Tygodnik Powszechny Nr 12/2026

grafika na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”
Data wydania:
Numer wydania:
12
Rok wydania:
2026

Kobiety w ciąży i matki, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami: mieszkańcy Polski potrzebują łatwego dostępu do wygodnej i czystej toalety. Wystarczyłyby proste decyzje – pisze Marek Rabij.

Ponadto w numerze:

>>> ZOBACZ WIĘCEJ >>>

Edytorial

Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Kiedy iść do spowiedzi, a kiedy na terapię? Warto te rzeczy rozróżniać

Ks. Adam Boniecki
Każdy spowiednik powinien mieć psychoterapeutę w zanadrzu. Jeden nie zastąpi drugiego, ale ten drugi dopełni to, czego nie zdoła zrobić pierwszy.
Monika Ochędowska // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

„Mężczyzna, o ile nie zaznaczono inaczej”: jak projektujemy świat

Monika Ochędowska
Wiele elementów naszej codzienności – od miejskiej infrastruktury po projektowanie samochodów – powstaje według jednego domyślnego wzorca użytkownika.…

Obraz tygodnia

Tajlandzki masowiec płonie w Zatoce Omańskiej, przy wejściu do cieśniny Ormuz, 11 marca 2026 r. // Royal Thai Navy / AFP / East News

Wojna z Iranem uderza w świat rykoszetem. Blokada cieśniny Ormuz, ceny ropy i zyski Rosji

Filip Rudnik
Atak USA i Izraela na Iran wywołał skok cen ropy i chaos wokół cieśniny Ormuz. Trump nie ma skutecznego sposobu na odblokowanie kluczowego szlaku ani na…
Pete Hegseth. 5 marca 2026 r. // Fot. Rebecca Blackwell / AP / East News

Obraz tygodnia: najważniejsze wydarzenia od 10 do 16 marca

Toniemy w powodzi newsów, trudno oddzielić sprawdzone od fejków, o zhierarchizowaniu ich wagi nie wspominając. Te były, naszym zdaniem, najważniejsze.
Konferencja prasowa podsumowująca 404. Zebranie Plenarne KEP. Na zdjęciu arcybiskup Wojciech Polak oraz biskup Sławomir Oder. Warszawa, 12 marca 2026 r. // Fot. BP KEP

Biskupi zepsuli własny pomysł – powołali komisję, która niewiele może

Artur Sporniak
Biskupi wykonali jeden krok do przodu i dwa kroki do tyłu, marnując pomysł powołania grupy niezależnych ekspertów do zbadania pedofilii w Kościele.
Orędzie prezydenta Karola Nawrockiego. Warszawa, 12 marca 2026 r. // materiały KPRP

„Der SAFE”: Nawrocki i Kaczyński kwestionują sojusz militarny Polski i Niemiec

Wojciech Pięciak
Podważanie polsko-niemieckiego sojuszu – w sferze nie tylko politycznej i obronnej, ale także psychologicznej – to dziś działanie samobójcze.
Teyana Taylor, Paul Thomas Anderson - z nagroda Oscara za najlepszy film "Jedna bitwa po drugiej". Los Angeles, 15 marca 2026 r. // Fot. Dana Pleasant / East News

Jak Oscary próbują ratować wizerunek Stanów Zjednoczonych

Anita Piotrowska
Rzadko kiedy zwycięski film oscarowy jest tak bardzo „o nas”, zagubionych w narastającej nieprzewidywalności i chaosie.
Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// il. Nikodem Pręgowski dla „TP"
Wersja audio

Polski wstyd. Brak publicznych toalet zatrzymuje w domach miliony z nas

Marek Rabij
Kobiety w ciąży i matki, seniorzy, osoby z niepełnosprawnościami: mieszkańcy Polski potrzebują łatwego dostępu do wygodnej i czystej toalety. Wystarczyłyby…

Kraj

Niski poziom wody na Jeziorze Czorsztyńskim. Maniowy, luty 2025 r. // Fot. Grzegorz Momot / PAP

Przekleństwo wody: czy państwo poradzi sobie z suszą i powodziami?

