kobiety: najważniejsze informacje

Nie chciałbym być Matką Polką

Przemysław Wilczyński
W dobie demograficznego kryzysu zrobiliśmy z dzieci pozycję w GUS-owskiej tabelce, a z kobiet – niedomagające wykonawczynie patriotycznego planu…
Karoline Leavitt rzeczniczka prasowa Białego Domu, w zaawansowanej ciąży, Melania Trump i prezydent USA na waszyngtońskiej gali, podczas której miała miejsce kolejna próba zamachu na Trumpa. 25 kwietnia 2026 r. // Fot. Kevin Mazur / Getty Images
Wersja audio

Trump chce baby boomu w USA. Pronataliści liczą dzieci

Marta Zdzieborska
Administracja Trumpa zachęca Amerykanów do posiadania dzieci, ale cięcia socjalne, koszty opieki i brak płatnych urlopów macierzyńskich mogą zablokować baby…
Krystyna Janda w Teatrze Polonia, 2019 r. // Fot. Maciej Zienkiewicz / Forum
Wersja audio

Krystyna Janda. Teatr, życie i demony, z których rodzą się wielkie role

Jacek Wakar
W „Zapętlonej” wraca temat, który od lat towarzyszy najważniejszym rolom Krystyny Jandy: sztuka bywa zawodem, ale czasem staje się świadectwem. I wtedy życie…
// il. Nikodem Pręgowski dla „TP”

Macierzyństwo pod presją. Jak być dzisiaj matką bez ocen i wstydu

Justyna Dąbrowska, Paulina Małochleb
Paulina Małochleb, autorka książki „Mięśnie mam od miłości”: Kobiety z reguły decydują się mieć dziecko z kimś. Przestańmy więc pytać: „dlaczego Polki nie…
// Fot. Leungchopan / Shutterstock

Równość kończy się przy pierwszym dziecku. Polskie matki płacą pensją, karierą i emeryturą

Małgorzata Nocuń
Luka płacowa pomiędzy polskimi mężczyznami i kobietami jest jedną z najniższych w Europie. Czy na naszym rynku pracy naprawdę doszło do równouprawnienia płci?
Przy źródle świętej Anny na wzgórzu Bocheniec w Jadownikach // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Chwalcie, łąki umajone. Sabina Jakubowska o wiosennej religijności

Sabina Jakubowska
Kobiecość, natura i kult splatają się w opowieść o maju. Chwalcie łąki umajone. A może powinien tam być przecinek?
Adobe Stock

Pozory równości. Ostatni głos w polemice Śmiei i Gulczyńskiego

Wojciech Śmieja
Michał Gulczyński był łaskaw odpowiedzieć na część uwag dotyczących jego książki, zbywając najbardziej kłopotliwe milczeniem. Postaram się odpowiedzieć jak…
Margot Robbie jako Catherine Earnshaw i Jacob Elordi jako Heathcliff w filmie „Wichrowe wzgórza”, reż. Emerald Fennell // Warner Bros // materiały prasowe

Miłość i przemoc. Jak wyglądają relacje w popkulturze

Monika Ochędowska
Gdyby szukać muzyki pasującej do historii opowiadanych dziś o damsko-męskich relacjach, najlepiej sprawdziłyby się gotyckie w duchu utwory Lany Del Rey –…
// Fot. Natalia Deriabina / Shutterstock

Poród z marzeń. Czy można rodzić po ludzku we współczesnej Polsce

Jola Szymańska
Zamykane porodówki, strach przed brakiem prywatności i bólem, a z drugiej strony wyidealizowane vlogi z nagraniami z prywatnych klinik. Jak wygląda…
Serial „Piekło kobiet” w reż. Anny Maliszewskiej oraz wg scenariusza Magdaleny Franczuk i Ewy Popiołek dostępny jest na platformie HBO Max // Fot. Agnieszka Jurek-Opalińska / materiały prasowe

„Piekło kobiet”. Serial o Polsce sprzed wieku, który okazuje się boleśnie aktualny

Monika Ochędowska
Oglądając ten serial pamiętajmy, że każdego dnia ponad 100 kobiet szuka informacji o antykoncepcji i przerywaniu ciąży – i to tylko w ramach jednej organizacji…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Leginsy z falbaną. Czy prawo do komfortowego ubrania ma tylko facet?

