dzikie zwierzęta: najważniejsze informacje

Dziki w parku na warszawskich Bielanach. Warszawa, 2 lipca 2025 r. // Fot. Artur Zawadzki / Reporter

Rośnie liczba dzików w miastach. Czy tylko myśliwi mogą rozwiązać problem?

Tomasz Podgórski, Anna Goc
Dr hab. Tomasz Podgórski, ekolog behawioralny: Liczba odstrzałów dzików w miastach zależy głównie od konfliktów i opinii mieszkańców.
Szympans Dżeta w Charkowskim ogrodzie zoologicznym, z opiekunką Wiktoria, biolożką po kijowskim uniwersytecie. Ukraina, 2 marca 2026 r. // Fot. Marek Bednarz

Zoo w Charkowie. Zwierzęta i ich opiekunowie trwają mimo rosyjskich nalotów

Antonina Palarczyk
W Charkowie, gdzie mieszkańcy żyją pod stałymi ostrzałami, otwarte zoo pozostało jednym ze znaków codzienności. Zostali tu opiekunowie i zwierzęta, dla których…
Dziki w centrum Szczecina // Fot. Cezary Aszkiełowicz / Agencja Wyborcza.pl
Wersja audio

Nowi mieszczanie. Dlaczego w mieście tak łatwo spotkać dzika

Eliza Leszczyńska-Pieniak
Budujemy osiedla na terenach będących do niedawna domem dzikich zwierząt, a potem dziwimy się, że są naszymi towarzyszami życia. Jedni z nas chcą je zabijać,…
Jane Goodall podczas pracy z szympansami, ok. 1985 r. // Fot. Bruce Coleman / Alamy / B&EW

Zmarła Jane Goodall: matka chrzestna szympansów, która chciała, by ludzie stali się lepsi

Łukasz Kwiatek
Jane Goodall, badaczka i działaczka na rzecz przyrody, dotknęła prawdziwego szympansiego życia. Z owoców jej pracy możemy się uczyć wrażliwości na przyrodę i…
Jesienne popołudnie nad Loch Fyne w zachodniej Szkocji. Listopad 2019 r. // Fot. Wicek Sosna

Od ponad 300 lat w Szkocji nie ma wilków. Jakie przyniosło to skutki?

Patrycja Bukalska
Szkocja ma dziś jeden z najniższych wskaźników bioróżnorodności w Europie: nieco ponad 50 procent. Oznacza to, że utracono już prawie połowę żyjących tu kiedyś…
W charkowskim centrum rehabilitacji nietoperzy, lipiec 2025 r. W tle dwie nastoletnie wolontariuszki cierpliwie karmią owadami trzymane w dłoniach malutkie nietoperze. // Fot. Antonina Palarczyk
Wersja audio

Charkowskie centrum dla nietoperzy. Lecą bomby, a oni leczą wieczernice

Antonina Palarczyk
Wieczernica przemawia do mnie w piskliwym narzeczu, szczerzy zęby. Grzecznie siedzi jednak na dłoni biolożki Weroniki. Ma zranione skrzydło. Obok dwie…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Jak mówi lis? Dziwny, jakby ptasi głos. Niepodobny do psiego, do wilka. Jak syrena lasu

Eliza Kącka
Sopot, idę w górę, ku Goyki. Ze skarpy schodzi kobieta trzydziestoletnia. „Przepraszam, to pani napisała zieloną książkę?”. Uśmiecham się, że tak. „Wie pani,…
// IamJoyful / Adobe Stock

Pandemia rozgwiazd: tajemniczy zabójca znaleziony

Łukasz Kwiatek
W ciągu dekady tajemnicza choroba zdziesiątkowała populacje należące do dwudziestu gatunków rozgwiazd, zabijając nawet 10 miliardów osobników. Biolodzy z USA i…
Mrówkojad wielki // Fot. Záruba Ondřej / Adobe Stock

