Tygodnik Powszechny NR 34/2024

Data wydania:
Numer wydania:
34
Rok wydania:
2024

„Jest w nas ledwie ukryte pragnienie, żeby w końcu porządnie komuś przywalić” - pisze Dariusz Kosiński, analizując okiem teatrologa spektakl, jakim jest defilada wojskowa. W numerze także: * Czas nauczyć się mówić bez wstydu o menopauzie * Jaka polityczna przyszłość czeka Beatę Szydło * Nowa książka Doroty Masłowskiej, najczulszego polskiego medium literackiego * Sztuka ubioru, czyli gdy ubranie staje się sztuką

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Jasna Góra działa na człowieka jakby ponad tym, co się tam dzieje

Ks. Adam Boniecki
To miejsce, gdzie wielu z nas przeżyło spotkanie z Nią, głębsze niż jakikolwiek obraz. Nie wiem, czy do tego konieczne są wszystkie dekoracje i nabożeństwa,…

Maszeruje wojsko: jakie struny porusza w nas defilada

Marek Rabij
Żołnierze zapewnili nam kojące poczucie, że żyjemy w państwie, które coraz rzadziej musi ze wstydem porównywać się do innych, lepiej zorganizowanych.

Obraz tygodnia

W ofensywie uczestniczy ukraińska 22. Brygada, szkolona w Polsce i wyposażona w polski sprzęt. Na zdjęciu: polski czołg PT91 w obwodzie sumskim przed atakiem, XX sierpnia 2024 r. // Fot. Viacheslav Ratynskyi / Reuters / Forum

Wkraczając na terytorium Rosji, Ukraina szuka swojej szansy. Co może z tego wyniknąć?

Wojciech Konończuk
Operacja w obwodzie kurskim to pierwsza od kilkunastu miesięcy dobra dla Ukrainy wiadomość z frontu. Kijów zdaje sobie sprawę, że w kluczowych zachodnich…
Wyciek gazu z rurociągu Nord Stream 2 widziany z pokładu myśliwca F-16 patrolującego wybrzeże Dani. 27 września 2022 r. // Danish Defence / AFP / East News

Kto wysadził Nord Stream? Zagadka pozornie nie do rozwiązania

Agata Kaźmierska
Amerykańska prasa określa zniszczenie gazociągu Nord Stream operacją ukraińską. Były szef niemieckich służb jest przekonany o wsparciu Warszawy dla działań…
Sekretarz stanu USA Antony Blinken (z lewej) z prezydentem Izraela Isaakiem Herzogiem. Tel Awiw, 19 sierpnia 2024 r. // Fot. Kevin Mohatt / AFP / East News

Na Bliskim Wschodzie ciągle nie mija groźba większej wojny regionalnej

Marcin Żyła
Dzisiejszy obraz Bliskiego Wschodu składa się z trzech głównych planów. Co wiemy o każdym z nich?

Na punkty

Pielgrzymki docierają na Jasną Górę na uroczystości Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny. Częstochowa, 14 sierpnia 2024 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Rośnie zainteresowanie pielgrzymkami

Artur Sporniak
Skąd bierze się niegasnąca popularność pielgrzymowania w Polsce, mimo instytucjonalnego kryzysu Kościoła?
Defilada z okazji Święta Wojska Polskiego

Po defiladzie w Warszawie: nasze wydatki na zbrojenia będą musiały rosnąć

Marek Rabij
Część ekspertów napomyka o konieczności zwiększenia wydatków na armię powyżej 5 proc. PKB rocznie. Jak to przeprowadzić przy braku politycznego konsensusu dla…
Premier Donald Tusk i prezydent Andrzej Duda podczas defilady z okazji Świąta Wojska Polskiego. Warszawa, 15 sierpnia 2024 r. // Fot. Jacek Szydłowski / Forum

Andrzej Duda i Donald Tusk mówią jednym głosem. Co ustalili podczas poufnej rozmowy na pokładzie okrętu wojennego?

