Książki w Tygodniku 

Fot. Goffkein / Adobe Stock
Magazyn literacki

Książki w Tygodniku

Literatura faktu i eseje, poezja, komiks, powieści i opowiadania. Giganci i debiutanci. Recenzje nowości wydawniczych i rozmowy z twórcami. W każdą środę nowe książki!

POLECAMY

Tobias Wolff, STARA SZKOŁA, Przełożył Krzysztof Umiński. Wydawnictwo Czarne // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Stara szkoła” Tobiasa Wolffa

Lektor
To świetna książka o tym, co literatura jednocześnie odkrywa i zakrywa. Mówi o przemilczeniach, wyparciach, ale i niebezpieczeństwie pełnej szczerości.
Balony wodorowe do opryskiwania pestycydami pól ryżowych w Suqian w prowincji Jiangsu w Chinach, 21 sierpnia 2024 r. // Fot. CFOTO / Future Publishing / Getty Images

Zapomniana historia ekologii w Polsce. Troszczyliśmy się o planetę wcześniej niż świat

Filip Springer
Mamy w końcu przekład „Milczącej wiosny” Rachel Carson – książki, dzięki której powstał ruch ekologiczny. Dlaczego tak późno? Może dlatego, że był u nas ktoś, kto wcześniej apelował o powstrzymanie degradacji środowiska.
Upadek Muru Berlińskiego, 10 listopada 1989 r. // Fot. Alfred / Sipa / East News

Anne Rabe, pisarka: Przemoc w naszych domach ma wiele wspólnego z historią Niemiec

Anna Goc, Anne Rabe
Mojemu pokoleniu nie udaje się odciąć od haseł, które głosi skrajna prawica. Dlaczego pozwalamy na przemoc, którą pamiętamy z dzieciństwa? – pyta Anne Rabe, autorka „Anatomii szczęścia”.

Festiwal Conrada 2026

Jacek Dukaj // Fot. Albert Zawada

Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!”

Łukasz Lamża, Jacek Dukaj
Czy człowiek będzie pracował dla robotów i co zostanie z naszego „ja” w świecie sztucznej inteligencji? Z Jackiem Dukajem, gościem 18. Festiwalu Conrada, rozmawia Łukasz Lamża.
Meliha Varešanović w codziennej drodze do pracy podczas oblężenia Sarajewa, 1994 r. // Fot. Tom Stoddart / Getty Images

Meliha Varešanović: kobieta, która wniosła szyk do strefy wojny

Magdalena Koch
Dzięki fotografii z oblężonego miasta została symbolem odwagi i ikoną nieoczywistej formy rebelii cywilów wobec wojennej przemocy.
Charków podczas inwazji rosyjskiej na Ukrainę. 25 marca 2023 r. // Fot. Jose Colon / Anadolu Agency / Getty Images

Literatura Nie. Esej dyrektorki programowej Festiwalu Conrada

Paulina Frankiewicz
Żyjemy w najwygodniejszym z dotychczasowych światów. Można by pomyśleć, że skoro tak, to nie ma powodów, by się buntować. Nic bardziej mylnego. Nieposłuszeństwo to nasz przywilej i obowiązek.

Dodatki tematyczne

/ fot. Tom Stoddart / Getty Images // Marcin Wolny // materiały prasowe Conrad Festival
Grafika na okładce: Marcin Wolny // Festiwal Conrada
Książki w Tygodniku - 30 lat // TP montaż / Agnieszka Cynarska-Taran

Wszystkie teksty o książkach

Centrum Kultury Zamek w Poznaniu // Fot. Igor Paszkiewicz / Shutterstock

Festiwal Fabuły 2026: Poznań zaprasza na pięć dni z literaturą

Marcin Jaworski
Festiwal Fabuły w Poznaniu to kilka dni spotkań z literaturą, która pomaga rozumieć świat – od nowych powieści po rozmowy o wojnie, edukacji, krytyce i sztuce…
Monika Gromala, DOMOKRĄŻCY. Celan – Bachmann – Jelinek, Wydawnictwo Austeria, Kraków 2025 // materiały prasowe

