Nie chciałbym być Matką Polką

W naszym zawodzie to jedna z bardziej upiornych kategorii tematycznych: ważne, ale tak często opisywane, że trudno dodać coś nowego. „Tak, to bardzo ważne, ale trudno mi będzie dodać coś nowego” – wije się na redakcyjnym zebraniu wytypowany na ofiarę potencjalny autor, który napisał na jakiś temat dwadzieścia pięć tekstów, a teraz ma pisać dwudziesty szósty.

„Polki nie chcą rodzić dzieci” – krzyczy z nagłówka popularny portal liberalny. „Przerażające! Kobiety nie chcą być matkami” – grozi portal konserwatywny. „Jak do 25. roku życia dają w szyję, to nie jest najlepszy prognostyk” – prognozuje były premier. „Dzieci rodzą się wówczas, kiedy kobiety czują się bezpiecznie, są przedmiotem czci i szacunku (...) To my z kobiety, Matki Bożej, uczyniliśmy Królową Polski” – chwali się mianowany przez byłego premiera premier przyszły.

Z powtarzalnością diagnoz, rozpisanych na prawo i lewo ról, a także recept na wyjście z kryzysu nie potrafił się już dłużej godzić Kamil Pachecki – specjalista ds. obronności, strzelec oraz, jak można przeczytać na stronach Klubu Jagiellońskiego, były żołnierz Wojsk Obrony Terytorialnej. „Obowiązkowa służba wojskowa także dla kobiet. Nie chcesz iść? Miej dzieci” – wystrzelił niedawno, ułaskawiając od wojska (poza matkami) także samotnych ojców „i tych mężczyzn, którzy mają więcej niż dwójkę dzieci”.

Nie chciałbym być w skórze dzieci powołanych do życia i chowanych przez kobiety zastraszone tą nową koncepcją poboru – ale to myśl poboczna. Ta główna przyszła mi do głowy, gdy czytałem kapitalny wywiad Justyny Dąbrowskiej z Pauliną Małochleb – o kobietach pod nieustanną presją macierzyństwa. 

Skoro w psychologii utarła się już zdejmująca tę presję koncepcja „wystarczająco dobrej matki” – może podobna powinna przeniknąć do socjologii? W dobie demograficznego kryzysu zrobiliśmy z dzieci pozycję w GUS-owskiej tabelce, a z kobiet – niedomagające wykonawczynie patriotycznego planu zastępowalności pokoleń.

Wystarczająco dobre społeczeństwo nie mogłoby się chwalić współczynnikiem dzietności 1,1. To jasne. Ale może bez odium winy – bez szantażowania Matką Boską, bez „sama chciałaś” od cioci i „musisz” od publicysty – byłoby odrobinę zdrowsze?