Tygodnik Powszechny Nr 08/2026

Edytorial

Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Wielki Post przychodzi z wiekiem i nie kończy się po czterdziestu dniach

Ks. Adam Boniecki
Głodziłem się we wszystkie dni z wyjątkiem niedziel. Nie sądzę, bym przez te umartwienia stał się lepszy, czytaj: świętszy.
Anna Goc // Fot. Grażyna Makara

Wciąż mamy szansę na tajemnicę. Także przed AI

Anna Goc
Gdzie szukamy informacji i czy potrafimy je weryfikować? Temat medycznych diagnoz, wystawianych nam przez sztuczną inteligencję, odsyła do pytania podstawowego…

Obraz tygodnia

Metroteka, biblioteka miasta Warszawy na stacji metra Kondratowicza. Wrzesień 2025 r. // Zbyszek Kaczmarek / Forum

Seniorzy w bibliotekach: jak znaleźć wspólnotę i dobrze się czuć na emeryturze

Monika Ochędowska
Nowe badania pokazują, że coraz więcej seniorów odwiedza biblioteki. Książki są tylko jednym z powodów, dla których to robią.
// Fot. Dominik Gajda / Agencja Wyborcza.pl

Prezydent podpisał ustawę o zawodzie psychologa. Co się zmieni?

Przemysław Wilczyński
Wyczekiwane zmiany w prawie regulują pracę tysięcy psychologów, których spotykamy w instytucjach publicznych i gabinetach prywatnych. Dają też nowe możliwości…
Podpisanie przez Agencję Uzbrojenia umowy z konsorcjum firm na dostawę systemów przeciwlotniczych do zwalczania dronów. Kobyłka, 30 stycznia 2026 r. // Fot. Anita Walczewska / East News

Program SAFE to szansa dla polskich sił zbrojnych. Co na to Konfederacja i PiS?

Marek Rabij
Pożyczkę z SAFE należy wydać głównie w krajach UE. I właśnie o ten zapis może się wkrótce potknąć cały program na schodach polskiej polityki.
Sekretarz stanu USA Marco Rubio po udziale w Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa. Port Lotniczy w Monachium, 15 lutego 2026 r. // Fot. Alex Brandon / AFP / East News

Rozwód USA z Europą trwa. Rubio w Monachium pokazał kolejną wersję Ameryki Trumpa

Wojciech Pięciak
Problem nie w tym, że na linii USA–Europa są różne opinie. Rzecz w tym, że ekipa Trumpa przestała je traktować jak stan naturalny, który wymaga dogadania się…

Na punkty

Paweł Mrozek przed siedzibą Instytutu Badań Edukacyjnych. Warszawa, 10 lutego 2026 r. // Fot. Mateusz Grochocki / East News

Uczeń na tropie patologii w Instytucie Badań Edukacyjnych

Przemysław Wilczyński, Paweł Mrozek
Paweł Mrozek, założyciel Akcji Uczniowskiej: W kulturze strachu i marnotrawstwa publicznych pieniędzy nie da się przygotować dobrej reformy edukacji. Nie ufam…
Biskup Artur Ważny // materiały prasowe

Raport o pedofilii w Sosnowcu. Po raz pierwszy z pełnym dostępem do kościelnych akt

Artur Sporniak
Mieliśmy nieskrępowany dostęp do dokumentów kościelnych oraz życzliwą pomoc ze strony policji, prokuratury i sądów – mówią autorzy pierwszego raportu o…
Konwój Mieszka R. na posiedzenie aresztowe w sądzie rejonowym Warszawa-Śródmieście. 9 maja 2025 r. // Fot. Dawid Żuchowicz / Agencja Wyborcza.pl

Psycholog kryminalny: Mieszko R. nie uniknie konsekwencji. Dziwi mnie medialne oburzenie

Michał Kuźmiński, Jan Gołębiowski
Jan Gołębiowski, psycholog kryminalny: Tak, postępowanie zostanie umorzone i Mieszko R., choć zabił pracownicę UW, nie trafi do rejestru skazanych. Ale nie…
Gra z Coriovallum // Fot. CC BY 4.0.