Monika Gromala i literatura, która nie daje spokoju

Grzegorz Olszański
Monika Gromala łączy poezję, teorię literatury i eseistykę. „Domokrążcy” to książka o pamięci Zagłady, języku straty i tekstach, które wciąż wracają.
Dorota Masłowska, MAGICZNA RANA, Wydawnictwo Karakter, Kraków 2024 // materiały prasowe

Dorota Masłowska laureatką Poznańskiej Nagrody Literackiej

Inga Iwasiów
Dorota Masłowska została laureatką Nagrody im. Adama Mickiewicza 2026. Kapituła doceniła jej literacką odwagę, językową wyobraźnię i wpływ na polską kulturę…
Dorota Masłowska. Poznańska Nagroda Literacka przyznana. // Fot. Szymon Roginski / materiały prasowe

Poznańska Nagroda Literacka 2026. Dorota Masłowska laureatką Nagrody im. Adama Mickiewicza

Marcin Jaworski
Dorota Masłowska otrzymała Nagrodę im. Adama Mickiewicza 2026. Kapituła wyróżniła także Monikę Gromalę, Justynę Kulikowską i Pawła Rzewuskiego.
Justyna Kulikowska, WNYKI DLA ŚWIATŁA, WBPiCAK, Poznań 2025 // materiały prasowe

Justyna Kulikowska: poezja pełna napięcia

Piotr Śliwiński
Autorka buduje poezję z rytmu, powtórzeń i napięć między doświadczeniem a językiem. „Wnyki dla światła” to intensywna, muzyczna opowieść o pamięci, gniewie i…
Paweł Rzewuski, KRZYWDA, Wydawnictwo ArtRage, Warszawa 2025 // materiały prasowe

Paweł Rzewuski pisze o ciemnej stronie dawnej Rzeczypospolitej

Maciej Jakubowiak
„Krzywda” Pawła Rzewuskiego łączy powieść historyczną, grozę i ludową wyobraźnię. To opowieść o przemocy ukrytej pod fasadą szlacheckiego świata.
Przedstawienie „Prowadź swój pług przez kości umarłych” Olgi Tokarczuk, reż. Ewa Platt, Teatr Narodowy w Warszawie // Fot. Przemysław Jendroska / Archiwum Artystyczne Teatru Narodowego

„Prowadź swój pług przez kości umarłych” w Teatrze Narodowym: świetna adaptacja Tokarczuk

Jacek Wakar
W drobnej, rozpadającej się pod naporem krzyku i wystrzałów sylwetce Janiny Duszejko kryją się wszyscy outsiderzy naszych czasów.
Tobias Wolff, STARA SZKOŁA, Przełożył Krzysztof Umiński. Wydawnictwo Czarne // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Stara szkoła” Tobiasa Wolffa

Lektor
To świetna książka o tym, co literatura jednocześnie odkrywa i zakrywa. Mówi o przemilczeniach, wyparciach, ale i niebezpieczeństwie pełnej szczerości.
Upadek Muru Berlińskiego, 10 listopada 1989 r. // Fot. Alfred / Sipa / East News

Anne Rabe, pisarka: Przemoc w naszych domach ma wiele wspólnego z historią Niemiec

Anna Goc, Anne Rabe
Mojemu pokoleniu nie udaje się odciąć od haseł, które głosi skrajna prawica. Dlaczego pozwalamy na przemoc, którą pamiętamy z dzieciństwa? – pyta Anne Rabe,…
Widok na zamek w Kórniku. // Materiały prasowe PAN Biblioteka Kórnicka
MATERIAŁ PARTNERA

Dziedzictwo nie należy do nas... 200 lat Biblioteki Kórnickiej PAN

Magdalena Biniaś-Szkopek
Tu się nie tylko gromadzi, ale także czyta, interpretuje, bada. To zasadnicza różnica. Pamięć zamknięta w gablocie przestaje żyć. Pamięć poddana refleksji –…
Balony wodorowe do opryskiwania pestycydami pól ryżowych w Suqian w prowincji Jiangsu w Chinach, 21 sierpnia 2024 r. // Fot. CFOTO / Future Publishing / Getty Images
Wersja audio

