Kobiety w Biblii: najważniejsze informacje

Marta i Maria Magdalena (fragment), obraz autorstwa Giovanni Agostino da Lodi, pierwsza połowa XVI w. Museo di Castelvecchio, Werona // Fine Art Images / BE&W

Dlaczego historie biblijnych kobiet warto opowiedzieć na nowo

Maria Miduch, Paulina Model
Maria Miduch, biblistka: Jeśli postacie kobiece czynimy wzorem tylko dla kobiet, odbieramy mężczyznom bogactwo, z którego też mogliby skorzystać.
Abraham Janssens van Nuyssen (ok. 1575–1632) „Opłakiwanie Chrystusa” w zbiorach Dayton Art Institut // Domena publiczna
Wersja audio

Świąteczna medytacja: o szukaniu Boga w świeckiej codzienności

Zuzanna Radzik
Przedświąteczny dylemat: jak kontemplować Mękę i Śmierć, myjąc okna i siekając jajka na sałatkę. Czego nas uczą kobiety krzątające się przy grobie Jezusa?
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Zachwyt człowiekiem. Jak kobieta po pięciu rozwodach została apostołem

O. Wacław Oszajca SJ
Jeśli dzisiaj ludzie nas, chrześcijan, unikają, to przede wszystkim dlatego, że jesteśmy podobni do tych uczniów Jezusa, którzy z przyjemnością potępiali świat.
Kaplica Dziękczynia. Dallas, Teksas // Fot. James Kirkikis / Shutterstock

Bóg jest niebinarny i queerowy. Przekracza granice, w jakich chcemy Go zamknąć

Kalina Wojciechowska, Paulina Model
Kalina Wojciechowska, teolożka: Progresywna lektura Biblii to możliwość nawiązania żywych, osobistych relacji z Bogiem, który nas widzi i słyszy. Mamy…
Elizabeth Cady Stanton (po prawej) i Susan Brownell Anthony // Library of Congress

To była pierwsza krytyczna kobieca lektura Biblii. Co mówi dzisiaj?

Zuzanna Radzik
Ponad wiek temu sufrażystki wzięły do ręki Pismo Święte i skomentowały wszystkie fragmenty, które mówią o kobietach lub ostentacyjnie o nich milczą. Efekt był…

Córka Boga

Kard. Grzegorz Ryś
Skąd w Mojżeszu wrażliwość na dziejące się zło? Od matki. Ale nie od tej, która go urodziła. Raczej od tej, która go wychowała – córki faraona.
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Bunt Hagar: ta charakterna kobieta z marginesu opowieści o Abrahamie zasługuje na większą uwagę

Zuzanna Radzik
Hagar też rusza w drogę. Nie dlatego, że ktoś jej kazał, ale dlatego że upokorzona przez Sarę, nie chce dać się tak traktować.
Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Dlaczego Rachela ukradła ojcu bogów?

Małgorzata Kordowicz
Czy zrobiła to po to, by uratować rodzinę od bałwochwalstwa?
Fot. GRAŻYNA MAKARA /

To nie Izaak, a Rebeka kontynuowała dzieło Abrahama. Ale w patriarchacie nie wolno tego głośno powiedzieć

Małgorzata Kordowicz
Labanowe oszustwo – podsunięcie Jakubowi na „noc poślubną”, miast Racheli, jej starszej siostry Lei – odcisnęło swoje piętno na żydowskich zwyczajach weselnych.
Zuzanna Radzik / FOT. GRAŻYNA MAKARA /

Febe. Pierwsza wzmianka o diakonach w Nowym Testamencie i od razu diakon-kobieta

Zuzanna Radzik
Pierwszy Kościół był inny, bardziej równościowy, mimo patriarchalnego świata obok. W końcu się mu poddał, stał się nieżyczliwy kobietom.
Maryja wyobrażona

Jak Kościół wymyślał Maryję

Prof. Eric M. Vanden Eykel, Zuzanna Radzik
PROF. ERIC M. VANDEN EYKEL, historyk religii: W Ewangeliach jest bardzo mało informacji o matce Jezusa. Historia jej życia była wymyślana zgodnie z potrzebami…
Fra Angelico, Zmartwychwstanie Chrystusa, 1438–1447. Kobiety przy pustym grobie, fragment fresku znajdującego się w celi klasztoru św. Marka we Florencji / DEA / A. DAGLI ORTI / GETTY IMAGES

Było ich wiele

Kalina Wojciechowska
To one przekazały nam informacje o męce, śmierci i zmartwychwstaniu Jezusa. Spróbujmy zrekonstruować główną wielkanocną narrację.