Marcin Kędzierski
Rolnictwo, przemysł, deweloperzy, spółki samorządowe, żegluga śródlądowa. W grze o wodę ścierają się różne grupy interesów. Tracimy na tym wszyscy.
Wrocław, lipiec 2020 r. // Piotr Kamionka / REPORTER

Za co ta prowizja? Jak działają niektóre biura nieruchomości

Agnieszka Kantaruk
Ukryte adresy, zatajanie wad budynków oraz manipulacje marketingowe sprawiają, że znalezienie własnego kąta stało się udręką. Na deser czeka na klienta faktura…

Świat

Toksyczne chmury nad stolicą Iranu w trakcie nalotu na rafinerię, położoną w północno-zachodniej części Teheranu. 7 marca 2026 r. // Fot. Sasan / Middle East Images / AFP / East News

Wojna z Iranem ratuje reżim. Jak atak USA i Izraela zatrzymał ostatni bunt w Teheranie

Marek Kęskrawiec
Izraelsko-amerykański atak na Iran miał osłabić władzę ajatollahów, ale pomógł jej przetrwać. Naloty na Teheran, śmierć cywilów i retoryka Trumpa sprawiają, że…
Izraelskie ataki na centrum Bejrutu, w dzielnicy Bachoura. Liban, 12 marca 2026 r. // Fot. Fiora Garenzi / Hans Lucas/ AFP / East News

Liban znów ucieka. Ewakuacja Bejrutu, naloty i życie między Izraelem a Hezbollahem

Dominik Derlicki
Po wezwaniu do ewakuacji całego południowego Bejrutu setki tysięcy ludzi uciekają z domów. W relacji dla „Tygodnika” szef misji Caritas Polska opisuje chaos,…
Wioska na bagnach Everglades w rezerwacie Indian Miccosukee na Florydzie. Rice Island, lipiec 2024 r. // Fot. Rebecca Blackwell / AP / East News

Trump i Indianie. Jak prezydent USA traktuje tubylczych Amerykanów

Bartosz Hlebowicz
Gdy tubylczy Amerykanie obiecują mu wsparcie, Trump deklaruje im miłość. Ale nie jest ich sojusznikiem. Kiedy upominają się o swoje prawa, mści się.
„Nasze ulice powinny być piękne” (czytaj: wolne od brudasów) – plakat Markusa Frohnmaiera, lidera AfD w wyborach landowych w Badenii-Wirtembergii, które odbyły się 8 marca. Na zdjęciu miasteczko Lahr koło Fryburga, gdzie AfD dostała 30 proc. głosów – o jedną trzecią więcej niż w całym tym landzie. // Fot. Philipp von Ditfurth / DPA / PAP

AfD nie kryje się z tym, że jest partią prorosyjską. Dlaczego rośnie w siłę w Niemczech?

Jacek Stawiski, Łukasz Grajewski
Poparcie dla AfD w Niemczech pokazuje, jak zmienia się niemieckie społeczeństwo. Alternatywa dla Niemiec mobilizuje wyborców wokół emocjonalnych tematów – mówi…

Wiara

Maria Maj // Fot. Maciej Zienkiewicz / Agencja Wyborcza.pl

Sztuka odpuszczania. Aktorka Maria Maj o wdzięczności i najwspanialszej córce na świecie

Maria Maj, Katarzyna Kubisiowska
Maria Maj, aktorka: Na różnych etapach życia łapałam się czegoś, co byłoby większe ode mnie. Moja duchowość formowała się przez życiowe doświadczenia.
// Fot. Shutterstock
Wersja audio

Niebo Dobrego Łotra: mechanizmy przemocy we wspólnocie z Radomia

Marta Glanc
Obowiązkowa dziesięcina, rozkazy od Ducha Świętego i kontrola życia prywatnego. Członkowie radomskiej Wspólnoty św. Dobrego Łotra przerywają milczenie.
„Duch i Psyche. Razem czy Osobno?” Z Bogdanem de Barbaro i ks. Grzegorzem Strzelczykiem rozmawia Dominika Tworek, Znak // materiały prasowe

„Duch i psyche”. Co Bogdan de Barbaro i ks. Grzegorz Strzelczyk mówią o emocjach i wierze

Ks. Jacek Prusak SJ
Bogdan de Barbaro i ks. Grzegorz Strzelczyk rozmawiają zarówno o miejscu duchowości w psychoterapii, jak i o roli psychoterapii w rozwoju duchowym. Co wynika z…
Tomasz Kot w filmie pt. „Wersja Judasza" (Il Vangelo di Giuda) – reż. Giulio Base. Prod. Włochy/Polska 2025 // Balance Film sp. z o.o. / materiały prasowe
Materiał promocyjny

Wersja Judasza: biblijna opowieść z Tomaszem Kotem na ekranach kin

To jedna z najbardziej tajemniczych i intrygujących postaci biblijnych. Nic dziwnego, że doczekała się kolejnego filmu.

Czytania

Dlaczego zamiast płakać nad sobą, ronimy łzy nad Jezusem?

O. Wacław Oszajca SJ
Jeśli ludzie w Kościele nie znajdą Jezusa, albo znajdą jedynie mniej lub bardziej udaną podróbkę, odejdą szukać gdzie indziej.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Biegamy po sprawiedliwość do sądów. Podróż do sumienia wydaje nam się nieskuteczna

Kard. Grzegorz Ryś
Paragrafy stają się dla nas ważniejszym punktem odniesienia niż więzi braterstwa. Jezus zaprasza do zmiany myślenia i działania.