Zapomniana historia ekologii w Polsce. Troszczyliśmy się o planetę wcześniej niż świat

Filip Springer
Mamy w końcu przekład „Milczącej wiosny” Rachel Carson – książki, dzięki której powstał ruch ekologiczny. Dlaczego tak późno? Może dlatego, że był u nas ktoś,…
// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Jak biblioteki odzyskały ludzi. Tu się tworzy wspólnoty i wymyśla przyszłość

Monika Ochędowska, Sonia Brożek
Biblioteki dawno przestały być miejscami, do których przychodzi się po prostu po książki. Tu się rozmawia i gra, tworzy wspólnoty, wymyśla przyszłość.
Ilustracje na okładki książek S-F i „Fantastyki", lata 80. ub.w. Od lewej: Wiktor Żwikiewicz, Piotr Łukaszewski, Andrzej Brzezicki // Dzięki uprzejmości wydawnictwa Wydałem
Wersja audio

Historia polskiej fantastyki. Od Lema do pulpy lat 90.

Remigiusz Różański
Na początku lat 90. fantastyka sprzedawała się na pniu, jakbyśmy chcieli odbić sobie lata, gdy wyobraźnia była reglamentowana.
Nominacje w konkursie Mądra Książka Roku 2025 dla dorosłych // materiały prasowe
Materiał partnera

Mądra Książka roku 2025: nominacje w konkursie dla dorosłych i dzieci

Kamil Kopij, Marta Alicja Trzeciak
Przedstawiamy nominacje w konkursach Mądra Książka Roku 2025 i Mądra Książka Roku 2025 Dla Dzieci. Zwycięzców ogłosimy podczas Copernicus Festival 2026.
Marszałek Józef Piłsudski (1867–1935) w hotelu Bristol (Warszawa) ogłasza wycofanie się z działalności politycznej. Zdjęcie zrobione w lipcu 1923 roku // Źródło: Wikimedia

Zamach majowy 1926. Piłsudski, demokracja w II RP i cena władzy

Jacek Stawiski, Andrzej Chwalba
Dlaczego Józef Piłsudski zdecydował się na zamach majowy i jak ten przewrót zmienił II RP – o tym opowiada historyk prof. Andrzej Chwalba.
Helle Helle // Fot. Gregers Tycho / Ritzau Scanpix / Forum

Helle Helle: Nie da się wymyślić dobrej powieści, trzeba ją napisać

Krzysztof Katkowski, Helle Helle
Przez lata bałam się, że ktoś odkryje, że nie jestem „prawdziwą pisarką”, bo nie potrafię formułować wielkich myśli. Ale dziś już się tego nie wstydzę – mówi…
Michel Houellebecq wykonuje swoje wiersze do muzyki Romaina Ponceta podczas festiwalu we francuskim Bourges, 20 kwietnia 2022 r. // Fot. Guillaume Souvant / AFP / East News

O czym śpiewa Michel Houellebecq

Olga Żyminkowska
Michel Houellebecq zjawia się na scenie cały na niebiesko. Jego recytacje tworzą styl, który w Polsce podrobić mógłby jedynie Andrzej Poniedzielski.
Anna Jadowska, „Dadzieja”, Czarne // materiały prasowe

„Dadzieja” Anny Jadowskiej. Świetny debiut literacki polskiej reżyserki

Adam Woźniak
Powieść Anny Jadowskiej jest najciekawszym literackim obrazem rodzinnych dysfunkcji od czasów „Gnoju” Wojciecha Kuczoka.
Mahmoud Doulatabadi, "Idąc na rzeź", ArtRage // materały prasowe