Safira

Elżbieta Adamiak
Pierwszą bliżej opisaną kobietą wDziejach Apostolskich jest Safira, żona Ananiasza. Historia tych dwojga pojawia się wmomencie przedstawiania pierwszej…

Pierwsze wykluczone

Elżbieta Adamiak
Dzieje Apostolskie są drugą częścią całości, pierwszą jest Ewangelia według św. Łukasza. Wskazuje na to choćby dedykowanie obu dzieł tej samej osobie -…

Apostołka

Elżbieta Adamiak
Maria z Magdali jest jedyną postacią kobiecą Janowej relacji o pustym grobie (J 20, 1. 11. 16. 18). Jednocześnie jej historia wpleciona została w większą…

Dwoje bezimiennych

Elżbieta Adamiak
Oryginalność autora Ewangelii Janowej dochodzi do głosu nie tylko w scenach nieznanych tradycji synoptycznej, ale też w innej interpretacji wydarzeń w niej…

Credo Marii

Elżbieta Adamiak
Dwunasty rozdział Ewangelii Janowej przynosi perykopę zapowiedzianą w jedenastym: namaszczenie w Betanii. Pisząc o namaszczeniu, Jan nawiązuje do tradycji…

Wiara Marty i łzy Marii

Elżbieta Adamiak
Fragment rozdziału jedenastego Ewangelii według św. Jana często tytułuje się jako "wskrzeszenie Łazarza (np. BT). Przy bliższej lekturze okazuje się…

Pochwycona

Elżbieta Adamiak
W ósmym rozdziale Ewangelii Janowej opowiedziana jest perykopa o kobiecie pochwyconej na cudzołóstwie. Znana choćby z wielu wyobrażeń ikonograficznych, nie…

Kobieta z Samarii

Elżbieta Adamiak
Kobieta pochodząca z Samarii, główna postać czwartego rozdziału Ewangelii Janowej, pozostaje bezimienna - jak wiele kobiet biblijnych. Perykopa, której oś…

Pierwsza apostołka

Elżbieta Adamiak
Święty Jan Ewangelista Dobrą Nowinę o Jezusie opowiada w charakterystyczny sposób, często odbiegając w narracji i ujęciu teologicznym od innych autorów Nowego…

Zwiastujące zmartwychwstanie

Elżbieta Adamiak
Łukasz, tak oryginalny w przedstawianiu kobiet w Ewangelii, również ich obecność i rolę w wydarzeniach męki, śmierci i zmartwychwstania Jezusa opisuje na swój…

Wdowy

Elżbieta Adamiak
Łukasz, którego dzieło spośród pism Nowego Testamentu wyróżnia się wymienieniem wielu kobiet, najczęściej wzmiankuje o wdowach (Łk 2, 37; 4, 25n; 7, 12; 18, 3.…

Radość znalezienia

Elżbieta Adamiak
Piętnasty rozdział Ewangelii według św. Łukasza przedstawia spór Jezusa z faryzeuszami i nauczycielami Pisma, którzy "szemrali: »To Ten, co przyjmuje…

Rodzina Jezusa

Elżbieta Adamiak
Spojrzenie poszczególnych ewangelistów synoptycznych na rodzinę Jezusa i jej stosunek do Niego najwyraźniej dochodzi do głosu w opisie sceny spotkania, a…

Córka Abrahama

Elżbieta Adamiak
Kolejna uzdrowiona przez Jezusa kobieta, którą poznajemy jedynie dzięki relacji Łukasza Ewangelisty, była chora od osiemnastu lat. Podobnie jak wiele kobiet z…

Wbrew prawu

Elżbieta Adamiak
Łukasz Ewangelista, opisując uzdrowienie kobiety cierpiącej na krwotok i wskrzeszenie córki Jaira (Łk 8, 40-56), postępuje tropem poprzednika, św. Marka,…

Idące za Jezusem

Elżbieta Adamiak
Po przytoczeniu perykopy o namaszczeniu Jezusa przez bezimienną kobietę (Łk 7, 36-50), Łukasz umieszcza tzw. summarium - krótkie podsumowanie tego, co…

Miłość grzesznicy

Elżbieta Adamiak
Łukasz, choć podobnie jak inni Ewangeliści zamieszcza w Ewangelii perykopę o namaszczeniu Jezusa przez kobietę, odmiennie rozkłada akcenty teologiczne. Różnice…

Kobieta z Nain

Elżbieta Adamiak
Perykopa o wskrzeszeniu młodzieńca z Nain stawia nas przed główną trudnością w lekturze Ewangelii wg św. Łukasza z perspektywy kobiet. Oto z radością możemy…

