prawa kobiet: najważniejsze informacje

Czarnogóra to już nie Bałkany?

Aleksandra Wojtaszek, Michał Sowiński
Czarnogóra może być pierwszym od lat nowym państwem w Unii Europejskiej. To nie tylko decyzja polityczna, ale test tego, czym dziś jest Europa i co naprawdę…
Na zdjęciu Maria Maj, warsztaty do „Power Play” // Fot. Iga Staszewska / materiał prasowy
MATERIAŁ PARTNERA

„Power Play” i „Strach przed lataniem”, nowe spektakle TR Warszawa

Nowe spektakle TR Warszawa opowiadają o ograniczeniach władzy i pożądania.
Serial „Piekło kobiet” w reż. Anny Maliszewskiej oraz wg scenariusza Magdaleny Franczuk i Ewy Popiołek dostępny jest na platformie HBO Max // Fot. Agnieszka Jurek-Opalińska / materiały prasowe

„Piekło kobiet”. Serial o Polsce sprzed wieku, który okazuje się boleśnie aktualny

Monika Ochędowska
Oglądając ten serial pamiętajmy, że każdego dnia ponad 100 kobiet szuka informacji o antykoncepcji i przerywaniu ciąży – i to tylko w ramach jednej organizacji…
Kobieca brygada budowlana na zdjęciach dla czasopisma „Przyjaciółka”, 1949 r. // Fot. WAF / NAC

8 marca w komunistycznej Polsce. Tandetny rytuał czy docenienie kobiet?

Ewelina Burda, Błażej Brzostek
Dzień Kobiet w PRL-u nie był okazją, by zwrócić uwagę na warunki pracy i płacy. Ale mimo fasadowej oprawy kobiety chciały go świętować, bo odbierały go jako…
Gisele Pelicot, Avignon 23 października 2024 r. // Fot. Christophe Simon / AFP/ East News

Gisèle Pelicot na okładkach światowych mediów. Czego nie chcemy zobaczyć

Monika Ochędowska
Fiksujemy się na sprawcach i nie mamy pojęcia o skali przemocy wobec kobiet. To lekcja z debaty wokół sprawy Epsteina i wniosek po premierze książki Gisèle…
Fot. Piotr Skórnicki / Agencja Wyborcza.pl

Bieda w Polsce ma dziś twarz kobiety

Anna Korytowska
Nie ma takiej dziedziny życia, na której nie odcisnęłaby bolesnego piętna. Bieda w Polsce dotyka setek tysięcy kobiet, a ubóstwo to codzienność pełna…
Premierka Japonii Sanae Takaichi na szczycie Stowarzyszenia Narodów Azji Południowo-Wschodniej w Kuala Lumpur. Malezja, 26 października 2025 r. // Fot. How Hwee Young / AFP / East News

Kobieta stanęła na czele rządu Japonii. Ale nie jest to dobra wiadomość dla feministek

Karolina Bednarz
Japonia coraz mocniej skręca na prawo. Urząd premiera objęła właśnie kobieta, Sanae Takaichi. Jej poglądy w wielu kwestiach mogą podobać się Donaldowi Trumpowi.
Dilek Demir, sołtyska w Diyarbakırze. Turcja, 11 kwietnia 2025 r. // Fot. Marcelina Szumer-Brysz

Wymuszone śluby nieletnich dziewcząt w Turcji. Są nielegalne, ale wciąż się zdarzają

Marcelina Szumer-Brysz
Miała 14 lat, gdy zmuszono ją do małżeństwa. Dziś Dilek Demir jest sołtyską w Diyarbakırze i ratuje młode kobiety przed takim losem. Nielegalne śluby…
Consuelo Garcia del Cid, 66 lat, przedstawicielka ocalałych z ośrodków dla „upadłych kobiet” prowadzonych przez zakony, przed spotkaniem z Hiszpańską Konfederacją Zakonów. Madryt, Hiszpania, 9 czerwca 2025 r. // Fot. Juan Medina / Reuters / Forum

Piekło za murami. Hiszpańskie kobiety więzione w ośrodkach kościelnych walczą o sprawiedliwość i pamięć