Piotr Śmiłowicz
Współpraca na linii prezydent-premier nie potrwa długo. Tym bardziej trzeba się nią cieszyć.
Sara Małecka-Trzaskoś z ojcem (z lampą i smartfonem) wśród dziennikarzy i polityków w Sejmie, Warszawa, lipiec 2024 r. // Fot. Paweł Wodzyński / East News

Efekt tekstu o „Perspektywie Sary”: koniec pracy dzieci w Sejmie

Anna Golus
Po naszym artykule o 10-letniej dziennikarce Kancelaria Sejmu poddała refleksji swoją decyzję o wydaniu dziecku akredytacji. Na korytarzach sejmowych nie…
Warszawa, ul. Marszałkowska. 6 kwietnia 2020 r. // Fot. Maciek Jaźwiecki / Agencja Wyborcza.pl

Polski renesans lombardów. Życie pod zastaw ponownie w cenie

Marek Rabij
Skąd taka popularność placówek, które kojarzą się raczej z wielkim bezrobociem początków stulecia?
Pacjenci przed ośrodkiem leczenia Mpox w szpitalu Nyiragongo General Referral Hospital koło Gomy. Demokratyczna Republika Konga, 17 sierpnia 2024 r. // Fot. Guerchom Ndebo / AFP / East News

Małpia ospa: czy czeka nas powtórka z pandemii?

Bartosz Kabała
Ogłoszenie WHO ma zachęcić państwa członkowskie i organizacje pomocowe do reakcji i działania w tych miejscach, gdzie potencjalną pandemię można zdusić w…
Mural w Museo de Ciencias del Crater na półwyspie Jukatan, przedstawiający asteroidę, która uderzyła w Chicxulub, powodując wyginięcie dinozaurów. // Fot. Adriana Rosas / Alamy / BE&W

Namierzyli zabójcę dinozaurów. To nie była przypadkowa asteroida

Łukasz Kwiatek
Skąd przybył obiekt, który doprowadził do jednej z największych katastrof w dziejach?

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

Magda Wolna dla „TP"

Mówimy o menopauzie: kobiety nie chcą się już wstydzić tego, co naturalne

Ewelina Burda
Menopauza to transformacja, kolejny etap w życiu: wymagający, ale ani lepszy, ani gorszy od innych. Jak się do niej przygotować i dobrze ją przeżyć?

Kraj

Defilada z okazji Święta Wojska Polskiego, Warszawa, 15 sierpnia 2024 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Za co kochamy Wojsko Polskie? Za sprzęt i defilady

Dariusz Kosiński
Wszyscy Polacy chcą, żeby wreszcie było normalnie. Ale defilada potwierdza, że zgoda ta obejmuje także akceptację polskiego zabijania. Jest w nas ledwo ukryte…
Pejzaż osiedli deweloperskich. Warszawa, 8 sierpnia 2024 r. // Fot. Filip Naumienko / Reporter

Autor „Patodeweloperki” obnaża wszystkie kłamstwa o rynku mieszkaniowym

Bartosz Józefiak
Deweloperzy, a za nimi politycy i publicyści, powtarzają: „robimy zwykły biznes”. Ignorują prostą prawdę: mieszkanie nie jest towarem jak każdy inny.
Spotkanie z wyborcami w Hali Sokoła w Krakowie. 27 stycznia 2024 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Beata Szydło: do niedawna była jedną z najpopularniejszych twarzy PiS, dziś jej przyszłość w partii jest niepewna

Piotr Śmiłowicz
Czy za ostatnimi zachowaniami byłej premier kryje się jakaś strategia?

Świat

Rosyjski tankowiec "Ust Ługa" blokowany przez aktywistów Grenn Peace w porcie Asgardstrand, koło Oslo, kwiecień 2022 r. // Fot. Ole Berg-Rusten / EPA / PAP

Jak Rosja omija sankcje

Filip Rudnik
Zdezelowane i nieubezpieczone statki z rosyjską ropą pływają także po Bałtyku. Mogą służyć do działalności szpiegowskiej i dywersyjnej. W przeszłości…
Luis Francisco Ponce de León w swoim gabinecie, Madryt, sierpień 2024 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Skończył 80 lat i dziesięć kierunków studiów. Hiszpański emeryt we wrześniu znów zasiądzie w uniwersyteckiej auli