Historia

Przedstawienie „Incognito” Omskiego Teatru Dramatycznego na podstawie „Rewizora” Nikołaja Gogola, Moskwa 2018 r. // Fot. Gerarus / CC-BY-SA-4.0
Wersja audio

„Rewizor” Gogola ma 190 lat. Satyra na rosyjską władzę przetrwała carów i cenzurę

Sylwia Frołow
Wiosną 1836 r. wystawiono sztukę „Rewizor” Nikołaja Gogola. Dlaczego cenzura ją puściła, choć obnaża ona rosyjskie podejście do władzy? I dlaczego dzieło…

Nauka

// metamorworks / Adobe Stock

Ekonomiczna szklana kula: czy wielki model gospodarki pozwoli przewidywać kryzysy?

Karolina Safarzyńska
Fizyk i ekonomista Doyne Farmer pracuje nad modelem, w którym symulowane byłoby działanie niemal wszystkich firm na świecie. Jakie zalety i ograniczenia ma…

Kultura

Ryan Gosling jako Ryland Grace w filmie „Project Hail Mary”, reż. Phil Lord i Christopher Miller, dystr. UIP // Fot. Jonathan Olley / Amazon Content Services
Wersja audio

Na co patrzy Ryan Gosling. I dlaczego świat nie może oderwać od niego wzroku

Michał Walkiewicz
Jak to jest? Kiedy ja wbijam wzrok w pojedynczy punkt i delikatnie mrużę oczy, ludzie pytają, czy wszystko ze mną w porządku. Kiedy robi to Gosling, cały świat…
Koncert zespołu Dezerter, na zdj. Robert Matera. Wrocław, 2 maja 2023 r. //ot. Karol Makurat / REPORTER

Tylko Dezerter wciąż uczy, że zadowolenie z siebie jest wrogiem myślenia

Dariusz Kosiński
Sprzedażowy sukces nieprzymilnej płyty „Wolny wybieg” to bardzo dobra wiadomość dla tych, którzy nigdy nie słuchali polskiego punk rocka.
Ana María Matute, „Pierwsze wspomnienie”, tłum. Ewa Zaleska, Cyranka // materiały prasowe

„Pierwsze wspomnienie” Any Maríi Matute: olśniewająca powieść o dorastaniu

Olivier Sobota-Szamocki
W opowieści o relacji między kuzynami, którzy na skutek wybuchu hiszpańskiej wojny domowej zamieszkali u babci, Ana María Matute przygląda się wystawionej na…
Soen, „Reliance”, Silver Lining Music, 2026 // materiały prasowe

„Reliance” grupy Soen: kawał solidnego rocka i dawka energii

Maciej Müller
Szwedzi zajęli się tematem bliskości. Pytają, na ile technologia jest w stanie zniszczyć naturalną potrzebę więzi z innymi i przypominają, że trudno żyć, nie…
Antony Hopkins i Emma Thompson w filmie „Okruchy dnia”, reż. James Ivory, Netflix // materiały prasowe

Warto zobaczyć na Netfliksie: „Okruchy dnia” Jamesa Ivory’ego

Maria Dutkiewicz
Ten film ma na koncie osiem nominacji do Oscara oraz miejsce na liście stu najlepszych brytyjskich filmów XX w. opracowanej przez British Film Institute.
Film „Miłość, która zostaje” („Ástin sem eftir er”), reż. Hlynur Pálmason, dystryb. Stowarzyszenie Nowe Horyzonty // materiały prasowe

Film „Miłość, która zostaje”: melancholia przemijania w islandzkim pejzażu

Anita Piotrowska
Stara miłość potrafi zardzewieć. Może się jednak zamienić w coś innego i Hlynur Pálmason mówi o tym bardziej językiem artysty wizualnego niż filmowca.
Stanisław Stempowski, Pamiętniki 1870-1920. Tom I-III. Wydawnictwo „Więź” // materiały prasowe

Książka tygodnia: wzorcowa edycja „Pamiętników” Stanisława Stempowskiego

Lektor
To po prostu świetna literatura, portret świata bezpowrotnie minionego. „Czegoś tak pasjonującego i pięknego dawno nie czytałem” – pisał Jerzy Giedroyc.

Felietony

Królik Marcyś // źródło: Nowe życie Marcysia / Facebook

Historia królika Marcysia i ludzi, którzy się zatrzymali

Olga Drenda
Okaleczony i porzucony w krakowskim parku królik Marcyś przypomniał coś ważnego: w oprogramowaniu człowieka jest nie tylko okrucieństwo, ale też gotowość do…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Leginsy z falbaną. Czy prawo do komfortowego ubrania ma tylko facet?

