żywność: najważniejsze informacje

Czyszczenie Dawida Michała Anioła. Florencja, 19 lutego 2024 r. // Fot. Tiziana Fabi / AFP / East News

Proteinowa pasztetowa: jak nie wpaść w pułapkę żywności funkcjonalnej

Paweł Bravo
Nowa proteinowa wiara spycha w cień bardzo już rozwinięty wśród świadomych spożywców weganizm. Mięso ulega rehabilitacji. Mleko już nie jest w odwrocie.
// Fot. WavebreakmediaMicro / Adobe Stock

Żywność to kwestia naszej suwerenności. Co dla nas i dla rolników musi zrobić państwo?

Mateusz Perowicz
W Polsce trwa dyskusja o zakupach broni, sojuszach wojskowych i dostawach energii. Warto jednak zapytać, czy w razie poważnego kryzysu międzynarodowego…
Aktywiści w strojach inspirowanych flagą Indii, przebrani za krowy, kozy i kurczaki namawiają do jedzenia potraw wegańskich. Bombaj, 24 stycznia 2025 r. // Fot. Divyakant Solanki / EPA/ PAP

Baranina, muzułmanie i asceci. Dlaczego indyjską polityką targają spory o dietę?

Marek Rabij
Gdy w Polsce prawica nie potrafi odkleić polskości od kotleta, jej ideowi pobratymcy z Indii pracują nad nową tożsamością narodową. Taką, której wyznacznikiem…

Mercosur czy Belzebub: import mięsa i mit obrony polskiej wsi

Paweł Bravo
Nad partią historycznie agrarną wisi wzruszający cień Witosa, przez co nie zauważamy, że „wieś”, o jaką dziś tam chodzi, to fermy na parędziesiąt tysięcy…
Protest rolników przeciwko umowie UE-Mercosur. Warszawa, 9 stycznia 2026 r. // Fot. Paweł Supernak / PAP

Unia-Mercosur. Kto zyska, kto straci na umowie handlowej

Marek Rabij
W piątek 9 stycznia 2026 r. ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej zatwierdzili wynik głosowania dotyczącego umowy handlowej UE–Mercosur.
// Fot. Prathankarnpap / Shutterstock

Woda białkowa: napój epoki, w której mamy się wzbogacać, być mocniejsi i spełnieni

Paweł Bravo
Nowy trend pakowania w siebie pierwiastków krzepy i tężyzny, jedzenie nakierowane na to, byśmy byli great again, brzmi jak piosenka śpiewana przez ducha…
„Matki murem za MAHA”: tak można przetłumaczyć transparent, z jakim zwolenniczki ruchu „Make America Healthy Again” przyszły na konferencję prasową, podczas której sekretarz zdrowia Robert F. Kennedy Junior przedstawił plan wycofania syntetycznych barwników na bazie ropy z żywności produkowanej w USA. Waszyngton, 22 kwietnia 2025 r. // Fot. Andrew Harnik / Getty Images

Smalec jest zdrowy! Jak administracja Trumpa zabiega o zdrowie Amerykanów

Marta Zdzieborska
Robert F. Kennedy Junior, sekretarz ds. zdrowia w administracji Trumpa, obiecuje uczynić Amerykę znów zdrową i propaguje ideę tzw. wolności medycznej. Jak za…
Paulina Nawrocka-Olejniczak, „Kluski. Teoria i praktyka”, 2025 r. // materiały prasowe

Czy leniwe to kluski, czy pierogi?

Michał Kuźmiński
Ikoną polskiej kuchni stały się pierogi, a to przecież kluski są świadectwem naszej różnorodności i złożoności, łaknień i potrzeb.
Papryczki chilli // Fot. Yeva Pysmenna / Adobe Stock

Za ostre? Naukowcy odkryli sposób na złagodzenie chili

Michał Kuźmiński
Zdarzają się papryczki wcale nie tak ostre, jak sugerowałaby ich pozycja na skali Scoville’a. Badacze z Uniwersytetu Stanowego Ohio postanowili sprawdzić…
Dieta pudełkowa // Fot. Grażyna Makara

Diety pudełkowe: polski fenomen wart miliardy

Marek Rabij
Weź polskie zamiłowanie do jedzenia w domu. Dopraw obficie modą na zdrową dietę i szczyptą postpandemicznych nawyków. Zapakuj w pudełka, które o świcie podwieź…
fot. SNeG17 / Shutterstock

Przyszły amerykański sekretarz ds. zdrowia głosi nie tylko antyszczepionkowe bzdury. W kwestii żywności przetworzonej ma rację

Paweł Bravo
Kennedy Jr. długo nie porządzi. Koledzy z pola golfowego poproszą Trumpa, żeby nie psuł im biznesu. Prezydent elekt już przeczołgał przyszłego ministra, każąc…
Anna Shepulova / Adobe Stock

Targowy sondaż. Czy zakupy muszą być od razu deklaracją polityczną?

