katastrofa klimatyczna: najważniejsze informacje

// il.Jerzy Skakun dla „TP"
Wersja audio

Polacy kochają samochody. A Polskę zbudowano tak, że prędko z nich nie wysiądą

Filip Springer
Własne auto dawno przestało być tylko środkiem transportu i narzędziem prestiżu. Stało się mobilną twierdzą, chroniącą przed dyskomfortem i obcymi. Złotą…

Dzieciństwo w cieniu katastrofy klimatycznej [Podkast Tygodnika Powszechnego]

Michał Sowiński, Katarzyna Lemańska
Dzieci dorastają w świecie, w który od pierwszych lat mówi im, że jest za późno — pytanie brzmi: czy naprawdę to one mają go naprawić? Czy wychowujemy…
Infrastruktura komunikacyjna w Narsarsuaq, osadzie będącej bramą do południowej Grenlandii, gdzie znajdują się rezerwy pierwiastków ziem rzadkich. Maj 2025 r. // Fot. Carsten Snejbjerg / Bloomberg / Getty Images

Grenlandzki interes sponsorów Trumpa. Względy bezpieczeństwa to tylko dekoracja

Wojciech Brzeziński, Agata Kaźmierska
Zapowiadany kompromis w sprawie obecności wojsk USA na Grenlandii nie zakończył emocji wokół wyspy. Gdy nie wiadomo, o co chodzi, często chodzi o pieniądze.…
Bill Gates przemawia podczas 2024 Clinton Global Initiative. Nowy Jork, 24 września 2024 r. // Fot. Janet Mayer / Rex Features / East News
Wersja audio

Nowa rozgrywka Billa Gatesa. Czy technokrata nadal chce nas zbawić?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Jego Microsoft skomputeryzował świat, jego fundacja go zaszczepiła. Od dekady ostrzegał przed zmianami klimatycznymi. Czy Bill Gates, najbardziej wpływowy…
Bielenie koralowców na Lizard Island u wybrzeży Australii, w rejonie Wielkiej Rafy Koralowej, kwiecień 2025 r. // Fot. David Gray / AFP / East News
Wersja audio

Koralowce przetrwały pięć masowych wymierań. Tym razem mogą mieć trudniej

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Rafy koralowe w przeszłości pojawiały się i znikały wielokrotnie, za każdym razem odbudowując się dzięki koralowcom zamieszkującym głębiny. Ale ten plan…
Humanitarnie ("Humane”), reż. Caitlin Cronenberg. Kanada 2024 r. // materiały prasowe Sky Showtime

„Humanitarnie”: zobacz świat, w którym eutanazja ma być receptą na katastrofę klimatyczną

Anita Piotrowska
Filmowy debiut córki Davida Cronenberga to opowieść o kryzysie ekologicznym, brutalnej inżynierii społecznej i rodzinnej walce na noże.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Ocieplenie klimatu: fakt czy opinia

Tomasz Stawiszyński
W dzisiejszym świecie liczy się nie to, jak jest, lecz jak ludzie myślą, że jest. To zaś, co ludzie myślą, daje się bardzo sprawnie modelować.
Zakwit sinic na powierzchni Morza Bałtyckiego wokół Gotlandii. Te fotosyntezujące bakterie uwielbiają wody nawożone azotem i fosforem. Zakwity wpływają na cały ekosystem, m.in. poprzez zwiększanie ilości materii organicznej, której rozkład wiąże się z redukcją dostępności tlenu na większych głębokościach. Zdjęcie satelity Landsat-8, sierpień 2020 r. // NASA

Problemy Bałtyku. Temperatury, nawozy i dwutlenek węgla zaszkodzą nie tylko rybom

Martyna Słowik, Jacek Piskozub
Jedynym skutecznym rozwiązaniem na problemy Morza Bałtyckiego – i innych akwenów – może być neutralność węglowa, czyli to, że wyzerujemy antropogeniczne emisje…
Wolontariusze sprzątają ulice po powodzi w prowincji Walencja w Hiszpanii. Masanasa, 8 listopada 2024 r. // Fot. Rober Solsona / Europa Press / Abaca / PAP
Wersja audio

Nawet koniec świata to nie koniec świata. Gdy dziecko boi się apokalipsy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Lęk o klimat, pokój, demokrację czy bioróżnorodność przeżywa większość najmłodszych, a utrwalają go w nich media społecznościowe. Jak dać dzieciom wsparcie i…
Pożary w okolicy Podgoricy. Czarnogóra 12 sierpnia 2025 r. // Fot. Risto Bozovic / AP / East News

W Czarnogórze trwa walka z pożarami. Żywioł bezlitośnie obnaża słabości państwa

Aleksandra Wojtaszek
Czarnogórcy stawiają czoło żywiołowi, mimo braku odpowiedniego sprzętu. Wsparli ich sąsiedzi, ale sytuacja ta pokazuje nie tylko braki w wyposażeniu strażaków…
Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Chrześcijaństwo każe nam się dzielić z potrzebującymi. Dlaczego, kiedy jedni się dzielą, inni budują mury?