Ludus Coriovalli. Dzięki AI możemy zagrać w starożytną rzymską planszówkę

Łukasz Kwiatek
Między wiekiem II a IV naszej ery w „grę z Coriovallum” grali mieszkańcy rzymskiej osady na terenie dzisiejszej Holandii. Planszę do niej znaleziono jeszcze w…
Sandra Drzymalska i Tomasz Schuchardt w serialu Neftliksa „Lalka” // Fot. Robert Pałka / Netflix

Dlaczego czekamy na nowe ekranizacje „Lalki” Bolesława Prusa

Monika Ochędowska
Nowe ekranizacje „Lalki” zachęcają do dyskusji o tym, dlaczego ta powieść wciąż domaga się nowych interpretacji.
// rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// il. Jerzy Skakun dla „TP"
Wersja audio

Zanim trafimy do lekarza, pytamy AI. Kiedy doktor Chat nie wystarczy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Miliony ludzi najpierw pytają o zdrowie chatboty, dopiero potem lekarzy. AI diagnozuje coraz szybciej, myli się coraz rzadziej, a sektor digital health…
// Fot. Miljan Zivkovic / Adobe Stock

Jak pytać „doktora Chata” o zdrowie i nie zrobić sobie krzywdy

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Chatbot AI może pomóc zrozumieć objawy i przygotować do wizyty u lekarza – ale tylko wtedy, gdy korzystasz z niego świadomie. Te zasady pomagają uniknąć błędów…

Kraj

Warszawa, czerwiec 2022 r. // Fot. Wojciech Kryński / Forum

Nasza Polska: osiągnęliśmy tak wiele, że bardzo boimy się to stracić

Marek Kęskrawiec, Marcin Duma
Polskie społeczeństwo akceptuje już fakt, że można być konserwatystą, a zarazem człowiekiem nowoczesnym.
Kolumbarium na warszawskich Powązkach. Warszawa, 1 listopada 2024 r. // Fot. Wojciech Olkuśnik / East News

Cisza wręcz grobowa. Dlaczego Polska natychmiast potrzebuje polityki cmentarnej

Marcin Kędzierski
Pod koniec 2021 roku, gdy przez Polskę przetaczała się trzecia fala pandemii, w niektórych gminach pojawiły się obawy, że trzeba będzie chować zmarłych w…
Joanna Kądziołka // materiały prasowe Polskie Stowarzyszenie Zero Waste

Dlaczego system kaucyjny nie wszędzie działa? I po co w ogóle jest?

Przemysław Wilczyński, Joanna Kądziołka
Frustracje tych, którzy nie mogą oddać opakowań w ramach nowego systemu kaucyjnego, są zrozumiałe. Ale winne nie są przepisy, tylko sklepy i operatorzy.

Reportaż

Karolina Wiktor, luty 2026 r. // Fot. Milena Liebe / Archiwum Zachęty – Narodowej Galerii Sztuki

Lubię ciebie kochać. Powrót do życia po udarze i afazji

Anna Goc
Jeśli przekraczasz wstyd i otwierasz się na bliskość, to i twoje funkcje poznawcze zaczynają lepiej działać. Zdrowiejesz, bo ktoś cię dotyka – mówi Karolina…

Świat

Drogi w strefie frontowej, służące do zaopatrzenia i ewakuacji, są dziś chronione siatkami antydronowymi. Nie zawsze jest to skuteczne: zniszczone ukraińskie pojazdy na drodze między Drużkiwką a Konstantynówką w obwodzie donieckim. Ukraina, 11 lutego 2026 r. // Fot. Kostiantyn Liberov / Libkos / Getty Images

Obrona bez końca. Dlaczego wojna w Ukrainie będzie trwać

Wojciech Konończuk
Nic nie wskazuje, by piąty rok pełnoskalowej wojny, zaczynający się 24 lutego, miał być rokiem ostatnim. Determinacja Ukraińców, by bronić wolności, połączona…
Kijów, rejon Darnycki - lewobrzeżna część miasta. Na zdjęciu jedna z ogrzewalni ustawiona przez władze miasta. Mieszkańcy mogą się tu ogrzać, naładawoć telefony. Kijów, 27 stycznia 2026 r. // Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

„Każdy ma prawo do gniewu”. Dominikanin opowiada o życiu w stolicy Ukrainy

Petro Balog OP, Jacek Taran
„Łatwo mówić o miłości nieprzyjaciół z bezpiecznego miejsca. Inaczej, gdy trzeba głosić kazanie ludziom pod ciągłym ostrzałem” – mówi Petro Balog OP, przeor…
Prezydent Francji Emmanuel Macron i Narendra Modi, premier Indii, podczas szczytu AI Action Summit. Paryż, 11 lutego 2025 r. // Fot. Nathan Laine / Getty Images
Wersja audio

Relacje Europy z USA są w kryzysie. Czy nowych sojuszników możemy szukać w Azji?

