Bajki filozoficzne Michela Piquemala uczą dzieci myśleć pod prąd

Wśród książek zapraszających do myślenia, a przeznaczonych dla czytelników (nie tylko) młodych, od lat zwracają uwagę te z oficyny Muchomor. W serii „Bajek filozoficznych” autor, były nauczyciel, który został pisarzem dla dzieci i młodzieży, wybrał tradycyjną formę paraboli. 

Parafrazując przypowieści z całego świata (z tradycji Wschodu i Zachodu, staro- i nowożytne, afrykańskie, słowiańskie i własne…), pod postacią bohaterów zwierzęcych, mitologicznych czy ludzkich przystępnie, z humorem, ale serio (jak przystało na bajkopisarza) zachęca do krytycznej refleksji nad sprawami uniwersalnymi. Nie tyle podaje prawdy, co stawia pytania i kwestionuje oczywistości. 

Rozstrzał tematów szeroki: konsumpcjonizm, religia, determinizm, droga środka między skrajnościami, nieoczywistość dobra i zła… Tomiki układano też m.in. wokół tematów współżycia społecznego („Jak żyć razem?”) czy ekologii („Jak żyć na Ziemi?”). Głównemu tekstowi towarzyszył na marginesie krótki komentarz z „pracowni filozofa” oraz kilka słów kluczy. 

W serii Piquemala wydano również autorskie wybory aforyzmów i mitów greckich. W ostatnim natomiast przypadku ok. 60 narracyjnych bajek prozą ubrano w kostium powiastki filozoficznej. Jak przystało na ten gatunek, epizodyczną fabułę osnuto wokół ucieczki z domu i podróży, którą małoletni bohater przerywa, trafiwszy do szkoły tytułowego mistrza Sofiosa (imię znaczące).

Chłopiec ucieka od kochających, ale opresywnych rodziców, nauczycieli w starym stylu, przy których nie miał prawa głosu ani decydowania o sobie, by trafić pod skrzydła dość anarchistycznego filozofa, który nie nauczy go niczego oprócz samodzielnego myślenia i opowiadania historii.

Uwagi o życiu bez Boga czy o młodzieży zbyt szanującej brody starszych mogą zbulwersować właścicieli tychże, ale ten buntowniczy duch skrywa stare jak świat pytania o teodyceę i walkę pokoleń. 

Filozoficzną podróż młody wędrowiec kończy powrotem do domu, przemieniony przez nieoczywistą mądrość Sofiosa. O ile wcześniejsze tomy rekomendowano jako lekturę szkolną, o tyle ten podpasuje chyba nawet młodzieży zbuntowanej przeciw formalnej edukacji. Z drugiej strony ta „zbójecka lektura” niesie puentę o wystarczająco dobrych, choć (jak każdy) popełniających błędy rodzicach i – takiejże młodzieży.