Ks. Adam Boniecki
Może ludzie pod ciśnieniem zachodzących zmian, w wyczerpanym świecie, przestaną wreszcie wzajemnie się zabijać. Może nawet zaczną się naprawdę dzielić tym, co…
Zabiezpieczenia przed powodzią w Oławie. 18 września 2024 r. // Fot. Aleksander Kalka /NurPhoto / Getty Images

Niż genueński był tym razem łaskawy. Co można zrobić, zanim przyjdzie kolejna powódź

Jan Mencwel
Powodzi tym razem nie było, ale nadejdzie wcześniej niż później – tymczasem politycy zachowują się tak, jakby kwestię walki ze zmianami klimatu mogli zostawić…
Ciężarówki zmyte przez powódz na rzece Guadalupe, Center Point, Texas, 5 lipca 2025 r. // Fot. Jim Vondruska / Getty Images

Takie powodzie jak w Teksasie będą nową normą

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Każdy ułamek stopnia globalnego ocieplenia sprawia, że atmosfera pochłania więcej pary wodnej. To przekłada się na ekstremalne opady i susze.
Góry lodowe oderwane od lodowca Sermeq Kujalleq na Grenlandii. Ilulissat, 30 czerwca 2024 r. // Fot. Ulrik Pedersen / NurPhoto / NurPhoto / AFP / East News

Co się stanie, jeśli załamie się atlantycki system prądów morskich?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński, René van Westen
René van Westen, klimatolog: Rośnie ryzyko, że z powodu zmian klimatycznych może do tego dojść. Wówczas mimo globalnego ocieplenia, w Europie zrobi się dużo…
Błazenek - rybka zwana Nemo // Adobe Stock

Wyginam śmiało ciało: jak pewne rybki radzą sobie ze zmianami klimatu

Łukasz Kwiatek
Z punktu widzenia ewolucji rozmiar ciała to energetycznie kosztowna inwestycja w przyszłość i szanse na przeżycie osobnika. Kiedy otoczenie się zmienia,…
Molo w Aktau, pod którym dziś nie ma już morza, a sucha ziemia porośnięta jest trawą. Kazachstan, 26 kwietnia 2024 r. /// Fot. Agnieszka Pikulicka-WIlczewska

Tracimy Morze Kaspijskie. Największy śródlądowy zbiornik świata zanika

Agnieszka Pikulicka-Wilczewska
Do końca XXI wieku poziom wody w Morzu Kaspijskim może spaść o jedną dziesiątą. Największy śródlądowy zbiornik świata – położony między Kazachstanem,…
Kardynał Charles Maung Bo podczas mszy żałobnej po papieżu Franciszku w Bazylice Św. Piotra. Watykan, 28 kwietnia 2025 r. // Fot. Alessia Giuliani / East News

Kardynał Bo o przyszłym papieżu: ma być głosem, który zawróci ludzkość z krawędzi zniszczenia

Edward Augustyn
Kard. Charles Bo przed konklawe: Musimy wzmocnić narzędzia pokoju – ONZ, sądy międzynarodowe, organizacje humanitarne. Będą one jednak bezużyteczne bez…
Kadr z filmu "Rodziny takie jak nasza", reż. Thomas Vinterberg // Fot. Julia Vrabelowa / materiały prasowe Canal+

Dania padła. W serialu „Rodziny takie jak nasza” zobaczysz apokalipsę

Anita Piotrowska
Co by było, gdyby państwo duńskie przestało istnieć? – pyta w swoim miniserialu twórca „Na rauszu”. Robi to na poważnie, bez odniesień do Trumpa i bez kostiumu…
WIele budynków po przejściu fali powodziowej nadaje się tylko do wyburzenia. Chiva, HIszpania, styczeń 2025 r. // Fot. Agnieszka Zielińska

Sto dni temu powódź zniszczyła region Walencji. Pracowałam tam jako wolontariuszka

Agnieszka Zielińska
Laura Prieto, psycholożka, pracuje z poszkodowanymi w tej powodzi. Mówi, że mimo upływu czasu wciąż mają flashbacki, wracające wspomnienia, ataki lęku i paniki…
Akcja gaśnicza nad Palisades, dzielnicą Los Angeles. 11 stycznia 2025 r. // Fot. Patrick T. Fallon / AFP / East News