Ukazała się powieść najważniejszego pisarza języka perskiego

Jakub Szymczak
Doulatabadi jest uważany za najważniejszego pisarza języka perskiego. Nigdy nie zaznał państwowych honorów – przeciwnie: był prześladowany, również przez…
Klaus Mann, „Pobożny taniec”, tłum. Ryszard Wojnakowski, Wydawnictwo Ostrogi // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Pobożny taniec” Klausa Manna

Lektor
Klaus Mann, syn Tomasza, był pisarzem wybitnym. Po dojściu Hitlera do władzy wybrał emigrację i założył antyfaszystowskie pismo.
// Fot. Maciej Stanik

Ukraina poza frontem. Jak żyje po czterech latach wojny

Jacek Taran
W książce „Robaków rozgryzać nie wolno” Tetiana Kolesnyczenko i fotograf Maciej Stanik pokazują Ukrainę poza linią frontu: żałobę, traumę i codzienność ludzi,…
Ilustracja z mangi „Akira”, Katsuhiro Otomo, wydanie polskie J.P.F. // materiały prasowe

Manga i anime dla początkujących. Dlaczego wciągnął nas ten japoński świat

Paweł Dybała
Bogata oferta mang i anime na dzisiejszym rynku wykiełkowała z nieposkromionej radości ludzi, którzy dzielili młodzieńcze fascynacje.
Meliha Varešanović w codziennej drodze do pracy podczas oblężenia Sarajewa, 1994 r. // Fot. Tom Stoddart / Getty Images

Meliha Varešanović: kobieta, która wniosła szyk do strefy wojny

Magdalena Koch
Dzięki fotografii z oblężonego miasta została symbolem odwagi i ikoną nieoczywistej formy rebelii cywilów wobec wojennej przemocy.
Alan Hollinghurst, „Nasze wieczory”, tłum. Katarzyna Makaruk, Wydawnictwo Filtry // materiały prasowe

Książka tygodnia: powieść „Nasze wieczory” Alana Hollinghursta

Lektor
„Nasze wieczory” to portret społeczeństwa klasowego, w którym podziały tylko pozornie wydają się zatarte. I subtelna opowieść o odnajdywaniu tożsamości przez…
Charków podczas inwazji rosyjskiej na Ukrainę. 25 marca 2023 r. // Fot. Jose Colon / Anadolu Agency / Getty Images

Literatura Nie. Esej dyrektorki programowej Festiwalu Conrada

Paulina Frankiewicz
Żyjemy w najwygodniejszym z dotychczasowych światów. Można by pomyśleć, że skoro tak, to nie ma powodów, by się buntować. Nic bardziej mylnego.…
Becca Rothfeld // Fot. Sejal Soham

Im więcej, tym więcej. Becca Rothfeld o pochwale nadmiaru

Piotr Siemion
Becca Rothfeld rozprawia się z kulturą masową i bezmyślnym egalitaryzmem, sprowadzając do parteru wezwania do umiaru czy powrotu do „wartości”.
Jacek Dukaj // Fot. Albert Zawada

Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!”

Łukasz Lamża, Jacek Dukaj
Czy człowiek będzie pracował dla robotów i co zostanie z naszego „ja” w świecie sztucznej inteligencji? Z Jackiem Dukajem, gościem 18. Festiwalu Conrada,…
Mahsa Mohebali // Fot. Barbara Zanon / Getty Images

Irańska pisarka Mahsa Mohebali: nie ma co czekać na rewolucję

Agnieszka Wenderska
Młodzieńczy bunt to najbardziej euforyczny rodzaj sprzeciwu wobec rzeczywistości. Mohebali zachęca, by szukać go w sobie także wtedy, gdy stajemy się dorośli.
materiały prasowe Conrad Festival

Nieposłuszeństwo. Conrad Festival 2026

Agnieszka Wenderska
Poznajcie hasło 18. edycji Festiwalu Conrada oraz nazwiska pierwszych gości(ń), z którymi spotkamy się w październiku.
Adobe Stock

