnie braci Grimm”, 1978 r., z archiwum artystki // dzięki uprzejmości Alicji Kobzy i wydawnictwa Karakter

Przepiórki, pieczarki i piękne okładki. Nieopowiedziana historia polskich graficzek

Beata Chomątowska, Alicja Kobza
Alicja Kobza, graficzka: Zwykliśmy uważać, że mistrzostwem jest osiągnięcie rozpoznawalnego stylu. Moje bohaterki pokazują, że niekoniecznie tak jest.

Dodatki tematyczne

Grafika na okładce: Blanka Biernat dla „TP”
Na okładce: Otwarcie wystawy FAMILIAR STRANGERS, będącej głosem diaspor i mniejszości mieszkających w Polsce. Bozar w Brukseli, marzec 2025 r. // Kuba Celej / IAM
// rys. Blanka Biernat dla „TP”

Artykuły na ten temat

Wystawa Zhanny Kadyrovej „Awulsja”, Galeria Arsenał w Białymstoku, praca „UCHODŹCY”, 2022- 2025, rośliny, kasetony świetlne, teksty, dzięki uprzejmości artystki i GALLERIA CONTINUA // Fot. Jan Szewczyk / Galeria Arsenał w Białymstoku

Na co do muzeum? Oto najciekawsze wystawy, które zobaczymy tej wiosny

Piotr Kosiewski
Sztuka współczesna wkracza do muzeów sztuki dawnej. Coraz częściej poznajemy także twórczość tworzoną przez polskie artystki. Korzystajmy z tego.
Odnaleziony na plebanii w Andrychowie tryptyk Jozefa Mehoffera "Powstanie Warszawskie", trafił do Muzeum Narodowego w Krakowie. Kraków, 13 stycznia 2026 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Mehoffer na plebanii: czy Kościół zawsze potrafi zadbać o dzieła sztuki, które posiada?

Michał Kuźmiński
Historia sztuki w seminariach to jedynie 45 minut w tygodniu przez jeden semestr. Księżom może brakować nie tylko kompetencji, ale wręcz świadomości tego, czym…
Rose Willis & Kathryn Conrad / betterimagesofai.org / CC BY 4.0

Błędne imaginarium. Jak uczciwie i sensownie ilustrować sztuczną inteligencję

Marcin Wilkowski
Złe obrazy AI wpływają na naszą wyobraźnię i rozumienie tego, do czego zdolna jest technologia. Wizerunki androidów nie tylko generują lęk, ale też sugerują,…
Bella Freud // Courtesy of Fashion Neurosis
Wersja audio

Na sofie u Belli Freud. Moda na sztukę słuchania

Beata Chomątowska
Jej podkast bije rekordy. Prawnuczka Freuda przypomina zabieganemu światu, co znaczy naprawdę kogoś słuchać.
Marta Nadolle, „Z takimi brudnymi nogami na masaż?", 2023 r. // Galeria Leto / materiały prasowe

Obszary, do których wolimy się nie zbliżać. O twórczości Marty Nadolle

Piotr Kosiewski
Budowanie relacji oraz ich rozpad to jeden ze stałych wątków twórczości Marty Nadolle. Prace artystki można było oglądać w tym roku w Kiszyniowie.
Ada Piekarska i Weronika Zalewska // fot. Alicja Lesiak / materiały prasowe IAM
MATERIAŁ PARTNERA

Weronika Zalewska na Malta Biennale 2026 z projektem „Archiwum wahań”

Projekt Weroniki Zalewskiej wykorzystuje formę telewizyjnego teleturnieju jako narzędzia refleksji nad europejskim doświadczeniem transformacji.
Aleksandra Liput, Co mowią usta cienia. Galeria Le Guern, Warszawa, 2025 r. // fot. Kuba Mozolewski

Zaczarowywanie świata według Aleksandry Liput

Piotr Kosiewski
Artystka Aleksandra Liput nawiązuje swoją sztuką do czasów, w których naczynia i tkaniny służyły głównie religijnym obrządkom.
Mikołaj Sobczak, Mantis 2020 // Dzięki uprzejmości artysty i kolekcji rodziny Servais

Mikołaj Sobczak: jeden z najpopularniejszych na świecie polskich malarzy

Piotr Kosiewski
Mikołaj Sobczak doskonale łączy rodzimą przeszłość z doświadczeniem innych narodów i społeczności. Potrafi tworzyć płótna nieustępujące swym rozmachem dziełom…
Instalacja "Changing room". Sea Art Festival 2025. Busan, Korea Południowa // Fot. Diana Lelonek / archiwum prywatne

Diana Lelonek: Dlaczego nikt nas nie uczy towarzyszenia umierającym?