Los Angeles płonie nie bez przyczyny. To jest przyszłość, ku której zmierzamy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Walka z ogniem, który niszczy Zachodnie Wybrzeże USA, to element większej całości. W 2024 roku średnia globalna temperatura wzrosła już o ponad półtora stopnia…
Zniszczony szyb naftowy w El Nar. Sudan Południowy oskarżył władze w Chartumie o atak lotniczy na jego pola naftowe. Luty 2022 r. // Fot. Hereward Holland / Reuters / Forum

Kiedyś karmił Afrykę Wschodnią, dziś głoduje na złożach ropy. Relacja z Sudanu Południowego

Zbigniew Rokita
Niedostatek czystej wody, powodzie i susze, wojna domowa: dość jest powodów, które sprawiają, że w światowych statystykach ten kraj znajduje się na samym dole…
Plakaty z tegorocznej wystawy plakatów o tematyce ekologicznej autorstwa wykładowców i studentów kierunku „Komunikacja wizualna” na Wydziale Sztuk Projektowych Politechniki Bydgoskiej. 2024 // Autorzy: Julia Klomfas, Michał Dyakowski i Katarzyna Cibor

Diagnoza Polski i świata po COP29. Kto nie chce płacić za walkę z globalnym ociepleniem?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Szczyt COP29 był farsą, przyszły prezydent USA nie wierzy w globalne ocieplenie, Europa kłóci się o pieniądze, a Donald Tusk mówi, że ograniczenia emisji…
Prezydent Azerbejdżanu Ilham Alijew, prezydent Turcji Recep Erdogan i jego żona Emine Erdogan oraz Sekretarz Generalny Organizacji Narodów Zjednoczonych Antonio Guterres przed Szczytem Klimatycznym w Baku. Azerbejdżan, 12 listopada 2024 r. // Fot. Anadolu/ Abacapress / East News

Szczyt COP29: jeśli tak będziemy zapobiegać zmianom klimatu, to jesteśmy ugotowani

Agata Kaźmierska
Według ostrożnych szacunków ekspertów ONZ jesteśmy na ścieżce, na której wartość globalnego ocieplenia sięgnie do końca wieku 2,6-3,1 st. C. Czyli temperatur,…
Kurtyna wodna na krakowskim Rynku Głównym podczas upałów, sierpień 2017 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter 01.08.2017 Krakow Upalne lato w centrummiasta N/z kurtyna wodna na Rynku Glownym fot. Beata Zawrzel/REPORTER

Upały mogą zabijać. Jaką temperaturę wytrzyma człowiek?

Wojciech Brzeziński
Nowe badania sugerują, że jesteśmy bardziej podatni na przegrzanie się, niż dotąd myśleliśmy. W dobie zmian klimatycznych szybciej zacznie ubywać miejsc…
Ulewne deszcze wywołały powodzie na Saharze w południowo-wschodnim Maroku, 20 października 2024 r. // AFP / East News

Zachodnia Afryka tonie w powodziach, a południowa wysycha i pogrąża się w ciemnościach

Wojciech Jagielski, Alexio Rashirai
Najsilniejsze od lat ulewy wywołały powodzie na Saharze. Z kolei na południu Afryki zapanowała susza: zamierają elektrownie wodne, przez co w Zambii i Zimbabwe…
Posągi Moai na Wyspie Wielkanocnej / Fot. F. Vnoucek / B&EW

Zagadka Wyspy Wielkanocnej rozpracowana. Było inaczej niż w filmie „Rapa Nui”

Kamil Kopij
Mieszkańcy Wyspy Wielkanocnej mieli nadmiernie eksploatować środowisko i doprowadzić swoją cywilizację na skraj zagłady. Ich historia miała być przestrogą dla…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Gdzie zmiany klimatu przyniosą... pozytywne skutki? [Jeszcze inna przyszłość #10]

Łukasz Lamża
Wiemy już wiele o negatywnych skutkach globalnych zmian klimatycznych – a niektóre z nich już po prostu obserwujemy. W literaturze naukowej regularnie…
W Future Materials Lab znajdziemy m.in. farby z czerwonej kapusty, opracowane przez polskie artystki – Olę Ignasiak i Karolinę Gębkę z Slow Painting Studio. Nadają się one do malowania na papierze i płótnie // Fot. Magdalena Kieroń / Slow Painting Studio / materiały prasowe
Materiał promocyjny

Future Materials Bank: co znajdziemy w jednym z największych europejskich banków materiałów przyszłości

Projektowanie i inżynieria materiałowa są uznawane za dziedziny strategiczne dla przyszłości naszej planety. Wyposażenie ich w innowacyjne, prośrodowiskowe…
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Straszliwy żywioł powodzi pokazał nam, że zmiana klimatyczna rzeczywiście następuje

Ks. Adam Boniecki
Reakcja Polaków na powódź jest fantastycznym przejawem solidarności. To wyzwanie zostało podjęte. Jak jednak pokazują autorzy „Tygodnika”, wielkie wyzwania…
Powódź w Kłodzku. 15 września 2024 r. // Fot. Wojciech Kozioł / Forum

Powódź 2024: dlaczego rzeki w Polsce znowu wylały?