Pozory równości. Ostatni głos w polemice Śmiei i Gulczyńskiego

Wojciech Śmieja
Michał Gulczyński był łaskaw odpowiedzieć na część uwag dotyczących jego książki, zbywając najbardziej kłopotliwe milczeniem. Postaram się odpowiedzieć jak…
Verena Kessler // Fot. Jacintha Nolte / materiały prasowe wydawnictwa Filtry

Dlaczego nie chcemy mieć dzieci? Verena Kessler odpowiada powieścią

Łukasz Musiał
Autorka „Ewy” portretuje ludzi, których emocje, życiowe wybory oraz marzenia zdominowała logika produktywności. Ci ludzie to my.
Natalka Suszczyńska, WYGODA, ArtRage 2025 // materiały prasowe

Ironia tożsamości zamiast rodzinnej legendy

Michał Sowiński
Natalka Suszczyńska rozbraja modne opowieści o tożsamości – zamiast gotowych historii daje zapis niepewności, ironii i ciągłego stawania się.
Jacek Świdziński, BRZASK, Muzeum Karykatury im. Eryka Lipińskiego 2025 // materiały prasowe

Warszawa, czyli miasto zrodzone z ruin i uporu ludzi

Michał Sowiński
Komiks „Brzask” jest hołdem dla powojennych mieszkańców Warszawy i ich doświadczenia życia wśród ruin.
Gala wręczenia Nagrody. Od lewej: Szymon Bryzek, Dominika Filipowicz, Jakub Gutkowski, Justyna Kulikowska, Marcin Mokry, Natalka Suszczyńska, prezydent Białegostoku Tadeusz Truskolaski // Fot. Dawid Gromadzki / UM Białystok

Mokry i Kulikowska laureatami Nagrody Literackiej im. Wiesława Kazaneckiego

Michał Sowiński
Mokry i Kulikowska pokazują, że język nie jest narzędziem, lecz polem walki – to w nim dziś rozstrzyga się możliwość opowiedzenia świata.
Marcin Świetlicki, Wypisy (wiersze 2023-2025), Wydawnictwo a5, Kraków 2026. Biblioteka Poetycka tom 130. // materiały prasowe

Książka tygodnia: „Wypisy” Marcina Świetlickiego

Lektor
Jego nowe wiersze są świetne: oszczędne, wirtuozerskie językowo, czasem nieoczekiwane. Świetlicki jest jednym z trójki najważniejszych żyjących poetów polskich.
Dominika Filipowicz, GAP, Wydawnictwo Stowarzyszenie Wspólny Pokój // materiały prasowe

Ciało rozpada się i szuka formy

Jacek Napora
„Gap” Dominiki Filipowicz łączy poezję ciała z refleksją o byciu kobietą w świecie nieustannej kontroli. To zapis przemocy – obecnej zarówno w ciele, jak i w…
Szymon Bryzek, PRZEJŚCIOWE, Muzeum Narodowe w Lublinie 2025 // materiały prasowe

Teologia, memy i rytm przetrwania

Jacek Napora
Wiersze z tomiku „Przejściowe” Szymona Bryzka przychodzą jako forma pożegnania ze stałymi formami nowoczesnego doświadczenia.
Wystawa nagrodzonych książek na Międzynarodowych Targach Książki dla Dzieci w Bolonii 2026 // materialy prasowe

Jak zachęcać dzieci do czytania? Najciekawsze lekcje z Bolonii

Monika Ochędowska
Eksperci z całego świata przekonują, że czytanie nie może być obowiązkiem. Jeśli nasze dzieci interesują się piłką nożną – niech czytają o piłce nożnej.
Jakub Gutkowski, LIVESTREAM, Fundacja Kontent 2025 // materiały prasowe

Język w trybie ciągłej transmisji

Jacek Napora
Tom Jakuba Gutkowskiego wyrasta z różnicy między doświadczeniem a jego zapośredniczeniami.
// rawpixel.com / McKinsey / Adobe Stock