Agnieszka Zielińska
Hiszpania ma 10 milionów emerytów i zaczyna myśleć, jak stać się krajem dla starych ludzi.
Sygnatariusze porozumienia o utworzeniu Konfederacji Sahelu - od lewej: gen. Abdourahamane Tchiani, tymczasowy prezydent Mali, płk. Assimi Goita, szef junty wojskowej w Nigrze i kpt. Ibrahim Traore, tymczasowy przywódca Burkina Faso, Niamey, Niger, 6 lipca 2024 r. // Fot. Issifou Djibo / EPA / PAP

Trzej muszkieterowie z Sahelu: w Afryce powstaje nowe państwo

Wojciech Jagielski, Alexio Rashirai
Wojskowi, którzy dokonali zamachów stanu i przejęli władzę w Mali, Burkina Faso i Nigrze, postanowili połączyć swoje kraje w konfederację, by razem walczyć ze…

Wiara

Fot. Jeff Pachoud / AFP / East News

Jest mała szansa, by zmienić tak skostniałą instytucję jak Kościół. Ale możemy tworzyć przestrzenie wolności

Zuzanna Radzik, Ks. Adam Świeżyński
Rozmowa z kościelnym „dysydentem”, filozofem ks. Adamem Świeżyńskim.
Abp Vincenzo Paglia na schodach Bazyliki Świętych Piotra i Pawła, Rzym, lipiec 2023 r. // Fot. Independent Photo Agency / Alamy / BE&W

Watykański think-tank oskarżony o sianie zamieszania w kwestiach bioetycznych. Jak mówić o końcu życia?

Artur Sporniak
Czy Kościół może zaakceptować przerwanie sztucznego podtrzymywania życia i zostać wiernym piątemu przykazaniu? Papieska Akademia Życia opublikowała właśnie…
Pastor Giennadij Mochnenko, lider Kapelańskiego Batalionu „Mariupol”, z wiernymi w salce magazynu pomocy humanitarnej w Zaporożu, marzec 2024 r. // Fot. Antonina Palarczyk

„To żywy kościół”. Opowieść o ukraińskich kapelanach wojskowych

Antonina Palarczyk
W piwnicach wciąż zamieszkałych bloków, w medycznych punktach stabilizacyjnych i na opustoszałych ulicach przyfrontowych miast – wszędzie tam zostawiają swój…

Czytania

Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Do czego prowadzi przymnażanie przykazań na własną rękę

Małgorzata Kordowicz
Pewien człowiek pożyczył od sąsiada dwie łyżki i następnego dnia zwrócił je, dokładając małą łyżeczkę. Czy postąpił właściwie? Niekoniecznie.
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Nie ma chciwości ani głodu, świat będzie żył w zgodzie. Tak marzył Lennon – i autor Apokalipsy

O. Wacław Oszajca SJ
Chrześcijanie źle znoszą zaduch, lubią przeciągi. Mam wrażenie, że John Lennon również lubił.

Z czego powstaje Kościół

Kard. Grzegorz Ryś
Czy jest konkretne kościelne „my”, bez którego nie rozumiem siebie samego, nie mam poczucia sensu?
Shutterstock

Widzenia

Wybrał Piotr Sikora
Shutterstock

CZYTANIA LITURGICZNE (25 VIII – 1 IX)

Historia

Bilardowe scenki humorystyczne, w tym karambolowe, to częsty temat pocztówek. Na podobnej zasadzie jest bilard wykorzystywany w rysunkach satyrycznych, zwłaszcza prasowych. Najlepszym przykładem był Abraham Lincoln grający w bagatelę w 1864 r. podczas walki o drugą kadencję. // Pocztówka z kolekcji Łukasza Dziadkiewicza

Bilard: królewska gra dla mas

Łukasz Dziatkiewicz
Oto dyscyplina godna igrzysk. Szkoda, że nie było jej w Paryżu, tym bardziej że tam ma swe źródła. Poznajcie szlachetny karambol.

Nauka

Fani zespołu Jinjer w hali Ergo Arena. Gdańsk, 7 sierpnia 2022 r. // Fot. Karol Murat / Reporter

Umysł z metalu: co o miłośnikach ciężkiego brzmienia mówią badania naukowe?