Paweł Bravo
Towar na targu ma ludzką twarz, owszem, ale w tej twarzy czai się też chytrość i chęć zysku. W tych warunkach nie ma miejsca na marketingowe czary i nakręcanie…
Fot. delillah / Adobe Stock

Bieda w Polsce rośnie, ale jedzenie nadal marnujemy

Pracuję w stowarzyszeniu przekazującym żywność dla potrzebujących. Od kilku miesięcy spora ilość jedzenia trafia do utylizacji, zamiast do ludzi głodnych.
Fot. Paweł Bravo

Czciciele „naturalności” chcieliby cofać zegary. I cóż, że przy okazji zagłodziliby połowę populacji?

Paweł Bravo
Noszę w sobie żal, że żaden światły uczony ani popularyzator nauki nie odżegna się od reakcyjnej wizji rzekomej natury, której człowiekowi nie wolno tknąć…
Sortownia pomidorów na targu w Dhunat Upazila w Bangladeszu. // Fot. Abdul Momin / East News

Warzywo, które zmieniło kuchnie świata. Najlepszych pomidorów wcale nie uprawiają Włosi

Bartek Kieżun
Nie da się bez niego żyć, przyznacie. Szczególnie teraz, w sezonie, raduje na śniadanie, obiad i kolację. I każdy z nas ma swoje sekretne źródło, z którego…
Stragany z żywnością w Hali Targowej we Wroclawiu. Maj 2024 r. // Fot. Magdalena Pasiewicz / East News

Efekt koktajlu, czyli antybiotyk na śniadanie

Mateusz Perowicz
Choć nad jakością spożywanego przez nas jedzenia czuwa kilka instytucji kontrolnych, tak naprawdę nie wiemy, co ostatecznie trafia na nasze talerze. Inspekcje…
Małe sklepy branżowe przy ulicy Lwowskiej w Tomaszowie Lubelskim. Czerwiec 2022 r. // Fot: Arkadiusz Ziółek / East News

W 2023 roku zniknęło w Polsce 2300 sklepów. Padają głównie te małe

Przemysław Wilczyński
Polski konsument coraz bardziej upodabnia się do rodzimego polityka: za niezależnym osiedlowym spożywczakiem tęskni w deklaracjach. Bo już portfel otwiera…
Fot. AS Foodstudio / Shutterstock

Jakiej narodowości jest kebab? Odpowiedź, wbrew pozorom, nie jest prosta

Paweł Bravo
Czy nasz prezydent jest gotów pojechać do Kijowa z miską ruskich pierogów, jak prezydent Niemiec do Ankary z sześćdziesięciokilowym walcem mięsa?
Walka winiarzy z przymrozkami. Winnice w Łazie koło Zielonej Góry. 24 kwietnia 2024 r. // Fot. Władysław Czulak / Agencja Wyborcza.pl

Paweł Bravo: dym nad winnicą i jubileusz Nutelli

Paweł Bravo
Winiarze spodziewali się wroga i zawczasu przygotowali środki pozwalające do pewnego stopnia ochronić rośliny przed przymrozkami. Ale i tak rocznik 2024 będzie…
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Przyjdzie być może czas, że przestaniemy zjadać byty żyjące

Ks. Adam Boniecki
Ewolucja i ograniczenia w sferze pożywienia bynajmniej nie zabijają w nas geniuszu, lecz go doskonalą.
Paweł Bravo - Smaki - Felieton w "Tygodniku Powszechnym"

W kuchni wszystko już było. Z wyjątkiem sosu, który właśnie wymyśliłem

Paweł Bravo
Jedyna kulinarna nowość o mocno wywrotowym posmaku, jakiej bym przyklasnął, to lokale całkowicie ignorujące media społecznościowe.
Bezglebowa produkcja pomidorów w inteligentnym parku rolniczym. Meishan, Chiny, 13 września 2023 r. / fot. Costfoto /NurPhoto / Getty Images

