Matka Boża: najważniejsze informacje

Mistrz z Moulins, Najświętsza Maria Panna, fragment obrazu, około 1480 r. // Fot. DeAgostini / Getty Images

Maryja jak Matka i Siostra: pobożność maryjna a Ewangelie

Marek Kita
Pobożność maryjna nie może skupiać się na osobie Matki Jezusa. Powinna być dyskretna, tak jak obecność Marii w ewangelicznych narracjach.
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Moje fantazje o nabożeństwie majowym. Maryję da się opowiedzieć inaczej

Zuzanna Radzik
Kusi mnie majowe pod kapliczką: sąsiedzkie, świeckie, bliskie codzienności. Tylko tekst litanii oddala Maryję od zwykłych kobiet.

Bardzo pobożnie nauczyliśmy się manipulować religią

O. Wacław Oszajca SJ
W Austrii, gdzie Matkę Jezusa nazywają „Wielką Matką Austrii”, w katolickiej rodzinie przyszedł na świat Adolf Hitler, który w Bawarii, gdzie Maryję nazywają „…
W obozie dla przesiedleńców w Deir al-Balah, w centralnej części Strefy Gazy, 11 czerwca 2024 r. // Fot. Majdi Fathi / AFP / East News

Tylko Panna. Dlaczego teologia Marii nie pomieści

Ryszard Koziołek
Teologia uczy, że Bóg nie potrzebował Marii w projekcie zbawienia. Ale ludzie swoje wiedzą. Jak masz matkę w domu, to choćbyś był Bogiem, dla niej zawsze…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Duchowość młodej matki. Czy może się odwołać do macierzyństwa Maryi?

Zuzanna Radzik
Myśl, że Bóg był taki, jak ta bezradna kluska w moich ramionach, była porażająca. Na wszystkie niedole ludzkości odpowiedział niemowlakiem. Strasznie to jednak…
Papież Leon XIV przed figurą Matki Bożej podczas mszy kanonizacyjnej Carla Acutisa i Pier Giorgio Frassatiego. Watykan, 7 września 2025 r. // Fot. Massimo Valicchia / Getty Images

Nie będzie piątego dogmatu maryjnego. Dla Watykanu Matka Boża nie jest Współodkupicielką

Artur Sporniak
Watykan porządkuje kult maryjny i przypomina, że zbawia tylko Bóg. Jaką zatem rolę w katolicyzmie odgrywa Maryja?
Święto Matki Bożej z Guadelupe. Sierra Norte de Puebla, Meksyk, 10 grudnia 2022 r. // Fot. Gerardo Vieyra / NurPhoto / Getty Images

Matka Boska Niepolska. Dlaczego nie jesteśmy narodem wybranym

Monika Białkowska
Przekonanie, że ze względu na oddanie się Maryi jesteśmy wyjątkowym narodem, zawsze będzie fałszywe. Jej królowanie nie ma nic wspólnego z władzą, poczuciem…
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Wniebowzięcie Maryi: rocznica śmierci kobiety najszczęśliwszej z ludzi

Wacław Oszajca
Dopiero gdy nie możemy ustać na nogach i opadają nam ręce, zaczynamy przeczuwać, że jest coś, co przekracza wszelkie nasze marzenia.
Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Czy Maryja została wzięta do nieba? Dla wiernych ważniejsza jest Jej obecność w ich codziennych sprawach

Ks. Adam Boniecki
Wiara w troskliwość Matki Jezusa wobec ludzi jest bardzo widoczna nawet wśród tych, którzy powątpiewają w istnienie życia po śmierci.
Biskup Víctor Manuel Fernández. La Plata, Argentyna, 9 lipca 2023 r. // Fot. Natacha Pisarenko / AP / East News

Kościół akceptuje objawienia w Litmanowej. Ale w ocenzurowanej wersji

Artur Sporniak
Dykasteria Nauki Wiary wypowiedziała się o kolejnym, dwunastym już przypadku objawień. Co o orędziach z Litmanowej na Słowacji sądzi jej prefekt – kard. Víctor…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Przeżyć to cel. Tego życzę wszystkim dobrym ludziom

Eliza Kącka
„Wie pani, taka scena: idę z wózkiem do parku. Siadam na ławce i straszny huk, straszny. Myślę: niemożliwe. Człowiek ma te sekundy, zanim się obróci. Obróciłam…
Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Historia kultu Maryi to także historia oczyszczania go z naleciałości czy zapożyczeń z kultów pogańskich

Ks. Adam Boniecki
Na mszy świętej dla kardynałów po konklawe papież Leon XIV mówił też o Niej.
Msza inauguracyjna papieża Leona XIV. Watykan, 18 maja 2025 r. // Fot. Iacobucci Marco / AFP / East News

Pierwsze przesłanie do świata Leona XIV: nie idziemy przeciwko sobie, ale ku Bogu

O. Wiesław Dawidowski
Nowy papież na placu św. Piotra w Watykanie odprawił mszę inaugurującą pontyfikat. Jaki program można odczytać z wygłoszonej homilii?
Tamara Liz Rivera, Portret Elenity de Jesus z jej słojem krwi, 2018 r. // Domena publiczna

Medziugorie i inne objawienia: czy Watykan znalazł sposób na zjawiska nadprzyrodzone?