Doma Matejko
Za czasów dyktatury Franco tysiące dziewczyn było przetrzymywanych w ośrodkach dla upadłych kobiet prowadzonych przez zgromadzenia zakonne. Te, które to…
Konwencja wyborcza Grzegorza Brauna. Kraków, 12 kwietnia 2025 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Jestem siostrą Grzegorza Brauna. Wstydzę się tego, co on robi

Monika Braun
Przez lata sądziłam, że „nie kala się własnego gniazda”, i milczałam, zastanawiając się, gdzie jest granica. Właśnie została przekroczona – pisze Monika Braun…

„Kobieta średniowiecza” Eleanor Janegi: tamten świat po zdjęciu dekoracji nie jest tak odległy od naszego

Maciej Müller
Kobieta miała być cicha, cnotliwa, skromna i piękna – ale w naturalny sposób, bo np. regulacja brwi podchodziła już pod grzech śmiertelny.
Helena Bogusławska / materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

We wspólnej sprawie

Kinga Dawidowicz
Rozmowa z Heleną Bogusławską, zastępcą kierownika Oddziału ds. Praw Człowieka w Europejskiej Służbie Działań Zewnętrznych.
Oskarżona o czary matka trójki dzieci więziona w celu uzdrowienia w obozie modlitewnym kościoła zielonoświątkowego na północy Ghany. Listopad, 2019 r. // Fot. Robin Hammond / Panos Pictures / Forum

Wioski czarownic: dlaczego starsze kobiety w Ghanie są oskarżane o czary?

Anna Niedźwiedź
Ratują życie kobiet uznanych za czarownice, ale czynią z nich wykorzystywane pracownice. Jak walczyć z wiarą w czary?
Afgańskie kobiety na ulicy w Mazar-i-Sharif. Afganistan, 4 grudnia 2024 r. // Fot. Atif Aryan / AFP / East News

Talibowie zamykają przed kobietami szkoły medyczne. Dla Afganek to droga do cierpienia i śmierci

Jagoda Grondecka
Władze Islamskiego Emiratu Afganistanu przekazały szkołom kształcącym kobiety w pielęgniarstwie, położnictwie i innych kierunkach medycznych, że kursy dla pań…
Urszula Nowakowska, założycielka fundacji Centrum Praw Kobiet. Warszawa, 2020 r. // Fot. Krzysztof Żuczkowski / Forum

Czy w jednej z najstarszych organizacji na rzecz kobiet – kobiety padły ofiarą przemocy?

Anna Golus
Rada Nadzorcza Fundacji Centrum Praw Kobiet opublikowała raport, który ma wyjaśnić przyczyny zeszłorocznego „kryzysu wizerunkowego” fundacji. Nie tylko jednak…
Ośrodek Centralnego Urzędu Imigracyjnego (ZABH) w Brandenburgii. Niemcy, wrzesień 2023 r. // Fot. Odd Andersen / AFP / East News

Europa zmienia optykę. Unijni przywódcy o kryzysie imigracyjnym

Wojciech Pięciak
Wartością jest nie tylko pomaganie ludziom w lesie. Jest nią także staranie o bezpieczeństwo – i państwa, i jego poszczególnych obywatelek i obywateli.
fot. Grażyna Makara

Afganistan: co wolno kobiecie według taliba? [JAGIELSKI STORY #59]

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Niektóre zakazy z nowego kodeksu byłyby śmieszne, gdyby nie były straszne. Mimo to ONZ nadal chce z talibami rozmawiać. Stali się niezbędnymi partnerami.
Fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Rząd próbuje zapewnić dostęp do legalnej aborcji. Półśrodkami

Małgorzata Solecka
W sprawie dostępności do legalnej aborcji nie możemy otworzyć bramy, otwieramy furtki – ogłosił premier Tusk. Zalecenie resortu zdrowia nie zastąpi jednak…
Minister sprawiedliwości Adam Bodnar, premier Donald Tusk i ministra zdrowia Izabela Leszczyna podczas konferencji prasowej na temat wytycznych dotyczących aborcji. Warszawa, 30 sierpnia 2024 r. / Fot. Dawid Wolski/East News