Zuzanna Radzik
Niejedna dziewczynka na świecie apelowała do niejednej firmy odzieżowej, by zadbała o wygodę ciuchów dla dziewczynek. Segregacja zaczyna się już w piaskownicy.
Kobieca brygada budowlana na zdjęciach dla czasopisma „Przyjaciółka”, 1949 r. // Fot. WAF / NAC

8 marca w komunistycznej Polsce. Tandetny rytuał czy docenienie kobiet?

Ewelina Burda, Błażej Brzostek
Dzień Kobiet w PRL-u nie był okazją, by zwrócić uwagę na warunki pracy i płacy. Ale mimo fasadowej oprawy kobiety chciały go świętować, bo odbierały go jako…
Przez 20 lat istnienia fundacja Any Belli pomogła tysiącom kobiet. Ana Bella (blondynka w środku ) wraz z innymi ocalałymi kobietami prowadzi szkolenia i warsztaty. // Fot. Adrian Cuesta

Hiszpania przeciw przemocy domowej. Coraz więcej kobiet odzyskuje swoje życie

Agnieszka Zielińska
Co trzecia Hiszpanka padła ofiarą przemocy ze strony partnera lub byłego partnera – fizycznej, psychicznej, cyfrowej. Choć prawo chroni kobiety, system…
// Fot. Lordn / Shutterstock

Pigułka gwałtu w Polsce. Jak rozpoznać odurzenie i gdzie szukać pomocy

Dorota Stańczak
Działanie pigułki gwałtu to utrata kontroli, lęk i naruszone poczucie bezpieczeństwa. Mimo rosnącej świadomości odurzanie kobiet, często w celu wykorzystania…
Plac zabaw w Domu Matki i Dziecka w Zakładzie Karnym nr 1 w Grudziądzu // Fot. Wojciech Laczkowski / Materiały prasowe ZK Grudziąc

Macierzyństwo pod pełną kontrolą. Jak wychować dziecko w więzieniu?

Anna Korytowska
Macierzyństwo w więzieniu dla wielu kobiet jest początkiem zmiany. Po raz pierwszy przestają być postrzegane wyłącznie przez pryzmat popełnionych błędów.…
// Adobe Stock

Menopauza przestaje być tematem tabu. Co to oznacza dla kobiet?

Ewelina Burda
Komercyjny rynek menopauzalny się rozszerza – a wraz z tym konieczność jego kontrolowania i umacniania wiedzy płynącej od organów odpowiedzialnych za zdrowie.
Giuseppe De Domenico i Martina Scrinzi w filmie „Droga do Vermiglio”, reż. Maura Delpero. Włochy 2024 r. // materiały prasowe Player

„Droga do Vermiglio”: klasyk na czas świąt

Anita Piotrowska
W okolicach Bożego Narodzenia chętniej wracamy do klasycznie opowiedzianych historii. Taka właśnie jest „Droga do Vermiglio”, epicka i zmysłowa opowieść…
// Fot. Elizaveta Galitckaia / Shutterstock

Wszystko dla dzieci. Jak mózg kobiet zmienia się w ciąży

Maria Hawranek, Susana Carmona
Susana Carmona, neurobiolożka: Do niedawna my, kobiety w ciąży, jako obiekt badań byłyśmy bezgłowe. A ciąża to najbardziej znacząca przemiana, przez jaką…
Oddział ginekologiczny w jednym z warszawskich szpitali. 25 czerwca 2024 r. // fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Matki na peryferiach. Dlaczego powiatowe porodówki znikają z mapy

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Szpitale powiatowe pozbywają się oddziałów ginekologiczno-położniczych, bo są nierentowne. Droga kobiet do najbliższej placówki w niektórych miejscach Polski…
Karolina Wigura // Fot. Dariusz Golik /Fundacja Kultura Liberalna