Artur Sporniak
Watykan użył wybiegu, by poradzić sobie z kolejką osobliwych przypadków, z którymi dotychczas nie bardzo wiedział, co robić.
Fragment obrazu Nawiedzenie, autorstwa Rogiera van der Weydena, przedstawiający sptkanie dwóch ciężarnych kobiet, Maryi i Elżbiety. Z kolekcji Muzeum Sztuk Pięknych w Lipsku. / Domena publiczna

Potrzebujemy teologii, która pozwoliłaby się odnaleźć kobietom w ciąży, rodzącym i w okresie połogu

Zuzanna Radzik, Tina Beattie
Sposób, w jaki Kościół wykorzystuje Maryję, jest przemocą wobec kobiet. Milczenie, uległość, pokora, cierpienie, smutek... Tymczasem w Magnificat poznajemy…
Przygotowanie do ekspozycji obrazu Maartena van Heemskercka Św. Łukasz malujący Madonnę, 1532, Muzeum Fransa Halsa w Haarlemie, wrzesień 2024 r. // Fot. Koen van Weel / AFP / East News

Czy wiemy jak wyglądała Maryja? Tradycja przekazuje, że jej portret sporządził Łukasz Ewangelista

Magdalena Łanuszka
Najsłynniejsze przedstawienie Marii z Dzieciątkiem według legendy sięga czasów, w których żył jeden z ewangelistów. Ale też sam motyw Łukasza portretującego…
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Jasna Góra działa na człowieka jakby ponad tym, co się tam dzieje

Ks. Adam Boniecki
To miejsce, gdzie wielu z nas przeżyło spotkanie z Nią, głębsze niż jakikolwiek obraz. Nie wiem, czy do tego konieczne są wszystkie dekoracje i nabożeństwa,…
Vlastimil Hofman, Madonna ze szpakiem, 1909 r. // Własność: Fundacja im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu

Matka Boża z krwi i kości

Zuzanna Radzik
Czy Maryja wymodelowana na zakonnicę może być siostrą, wzorem i modelem dla seksualnie aktywnych, świeckich kobiet?
Figura Matki Boskiej w Sanktuarium Matki Bożej Łaskawej w Osjakowie // Fot. Fot. Karol Porwich / East News

Co pieśni maryjne zrobiły z wizerunku Matki Bożej?

Estera Baksik-Majnusz
Są takie pieśni, które oblewają Maryję różowym lukrem, seksualizują, a z Boga robią surowego brutala, przed którym Matka ma obronić.
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Chociaż kult Matki Jezusa jest tak stary jak chrześcijaństwo, to łatwo w nim o przesadę czy wypaczenia

Ks. Adam Boniecki
Mam wrażenie, że maryjna religijność jest bardziej pokorna od teologii i pseudoteologii. Jest po prostu to, co w starożytnej modlitwie „Pod Twoją obronę”.
Rzeźba Maryi rodzącej w katedrze w Linz, Austria. // Fot. Ulrich Kehrer / Materiały prasowe Mariendom Linz

Matka Boska cielesna [Sztuka Powszechnie Nieznana #53]

Magdalena Łanuszka
Rzeźba ukazująca Marię rodzącą Jezusa wywołała skandal. Jakie mogą być korzenie tego, że mnóstwo osób uważa ukazanie Marii w trakcie porodu za niewłaściwe? Jak…
Montaż figur aniołów u podstawy kolumny maryjnej na Starym Mieście w Pradze, styczeń 2024 r. //. Fot. Vit Simanek / CTK / PAP

Rzeźba Maryi na Rynku w Pradze znów wzbudza skrajne emocje

Tomasz Maćkowiak
Odbudowana niedawno kolumna Najświętszej Panny Marii na praskim Rynku Starego Miasta miała być symbolem pojednania. Teraz u jej stóp pojawiły się kamienne…
Rzeźba Maryi rodzącej, Katedra w Linz, Austria. // Fot. Ulrich Kehrer / Materiały prasowe Mariendom Linz