Historia naturalna mrówki i mrówkojada

Łukasz Kwiatek
Mrówki i termity stanowią największą grupę owadów i... atrakcyjne źródło białka dla ok. 200 gatunków zwierząt, w tym ok. 20 żywiących się wyłącznie nimi.…
Rodzina makaków. Wrzesień 2016 r. // Małgorzata Arlet / archiwum prywatne

Lody, żałoba i przyjaźń. Codzienne życie makaków

Maria Hawranek, Małgorzata Arlet
Małgorzata Arlet, prymatolożka: Makaki czepkowe nieco obawiają się ludzi i raczej starają się ich unikać. Ale dla lodów na patyku zrobią wszystko.
Niedźwiedź brunatny w bieszczadzkim lesie. // Fot. Grzegorz Leśniewski / B&EW

Niedźwiedzie w Cisnej. Łatwo je odstrzelić, ale to nie rozwiąże problemu

Adam Robiński
W tym, co większość polityków i urzędników mówi o dziko żyjących zwierzętach, łatwo doszukać się wspólnej melodii. Ich zdaniem są one „konfliktowe”.
Od lewej: Irena, Akiki i Max // Fot. Ewa Zgrabczyńska
Wersja audio

Psy ukraińskiej wojny. W Poznaniu znalazły ukojenie

Ewa Zgrabczyńska
Natalia znalazła ją w zgliszczach spalonego ukraińskiego domu. Głodną, wynędzniałą i przerażoną wybuchami bomb. W Poznaniu potężna suka stała się Ireną, matką…
Sowa płomykówka // Fot. Milan / Adobe Stock

Sowa płomykówka jako gwiazda filmowa

Maria Hawranek
Lloyd Buck, hodowca: Lilly uwielbia latać, ale nie znosi siedzieć bez ruchu i pięknie wyglądać, a tego w filmie potrzeba do ujęć portretowych. Ma na nie bardzo…
Furczak długopióry (Ocreatus underwoodii), jeden z wielu gatunków kolibrów zamieszkujących Amerykę Południową. Długie, ozdobne ogony, występują wyłącznie u samców // Fot. Lucas Bustamante / Be&W

Kłótliwe, agresywne i wściekle głodne. Czego nie wiesz o kolibrach

Maria Hawranek, Christopher Clark
Chris Clark, zoolog: Są agresywne, gdy strzegą kwiatów. Ale kolibry nie zaczynają od dziobo- i łapoczynów. Najpierw wydają ostrzegawczy komunikat głosem: „nie…
Bóbr europejski (castor fiber) // Fot. Joel Sartore / B&EW

Zwierzęta inne niż ludzie też przekształcają planetę. Jak bardzo?

Łukasz Kwiatek
Od mrówek po słonie na lądach, od raków po łososie na brzegach rzek – na świecie nie brakuje istot określanych jako „inżynierowie ekosystemów”.
Diphyllodes respublica // Gabbro / Alamy / B&EW

Rajskie ptaki emitują światło

Szymon Drobniak
Pióra, dzioby lub kolorowe kołnierze samców niemal wszystkich gatunków rajskich ptaków wykazują biofluorescencję, czyli emisję widzialnego świata o zielono-…
Łania na ulicach Zakopanego. 31 maja 2021 r. // Fot. Adrian Ślązok / Reporter

Fajerwerki, myśliwi, fermy hodowlane, biegające luzem psy: o czym w wigilię powiedziałyby nam zwierzęta

Adam Zbyryt, Bartek Dobroch
Zwierzęta cały czas są na wojnie. Myśliwi zagrażają im bardziej niż drapieżniki. W sylwestra dobija je hałas. W wigilię ich opowieść nie byłaby szczególnie…
Fot. Rainer Fuhrmann / Adobe Stock

Alkohol jest dla zwierząt trucizną. Ale nie dla szerszeni

Maria Hawranek, Eran Levin
Karmiliśmy szerszenie 20-procentowym roztworem alkoholu. Przekładając to na ludzkie doświadczenie, to tak, jakby człowiek pił sake cały dzień. I co? I nic. -…
Słoń afrykański, Kenia. // Fot. Uwe Skrzypczak / B&EW

Podziały wśród słoni. Wszystko zależy od trąby

Łukasz Kwiatek
Słonie mają swoją preferowaną stronę, w którą najczęściej wyginają trąbę – można je więc dzielić na „prawotrąbowe” i „lewotrąbowe”. Andrew K. Schulz z…
Waran z Komodo // Fot. Nick Garbutt / B&EW

Warany z Komodo mają warstwę żelaza na zębach. Po co największym jaszczurkom świata takie przystosowanie?