Piotr Kłodkowski
Czy Europejczycy mogą sprzymierzyć się z Azjatami dla swojego bezpieczeństwa? Pytanie to wcale nie jest abstrakcyjne.

Wiara

Bp. Artur Ważny. Sosnowiec, 1 października 2025 r. // Fot. Agnieszka Sidełko / Diecezja Sosnowiecka

Bp Artur Ważny o swojej diecezji, skrzywdzonych i raporcie komisji: „Pokuta to konkret”

Bp Artur Ważny, Artur Sporniak
Trzeba przestać chronić system, a zacząć chronić człowieka. Moją pokutą jest budowanie takich struktur, które są przejrzyste i stawiają człowieka w centrum -…
Islandia, lipiec 2025 r. // Fot. Sergey Blotskiy / Alamy / Be&W
Wersja audio

Jaki sens mają dziś słowa: „Prochem jesteś i w proch się obrócisz”?

Piotr Sikora
Uznanie własnej kruchości nie jest kapitulacją, lecz bramą do wolności i zjednoczenia z boską Rzeczywistością. Posypując głowy popiołem, warto spojrzeć na…
„Tak dla religii i etyki w szkole", finał zbiórki podpisów przed Sejmem Obywatelskiej Inicjatywy Ustawodawczej. Warszawa, 26 czerwca 2025 r. // Fot. Sławomir Kamiński / Agencja Wyborcza.pl

Sprawdzamy, jak się ma religia po zmianach Nowackiej. I co z nią zrobi PiS z Konfederacją

Przemysław Wilczyński
Ledwo obecny rząd zmarginalizował szkolną religię, już bliskie jest widmo nowej rewolty – czekająca na wzięcie władzy prawica chce obowiązkowej katechezy.

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Wielki Post jako sprawa miłości: czas życia, a nie śmierci

O. Wacław Oszajca SJ
Więź Boga z ludźmi to nie tylko słowa, kawałek papieru, kamienne tablice, czy nawet Biblia, ale dziejąca się rzeczywistość.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Miłość może być pierwszym miejscem spotkania wierzących i niewierzących

Kard. Grzegorz Ryś
Zamiast zadomowić się w takim świecie, jaki jest, wycofujemy się w swoje „okopy Świętej Trójcy” – raczej osądzający i potępiający niż chętni spotkania.

Historia

Portret fotograficzny młodej beginki z książką z albumu fotograficznego Carela Frederika Cordesa, 1882 - 1900 r. // Fot. Alamy / Be&W

Beginki: święte czy heretyczki? Kościół miał dawniej z nimi kłopot

Anna Brzezińska
Beginki nie składały ślubów, lecz żyły w czystości i ubóstwie jak zakonnice. Największe obawy duchownych budziły jednak te, które wędrowały między miastami.

Nauka

Zebrafish // Fot. Zhane Luk -/ Adobe Stock

Ryby, wirusy i szczepionki. W morzach i stawach toczy się nieustanny wyścig zbrojeń

Maria Hawranek, Krzysztof Rakus
Krzysztof Rakus, immunolog porównawczy: Gorączka karpi jest behawioralna – ryba płynie do cieplejszej wody, by się ogrzać i łatwiej zwalczyć infekcje. Wirus…

Kultura

Materiał promocyjny

Wiosna w Teatrze Telewizji

W wiosennym repertuarze TEATRU TELEWIZJI znajdą się zarówno realizacje klasyki, jak i współczesnych tekstów, rejestracje uznanych spektakli, nowe…
Spektakl „Europa", w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego, Nowy Teatr w Warszawie // Fot. Magda Hueckel / Nowy Teatr

„Europa” Warlikowskiego: wyjątkowo płaski i sztampowy spektakl

Dariusz Kosiński
Czas powiedzieć: stop. Mamy dość masakry i ludobójstwa odgrywanego na scenie tylko po to, by śmietanka towarzyska poczuła się lepiej.
Spektakl "Europa", w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego, Nowy Teatr w Warszawie // Fot. Magda Hueckel / Nowy Teatr

Leczenie traumy to prawie zawsze jej opowiedzenie. O ile ktoś zechce słuchać

Michał Bilewicz
Straumatyzowani rodzice przekazują dzieciom niepokój i nadwrażliwość, ale sami często nie potrafią wypowiedzieć tego, czego doświadczyli.
Catherine Lacey // Fot. Willy Somma / materiały prasowe wydawnictwa "Czarne"

