Rumunia: najważniejsze informacje

Rumen Radew były prezydent Bułgarii. Sofia, 23 stycznia 2026 r. // Fot. Nikolay Doychinov / AFP / East News

Bułgaria i Rumunia: polityczne zwroty nad Morzem Czarnym

Piotr Oleksy
Bułgaria i Rumunia wchodzą w czas politycznej niepewności. W Sofii rząd obejmuje Rumen Radew, a w Bukareszcie słabnie proeuropejski rząd.
Amerykański wojskowy śmigłowiec Black Hawk w bazie lotniczej Mihail Kogălniceanu nad Morzem Czarnym. Rumunia, 25 listopada 2025 r. // Fot. Robert Ghement / EPA / PAP

Rumunia i program SAFE. Miliardy na armię, autostrady i spór o europejską obronę

Jan Pocheć
Rumunia dostanie 16,5 mld euro z programu SAFE na obronność, drogi i odporność cywilną. Pieniądze budzą jednak także spory: o dług, krajowy przemysł oraz o…
Film „Dracula”, reż. Radu Jude, dystr. Aurora Films // materiały prasowe

Radu Jude: czym wyjaśnić fenomen popularności rumuńskiego reżysera w Polsce

Juliusz Pielichowski
W obliczu kryzysu kina mamy dwie możliwości: uciekać lub szukać sposobu, aby uczynić częścią kina to, co kryzys ów wywołuje – mówi Radu Jude.
Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Czy tyran Ceaușescu może dziś budzić współczucie?

Olga Drenda
Żyjemy w czasach, w których można zadekretować lub kupić niemal wszystko: stanowisko, wpływ na politykę mocarstwa. Ale zawsze zostanie coś, czego możni tego…
Manewry wojsk Nato "Jesień 2025" w Rumunii. 29 października 2025 r. // Fot. Jean-Christian Tirat/ AFP / East News

USA redukują swoje wojska w Rumunii. Co to znaczy dla Polski?

Piotr Oleksy
W Polsce natychmiast popłynęły sygnały uspokajające, że Stany nie zamierzają ograniczać swej obecności u nas ani w krajach bałtyckich. Nie powinno nas to…
„KONTINENTAL '25” – reż. Radu Jude. Dystryb. Aurora Films // materiały prasowe

„Kontinental ’25”: Radu Jude prześwietla współczesną rumuńską duszę

Anita Piotrowska
Radu Jude to mistrz krytyki społecznej. W tym nakręconym w całości iPhone’em filmie opowiada o wygodzie, konsumpcji i hipokryzji sytego świata. A także o…
Król Karol III w wiosce Viscri w środkowej Transylwanii. Rumunia, 6 czerwca 2023 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Król Karol III odwiedza Rumunię bardzo często. I to nie są wizyty oficjalne

Patrycja Bukalska
W południowej Transylwanii, w małej wiosce Viscri, brytyjski monarcha ma wiejski dom. Zachwyciła go tradycyjna kultura i nietknięty cywilizacją krajobraz.
Obchody Dnia Polonii we wsi Pojana Mikuli na rumuńskiej Bukowinie. Rumunia, 3 Maja 2024 r. // Fot. Justyna Prus / PAP

Polacy w Rumunii: jak im się żyje na Bukowinie i dlaczego nie wracają do kraju przodków

Karol Fryta
Dom Polski w Suczawie, mieszanka języków, najmniejsza polska osada i plany młodych pokoleń, a także wspomnienia bydlęcych wagonów z roku 1945. Pojechaliśmy z…
Max Blecher // Muzeul Național al Literaturii Române

Max Blecher: na nowo odkryty autor arcydzieł

Grzegorz Jankowicz
W latach 30. ubiegłego wieku Max Blecher tworzył dzieła, które zaintrygowały współczesnych, ale w pełni zrozumiane zostały dużo później. Zaadresował je do nas…
Lider rumuńskich narodowców George Simion i jego sympatycy podczas nocy powyborczej w Bukareszcie, 4 maja 2025 r. // Fot. Andreea Alexandru / AP Photo / East News

Niskie podatki, wysokie koszty. Rumuński przepis na kryzys gospodarczy

Kamil Całus
Prawie dwie dekady, które minęły od ich wejścia do Unii, to dla Rumunów czas rosnącego dobrobytu. W tym czasie przegonili Węgry i dogonili Polskę. Teraz to się…
Ceremonia zaprzysieżenia Nicușora Dana na prezydenta Rumunii. Bukareszt, 22 maja 2025 r. // Fot. Vadim Ghirda / East News / AP Photo

Wysoka stawka wyborów w Rumunii. Co czeka prezydenta Nicușora Dana

Piotr Oleksy
W wyborach prezydenta Rumunii nie chodziło o osobowości kandydatów, tylko o godność, wartości i mitologię.
Prezydent Rumunii Dan Nicusor po ogłoszeniu pierwszych wyników wyborów prezydenckich. Bukareszt, 18 maja 2025 r. // Fot. Andrei Pungovschi / Getty Images

Burmistrz Bukaresztu pokonał prawicowego radykała. Kim jest nowy prezydent Rumunii?