Siwe włosy, hormony i bliskość. Jak to jest być kobietą w średnim wieku

Katarzyna Kubisiowska, Karolina Wigura
Karolina Wigura, socjolożka: Przyszedł czas, w którym kobiety nie chcą już milczeć. Chcą mówić wprost o tym, jak się czują, i o tym, o czym dawniej nie…
Michał Kuźmiński, dziennikarz Tygodnika Powszechnego

Wiek średni. Chciałoby się powiedzieć, że to czas szczerości z samym sobą

Michał Kuźmiński
Wiek średni w rozmowie z Karoliną Wigurą staje się punktem wyjścia do opowieści o dojrzałości, ciele, chorobie, ale chyba przede wszystkim o nieuleganiu presji…
Przed wędzarnią „U Mieci", Łeba. Film dokumentalny „Bałtyk”, reż. Iga Lis // materiały dystrybutora So FILMS

Nadmorski folklor, królowa z Łeby i wędzone makrele. Iga Lis opowiada o filmie dokumentalnym „Bałtyk”

Ewelina Burda, Iga Lis
Iga Lis, reżyserka: Bardzo chciałam nakręcić dokument o Bałtyku. Kiedy zobaczyłam kolejkę do blaszanej budki, gdzie wędzone ryby sprzedawała dynamiczna kobieta…
Jan Peszek jako Nowosilcow w scenie balu u senataora w spektaklu "Dziady". Reż. Maja Kleczewska. Kraków, 2021 r. // Fot. Bartek Barczyk / materiały prasowe Teatru im. Słowackiego

Teatr buntowniczek

Alicja Chmura
Czy Strajk Kobiet pozostał wierny swoim ideałom? A może zmienił się w zbiór pustych haseł i jednostkowych motywacji? Czy jako naród wciąż jesteśmy pogrążeni w…
Ilustrajca Kasia Kozakiewicz dla „TP"

Miłość według kalendarzyka. Intymne dramaty katolickich małżeństw

Monika Białkowska
Mają poczucie, że Kościół okradł ich z najpiękniejszych lat życia. Katolickie małżeństwa szczerze o metodach naturalnej regulacji poczęć.
Całe ich życie związane było z szyciem butów. Od lewej: Manuela Morcillo, Adoración Morcillo Lorenzo, Isabel Sánchez, Paqui Melgar Sánchez, Isabel Matute. Elche, marzec 2025 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Nosimy ich cierpienie. Prawdziwa cena markowych butów z Hiszpanii

Agnieszka Zielińska
Mimo konkurencji z Azji obuwnicze „zagłębie” Hiszpanii, skupione w mieście Elche, ma się dobrze. Nie może tego powiedzieć o sobie kilka tysięcy szwaczek, dziś…
Ewa Pajor podczas meczu Polska - Bosnia i Hercogowina. Gdańsk, 4 kwietnia 2025 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / REPORTER
Wersja audio

Futbol podobno nie dla dziewczyn. Ewa Pajor udowodniła, że to bzdura

Przemysław Wilczyński
Od drzwi do stodoły imitujących bramkę, po grę w Barcelonie: historia najsłynniejszej polskiej piłkarki Ewy Pajor to opowieść o rozwoju polskiego futbolu…
Podcast Szkoła uczuć

Męskie uczucia. Szkoła uczuć z prof. Bogdanem de Barbaro, odc. 23

Bogdan de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
Czy nastał kryzys męskości? Gdzie przebiega granica między ochroną granic a manipulacją? Czy kobiety wykorzystują swoją władzę?

Dzień Kobiet z finansową mocą. Dorota Sierakowska radzi, jak zadbać o swój budżet i zdobyć wolność [odcinek specjalny]

Ewelina Burda, Dorota Sierakowska
Poduszka finansowa i oszczędności, akcje i ETF-y, kariera i niezależność. Dorota Sierakowska, ekspertka finansowa i założycielka Girls Money Club, dzieli się…

Dzień Kobiet z finansową mocą. Dorota Sierakowska radzi, jak zadbać o swój budżet i zdobyć wolność [fragment odcinka specjalnego]