Diana Lelonek, Jacek Taran
Mamy zbyt mało miejsca na żałobę. Człowiek zmaga się z formalnościami, a potem musi szybko wracać do pracy – mówi artystka Diana Lelonek.
Il. 1. Pokłon Mędrców, malowidło z katakumb Domitylli, 1 poł. IV w., wg Die Malereien der Katakomben Roms (Tafeln), Freiburg i.Br., 1903, ed. Wilpert, Joseph, tablica 116 // Heidelberg University Library

Od mędrców do monarchów. Trzej królowie, których nie było

Magdalena Łanuszka
Drobny epizod wspomniany w jednej z ewangelii stał się atrakcyjnym tematem sztuki, nabierając różnorodnych – religijnych, politycznych i społecznych znaczeń.
Widok wystawy, po lewej praca Łukasza Wojtanowskiego (Polska), "Procesja Bożego Ciała (zielona)", 2023. 18. Międzynarodowe Triennale Tkaniny // Fot. HaWa / materiały prasowe

Międzynarodowe Triennale Tkaniny w Łodzi: sejsmograf przemian w sztuce

Piotr Kosiewski
Łódzkie Triennale pokazuje, jak zmieniło się myślenie o tkaninie oraz jej miejsce w świecie sztuki. Dziś to jedno z najciekawszych zjawisk artystycznych.
Libby Sokolowski w operze „Makbet”, Giuseppe Verdiego, reż. Krystian Lada, światło: Aleksandr Prowaliński, Konzert und Theater St. Gallen // Fot. Edyta Dufaj / materiały prasowe

Światło na scenę. Krótka historia teatralnych iluzji

Dorota Kozińska
Wszystkie przedstawienia operowe, które najgłębiej zapadły mi w pamięć, były „robione” przede wszystkim światłem.
Józef Mehoffer, „Cynie” (fragment), 1911 r., Muzeum Narodowe w Warszawie // materiały prasowe wystawy „Ukryte znaczenia”, Muzeum Narodowe w Poznaniu

Wnętrza w sztuce: ciekawa wystawa w poznańskim Muzeum Narodowym

Piotr Kosiewski
„Ukryte znaczenia” to przede wszystkim wystawa o zmianach społecznych i kulturowych. O przestrzeniach publicznych i prywatnych, w których żyły kolejne…
Barbara Ziembicka, „Sowa” (fragment) - cykl Bestiariusz albo sceny z życia zwierząt, 2025 akwarela 38 × 33 cm // materiały prasowe wystawy „Owocowanie", Nowohuckie Centrum Kultury

Od baśni Andersena do obrazów dla wnuków: Barbara Ziembicka o życiu i sztuce

Katarzyna Kubisiowska, Barbara Ziembicka
Barbara Ziembicka, artystka: Pod wpływem lektury Andersena zaczęłam rysować piórkiem i czarnym tuszem. Niektóre baśnie przepisywałam odręcznie i jednocześnie…
Keith Haring maluje wnętrza klubu Palladium w Nowym Jorku, 1985 r. // Fot. Bernard Gotfryd / Library of Congress

Keith Haring i sztuka dla każdego. Rozmowa z biografem artysty

Mateusz Demski, Brad Gooch
Brad Gooch: Zamiast wsiadać do pociągów, Keith siadał na ławce i pozwalał wagonikom przejeżdżać. Twierdził, że wystarczy zejść do metra na kwadrans, by…
Ibrahim Mahama. Londyn, 9 kwietnia 2024 r. // Fot. Aaron Chown / PA / Getty Images

Ibrahim Mahama najbardziej znaczącym artystą świata

Piotr Kosiewski
Prestiżowy magazyn „ArtReview” uznał Ibrahima Mahamę, 38-letniego artystę z Ghany, za najbardziej wpływową postać współczesnej sztuki.
„Trzy gracje” (fragment), Peter Paul Rubens, ok. 1638-40 r., Muzeum Prado // akg-images / BE&W

Powinniśmy docenić nasze ciała. Homo sapiens to udany projekt ewolucji

Wojciech Brzeziński, Juan Luis Arsuaga
Juan Luis Arsuaga, antropolog, autor książki „Ciało. Arcydzieło siedmiu milionów lat ewolucji”: Nasze ciała są doskonale przystosowane. Tylko czasem zapominamy…
Witold Wojtkiewicz, „Orka” (fragment), 1905 r., Muzeum Narodowe w Warszawie // materiały prasowe