Donald Tusk: „Zmieniamy realia w sprawie dostępności do aborcji”

Małgorzata Solecka
Nowe wytyczne dla szpitali i lekarzy w sprawie aborcji. O zabieg będzie łatwiej, a szpitale nie mogą zasłaniać się klauzulą sumienia.
Talibowie i zwolennicy ich rządów świętują drugą rocznicę przejęcia władzy w Afganistanie, Kabul, 15 sierpnia 2023 r. // Fot. Oriane Zerah / ABACA / PAP

Afgańscy talibowie zapraszani na dyplomatyczne salony. Prawa kobiet zostają w korytarzu

Jagoda Grondecka
Opinia na temat talibskich rządów dzieli samych Afgańczyków: wiele decyzji jest krytykowanych, ale jednocześnie liczni mieszkańcy kraju przyznają, że to…
Kadr z filmu "Bogu dzięki, chłopiec", reż. Amjad Al-Rasheed, 2023 r.

Warto obejrzeć w serwisie Max: „Bogu dzięki, chłopiec”

Anita Piotrowska
Film inspirowany autentyczną historią z rodziny jordańskiego reżysera rzuca trochę światła na pracę tamtejszych instytucji, a przede wszystkim na mentalność,…
Pikieta 14 Kobiet z Mostu przeciwko Marszowi Niepodległości. Warszawa, 11 listopada 2021 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

Dlaczego młode kobiety wybierają inaczej niż młodzi mężczyźni

Jakub Dymek
Płeć jako oś politycznego podziału wyprzedza klasę czy religijność i staje się obok edukacji najważniejszym czynnikiem wskazującym, na kogo zagłosujemy.
Wysłuchanie publiczne projektów ustaw dotyczących prawa do przerywania ciąży. Na zdjęciu: Kaja Godek. Warszawa, 16 maja 2024 r. / Fot. Tomasz Jastrzebowski/REPORTER

Projekty prawa aborcyjnego przed sejmową komisją. „Parlament bardziej konserwatywny niż społeczeństwo”

Małgorzata Solecka
Wysłuchanie czterech projektów liberalizacji prawa aborcyjnego momentami przypominało awanturę, interweniowała Straż Marszałkowska. Ostatecznie okazało się…
Fot. Arkadiusz Ziółek / East News

Czy „babciowe” pomoże kobietom w powrocie na rynek pracy?

Małgorzata Nocuń
Polki nie będą już pracować „za darmo”, czyli oddawać całego swojego honorarium opiekunce.
9. posiedzenie Sejmu X kadencji. Posłowie zajmują się czterema projektami ustaw o aborcji. Warszawa, 11 kwietnia 2024 r. // Fot. Piotr Molęcki / East News

Awantura o aborcję. „W tej sprawie nie ma koalicji 15 października”

Małgorzata Solecka
Sejm po wielu tygodniach zwłoki zajął się czterema projektami liberalizacji prawa do aborcji. Słowo „debata” byłoby tu jednak bardzo na wyrost.
Ogólnopolski strajk kobiet, Gdańsk, październik 2016 r. // Fot. Karolina Misztal / REPORTER

Sejm uchwalił zmiany dotyczące sprzedaży pigułki „dzień po”. Prezydent zapowiedział, że ustawy nie podpisze

Małgorzata Solecka
Czy rzeczywiście priorytetem tego sporu jest troska o zdrowie Polek?
Kobiety oczekujące na pomoc hunanitarną, Kabul, maj 2023 r. // fot. Ebrahim Noroozi / AP / East News

Afganistan: kobiety talibów

Wojciech Jagielski
Aby uchronić samotne kobiety przed przemocą i gwałtami, talibowie zamykają je w więzieniach. Odkąd doszli do władzy na przełomie stuleci, Afganistan uważany…
Warszawa, ul. Żelazna, listopad 2020 r. / Fot. Adam Chełstowski / Forum

Ukarane za macierzyństwo. O ile mniej zarabiają Polki?