Ewelina Burda, Dorota Sierakowska
Poduszka finansowa i oszczędności, akcje i ETF-y, kariera i niezależność. Dorota Sierakowska, ekspertka finansowa i założycielka Girls Money Club, dzieli się…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Kobieca wioska. Sieć, w której znajdziesz więcej wsparcia, niż się spodziewasz

Zuzanna Radzik
To nie tylko rzeczy, w których utonęliśmy. To też rozmowy, lunche, kawy, spacery, wspomnienia własnych porodów i połogów.
Oskarżona o czary matka trójki dzieci więziona w celu uzdrowienia w obozie modlitewnym kościoła zielonoświątkowego na północy Ghany. Listopad, 2019 r. // Fot. Robin Hammond / Panos Pictures / Forum

Wioski czarownic: dlaczego starsze kobiety w Ghanie są oskarżane o czary?

Anna Niedźwiedź
Ratują życie kobiet uznanych za czarownice, ale czynią z nich wykorzystywane pracownice. Jak walczyć z wiarą w czary?
Fragment obrazu Nawiedzenie, autorstwa Rogiera van der Weydena, przedstawiający sptkanie dwóch ciężarnych kobiet, Maryi i Elżbiety. Z kolekcji Muzeum Sztuk Pięknych w Lipsku. / Domena publiczna

Potrzebujemy teologii, która pozwoliłaby się odnaleźć kobietom w ciąży, rodzącym i w okresie połogu

Zuzanna Radzik, Tina Beattie
Sposób, w jaki Kościół wykorzystuje Maryję, jest przemocą wobec kobiet. Milczenie, uległość, pokora, cierpienie, smutek... Tymczasem w Magnificat poznajemy…
Vlastimil Hofman, Madonna ze szpakiem, 1909 r. // Własność: Fundacja im. Raczyńskich przy Muzeum Narodowym w Poznaniu

Matka Boża z krwi i kości

Zuzanna Radzik
Czy Maryja wymodelowana na zakonnicę może być siostrą, wzorem i modelem dla seksualnie aktywnych, świeckich kobiet?
Fot. GRAŻYNA MAKARA /

Słuchanie głosu kobiety to jak oglądanie jej nago – czyli autorzy Talmudu o rolach płci

Małgorzata Kordowicz
Nawet zysk ze sprzedaży tego, co uprzędła czy utkała kobieta, idzie do kieszeni męża – według Talmudu w zamian za to, że ma on obowiązek ją karmić.
Kadr z filmu "Cztery córki", reż. Kaouther Ben Hania, 2023 r.

„Cztery córki”: dlaczego kobiety bywają gorliwymi strażniczkami patriarchatu

Anita Piotrowska
Reżyserka bezpiecznie, a może nawet troskliwe przeprowadza swoje bohaterki przez ich historię, współdzieli z nimi cierpienie i poniekąd odzyskiwanie przez…
Papież Franciszek z grupą delegatek na synod biskupów. Za papieżem po prawej (w niebieskim szalu) s. Nathalie Becquart, podsekretarz w Sekretariacie Generalnym Synodu Biskupów. Watykan, 28 października 2023 r. // Fot. Alessandra Tarantino / AP / East news

Przybywa kobiet w Watykanie

Edward Augustyn
Obiegowa opinia głosi, że jest ich „garstka” i służą za listek figowy dla klerykalizmu. Liczby mówią jednak co innego. Pod względem zatrudnienia kobiet Stolica…
Zuzanna Radzik / FOT. GRAŻYNA MAKARA /

Zadbać o swoje ciało: mam na to wreszcie ideologiczne (a może i teologiczne) uzasadnienie

Zuzanna Radzik
Od ciała uciekają dorastające dziewczynki, bo nagle zaczyna być nie swoje i zwracać niepożądaną uwagę. Uciekają też starsze kobiety, bo ciało wiecznie jest „…

Czy nurt ludowej historii odbiera prawo do bycia zapomnianym?

Olga Drenda
Jeśli ktoś nie chciał opowiadać o trudnej przeszłości, być może chciał zamknąć i wyrzucić z pamięci tamten rozdział.