Wojtkiewicz i Ensor: przebierańcy nicości. Ważna wystawa w stołecznym Muzeum Narodowym

Piotr Kosiewski
Jedni z najważniejszych i jednocześnie najbardziej enigmatycznych twórców przełomu XIX i XX w. Ich dzieła i biografie nieustannie przykuwają uwagę.
Po prawej: Daniil Revkovskyi & Andrii Rachynsky, "Pozwól snom podążać za nocą" (fragment). Tryptyk AS-4 Kitchen (Х-22), SS-18 mod 12 Satan (P-36M), SS-21 Scarab A (Toczka OTR-21) 2. Wystawa "Voices from Ukraine. Landscapes, BWA Wrocław Główny" // materiały prasowe

Najważniejszy przegląd twórczości ukraińskich artystek i artystów

Piotr Kosiewski
Wrocławska wystawa przypomina, że także krajobraz jest ofiarą wojny. Za naszą wschodnią granicą rozgrywa się wielka ekologiczna katastrofa.
Jan Alojzy Neuman, portret kobiety, lata 30. XX w., ze zbiorów MuFo

Czy fotografia monochromatyczna faktycznie jest czarno-biała?

Jacek Taran
Na wystawie w krakowskim MuFo znajdziemy klasyków fotografii, ale to nie oni są tu najważniejsi. Równie istotne są zdjęcia anonimowe, technicznie nieudane, ale…
Ewa Bieńkowska, „Dom powrotu”, Instytut Badań Literackich PAN – Wydawnictwo, Fundacja Akademia Humanistyczna // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Dom powrotu” Ewy Bieńkowskiej uczy czytania tekstów kultury

Lektor
„Zakładam – pisze Bieńkowska – że przeszłość może być ciągle interesująca”; ta dawna i ta na wyciągnięcie ręki, która przyniosła nam tak wielkie zmiany.
Theresa Weber, „The great camouflage; The plant, free, silent, proud, 2025” // Fot. Alina Żemojdzin / Bałtycka Galeria Sztuki Współczesnej

Nadmorskie galerie stają się ważnym punktem na mapie polskiej sztuki

Anna Pajęcka
Nad Bałtyk przyjeżdżają dziś twórcy z różnych stron świata. Tematy ich prac rozciągają się od portów po głębiny, od międzyludzkich relacji po infrastrukturę…
Krzysztof Gil w swojej pracowni na tle niedokończonego obrazu "The Young Rajah" Kraków, 31 października 2025 r. // Fot. Jacek Taran

Strach stał się naszym dziedzictwem: historia Romów w malarstwie Krzysztofa Gila

Jacek Taran, Krzysztof Gil
Krzysztof Gil, artysta wizualny: W wielu krajach Europy urządzano polowania na Romów. Obcięte nosy i uszy pokazywano jako trofea, układano ofiary romskie w…
Zamek Królewski na Wawelu / materiały prasowe

Dürer i Holbein na Wawelu – spotkanie z mistrzami duszy

Jacek Taran
Zamek Królewski na Wawelu po raz pierwszy w Polsce prezentuje malarstwo portretowe Albrechta Dürera oraz Hansa Holbeina młodszego.
Galeria Apollina w Luwrze // Fot. Stephane de Sakutin / AFP / East News
Wersja audio

Kradzież w Luwrze. Dlaczego okno włamywaczy stało się nową atrakcją

Dorota Malina
Podczas gdy policja szuka klejnotów i sprawców napadu na Luwr, opinia publiczna szuka winnego i... rozrywki. Jedni tweetują o „upokorzeniu Francji”, inni robią…
Fot. Sergii Figurnyi / Shutterstock

Zuchwałe włamanie do Luwru, czyli tęsknota za wdziękiem

Olga Drenda
Na tle tylu złowrogich, prowadzących do utraty wiary w ludzkość informacji ta wiadomość z kroniki kryminalnej przyniosła powiew świeżości.
Materiał promocyjny

Fotografia artystyczna: natura jako rekwizyt

Milena Soporowska, Weronika Kobylińska
Wywiad z kuratorką Weroniką Kobylińską wokół wstawy fotografii „Wzdłuż milczącej fali” w ramach Warsaw Gallery Weekend.
Kadry z filmu w produkcji „Czarny Kapturek w Ameryce”, reż. Piotr Dumała // Fumi Studio

Piotr Dumała, reżyser: Śmierć rodziców była dla mnie wielką lekcją rozumienia życia

Katarzyna Kubisiowska, Piotr Dumała
Coraz wyraźniej czuję, że zbliżam się do tej granicy, za którą albo coś jest, albo nie ma nic. A co miałoby być? Nad tym nie główkuję – mówi Piotr Dumała.
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Byłeś na Boznańskiej? Widziałaś Chełmońskiego? Skąd te kolejki?