Zuzanna Radzik
Niejedna dziewczynka na świecie apelowała do niejednej firmy odzieżowej, by zadbała o wygodę ciuchów dla dziewczynek. Segregacja zaczyna się już w piaskownicy.
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Wracam na swoje miejsce, by się zatroszczyć o słowo nieutytłane

Wojciech Bonowicz
Wracam z nadziejami, które starałem się tu na miarę swoich możliwości rozniecać, i wątpliwościami, które nigdy mnie nie opuszczały.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Dotacja dla konserwatywnych pism to jedna z najsensowniejszych decyzji obecnej władzy

Tomasz Stawiszyński
Każdemu, kto rozumie, że nie ma sensownej polityki bez rzetelnego namysłu, powinno zależeć na wzmacnianiu intelektualnego zaplecza cywilizowanej prawicy,…

Smaki

Na krześle szef kuchni Rene Redzepi z pracownikami Restauracji Noma w Kopenhadze, 2009 r. // Fot, Lars Ronbog / imago sport / Forum

Noma i Gault & Millau. Od kiedy ręce szefa kuchni są zbyt brudne

Paweł Bravo
René Redzepi, wizjonerski kucharz z kopenhaskiej Nomy, prorok odpowiedzialnego podejścia do przyrody w kuchni, znowu przeprasza. Dlaczego?

Zmysły

Hiszpania, Benidorm, 1997 r. // Fot. Martin Parr/ MAGNUM PHOTOS / materiały prasowe

Odwiedzamy paryską wystawę zdjęć Martina Parra „Global warning”

Dorota Malina
Martin Parr twierdził, że nie ironizuje i nie upiększa. Fotografuje po prostu to, co widzi: bawiących się Anglików, jedzenie, siebie.

Psyche

Marge (Frances McDormand) i Norm (John Carroll Lynch) w filmie „Fargo”, reż. Joel i Ethan Coen // Gramercy Pictures / Getty Images

I przyjaźnili się długo i szczęśliwie. Co możemy powiedzieć o nieromantycznej miłości?

Olga Drenda
Kocha, lubi, szanuje: miłość ma wiele oblicz, a być może to niepozorne drugie ogniwo wyliczanki pozwala znaleźć klucz do trwałego szczęścia.

Dodatki w numerze Nr 12/2026

Na okładce: portret Józefa Maksymiliana Ossolińskiego autorstwa Józefa Brodowskiego, olej wg pasteli Gabrieli Bertrand-Beyer (XIX w.), fotografia obrazu oraz współczesne podkolorowanie cyfrowe: Jacek Dziubiński // Zbiory Zakładu Narodowego im. OssolińskichJózef Maksymilian Ossoliński - 200 lat dziedzictwa

Widok barokowego gmachu Ossolineum od strony ogrodu // Zakład Narodowy im. Ossolińskich

Czy Ossolineum przetrwa kolejne 200 lat? Dyrektor nie ma wątpliwości

Michał Sowiński, Łukasz Kamiński
Ossolineum chce pozostać ponad podziałami i przetrwać kolejne dekady w zmieniającym się świecie polityki i kultury. O wyzwaniach i przyszłości instytucji mówi…
Charles Baudelaire „Kwiaty zła”, Wstęp i opracowanie Tomasz Swoboda // Wydawnictwo Ossolineum

Geniusz i prowokator. Kim naprawdę był Baudelaire

Jacek Napora
„Kwiaty zła” Charles’a Baudelaire’a od ponad półtora wieku należą do najważniejszych tomów nowoczesnej poezji. Nowe wydanie w „Bibliotece Narodowej”,…
Aidan Higgins Zejdź na dół, Langrishe, przekład Maciej Płaza // Wydawnictwo Ossolineum

Umierający świat irlandzkiej arystokracji. O powieści „Zejdź na dół, Langrishe”

Michał Sowiński
Stary dom na irlandzkiej prowincji i trzy siostry próbujące żyć tak, jakby nic się nie zmieniło. Powieść Higginsa pokazuje moment, gdy dawny porządek jeszcze…
Wolfgang Hilbig „Pić się chce. Opowiadania" // Wydawnictwo Ossolineum

Mroki niepamięci – Wolfgang Hilbig „Pić się chce. Opowiadania”

Jacek Taran
Zbiór „Pić się chce. Opowiadania” wprowadza polskiego czytelnika w świat prozy Wolfganga Hilbiga – jednego z najbardziej osobnych głosów literatury niemieckiej…
Anne Carson Słodko-gorzki eros. Esej Przekład Renata Lis // Wydawnictwo Ossolineum

„Słodko-gorzki eros” Anne Carson: wirujący sens naszych lektur

Monika Ochędowska
Anne Carson – kanadyjska poetka i eseistka – od lat wymieniana jest wśród najpoważniejszych kandydatek do Literackiej Nagrody Nobla. Nic dziwnego, że polscy…