Stefan Sękowski
Dochody kobiet w Polsce są wciąż niższe niż mężczyzn. To efekt nie tylko prostej dyskryminacji, ale też rynku pracy zawłaszczającego prywatne życie oraz…

Niepokonana Narges Mohammadi

Wojciech Jagielski
W Iranie nie można udzielać pomocy medycznej kobietom, które odmawiają noszenia hidżabu. Narges Mohammadi – laureatka Pokojowej Nagrody Nobla, która odsiaduje…
Plakat Armity Geravand, 16-letniej irańskiej licealistki, która zmarła kilka tygodni po zatrzymana przez policję obyczajową za nieprawidłowy strój. Przed pomnikiem Lincolna w Waszyngtonie, 28 października 2023 r. / Middle East Images /ABACA / East News

Miała 16 lat i odkryte włosy. Nie żyje Armita Geravand, kolejna ofiara policji obyczajowej w Iranie

Wojciech Jagielski
Rok po śmierci Mahsy Amini, kolejna Iranka zapłaciła reżimowi własnym życiem za brak hidżabu. Tragedia 16-letniej Armity nie wywołała nowej rewolucji.…

„Kobieta! Życie! Wolność!”. Pokojowy Nobel dla Iranki Narges Mohammadi

Wojciech Jagielski
Pisarka i działaczka ruchu praw człowieka została uhonorowana za niezłomną walkę o prawa kobiet i prawo „do pełni i godności życia”.

Armita wsiadła do pociągu w Teheranie bez nakrycia głowy. I została pobita, najpewniej przez strażniczki religijnej moralności

Wojciech Jagielski
Nieco ponad rok po śmierci Mahsy Amini, pobitej przez patrol policji obyczajowej, w szpitalu w krytycznym stanie wylądowała 16-letnia Armita.

Sprawa pani Joanny. Paragraf za płeć

Zuzanna Radzik
Jeśli spojrzeć na całość doświadczenia bycia kobietą w Polsce – kraju urządzonym jakby nie dla nas, lecz przeciw nam – aż dziw, że nie jesteśmy wszystkie na…
Dekadę po brutalnym gwałcie i morderstwie 23-letniej dziewczyny w autobusie nadal wiele kobiet w Indiach boi się jeździć nocą komunikacją miejską. Delhi, 13 grudnia 2022 r. / MONEY SHARMA / AFP / EAST NEWS

W Indiach co 16 minut dochodzi do gwałtu

Marek Rabij
Najludniejszy kraj świata, a wkrótce też trzecia gospodarka globu wciąż szuka sposobu na powstrzymanie fali przemocy wobec kobiet.
„Ani jednej więcej” – demonstracja w obronie praw kobiet po śmierci Doroty z Nowego Targu. Kraków, 14 czerwca 2023 r. / JACEK TARAN

Czy za śmierć kobiet odpowiadają wyłącznie ci, którzy podjęli złe decyzje terapeutyczne?

Małgorzata Solecka
To nie wyrok Trybunału Konstytucyjnego, lecz błąd medyczny sprawił, że w nowotarskim szpitalu zmarła 33-letnia ciężarna – przekonują rządzący. Takie…
Protest "Ani jednej więcej" po śmierci 33-letniej Doroty Lalik w szpitalu w Nowym Targu. Kraków, skwer Praw Kobiet, 7 czerwca 2023 r. / fot. Beata Zawrzel/REPORTER /

Radzik: czytam o zmarłej Dorocie i boję się, zapiera mi dech

Zuzanna Radzik
Przypominam sobie, że bać się powinnam codziennie. Boję się o wszystkie przyjaciółki, koleżanki i nieznajome, które będą w Polsce w ciąży.
/ SALAMPIX / ABACA / EAST NEWS

Kobiety w Iranie walczą o prawo do edukacji, a władze robią wiele, by to utrudnić

MaG
W ostatnich tygodniach w całym kraju setki uczennic (dokładne liczby nie są znane) zostało otrutych toksycznym gazem – wprawdzie żadna nie zmarła, ale wiele ma…
Posłanki podczas porannego bloku głosowań w Sejmie. Warszawa, 16 lipca 2020 r. / SŁAWOMIR KAMIŃSKI / AGENCJA WYBORCZA.PL

