Auschwitz 

Paweł Wodzyński / EAST NEWS
Serwis specjalny

81. rocznica wyzwolenia Auschwitz

Serwis poświęcony największej zbrodni okresu II światowej w Europie. Znajdziesz w nim dziesiątki reportaży historycznych, rozmowy z Ocalałymi i relacje tych, którzy dbają, aby świat nie zapomniał o tragedii Holocaustu i obozów zagłady

HISTORIE

Leon Weintraub (na pierwszym planie) podczas obchodów 74. rocznicy likwidacji getta w jego rodzinnej Łodzi, 29 sierpnia 2018 r. W tle widoczny budynek stacji kolejowej, z której Niemcy wywozili łódzkich Żydów do obozów zagłady (obecnie muzeum). // Fot. Krzysztof Szymczak / East News
W łódzkim getcie spakował swoje największe skarby do plecaka. Gdy zerwano mu go z ramion na rampie w Auschwitz, krzyknął: „Ale ja mam tam znaczki!”. Ktoś nachylił się nad nim i powiedział: „Tu się nie przychodzi, żeby żyć”. Miał wtedy osiemnaście lat.
 Pomnik Gleis 17 – Tor 17 na stacji Grunewald w Berlinie. Częścią tej stacji jest rampa przy torze numer 17, skąd w czasie II wojny światowej Niemcy deportowali Żydów z Berlina do obozów śmierci. 2024 r. // Fot. Michał Kuźmiński
Na początku moich poszukiwań było kilka nazwisk i zdjęcie: Żydów, od których kamienicę w Golubiu, włączonym właśnie do Polski, kupił w 1920 r. mój pradziadek, miejscowy fryzjer. Tak zaczęła się ta historia: dzieje jednej zwyczajnej żydowskiej rodziny. Jej ślady poprowadzą nas najpierw do Berlina, a potem do Auschwitz.
Alicjia Hintz, zdjęcie z książeczki zdrowia wydanej przez Zarząd Miejski w Warszawie, 1948 r. oraz portret współczesny 2024 r. / fot. Filip Klimaszewski dla "TP"
Nie miała koszmarów sennych. Nie zapadła się w sobie, nie zamknęła w goryczy. Blizny są i dziś, ale rany się zagoiły. Wtedy przetrwała obóz, bo była z mamą. A później to już zawsze były razem.

SPOTKANIA

Zofia Posmysz na terenie obozu Auschwitz-Birkenau, 2015 r. / / Fot. Grażyna Makara
Zofia Posmysz, była więźniarka KL: Kilka tygodni po powrocie z obozu mama poprosiła, bym jej pokazała, „jak tam mieszkałam”. Użyła słowa „mieszkałam”. Przecież ono zupełnie nie oddawało tamtej rzeczywistości.
Katarzyna Konieczna odbiera pamiątki po prababci Leokadii Rożniewskiej; w głębi z lewej ojciec Katarzyny, Wiesław Konieczny, płacze ze wzruszenia. / MACIEJ STANIK / WIRTUALNA POLSKA
ANNA MEIER-OSIŃSKI (Arolsen Archives), ELŻBIETA PASTERNAK (MDSM w Oświęcimiu): Podczas uwięzienia zabierano ludziom wszystkie rzeczy osobiste. Chcemy je zwrócić ich bliskim.
Ks. Manfred Deselaers, Oświęcim, 2005 r. / / Fot. Bogdan Krężel / FROUM
Jego drogę krzyżową przemierzamy sami. Ale tak naprawdę idą z nami wszyscy ci, którzy nieśli tędy swój krzyż.

Artykuły na ten temat