Adam Robiński
W południowo-zachodniej Polsce rzeki wystąpiły z brzegów i zalały liczne drogi. Pod wodą znalazły się: Kłodzko, Lądek-Zdrój, Stronie Śląskie, Nysa, Jelenia…
Karol Paciorek dla TP

Gdzie leżą granice interwencji w sprawie klimatu

Tomasz Stawiszyński
Czego nie można zniszczyć? Jakiego wydarzenia nie można zakłócić w imię „potrząsania” zbiorową (nie)świadomością?
Gulasz wołowy z warzywami // Fot. Anna Shepulova / stock.adobe.com

Hodowla krów przyczynia się do zmiany klimatu, ale wołowina ma ogromną zaletę – mniej szlachetne części dają więcej radości niż te kosztowne

Paweł Bravo
Odbijający się półtora miliardowi krów metan jest poważnym czynnikiem zmiany klimatu. A gdyby znaleźć sposób na to, żeby krowy emitowały go mniej?
Wakacja na Półwyspie Helskim. 20 sierpnia 2022 r. // Fot. Tadeusz Koniarz / Reporter

„Coolcations” to mit. Zmiany klimatyczne nadal nie wpływają na sposób, w jaki spędzamy wakacje

Marek Rabij
Możliwe, że mamy do czynienia z próbą budowy popytu przez dużych touroperatorów, a polskie media odważnie wspierają ten proces swoją niekompetencją.
Fot. Jakub Orzechowski / Agencja Wyborcza.pl

Upały już z nami zostaną. Jak zmienią naszą pracę, miasta i gospodarkę?

Michał Kuźmiński, Marek Rabij, Krzysztof Story
Tylko w ubiegłym roku upały i wynikające z nich burze czy powodzie kosztowały europejską gospodarkę 57 mld zł. Przez upały PKB samej Warszawy spadło o 0,4 proc…
Kurtyna wodna ustawiona na krakowskim rynku. 10 lipca 2024 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Fale upałów z nami zostaną. Nie chodzi o to, by straszyć, lecz powiedzieć: tak już będzie, przygotujmy się

Krzysztof Story
To, co kiedyś było ekstremalne, dziś jest normą, którą musimy uwzględniać w prawie pracy, gospodarce wodnej, architekturze czy ochronie zdrowia.
Demonstracja pod hasłem "Tak dla odbudowy przyrody", Warszawa, 22 kwietnia 2024 r. / fot. Marysia Zawada/REPORTER

Unia Europejska przegłosowała Nature Restoration Law. Ustawę uratowała Austria, a nie Polska

Krzysztof Story
Pomysł na odbudowę europejskiej przyrody to dziś być może najważniejszy dokument w całej Unii. Jeśli poniedziałkowe głosowanie naprawdę okaże się „historyczne…
Dzieci chłodzą się wodą podczas silnej fali upałów w New Delhi. 31 maja 2024 r. // Fot. Money Sharma / AFP / East News

Indie po wyborach: upały podgrzały politykę

Marek Rabij
Indyjskie lato, które zaczyna się tam już w kwietniu, jest zawsze bardzo gorące: w tym okresie z nieba leje się żar, na drzewach osiada żółtawy pył unoszony z…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Co nauka mówi o scenariuszach zmiany klimatu: czeka nas katastrofa czy zielony świat? [Jeszcze inna przyszłość #4]

Łukasz Lamża
Ludzkość zjednoczy się, aby wspólnie walczyć ze zmianami klimatu? Może egoizm państw i biznesów sprawi, że będą one tylko przyspieszać? A co, jeśli czeka nas…
Matt McDiarmid w trakcie nagrywania klipu "Stand by me" The Farmers’ Choir, kwiecień 2024 r. // Anthony Hibbert / RSABI / materiały prasowe