Męska sprawa. Dlaczego w polskiej polityce brakuje kobiet

Małgorzata Fuszara, Małgorzata Nocuń
PROF. MAŁGORZATA FUSZARA, socjolożka, prawniczka: Kiedy kobiety zaczynają w polityce robić karierę, nie pozwala im się utrwalić pozycji. To prawidłowość…
fot. Grażyna Makara

JAGIELSKI STORY #19 | Afganistan: kobiety w świecie talibów

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Dla dziewcząt i kobiet zamknięte są afgańskie uniwersytety, większość miejsc pracy, a teraz także organizacje pozarządowe. Afganistan jest na ostatnim miejscu…
Od połowy września Irańczycy w całym kraju protestują po śmierci 22-letniej Mahsy Amini, zatrzymanej przez policję obyczajową. Bazar w Teheranie, 1 października 2022 r. / VAHID SALEMI / AP / EAST NEWS

Selfie bez hidżabu. Internet w Iranie daje poczucie wolności

Natalia Mileszyk
Przykład Iranu pokazuje, że swobodny dostęp do internetu jest dziś niezbędny, aby można było mówić o wolności słowa.
fot. Grażyna Makara

JAGIELSKI STORY #15 | Co dzieje się w Iranie? Czy uliczne protesty po śmierci Mahsy Amini zmienią Teheran?

Wojciech Jagielski, Krzysztof Story
Obyczajowa policja w Iranie 16 września najprawdopodobniej zakatowała młodą dziewczynę, Mahsę Amini, za źle założony hidżab. W kraju rządzonym przez islamskich…
Protest w Teheranie po śmierci 22-letniej Mahsy Amini, wrzesień 2022 r. / FOT. SalamPix/ABACA/Abaca/East News /

Kolejne pokolenie walczy o wolność Iranu

Marek Kęskrawiec
Historia 22-letniej Mahsy Amini, która prawdopodobnie została zakatowana w areszcie po zatrzymaniu przez policję obyczajową za zbyt luźno założoną chustę,…
/ ABEDIN TAHERKENAREH / EPA / PAP

Śmierć młodej Iranki

WP / AFP, Guardian
W Waszyngtonie i wielu innych miastach USA zwolennicy prawa do aborcji po decyzji Sądu Najwyższego wyszli na ulicę. Waszyngton, 26 czerwca 2022 r. / fot. SAMUEL CORUM/AFP/East News /

Koniec Roe v. Wade. Jak zmieni się dostęp do aborcji w USA?

Marta Zdzieborska
W Kentucky, Missouri i Luizjanie już obowiązuje zakaz aborcji nawet w przypadku gwałtu lub kazirodztwa, a za przeprowadzenie zabiegu lekarzom grozi do 15 lat…
/ EBRAHIM NOROOZI / AP / EAST NEWS

Afganistan: burki obowiązkowe dla kobiet

WP/ AFP
Talibowie zarządzili, że w przestrzeni publicznej kobiety mają obowiązek noszenia burki – nakrycia, które zasłania całą głowę prócz obszaru wokół oczu.
/ PETROS GIANNAKOURIS / AP / EAST NEWS

Trudna sytuacja kobiet w Afganistanie

WP / DPA
Marsz dla izy „Ani jednej więcej”, Warszawa, 6 litopada 2021 r. / FOT. Marzena Wystrach/REPORTER /

Dlaczego rejestr ciąż miałby pomóc?

Małgorzata Nocuń
Nic dziwnego, że „rejestr ciąż” budzi w kobietach lęk. Obecna władza straciła u wielu z nich zaufanie. Co prawda „rejestr” mógłby odegrać rolę pozytywną, ale…
/ KRZYSZTOF ŻUCZKOWSKI / FORUM

Przemoc ma płeć

Urszula Nowakowska, Przemysław Wilczyński
Zamiana „przemocy w rodzinie” na „domową” – to jedno z założeń rządowego projektu nowelizacji prawa antyprzemocowego. Korzystne?