Rzeźba rodzącej Maryi wywołała oburzenie. Będę jej bronić

Zuzanna Radzik
Nawet jeśli „Maryja rodząca” nie jest wybitną rzeźbą, potrzebujemy takich przedstawień: prawdziwych, kobiecych, matczynych.
Msza noworoczna w Bazylice św. Piotra, 1 stycznia 2024 r. // fot. Andrew Medichini / AP / East News

Noworoczne orędzie papieża: lud Boży, kobiety i Luter

Edward Augustyn
Papież nie waha się sięgnąć po słowa Lutra, stawiając go w jednym szeregu ze św. Franciszkiem, Pawłem VI i Soborem Watykańskim II.
Maryja wyobrażona

Jak Kościół wymyślał Maryję

Prof. Eric M. Vanden Eykel, Zuzanna Radzik
PROF. ERIC M. VANDEN EYKEL, historyk religii: W Ewangeliach jest bardzo mało informacji o matce Jezusa. Historia jej życia była wymyślana zgodnie z potrzebami…

Maria mocy pełna

Elżbieta Adamiak, Zuzanna Radzik
ELŻBIETA ADAMIAK, teolożka: To kobiety wskazują na niesprawiedliwe struktury społeczne. Maryja nie zgadza się na porządek, w którym kobiety są dyskryminowane.

Matka Boża pod Cedynią, czyli jak nie czytać dziejów

Maciej Müller
W indeksie podręcznika dziejów Polski wydanego pod egidą polskich biskupów Maryja byłaby chyba najczęściej występującą postacią.
/ ARCHIWUM DIECEZJI TRAPANI

Płaszcz dla Matki

ASk
W tle: Anioł objawia się Marii koło studni / Priester Wernher, „Driu liet von der maget”, Bawaria ok. 1220 (?), Biblioteka Jagiellońska, Berol. Ms. Germ. Oct. 109 (fol. 42v)

Niezwykłe przygody Matki Boskiej w XIII-wiecznym rękopisie [Sztuka Powszechnie Nieznana #30]

Magdalena Łanuszka
W kanonicznych księgach Pisma Świętego o Marii i jej mężu Józefie nie napisano prawie nic. Lukę tę uzupełniały apokryfy. W średniowieczu wielką popularnością…
/

OSZAJCA NA NIEDZIELĘ | O co chodzi we Wniebowzięciu

O. Wacław Oszajca SJ
Znaki obecności Jezusa – chleb, wino, Słowo – są na wyciągnięcie ręki. A to znaczy, że Bóg nie przychodzi z „wysokiego nieba”, ale, jak w Betlejem, z wnętrza…
W tle: Matka Boska Bolesna z kościoła franciszkanów w Krakowie, pocz. XVI w. (fragment) fot. B. Krużel w: "Sztuka w kręgu krakowskich franciszkanów i klarysek", red. M. Szyma, M. Walczak, Kraków 2020, s. 220

Sztuka Powszechnie Nieznana (26): Piękna i tajemnicza. Smętna Dobrodziejka Krakowa

Magdalena Łanuszka
Skąd się wziął i kiedy powstał ten łaskami słynący obraz? Legendy przeszkadzają badaczom, za to do prawdy potrafi prowadzić drobna wzmianka o... Strusiu?
Giovanni Battista Tiepolo, Niepokalane Poczęcie, 1767-69, Museo del Prado, Madryt / / domena publiczna / Wikimedia Commons

Zrozumieć Niepokalaną

Michał Rychert
Trudno dziś pojąć dogmat o niepokalanym poczęciu. Obchodzona 8 grudnia uroczystość Niepokalanego Poczęcia Maryi to okazja, aby odczytać go na nowo.
Zespół taneczny Badatea w bazylice św. Mikołaja w Bari. Włochy, 7 maja 2021 r. / DAVIDE PISCHETTOLA / NURPHOTO / AFP / EAST NEWS

Niewiasta nieniewieścia

Agnieszka Piskozub-Piwosz
Świat, w którym słychać sprzeciw wobec wpisywania kobiet w ramy męskich fantazji i żądań, to także świat, w którym możemy na nowo odkryć Maryję.
Nairobi, Kenia 27 marca 2016 r. / FREDRIK LERNERYD / AFP / EAST NEWS

Przyjaciółka

Nontando Hadebe, Zuzanna Flisowska-Caridi
NontanDo Hadebe, teolożka: Gdy Maryję sprowadzamy do macierzyństwa i dziewictwa, nie możemy w pełni uczcić bogactwa jej życia.
/ Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Dogmat

Ks. Adam Boniecki
Nie ma żadnych wczesnych śladów zainteresowania śmiercią Matki Pana Jezusa.
/ PARAFIA ŚW. KLEMENSA W DROLSHAGEN / MATERIAŁY PRASOWE