Olga Drenda
Kultury nie warto postrzegać w kategoriach albo-albo. Ludzka głowa jest pojemna, pomieści galerie malarstwa i galerie handlowe, filmy i filmiki.
„Chłopiec i orzeł” Mirosława Bałki na wystawie w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie // Fot. MSN / materiał prasowy

Bałka w depozycie. Czy państwo nadal będzie dotować zakup sztuki do muzeów?

Piotr Kosiewski
Sprzedaż rzeźby Mirosława Bałki „Chłopiec i orzeł” przypomniała o napięciach między rynkiem sztuki a instytucjami publicznymi.
„Trudny wiek”, Anda Rottenberg. Wydawnictwo Krytyki Politycznej // materiały prasowe

Szapocznikow, Wajda i Wróblewski: trudny wiek młodych artystów

Piotr Kosiewski
Czy warto pisać dziś jeszcze o Alinie Szapocznikow, Andrzeju Wajdzie i Andrzeju Wróblewskim? Anda Rottenberg udowadnia, że tak, i opowiada nam o ich twórczości…
Eric Karpeles „Prawie nic. Józef Czapski. Biografia malarza”, przeł. Marek Fedyszak, Noir sur Blanc, Warszawa 2025. // materiały prasowe

Książka tygodnia: biografia Józefa Czapskiego

Lektor
Książek Czapskiego cała półka, w tym odczytane z rękopisu dzienniki wojenne. No i Eric Karpeles. Czytajmy go, bo warto!
Aleksandra Koperda, Kolekcje dizajnu, fotografie Michał Lichtański, Kraków, 2025 r. // ZNAK / materiały prasowe

„Kolekcje dizajnu”: zaglądamy do mieszkań i pracowni kolekcjonerów

Jacek Taran
Aleksandra Koperda odsłania rzeczywistość, w której przedmiot przestaje być wyłącznie rzeczą, a staje się świadkiem czasów, emocji i ludzkiego uporu.
Żołnierze brytyjscy, amerykańscy i japońscy szturmują Pałac Cesarski w Pekinie. Torajiro Kasai, chromolitografia, sierpień 1900 r. // Science History Images / Alamy / BE&W
Wersja audio

Chińska „sztuka utracona”. Jak w XIX wieku kraje Zachodu plądrowały Chiny

Aleksander R. Michalak
Nie tylko Polska próbuje odzyskać „sztukę utraconą”. Robią to też Chiny, a roszczenia kierują zwłaszcza do Wielkiej Brytanii i Francji, których żołnierze 165…
Wystawa „Abakanowicz. Bez reguł. Arrasy i abakany na Wawelu” // Fot. Jeremi Dobrzanski / ZAMEK KRÓLEWSKI NA WAWELU
MATERIAŁ PARTNERA

Arrasy i abakany: wystawa tkanin Magdaleny Abakanowicz na Wawelu

Wydawałoby się, że różnią się wszystkim: techniką, materiałami, tematyką czy przeznaczeniem. A jednak arrasy i abakany w intrygujący sposób wchodzą ze sobą w…
Michelle Williams w filmie "Wystawa", reż. Kelly Reichardt, USA 2022 r. // Netflix

Michelle Williams w nietypowym filmie o byciu artystką 

Anita Piotrowska
„Wystawa” to nie kolejna satyra na światek sztuki czy opowieść o mękach twórczych. Dostajemy przekorny i subtelny wgląd w codzienność pracy kreatywnej.
Widok wystawy „Ludzie", Edward Dwurnik, Zofia Rydet, Paweł Althamer. Galeria Raster 2025 // zdjęcie dzięki uprzejmości Galerii Raster, Warszawa

Warto zobaczyć: Edward Dwurnik, Zofia Rydet i Paweł Althamer w Rastrze

Piotr Kosiewski
Głównymi bohaterami tej wystawy są mieszkańcy małych miasteczek oraz wsi, do których artyści dotarli podczas swojej pracy.
// Antonio & photos / Adobe Stock