Uzdrowiona

Elżbieta Adamiak
Opisując przybycie Jezusa "do Nazaretu, gdzie się wychował (Łk 4, 16), Łukasz zasadniczo poszerza tekst Marka i Mateusza (por. Łk 4, 16-30 z Mk 6, 1-6 i…

Siostry

Elżbieta Adamiak
Perykopa o przyjęciu Jezusa w pewnej wiosce, przekazana jedynie przez Łukasza (Łk 10, 38-42), należy do najbardziej znanych ewangelicznych scen kobiecych.…

Uczennica

Elżbieta Adamiak
Łukasz jako jedyny przekazuje w Ewangelii perykopę z okresu dojrzewania Jezusa. Gdy Jezus skończył dwanaście lat, Jego rodzice poszli z Nim na coroczną…

Prorokini

Elżbieta Adamiak
Łukasz, który tak wiele miejsca poświęca w Ewangelii Maryi, nie umieszcza Jej imienia w rodowodzie Jezusa (por. Łk 3, 23-38). Nie pojawia się tam zresztą żadna…

Pieśń protestu

Elżbieta Adamiak
Scena Nawiedzenia, a więc spotkania dwóch kobiet - Elżbiety i Maryi - zakorzeniła się głęboko w życiu Kościoła, głównie dzięki obecności w jego codziennej…

Niepokorna

Elżbieta Adamiak
Nie ma chyba tekstu biblijnego o kobiecie, który doczekałby się tylu komentarzy, co Zwiastowanie Maryi. Nie jest to jednak fragment, w którym Maryja odgrywa…

Kobieta zapomniana

Elżbieta Adamiak
Poszukiwaniu kobiet w Ewangelii według św. Łukasza towarzyszą sprzeczne wrażenia, wzmagane przez spory biblistów. Z jednej strony Łukasz korzysta ze źródeł…

Uczyniła, co mogła

Elżbieta Adamiak
Namaszczenia olejem należały do życia codziennego starożytnego Wschodu. Stosowano je dla higieny osobistej i w celach kosmetycznych. Jako powitanie gości.…

Grosz kobiety

Elżbieta Adamiak
Relację o męce i śmierci Jezusa poprzedza św. Marek opisem szeregu sporów i wydarzeń, z których zaskakująco wiele wiąże się ze sprawą pieniędzy: bogaty…

Herodiada

Elżbieta Adamiak
Św. Marek umieszcza perykopę o ścięciu Jana Chrzciciela między relacjami o wysłaniu Dwunastu i ich powrotem do Jezusa. Dygresja ta służy podstawowemu dla…

Obca?

Elżbieta Adamiak
Św. Marek określa w ewangelii bezimienną kobietę, proszącą o uzdrowienie córki jako Greczynkę, Syrofenicjankę z pochodzenia (Mk 7, 26). Poznajemy zatem dość…

Śmierć ulotna jak sen

Elżbieta Adamiak
Historia wskrzeszenia córki Jaira oplata w Ewangeliach synoptycznych opis uzdrowienia kobiety cierpiącej na krwotok. Marek, a później Łukasz, w istotnym…

Cierpiąca

Elżbieta Adamiak
Ewangelia według św. Marka, najkrótsza z Ewangelii synoptycznych, opisuje najszerzej uzdrowienie kobiety od dwunastu lat chorującej na krwotok (por. Mk 5, 24-…

"Wśród swoich krewnych..."

Elżbieta Adamiak
Matka Jezusa w Ewangelii według św. Marka należy właściwie do grupy bezimiennych kobiet. Jej imię pojawia się co prawda w jednym z dwóch fragmentów, w których…

Teściowa Szymona

Elżbieta Adamiak
Ewangelia według św. Marka w powszechnej opinii egzegetek i egzegetów uchodzi za najwcześniejszą, jak też za źródło powstałych później pozostałych ewangelii…

Kokosz

Elżbieta Adamiak
Ewangelia według Mateusza, jak też Łukaszowa, przekazuje zapraszające do zadumy słowa Jezusa: Jeruzalem, Jeruzalem, które zabijasz proroków i kamieniujesz tych…

Pramatki

Elżbieta Adamiak
Fundamentem Dobrej Nowiny - Ewangelii - jest świadectwo o Jezusie umarłym i zmartwychwstałym. We wszystkich Ewangeliach pierwszymi świadkami Zmartwychwstałego…

Żona Piłata

Elżbieta Adamiak
W czasie męki i śmierci Jezusa wszyscy uczniowie opuściwszy Go uciekli - pisze Ewangelista (Mt 26, 56). Czy jednak jego własny tekst nie przeczy tym słowom?.