Łukasz Kwiatek
Pomarańczowy ślad na zębach smoków z Komodo nie jest objawem próchnicy ani zanieczyszczeniem.
Spacer po terenie planowanego Turnickiego Parku Narodowego. Borysławka, 18 czerwca 2022 r. / Fot. Jakub Włodek / Agencja Wyborcza.pl

Wilki w parku: czy w sporze z leśnikami i myśliwymi rząd ma związane ręce

Mikołaj Dorożała, Adam Robiński
Mikołaj Dorożała, wiceminister klimatu i środowiska, główny konserwator przyrody: To ministerstwo wyznacza kierunki działań. Lasy Państwowe i Polski Związek…
Fot. Mesto Liptovský Mikuláš

Słowacy wkrótce wybiorą prezydenta. Dlaczego więc na ostatniej prostej przed głosowaniem w kraju dyskutuje się głównie o niedźwiedziach?

Patrycja Bukalska
Jeśli nowym prezydentem Słowacji zostanie kandydat z obozu Roberta Ficy, premier uzyska wolną rękę dla przeprowadzania dalszych wątpliwych zmian w państwie.…
Jelenie w Bushy Park w Londynie. Wielka Brytania, 10 lutego 2024 r. / Fot. Mediadrumimages / Sue Pooley / East News

Spór na Wyspach Brytyjskich: czy dwa miliony jeleni to za dużo?

Patrycja Bukalska
Za sensacyjnym newsem, że populacja jeleni na Wyspach Brytyjskich wymknęła się spod kontroli i że jest ich tutaj najwięcej od tysiąca – tak, tysiąca! – lat,…
fot. Uwe Skrzypczak / B&EW

Lwom w Kenii trudniej polować. Wszystkiemu winne są... mrówki

Krzysztof Story
Ta historia to najlepszy dowód, że w przyrodzie wszystko jest ze sobą połączone.
Ryś Rejent. Zdjęcie publikujemy dzięki uprzejmości Zachodniopomorskiego Towarzystwa Przyrodniczego / fot. A. Bejger

Ryś, który zawędrował do Łodzi. Poznajcie Rejenta

Krzysztof Story
Jak największy polski kot trafił na ulice dużego miasta? Dzięki danym z obroży GPS możemy poznać historię rysia Rejenta.
Ten straszny drapieżnik

Kto straszniejszy: lew czy człowiek?

Łukasz Kwiatek
Ryk lwa wywołuje na sawannie popłoch nawet u słoni. Okazuje się jednak, że jest bardziej przerażający dla żyjących tu zwierząt dźwięk – ludzkiej rozmowy.
Pingwiny magellańskie w Punta Tombo, Argentyna. / CENTER FOR ECOSYSTEM SENTINELS / MATERIAŁY

Pingwiny: strażnicy oceanu

Dee Boersma, Maria Hawranek
DEE BOERSMA, biolożka: Nie spotkałam nikogo, kto by nie lubił pingwinów. Zabawne, pracowite, chodzą wyprostowane i co najważniejsze – elegancko ubrane. Ale…
/ BOŻENA WAJDA

Niedźwiedź słabo śpi

Bartek Dobroch
Spotkanie go w Tatrach jest dla jednych marzeniem, u innych budzi lęk. Dla niego samego spotkanie z człowiekiem bywa źródłem wielkich problemów.
Walka legwanów morskich na wyspach Galapagos / TUI DE ROY / BE&W