Tak dla podkastów i radia, nie dla instytucji. Jak Polacy uczestniczą w kulturze

Monika Ochędowska
Wśród młodych dorosłych rośnie grupa „analogowców”, którzy częściej sięgają po książki i radio, a jednocześnie ograniczają media społecznościowe.
// il. mem / Adobe Stock

Mówienie o problemach mężczyzn to nie antyfeminizm. Odpowiedź na zarzuty Wojciecha Śmiei

Michał Gulczyński
Wojciech Śmieja krytycznie czyta moją książkę o nierównościach mężczyzn i przypisuje jej intencje, których w niej nie ma. Pomija za to to, co w tej rozmowie…
Agnieszka Drotkiewicz, REKONSTRUKCJA. POŁOWA TWARZY TONIE W MROKU, Osnova // materiały prasowe

„Rekonstrukcja” Agnieszki Drotkiewicz: traktat o etyce i estetyce

Dorota Malina
Czytałam tę książkę z wypiekami na twarzy. To proza mocna, choć nieefekciarska. A kiedy robi się zbyt wzniośle, narratorka przebija bańkę intelektu humorem.
Aleksandra Waliszewska, SOLUTION ISSUE 5, Timeless Edition // materiały prasowe

„Solution issue 5”: nowy artbook Aleksandry Waliszewskiej

Piotr Kosiewski
Waliszewska układa ze swych prac malarskich i rysunkowych zupełnie nowe opowieści. Powstałe w ten sposób książki są odrębnymi, samodzielnymi dziełami.
Donna Leon, Kto sieje wiatr, tłum. Małgorzata Kaczarowska. Noir sur Blanc // materiały prasowe

Książka tygodnia: Donna Leon „Kto sieje wiatr”

Lektor
Donna Leon uczyniła Wenecję tłem, a właściwie jednym z bohaterów cyklu swoich powieści.
// il. meeem / adobe stock

Czy Polska to „piekło mężczyzn”? Czytamy manifest męskiego ruchu

Wojciech Śmieja
Przemilczane nierówności, równouprawnienie, które zaszło za daleko, dyskryminacja mężczyzn... Michał Gulczyński skutecznie mebluje męskie głowy. Przyjrzyjmy…
Monika Steinholm, BLIŻEJ JUŻ SIĘ NIE DA, tł. Joanna Barbara Bernat, dziwny pomysł; Rakel Helmsdal, DZIEWCZYNA, KTÓRA WIOSŁOWAŁA W STRONĘ TĘCZY, tł. Kinga Eysturland, dziwny pomysł; Anna Höglund, O TYM MOŻNA ROZMAWIAĆ TYLKO Z KRÓLIKAMI, tł. Katarzyna Skalska, Zakamarki; Emma Rävås, TO ZE MNĄ JEST PROBLEM, tł. Aleksandra Brożek-Sala, dziwny pomysł; Marie Aubert, WCALE NIE JESTEM TAKA, tł. Karolina Drozdowska, Pauza; Selja Ahava, ZANIM MÓJ MĄŻ ZNIKNIE, tł. Justyna Polanowska, Aleksandra Wróblewska, Relacja

Nordyckie książki queer dla młodzieży. Kilka ważnych tytułów

Paulina Frankiewicz
Na rynku książki widać wzrost zainteresowania tematyką queer. Nieheteronormatywność stała się tłem opowieści o relacjach, które, bez względu na tożsamość…
Werner Herzog // materiały prasowe Against Gravity

Werner Herzog: Pociąga nas nie przyroda, ale tajemnica

Mateusz Demski, Werner Herzog
Dla Wernera Herzoga „Sny o słoniach” nie są filmem o dzikiej naturze, lecz o ludzkich marzeniach i potrzebie fantazji. To także opowieść o złudzeniach, podróży…

Europejski Poeta Wolności: miejsca styku w świecie podziałów

Czy poezja może jeszcze łączyć? Festiwal Europejski Poeta Wolności w Gdańsku sprawdza, gdzie dziś się spotykamy – mimo różnic, napięć i kryzysów współczesnego…