Matki chłopki są w nas

Sabina Jakubowska
W połowie jestem ze wsi. A może w trzech czwartych. Jak my wszyscy. Czytając o surowym życiu naszych babek i prababek, przyglądamy się sobie.
KRYSTYNA CHOJNOWSKA-LISKIEWICZ (1936-2021), pierwsza kobieta na świecie, która samotnie opłynęła Ziemię na jachcie żaglowym. Na zdjęciu w Las Palmas, kwiecień 1978 r. / JAN MOREK / PAP

Pani Pirx. Rozmowa z Pauliną Reiter, autorką książki „Samotne oceany”

Paulina Reiter, Joanna Wiśniowska
Paulina Reiter: Dla mojej bohaterki, Krystyny Chojnowskiej-Liskiewicz, ważne było mieć w życiu cel i sens. A także wspólnota, dzielenie życia z innymi. Z mężem…
/ Magda Wolna

Taka grzeczna dziewczynka. Historie kobiet w spektrum autyzmu

Magda Wolna, Ewelina Burda
W dzieciństwie nie zostały zauważone przez system – bo kryteria diagnostyczne bazowały na doświadczeniach chłopców. Dziś, jako dorosłe kobiety, diagnozują się…
Anna Markiewka (pierwsza z lewej) na pochodzie dożynkowym. Liszkowo, Kujawy, 1986 r. / ARCHIWUM TOMASZA TP-ONLINE

Babcia kontra Olbrzym. Jak zmieniały się prawa kobiet

Tomasz Markiewka, Jędrzej Dudkiewicz
Tomasz Markiewka, filozof: W odniesieniu do wielkiej historii mieszkańcy wsi czuli się jak kibice na trybunach. Mieli swoich faworytów, ale nie mogli wbiec na…
/ ALDONA KARCZMARCZYK / VAN DORSEN ARTISTS

Ja pas

Katarzyna Nosowska, Katarzyna Kubisiowska
KATARZYNA NOSOWSKA, piosenkarka: Cudowne było uświadomienie sobie, że nie zdobędę stuprocentowej akceptacji otoczenia. Szkoda, że tak późno to zrozumiałam.
/ IULIIA ISAIEVA / GETTY IMAGES

Idąc w Polsce do porodu, trafiasz do maszyny losującej

Justyna Dąbrowska, Sabina Jakubowska
JUSTYNA DĄBROWSKA, psychoterapeutka: W rozmowie o porodach brakuje mi perspektywy kobiet. Zastanawiam się, co jest takiego w systemie szpitalnym, że produkuje…
Demonstracja stowarzyszenia Milion Chwil dla Demokracji przeciwko rządom Andreja Babisa. Praga, 9 czerwca 2020 r. / TOMAS TKACIK / SOPA / GETTY IMAGES

Czechy. To nie jest (k)raj dla kobiet

Martyna Wasiuta
Mimo chwalebnej historii feminizmu stereotypy ról kobiet i mężczyzn są nadal silnie obecnie w czeskiej polityce i społeczeństwie. Czasem silniej niż w Polsce.
/ TIM COLE / MATERIAŁY PRASOWE TEMPLETON PRIZE

Prekursorka walki z okaleczaniem żeńskich narządów płciowych z Nagrodą Templetona

Artur Sporniak
Edna Adan Ismail opowiada, że pierwszym impulsem do jej walki stało się oburzenie ojca, gdy dowiedział się, że matka Edny i jej babka w tajemnicy przed nim…
Kadr z filmu „Siostrzeństwo Świętej Sauny” / MATERIAŁY PRASOWE MILLENIUM DOCS

Święty dym. Anita Piotrowska o filmie „Siostrzeństwo świętej sauny”

Anita Piotrowska
Z tego filmu wychodzi się jak z sauny. A nagość, która z początku musi rzucać się w oczy, w pewnym momencie zostaje oswojona i staje się wręcz przeźroczysta.
/ AGATA SZYMANOWICZ / WYDAWNICTWO AGORA

Natalia de Barbaro: Daj sobie wolność

Natalia de Barbaro, Katarzyna Kubisiowska
NATALIA DE BARBARO, psycholożka: Jeżeli nasze życie toczy się w celi zbudowanej z osądów – co muszę, co mi wolno, a czego nie – to mogę sobie siedzieć na …