Piotr Oleksy
Nicușor Dan, wygrany w II turze rumuńskich wyborów prezydenckich, dostał poparcie tej części społeczeństwa, które chce głębokich zmian w państwie, ale nie chce…
George Simion, kandydat na prezydenta Rumunii, lider skrajnie prawicowego Związku Jedności Rumunów (AUR). Bukareszt, 14 marca 2025 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Rumunia: w pierwszej turze wyborów prezydenckich zwycięża lider skrajnej prawicy

Piotr Oleksy
Rumunia, najważniejszy partner Polski na wschodniej flance NATO, może wkrótce znacząco zmienić swą politykę zagraniczną.
Kandydat na prezydenta Calin Georgescu wraz z żoną Cristelą opuszczają siedzibę Prokuratury Generalnej w Bukareszcie. Rumunia, 26 lutego 2025 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Rumuńskie służby zatrzymały Călina Georgescu, zwycięzcę unieważnionych wyborów prezydenckich

Piotr Oleksy
Polityczny thriller w Rumuni rozkręca się: zwycięzca pierwszej tury anulowanych wyborów prezydenckich, Călin Georgescu, został aresztowany. Kraj czekają…
Zwolennik niezależnego, prawicowego kandydata na prezydenta Rumunii Calina Georgescu w drodze na manifestację poparcia, Mogosoaia, 8 grudnia 2024 r. // Fot. Louisa Gouliamaki / Reuters / Forum

Czarnomorski poligon Europy. Bułgaria, Mołdawia i Rumunia w 2025 roku odegrają istotną rolę

Piotr Oleksy
Gdy europejscy politycy próbują dziś zrozumieć fenomen wpływów Rosji, zwracają uwagę głównie na narzędzia: TikTok i dezinformację. Tymczasem przykład Bułgarii…
Donald Trump na Krajowej Konwencji Republikanów w Milwaukee. Wisconsin, USA, 18 lipca 2024 r. // Fot. Callaghan O'Hare / Reuters / Forum

Świat w 2024 roku. Jak się zmienił?

Wojciech Jagielski
To miał być rok licznych i ważnych wyborów. I był nim, jak żaden inny.
Calin Georgescu, kandydat na prezydenta Rumunii, po anulowaniu prze Trybynał Konstytucyjny pierwszej tury wyborów, Mogoșoaiam 8 grudnia 2024 r. // Fot. Vadim Ghirda / AP / East News

Rumunia: radykałowie rosną w siłę

Kamil Całus
Rumuńska „stara” klasa polityczna zdaje się nie rozumieć, że wpycha sfrustrowanych wyborców w ramiona antysystemowców. W efekcie nawet ludzie dalecy od…
Proeuropejski wiec przed drugą turą wyborów prezydenckich w Bukareszcie. Rumunia, 5 grudnia 2024 r. // Fot. Andreea Alexandru / AP / East News

Rumunia: unieważnione wybory, w tle aktywność Rosji. O co toczy się gra?

Kamil Całus
6 grudnia rumuński Sąd Konstytucyjny unieważnił pierwszą turę wyborów prezydenckich. Przyczyny są poważne – podejrzenia o ingerencję Rosji w proces wyborczy –…
Kadr z filmu "Trzy kilometry do końca świata", reż. Emanuel Pârvu., 2024 r. // Materiały prasowe Aurora Films

„Trzy kilometry do końca świata”: w wielu miejscach świata wciąż skazani jesteśmy na kino emancypacyjne

Anita Piotrowska
W filmie Emanuela Pârvu rozmawia się ściszonym głosem, jakby chciało się zatrzymać słowa w czterech ścianach i w zamkniętych międzyludzkich układach.
Călin Georgescu, zwycięzca pierwszej tury wyborów prezeydenckich w Rumunii. Bukareszt, 26 listopada 2024 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

Rumuni wybierają prezydenta i parlament. Polityka w Bukareszcie zaczyna przypominać film grozy

Kamil Całus
Nowym rumuńskim prezydentem może zostać Călin Georgescu: człowiek, który neguje fakt lądowania człowieka na Księżycu, chwali Władimira Putina, a swój sukces…
37-letni George Simion (z podniesioną ręką), lider Związku Jedności Rumunów, pozdrawia sympatyków podczas protestu przed parlamentem w Bukareszcie. 21 grudnia 2021 r. / Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News

W Rumunii rok 2024 zapowiada się jako pasmo sukcesów antysystemowej prawicy. Dlaczego już co czwarty Rumun gotów jest ją poprzeć?