Maryja w dżinsach

PM
W kościele św. Klemensa w Drolshagen w Nadrenii Północnej zawisł obraz, który wzbudził sensację w europejskich mediach i wzburzył część wiernych.
Giovanni Bellini „Madonna z dzieciątkiem ze św. Katarzyną i Marią Magdaleną”, ok. 1490 r., Gallerie dell’Accademia w Wenecji / / DIDIER DESCOUENS / DOMENA PUBLICZNA

Religia osieroconych

Ryszard Koziołek
Dwie twarze tego samego wykluczenia: Maria i niemal ukamienowana Maria Magdalena. W oczach opinii publicznej jedna jest winna, bo pozwoliła się uwieść; druga,…

Mario-kryminologia

Edward Augustyn
Przejawem degeneracji kultu maryjnego są procesje organizowane przez mafię, ale też wpajanie wiernym obrazu Maryi jako „kobiety całkowicie posłusznej…
„Taniec feretronów” podczas odpustu Trójcy Świętej w Kalwarii Wejherowskiej, 31 maja 2015 r. / ŁUKASZ DEJNAROWICZ / FORUM

Obraźnicy i obraźniczki

Krystyna Weiher-Sitkiewicz
Bywa, że przychodzi ktoś nowy, ale tylko na jedną pielgrzymkę czy sezon. Za każdym razem układu trzeba uczyć się od nowa, tłumaczyć savoir-vivre, wdrażać w…
Podkast Powszechny / cykl Sztuka Powszechnie Nieznana

Sztuka Powszechnie Nieznana (6) – Matka Boska kontra diabeł

Magdalena Łanuszka
W średniowiecznych rękopisach i obrazach pojawiały się zaskakujące przedstawienia Matki Boskiej... bijącej diabła batem, pałką, lub po prostu pięścią. Jakie…
Kąpiel w rzece Wolta, poniżej zapory w Akosombo. Ghana, kwiecień 2018 r. / GRAŻYNA MAKARA

Kwiaty będą też w niebie

Tina Beattie, Zuzanna Radzik
PROF. TINA BEATTIE, teolożka: Dziewictwo Maryi postrzegam jako zerwanie władzy patriarchalnego świata nad kobiecym ciałem. Ale nie z seksem – jako czynnością…
W pobliżu budowy węzła obwodnicy południowej Warszawy. Wał Miedzeszyński, sierpień 2018 r. / / JACEK MARCZEWSKI / AGENCJA GAZETA

Lokatorka

Mariusz Sepioło
„Ich piękno tkwi w odrapaniu, w tych ohydnych sztucznych kwiatach przynoszonych tu przez ludzi. Bo wie pan, życie też bywa odrapane” – mówi Majka, miłośniczka…
/ Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Matka Boska

Ks. Adam Boniecki
Jesteśmy maryjni. Nawet dziś, w dobie laicyzacji, na Jasną Górę i do innych sanktuariów Matki Boskiej w jej święta i poza świętami wędrują tysiące ludzi…

USA: Zakazano kultu „Pani Ameryki”

Artur Sporniak

Maryja nie potrzebuje dogmatu

Piotr Sikora
W ostatnich dniach głośno zrobiło się o liście otwartym, który do Franciszka skierowało sześciu biskupów (w tym dwóch kardynałów), z prośbą, by ogłosił dogmat…
Giorgica w drodze do cerkwi Rusej Sredy nad Jeziorem Ochrydzkim, wrzesień 2013 r. / MIRELLA MAKURAT

Jak anioły uratowały świętą

Mirella Makurat
Legenda mówi, że nad najstarszym w Europie Jeziorem Ochrydzkim jest tyle cerkwi, ile dni w roku. Jednak święci wciąż zstępują tu z fresków i w snach przychodzą…
III Ogólnopolski Zlot Matek Boskich, Jamna, sierpień 2008 r. / PAWEŁ ULATOWSKI

Kwietna Pani

Anna Niedźwiedź, Artur Sporniak
Anna Niedźwiedź, antropolożka kultury: Kościół chce zapanować nad religijnym żywiołem. Jednak kult Maryi tym próbom się wymyka.
Protest „Tęcza nie obraża” w obronie Elżbiety Podleśnej, Warszawa, 7 maja 2019 r. / ALEKSANDER KEPLICZ / FORUM

Nie profanuj bliźniego swego

Piotr Sikora
Nasze polskie chrześcijaństwo znów pokazało swoją słabość. Zamiast przynosić pojednanie, daje się łatwo użyć w walce o władzę i w kulturowej wojnie.