Łukasz Jach
Przez długi czas metal nie miał zbyt dobrej prasy. Wraz z punkiem, rockiem i hip-hopem zaliczano go do kategorii „problematycznej muzyki” i oskarżano o…

Kultura

Dorota Masłowska, 2024 r. // Fot. Szymon Rogiński / materiały prasowe wydawnictwa Karakter

„Magiczna rana”: Dorota Masłowska od kuchni

Marcin Napiórkowski
Dorota Masłowska jest naszym najwrażliwszym pisarskim medium. Dziś pokazuje, że wcale nie potrzebujemy innych, by zrobić sobie z życia piekło. Wystarczy lustro…
Dorota Masłowska // Fot Jacek Kolodziejski / Materiały prasowe Raster Gallery

Dorota Masłowska porzuca ironię

Monika Ochędowska
Sięgając po słowa i obrazy niechciane, brzydkie i wstydliwe, Dorota Masłowska zaczęła z nich składać swój intymny portret.
Plansza z albumu "Terapia grupowa" // Wydawnictwo Mandioca / materiały prasowe

Manu Larcenet: trudno o drugiego tak wyrazistego twórcę na francuskim rynku komiksowym

Remigiusz Różański
Wielokrotnie wykorzystywał komiks jako kanał emocjonalnego ujścia. Jego albumy opowiadały o zaburzeniach psychicznych, służąc za narzędzie autoekspresji, choć…
Leslie Marmon Silko z plemienia Laguna // Fot. Tomasz Dżurak / archiwum prywatne

„Opowiadaczka z Puebla Laguna”: wielka czytelnicza frajda

Bartosz Hlebowicz
– Najważniejsze w życiu to mieć kogoś, kto opowie ci historię. Bez opowieści nie wiedzielibyśmy, kim jesteśmy – twierdzi Leslie Marmon Silko z puebla Laguna.
Arienne Mandi jako Leila Hosseini w filmi "Tatami", reż. Zar Amir Ebrahimi, Guy Nattiv, 2023 r. // Materiały prasowe Forum Film Poland

„Tatami”: pojedynek w hidżabach

Anita Piotrowska
W czasie, kiedy ledwo dogasł olimpijski znicz, a na Bliskim Wschodzie eskalują raczej mało sportowe emocje, wszedł do naszych kin film, który misternie i…

Książka tygodnia: „Podróż romantyczna” Marcina Króla

Lektor
„Jeden z najważniejszych polskich intelektualistów ostatniego półwiecza”, pisał o nim Aleksander Smolar – mimo to książka ta w kraju ukazuje się po raz…

Felietony

Karol Paciorek dla TP

Dlaczego musimy dbać o małe sklepy, lokalne księgarnie, rodzinne bary i serwisy

Tomasz Stawiszyński
Świat sieciówek, botów i optymalizacji to świat, którego nie chcę.
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Świat bez nas się zawali

Wojciech Bonowicz
Odpoczynek nie może być niefrasobliwością. Musi być odpoczynkiem od śmietnika, ale nie może być odpoczynkiem od świata jako takiego.
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Trudno nam się przyznać do najprostszej pomyłki. Jakie mamy z tego korzyści?

Olga Drenda
Czasem każdemu coś może pokiełbasić się w głowie, to ludzka rzecz; niektórzy jednak uznają to za tak straszliwy wyrok losu, że piętrzą zaprzeczenia, a nawet są…
Stanisław Mancewicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Trudne chwile Polaka w Sekwanie

Stanisław Mancewicz
Wizyty Polaków w Paryżu w czasie olimpiady to rozdzierające pasmo wyzwań i trudności. Za długie bułki, szokujące przerwy obiadowe w restauracjach,…

Smaki

Fot. Nadia-nb / stock.adobe.com

Siena: męskie sausage party w imię lipnej ciągłości historycznej. Ale dla kiełbasek chciałbym tam wrócić

Paweł Bravo
A może crostini neri? W Sienie tradycja nakazuje użyć cielęcej śledziony, ale my zróbmy łatwiejszą, równie popularną, z kurzymi wątróbkami.

Zmysły

Obraz Franka Stelli w Peggy Guggenheim Collection w Wenecji // Fot. Instagram / @agata_malodobry

Sukienka jako dzieło sztuki

Beata Chomątowska, Agata Małodobry
Agata Małodobry, historyczka sztuki: Strój to taki sam środek wyrazu jak gest, spojrzenie, tembr głosu. U mnie cechami charakterystycznymi są szybki chód,…