Kamil Całus
Chcą aneksji sąsiedniej Mołdawii, nie lubią „Brukseli” ani mniejszości seksualnych i mrugają okiem do tych rodaków, którzy bezkrytycznie patrzą na historię…

Okruchy wojny. Rosyjski dron na terytorium NATO

Marek Rabij
Dopóki w Ukrainie trwa wojna, dopóty nie można wykluczyć, że na terytorium sąsiednich krajów, jak ostatnio w Rumunii, nie spadnie bomba, dron czy rakieta. Nie…
Portret Włada Palownika z poł. XVI wieku / Universal History Archive / BEW

Zagadka Włada Drakuli

Maciej Müller
To na jego przykładzie – albo raczej: na jego mrocznej legendzie – władca odległej Moskwy uczył się, jak być surowym monarchą.
Francuscy żołnierze z 27. Brygady Strzelców Alpejskich wylatują do Rumunii, 1 marca 2022 r. / NICOLAS TUCAT / AFP / EAST NEWS

Na południowej flance. Rumunia wspiera Ukrainę

Kamil Całus
Długo nieufna wobec największego sąsiada, Rumunia patrzy dziś na Ukrainę jak na sojusznika i ją wspiera. Jej klęska może oznaczać powrót rosyjskich wojsk nad…

Odmienne odcienie stabilności

Piotr Oleksy
W Mołdawii szczepienia prowadzone są głównie dzięki dostawom z Rumunii i Chin, pewną ilość przekazała też Rosja. Na zdjęciu: rosyjska szczepionka na lotnisku w Kiszynowie, 24 kwietnia 2021 r. / MIHAI KARAUSH / SPUTNIK / AFP / EAST NEWS

Rozwiązać problem wraz z państwem

Kamil Całus
Coraz więcej Mołdawian nie miałoby nic przeciw temu, aby ich kraj stał się częścią Rumunii i Unii Europejskiej. Rzecz nie jest jednak wcale prosta.
Przechodnie przed kamienicą oznaczoną czerwoną kropką i napisem „Uszkodzony budynek”, „Niebezpieczeństwo śmierci”. Na dwa dni przed 40. rocznicą trzęsienia z 1977 r. i na dzień przed fałszywym alarmem, który poderwał kilkaset tysięcy mieszkańców rumuńskie / DANIEL MIHAILESCU / AFP

Marne 25 sekund

Kamil Całus
Choć nad Rumunią wisi groźba poważnego trzęsienia ziemi, władze w Bukareszcie nie robią zbyt wiele, aby przygotować na nie swoich obywateli.
Rumuńscy Węgrzy na corocznej paradzie z okazji Dnia Wolności Seklerskiej w Târgu Mureș (węg. Marosvásárhely); widoczna żółto-niebieska flaga seklerska. 10 marca 2018 r. / / DANIEL MIHAILESCU / AFP / EAST NEWS

Lankijscy piekarze uciekają z Siedmiogrodu

Kamil Całus
Z coraz większą nieufnością Rumunia patrzy na poczynania rządu Viktora Orbána, których adresatem jest węgierska mniejszość w Siedmiogrodzie.
Prokuratorka Laura Kövesi była twarzą walki z korupcją. Usunięcie jej przez postkomunistyczny rząd wywołało protesty. „Popieram Kövesi” – głosi hasło na plakacie. Bukareszt, 7 marca 2019 r. / DANIEL MIHAILESCU / AFP / EAST NEWS

Czerwoni baronowie przechodzą do historii

Kamil Całus
Dla Rumunii to jak rewolucja: w cieniu epidemii dokonuje się upadek partii postkomunistycznej, która przez 30 lat trzęsła krajem w stylu polityczno-…
/

Raport z pułapki

Lektor
Studium samotności i wyobcowania, a zarazem przerażający portret świata rządzonego przez uprzedzenia i ideologie.
Pomnik ukraińskiego poety Tarasa Szewczenki w Syhocie Marmaroskim, jesień 2019 r. / TADEUSZ IWAŃSKI

Odpowiadaj w języku, w jakim cię pytają

Tadeusz Iwański
Bukowina i Maramuresz – regiony na pograniczu rumuńsko-ukraińskim – stały się celem rosyjskich działań wywrotowych. Obiektem są tamtejsze mniejszości i wierni…

Rumunia: sukces centroprawicy

Kamil Całus
W drugiej turze wyborów prezydenckich w Rumunii dotychczasowy prezydent Klaus Iohannis uzyskał ok. 66 proc. głosów, odnosząc zdecydowane zwycięstwo nad…
Walki w Bukareszcie, 24 grudnia 1989 r. Dziś prokuratura oskarża Iona Iliescu, lidera partyjnego puczu przeciw Ceausescu, o przyczynienie się do śmierci tysiąca ludzi. / CHRISTOPHE SIMON / EAST NEWS