Jak się zmienia to, co jemy

Paweł Bravo
Niech was nie zmylą blokady i protesty. Jeśli mamy uniknąć żywieniowej katastrofy, to wyjściem nie jest powrót do „dawnych sposobów”, tylko jak najszybsza…
Stoisko wytwórców żywności z Bawarii na targach rolniczych "Zielony tydzień". Berlin, 19 stycznia 2024 r. / fot. Sean Gallup / Getty Images

Co dzisiaj je świat

Anna Pajęcka
Zielony Tydzień to największe międzynarodowe targi rolnicze w Europie. Wystawcy przez kilka dni częstują setki tysięcy gości przekąskami, owocami, wędlinami,…
Fabryka hamburgerów w Grand Meadow, Minnesota, USA, 2011 r. / PETER MENZEL / SCIENCE PHOTO LIBRARY / EAST NEWS

Zamiast jeść mniej niezdrowego mięsa, jemy więcej leków

Tadeusz Pomianek, Marek Kęskrawiec
Prof. Tadeusz Pomianek, autor reformy systemu produkcji żywności: Straszenie narodu jedzeniem robaków wynika albo z braku wiedzy, albo z cynicznego założenia,…
Ewelina Głowacka, freeganka oskarżona o kradzież jedzenia ze śmietnika. Białystok, sierpień 2022 r. / WOJCIECH WOJTKIELEWICZ / POLSKA PRESS / EAST NEWS

Co się dzieje z niesprzedanym jedzeniem

Martyna Słowik
W Polsce marnuje się rocznie prawie 5 mln ton żywności. Globalnie – jedną trzecią wyprodukowanego jedzenia. Moglibyśmy nim nakarmić wszystkich ludzi…
fot. Grażyna Makara

JAGIELSKI STORY #7 | Wojna w spichlerzu świata. Czy grozi nam głód?

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Zaminowane podejście do portu w Odessie, nieobsiane pola i tony zboża uwięzione w ukraińskich spichlerzach. Wojna nałożyła się na pandemię i coraz mocniej…
Strefa Gazy jest silnie uzależniona od dostaw pszenicy z Ukrainy i Rosji, które są w stanie wojny. Centrum dystrybucji pomocy żywnościowej UNRWA w Gazie, 16 marca 2022 r. / / AHMED ZAKOT / ZUMA PRESS / FORUM

Gdy spichlerz świata płonie. Czy czeka nas kryzys żywnościowy?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Napaść Rosji na Ukrainę ma jeszcze jedną konsekwencję: światowy kryzys żywnościowy. A głód nie jest ani nowym, ani rzadko stosowanym narzędziem wojny.
Stosowanie pestycydów to codzienność każdego rolnika. W zależności od uprawy liczba zabiegów waha się od 10 do nawet 30 w ciągu każdego roku. Rolnicy w ciągu życia mogą być narażeni na kilkaset toksycznych substancji. Woj. świętokrzyskie, 2020 r. / GRAŻYNA MAKARA

Wystawieni

Krzysztof Story
Od lat europejscy rolnicy cierpią z powodu zatrucia pestycydami. Mimo poważnych badań na ten temat, nikogo to nie obchodzi. Także w Polsce.
Podkast Powszechny / cykl Miesiąc w nauce

Wiosna w nauce

Łukasz Lamża
Tajemnicza mieszanina przedłużająca świeżość warzyw i owoców, nowy atlas komórek ciała ludzkiego, drony unikające zderzeń nawet po ciemku i badania nad…
/ ANTON VIOLIN / ALAMY / BEW

Najłatwiejszy przemyt świata

Krzysztof Story
Już nie alkohol, broń ani narkotyki. Przestępczą żyłą złota są dziś nielegalne pestycydy.
Na terenie portu we Władysławowie. Pozostawiony w polu kiosk rybny, w którym niegdyś handlowano rybami – także dorszem bałtyckim (więcej informacji o zdjęciach na końcu tekstu) / / fot. Mirosław Pieślak

Było dobre

Michał Kuźmiński
Po Kryzysie podziały oparte na tym, co się je, straciły sens. Najpierw pytanie brzmiało: czy się je. Teraz: po co się je. | Gdy reszta świata cierpiała suszę,…

Liczba tygodnia

400 mld dolarów rocznie

Zbyt tłusta planeta

MK / FRONTIERS PRESS
Sto razy więcej żywności marnujemy przejadając się niż wyrzucając.
Fot. Piotr Kamionka / Reporter /

Taniej już było

Marek Rabij
Susza to nie wszystko. Słabsze plony są dla działających w Polsce sieci handlowych dogodnym pretekstem do przyspieszenia tempa podwyżek cen żywności co…