Na jesienny sezon idealne jest malarstwo Nowotniaka. I ten deser z kasztanów

Paweł Bravo
W pracach Nowotniaka dominuje jesienny ład przywiędłych warzywnych łodyg i liści, ale przecież opowieść o powolnym dogasaniu i rozkładzie jest wciąż pełna…
Wystawa „Andy Warhol. A Kind of Retrospective” w Pop Culture Gallery w Starym Browarze w Poznaniu // Fot. Marek Zakrzewski / materiały prasowe

Andy Warhol: poznańska retrospektywa odkrywa wczesne prace artysty

Martyna Pietrzak-Sikorska, Piotr Onak
Instagram, YouTube, reality shows, selfie, wirale i tabloidy – wiele elementów współczesnej popkultury i mediów funkcjonuje według zasad, które zauważył i…
Wystawa "Życie romantyczne. Chopin, Scheffer, Delacroix, Sand". Muzeum Chopina w Warszawie // Fot. D. Jaruga / NIFC / materiały prasowe

Warto zobaczyć: „Życie romantyczne” w warszawskim Muzeum Chopina

Piotr Kosiewski
O romantycznej uczuciowości i jej przejawach, sztuce oraz paryskiej dzielnicy Nouvelle Athènes, która w I poł. XIX w. stała się ulubionym miejscem artystów.
Witold Wojtkiewicz, Orszak, z cyklu "Z dziecięcych póz", 1908, Ministerstwo Spraw Zagranicznych, depozyt w Muzeum Narodowym w Warszawie // MNW / materiały prasowe

Nie tylko Boznańska i Chełmoński. Najciekawsze wystawy jesieni

Piotr Kosiewski
W tym sezonie muzea i galerie przypomną historię i opowiedzą o współczesności, ukazując związki między przeszłością a teraźniejszością. Obok wielkich nazwisk…
Marcin Mroczkowski w swojej pracowni. Kraków, 10 września 2025 r. // Fot. Jacek Taran

Czytania obrazów trzeba się nauczyć. Rozmowa z Marcinem Mroczkowskim

Marcin Tusiński, Marcin Mroczkowski
Marcin Mroczkowski, malarz: Kiedy intensywnie się czemuś przyglądasz, wychodzisz trochę z siebie. To jest w dużym stopniu sens malarstwa i samego malowania.
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Sacharynowe malarstwo: jak wygląda sztuka w czasach tyranii

Olga Drenda
Kicz totalitarny zakłada, że odbiorca jest – lub docelowo ma być – głupi. To zjawisko szersze niż murale rosyjskich okupantów w Mariupolu.
Grzegorz Kowalski

Zmarł Grzegorz Kowalski. Artysta i pedagog, który ukształtował całe pokolenie twórców

Piotr Kosiewski
To z jego pracowni wyszli Paweł Althamer, Artur Żmijewski i Katarzyna Kozyra. Nieustanie ciekawiło go, co dzieje się w sztuce. Wierny własnym wyborom…
Kadr z filmu "One to One: John i Yoko", reż. Kevin Macdonald, Sam Rice-Edwards, Wielka Brytania 2024 r. // Materiały prasowe Against Gravity

Nowy dokument o Johnie Lennonie i Yoko Ono. Jak łączyć sztukę z aktywizmem?

Anita Piotrowska
Wymowa tego filmu, mimo jego archiwalnego charakteru, wydaje się bardzo współczesna. Można sobie wyobrazić – albo przynajmniej pomarzyć – jak John Lennon…
Giorgio Morandi // materiały prasowe

Giorgio Morandi po raz pierwszy w Polsce. Idźcie do Zachęty

Piotr Kosiewski
Chwalił go wybitny historyk sztuki Roberto Longhi, a Józef Czapski przekonywał, że na płótno Morandiego trzeba patrzeć „jak na obraz w kaplicy”. Czy jego prace…
Instalacja „Przednówek” w Pawilonie Polskim na Expo 2025 w Osace // Materiały prasowe PAIH / Fot. A. Stykowski, F. Tarasiuk

Polska kultura na Wystawie Światowej Expo 2025 w Osace

Monika Ochędowska
Za nami intensywny Tydzień Polskiej Kultury na Wystawie Światowej Expo 2025 w Osace. Nasz pawilon zwiedza średnio 5-6 tys. osób dziennie.
Piotr Kosiewski

„Przestrzenie” w Zachęcie: jak rodził się polski environment

Piotr Kosiewski
Stołeczna wystawa „Przestrzenie” opowiada o jednym z najciekawszych zjawisk we współczesnej polskiej sztuce.