Lubię być słuchaczką. Rozmowa z Catherine Lacey, autorką „Biografii X”

Aleksandra Kamińska, Catherine Lacey
Związek dwojga ludzi jest doświadczeniem akceptacji własnego zagubienia. Koniecznością uznania, że nigdy nie pojmiemy siebie.
Cher i Nicolas Cage w filmie "Wpływ księżyca", rez. Norman Jewison, 1987 r. // materiały prasowe Amazone Prime

„Wpływ księżyca”: komedia romantyczna, którą warto sobie przypomnieć

Maria Dutkiewicz
Nagrodzony Oscarem scenariusz Johna Patricka Shanleya stawia pytania o znaczenie romantycznych uczuć. W rolach głównych: Cher i Nicolas Cage.
Kowbojskie tango, Maggie Shipstead, tłum. Justyn Hunia, ZNAK, Kraków 2026

„Kowbojskie tango” Maggie Shipstead: relacje rodzinne i długo skrywane tajemnice

Jacek Taran
Maggie Shipstead ufa w swoich opowieściach ciszy. To w niedopowiedzeniach lokuje intensywność relacji, a także powracającą przeszłość.
Michelle Pheiffer i Daniel Day-Lewis w filmie "Wiek niewinności", reż. Martin Scorsese, 1993 r. // materiały prasowe HBO Max

Najbardziej brutalny film Scorsesego? „Wiek niewinności”

Maria Dutkiewicz
Nie gangsterska przemoc ani uliczne furie, lecz spojrzenia, gesty i milczenie. W „Wieku niewinności” Martin Scorsese pokazuje, jak bezwzględne potrafią być…
Rose Byrne w filmie "Kopnęłabym cię, gdybym mogła", reż. Mary Bronstein. USA, 2025 r. // Materiały prasowe Best Films

„Kopnęłabym cię, gdybym mogła”: bezkompromisowy portret macierzyństwa w filmie

Anita Piotrowska
To historia oparta na prywatnych przeżyciach Mary Bronstein – reżyserki, która mierzyła się z chorobą własnego dziecka. Nie znajdziecie w niej jednak…
„Noc z ołowiu” Hansa Henny’ego Jahnna // Fot. Materiał prasowy

Książka tygodnia: wędrówka przez opustoszałe miasto w „Nocy z ołowiu”

Lektor
To ostatnia książka wydana za życia Hansa Henny’ego Jahnna. Jest to tekst niezwykły i niezwykle mroczny, nie tylko dlatego, że jego akcja toczy się w nocy.

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Tańczyć i płakać, czyli czego szukam w disco sprzed czterdziestu lat

Olga Drenda
To nie zawsze jest, w profesjonalnym sensie tego słowa, „dobra” muzyka. Syntetyczne, plastikowe brzmienia, łzawe melodie. Ale te hity suną monumentalnie przez…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Sprawa ks. Chrostowskiego: dlaczego katolickie media powielają antyżydowskie uprzedzenia

Zuzanna Radzik
Nowy Testament bez Starego jest nieczytelny. Chrześcijaństwa nie da się zdejudaizować, a dialogując z Żydami, katolicy realizują zalecenia Watykanu.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Epstein manipulował najpotężniejszymi ludźmi świata. Dlaczego dali się tak omotać?

Tomasz Stawiszyński
Akta sprawy Epsteina odsłaniają obraz przerażający. Trudno jednak w tym przypadku myśleć o wielkim, tajnym makiawelicznym spisku.

Smaki

Tradycyjne postne dania podczas Ramadanu // Fot. Fevziie / Adobe Stock

Dobry post: co można jeść, by było syto, smacznie i zgodnie z tradycją?

Paweł Bravo
Postne jedzenie w większości tradycji europejskich kształtowanych przez nauczanie Kościoła oddaje hołd skromności, ale poza tym pozostaje bardzo przyjemne.

Psyche

// Fot. Stokkete / Adobe Stock

Jak się dobrze złościć: cała prawda o emocji, która broni tego, co nasze

Ewelina Burda, Oliwia Ziębińska
Z natury mamy w sobie tyle złości, ile potrzebujemy mieć. Tak samo jest z innymi emocjami. Ale to działa tylko wtedy, kiedy realnie się z nimi spotkamy – mówi…