Guten Appetit i mniej smacznego

MR
Produkty znanych marek w polskich sklepach nie różnią się recepturą od tych za granicą – zapewniali przez lata rzecznicy wielkich koncernów.
W chłodni Milenijnego Banku Nasion: sprężynki pośrodku to jadalne strąki jadłoszynu Prosopis pubescens / / fot. Michał Kuźmiński

Arka dla ziaren

Michał Kuźmiński
Witajcie w bunkrze, w którym przechowuje się kopie zapasowe nasion dzikich roślin. Niektóre z nich mogą zaważyć na naszej przyszłości.
/ DR KEITH WHEELER / SCIENCE PHOTO LIBRARY / EAST NEWS

Kartoflana historia Polski

Patryk Zakrzewski
Ziemniak doczekał się swoich pomników w Biesiekierzu koło Koszalina i w Poznaniu. Dwa to stanowczo za mało jak na kraj, który tyle temu warzywu zawdzięcza.
/ THE SYDNEY MORNING HERALD / GETTY IMAGES

Dobry zwyczaj nie wyrzucaj!

MR
Senat RP dostał do analizy projekt ustawy, która nakazuje sklepom o powierzchni powyżej 250 m kw. przekazywanie niesprzedanej żywności organizacjom pożytku…
Rae Dawn Chong i Everett McGill, kadr z filmu „Walka o ogień” w reż. Jeana-Jacques’a Annauda, 1981 r. / Fot. NG Collection / FORUM

Przez żołądek do człowieka

Michał Kuźmiński
Z pozoru wszystko jest jasne: my spożywamy, one się żywią. Jak – i na ile – jedzenie odróżnia nas od zwierząt?
/ fot. hybridsys / sxc.hu

Smak czy zdrowie?

Marcin Żyła
O tym, że wino bywa dobroczynne dla zdrowia, wiadomo od dawna. Dlaczego tak jest? Tu opinie są już rozbieżne.
/ il. Marek Zalejski

Prawna niestrawność

Stanisław Kracik, Katarzyna Tracz
Stanisław Kracik, dyrektor szpitala: Żywność podawana pacjentom nie służy ich zdrowiu. W naszym przeregulowanym systemie prawnym brak w tej dziedzinie…
Kucharz-celebryta Jamie Oliver, który apeluje, aby markety nie wyrzucały krzywych marchewek i ogórków / Fot. Wikimedia Commons

Kraj obfitości krainą głodu

Patrycja Bukalska
Coraz więcej głodnych, coraz więcej „banków żywności” i tony jedzenia wyrzucane przez markety – to brytyjski paradoks. I skandal. Dlatego Jamie Oliver rusza na…
/ Fot. EAST NEWS

Wigilia Marjam i Josego

Michał Kuźmiński
Pita, zupa z soczewicy, ryba i gołąbki w liściach winogron, na deser daktyle i figi, do tego wino – oto nasza propozycja na ucztę z okazji Narodzenia. Zgodna z…
/ Fot. Jo-Anne Mcarthur / WE ANIMALS

Zwierzę jest cenne

Michał Kuźmiński
Mięsożerca z dylematami jest tyleż nieufny, co bezradny. Wie, że coś jest nie tak, ale nie ma manewru. Zaraz, czy na pewno nie ma?
/ Fot. Jo-Anne Mcarthur / WE ANIMALS

Dylemat mięsożercy

Michał Olszewski
Koniec końców, jeśli ktoś za bardzo podskakuje i próbuje zaglądać nam do talerza, zawsze możemy zapytać z przekąsem: „A buciki to chyba masz skórzane, prawda?”.
Nawalił agregat i przeszła burza. Tak spleśniałe truskawki mogą trafić wszędzie: na przetwory albo do dyskontów / fot. z archiwum bohatera tekstu /

Cyrk z owocami

Michał Bardel
Płukane z pleśni w chemicznej kąpieli, wybarwiane spalinami, transportowane w cieple, opatrywane fałszywą etykietą. Spreprarowane przez handlarzy i importerów…
il. Marek Tomasik /

Pogoń za bakterią

Stanisław Pawlus, Piotr Pokrzywa
Stanisław Pawlus i Piotr Pokrzywa, specjaliści od żywności: Między człowiekiem a chorobami trwa nieustanny wyścig: my wynajdujemy leki i szczepionki, a…

Pięć kroków do bezpiecznej żywności

TP
1. UTRZYMUJ CZYSTOŚĆ