Deszczowa zima, chłodna wiosna: dla brytyjskich rolników to katastrofa

Patrycja Bukalska
W ostatnich latach zmagali się już ze zmianami prawnymi po brexicie, z pandemią, suszą, podwyżkami cen energii i ptasią grypą. Teraz pola uprawne wielu z nich…
Balon widokowy na krakowskich bulwarach, sierpień 2020 r. // Fot. Adrianna Bochenek / Agencja Wyborcza.pl

Wreszcie dobre informacje o naszym powietrzu. Polska rekordowo tnie emisje, a Kraków już nie jest stolicą smogu

Krzysztof Story
Nie chodzi o to, by popadać w hurraoptymizm i spoczywać na laurach. Ostatnie wiadomości pokazują po prostu, że nie jesteśmy bezradni.
Ręczny zbiór owoców kakaowca w Ameryce Południowej. 3 kwietnia 2023 r. // Fot. Narong Khueankaew / Shutterstock

Czekolada znów będzie rarytasem. Dlaczego ceny kakao rosną tak gwałtownie?

Paweł Bravo
Specyfika uprawy kakao sprawia, że jest ono szczególnie podatne na kryzysy: sektor ten jest jednym z najmniej sprawiedliwych i zrównoważonych na świecie.
Anne Mahrer i Rosmarie Wydler-Walti z grupy KlimaSeniorinnen (Seniorki dla Klimatu) rozmawiają z dziennikarzami po wyroku sądu w sprawie klimatycznej przeciwko Szwajcarii. Strasburg, Francja, 9 kwietnia 2024 r. // Fot. Christian Hartmann / Reuters / Forum

Seniorki pozwały Szwajcarię za bezczynność w sprawie katastrofy klimatycznej. Właśnie zapadł wyrok, który może otworzyć nową erę w rozumieniu praw człowieka

Krzysztof Story
Sprawa od początku była wyjątkowa. Na ławie oskarżonych: Szwajcaria, naprzeciwko: ponad dwa tysiące kobiet z grupy Seniorki dla Klimatu. Wykazały one, w jaki…
Budowa największej na świecie instalacji fotowoltaicznej Jinta Zhongguang Solar o mocy 100 000 kW + 600 000 kW. Po zakończeniu generowane będzie 1,37 miliarda kWh rocznie. Jiuquan, Chiny, 18 marca 2024 r. //Fot. CFOTO / Nur / AFP / East News

Europa walczy o klimat, a Chiny nic nie robią? To nieprawda

Krzysztof Story
Chińczycy od 2021 r. mają własny system handlu emisjami (wzorowany na europejskim ETS), na potęgę budują nowe źródła energii i od dawna mają mniejszy udział…
Panorama na miasto Tromsow, Norwegia. / fot. Renato Granieri / Alamy / BE&W

Co się z nami stanie, gdy Arktyka straci lód

Wojciech Brzeziński
Polarna północ ociepla się czterokrotnie szybciej, niż wynosi średnia dla całego globu. A zmiany, które dotkną ten region, wpłyną na nas wszystkich. Zarówno…
Protest rolników na drodze ekspresowej S3 koło Sulechowa, luty 2024 r. // Fot. NewsLubuski / East News

Zielony Ład można było zrobić lepiej

Krzysztof Story
W pociągniętym do absurdu sporze wszystko mogło wyglądać inaczej, gdyby Unia nie zapomniała o jednym: jeśli ktoś ma cię słuchać, trzeba do niego mówić.…
Rolnicy blokują rondo im. Matecznego w Krakowie. 9 lutego 2024 r. / fot. Jacek Taran

Traktory na drogach. Rolnicy walczą z Zielonym Ładem

Krzysztof Story
„Precz z Zielonym Ładem” – takie transparenty wiszą na traktorach blokujących drogi w całej Europie. Ciężko się rolnikom dziwić: przez lata robili wszystko…
Rolnicy blokują rondo im. Matecznego w Krakowie. 9 lutego 2024 r. / fot. Jacek Taran

Dlaczego rolnicy protestują? Mogą albo uprawiać katastrofalną dla środowiska masówkę, albo zbankrutować

Krzysztof Story, Tadeusz Pomianek
Unia i krajowe władze uginają się pod presją dużych hodowców, pośredniczących holdingów i sieci handlowych. Spytaliśmy eksperta, co należy zmienić w tym…
Gdańsk Żuławy - osiedle i farma wiatrowa. Gdańsk, 2 marca 2023 r. / fot. Wojciech Stróżyk / REPORTER

Przyszłość jest dzisiaj. Polska osiągnęła miks energetyczny planowany na 2030 rok

Krzysztof Story
W zeszłym roku tylko 62 procent prądu w Polsce pochodziło z węgla. Rzadki to przypadek, kiedy rzeczywistość wyprzedza rządowe strategie.