Ucieczka przed przeszłością

Kamil Całus
30 lat po egzekucji Nicolae Ceausescu wiele tajemnic związanych z wydarzeniami roku 1989 w Rumunii czeka na wyjaśnienie. Większość obywateli nie ma już nadziei…
Tradycyjna procesja rumuńskich Węgrów do popularnego sanktuarium maryjnego w Şumuleu Ciuc. Transylwania, 8 czerwca 2019 r. /

Transylwański miks emocji

Jakub Mejer
Eksploatujący postać księcia Drakuli przemysł turystyczny i gorzkie rozczarowanie politykami to jedne z niewielu rzeczy, które łączą tu dziś mieszkańców.
/ REMO CASILLI / REUTERS / FORUM

Papież na rumuńskich peryferiach

Michał Kłosowski
Znamieniem trzydniowej pielgrzymki papieża do Rumunii na przełomie maja i czerwca było podróżowanie po peryferiach – geograficznych i społecznych.

Bukareszt: lider za kratami

Piotr Oleksy
W Rumunii, której władze od 2016 r. podążały drogą konfliktu z Brukselą, doszło do politycznego trzęsienia ziemi.
Papież Franciszek w drodze do miasta Blaj, by odprawić wieńczącą pielgrzymkę do Rumunii greckokatolicką Boską Liturgię, 2 czerwca 2019 r. / / FOT. Vadim Ghirda / AP/Associated Press/East News

Franciszek w Rumunii: pojednanie i tragiczna przeszłość

Michał Kłosowski
Modlitwa „Ojcze nasz” w katedrze prawosławnej, beatyfikacja siedmiu greckokatolickich biskupów męczenników komunizmu, msza dla mniejszości węgierskiej i prośba…
Prezydenci Turcji Recep Tayyip Erdoğan i Mołdawii Igor Dodon oglądają projekt kompleksu edukacyjnego w Komrat w Gagauzji, październik 2018 r. / MURAT KULA / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Kusząca wizja nowej „trzeciej drogi”

Piotr Oleksy
Popularność konserwatywnego populizmu charakteryzuje dziś całą Europę, również Rumunię, Bułgarię i Mołdawię. Specyfika tych krajów pozwala lepiej zrozumieć…
Constantin Reliu w sądzie w Vaslui, 14 marca 2018 r. / Fot. Simona Voicu / Adevarul / AP / East News

Żywy, choć martwy

Wojciech Jagielski
W styczniu Constantin Reliu dowiedział się, że od dawna nie żyje. W zeszłym tygodniu rumuński sąd odmówił unieważnienia świadectwa zgonu. Wyrok jest ostateczny…
Protest przeciwko reorganizacji sądów i Najwyższej Rady Sądowniczej, Bukareszt, grudzień 2017 r. / ROBERT GHEMENT / EPA / PAP

Korupcja i gniew

Kamil Całus
Z jednej strony rząd, powszechnie uważany za beneficjenta i protektora wszechobecnej korupcji. Z drugiej „rumuńskie CBA” i wspierająca je ulica. Stawką tego…

Rumunia: nowy rok protestów

Piotr Oleksy
Bukareszt znów wkracza w kolejny rok na fali antykorupcyjnych i antyrządowych protestów.
Protesty w Rumunii. Fot: / AFP PHOTO / Daniel MIHAILESCU /

Rumuńskie przebudzenie

Małgorzata Rejmer
Jest niedzielny wieczór, 10 stopni mrozu, a na ulicach Bukaresztu 100 tys. Rumunów z czerwonymi kartkami w dłoniach krzyczy: „Koniec rządu złodziei!”.
Protesty młodych Rumunów przeciwko „grupie trzymającej władzę”. Bukareszt, listopad 2015 r. / Fot. Andrei Pungovschi / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Miękkie podbrzusze Zachodu

Piotr Oleksy
W Bułgarii, Mołdawii i Rumunii trwa właśnie zawzięta walka starych elit z nowym pokoleniem. Jej wynik może wpłynąć także na układ sił w Europie.

Iohannis Superstar

Marcin Żyła
Powiedzieć, że to niespodzianka – to mało.

Ciąg dalszy trwa?

TP
Rumunia

Bezpieka żyje wśród nas

Herta Müller
Każda podróż do Rumunii jest dla mnie także podróżą w czasie. Mam wówczas wrażenie, jakbym się przenosiła w czas dawny, który, zdawałoby się, powinien był już…

Smutny król Michał

Bogumił Luft
Nadzieja pokładana przez społeczeństwo w przystąpieniu do Unii narzuciła dyscyplinę nawet politykom. Rumuni chcą zapomnieć o komunistycznym koszmarze.