Czy wszystkie zwierzęta mają osobowość

Katarzyna Dziadowicz
Pojęcie osobowości zwierząt na dobre zadomowiło się już w nauce. I dotyczy ono nie tylko gatunków najbardziej do nas podobnych albo tych żyjących z nami pod…
/ DOMENA PUBLICZNA

Zwierzę roku 2022: leniwiec

Łukasz Kwiatek
Dzisiejsze leniwce to nieliczni reprezentanci niegdyś wyjątkowo zróżnicowanej grupy zwierząt.
/ PHILIP QUIRK / ALAMY / B&EW

W Sydney papugi grabią śmietniki

Łukasz Kwiatek
DK IMAGES / Science Photo Library / East News /

Australia traci ssaki

Szymon Drobniak
Australia straciła więcej gatunków ssaków niż jakikolwiek inny kontynent. Odwrócenie negatywnych trendów jest wciąż możliwe.
Kadr z filmu „Duch śniegu”, 2021 r. / MATERIAŁY PRASOWE

„Duch śniegów” to dzieło złożone z samych epifanii

Anita Piotrowska
W filmie „Duch śniegów” rozmawia się wyłącznie szeptem – nie tylko po to, by nie spłoszyć pantery schowanej przed człowieczym wzrokiem gdzieś między skalnymi…
/ CHRIS HARRIS / EAST NEWS

Dzień łosia

Adam Robiński
To nie jest normalne, że o tej porze roku mamy tu tyle wody – słyszę, gdy obuci w wodery chlupoczemy na bagienne spotkanie z tutejszym.

Kotom się nie chce

Katarzyna Dziadowicz
Wiele trzymanych w niewoli zwierząt – od gołębi po szympansy – woli zdobyć pożywienie wymagające od nich wysiłku (np. naciśnięcia dźwigni) niż zjeść z…
Ryś euroazjatycki, okolice miasta Abington w hrabstwie Oxfordshire, luty 2017 r. / AGAMI PHOTO AGENCY / ALAMY / BEW

Kot w butach ducha

Adam Robiński
Można się zastanawiać, po co rysiowi cętki, ale tylko dopóki nie zobaczy się go w krwistej jesiennej buczynie. Zobaczy? Przecież wtedy jest niewidzialny.
/ ARI JALAL / REUTERS / FORUM

Bieg do natury

MŻ
11 lutego w Dohuku (iracki Kurdystan) aktywiści praw zwierząt wypuścili na wolność sześć niedźwiedzi syryjskich, trzymanych wcześniej dla rozrywki w domach.
/ PATTY WANG / ARCHIWUM PRYWATNE

Lew nasz powszedni

Mikołaj Golachowski, Krzysztof Story
Mikołaj Golachowski, biolog: Człowiek wpada do swoich sąsiadów zwierząt i zamiast poprosić o pożyczenie cukru, obrabia pół mieszkania.
Bobry w Wiśle, Warszawa, 2018 r. / JACEK ŁAGOWSKI / FORUM

Daleko od bobra

Marcin Żyła
Fantazjujemy o domu w Bieszczadach, chcemy jeździć za miasto i wychować dzieci jak najbliżej przyrody. Ale gdy przychodzi co do czego – odpychamy ją od siebie…
/ KADOORIE FARM AND BOTANIC GARDEN / AFP / EAST NEWS

Mosty linowe pomagają przetrwać gibonom

Katarzyna Dziadowicz
Para lwów sfotografowana w rezerwacie Masai Mara, Kenia, sierpień 2017 r. / PAUL GOLDSTEIN / COVER IMAGES / EAST NEWS

Samiec z samcem

Łukasz Kwiatek
Zachowania homoseksualne są u zwierząt często spotykane. Dlaczego dobór naturalny toleruje tak na pozór nierozsądne marnowanie zasobów?
Nowo narodzony szympans, Demokratyczna Republika Konga, 2011 r. / BIOS PHOTO / EAST NEWS

Dzieciobójstwo

Łukasz Kwiatek
U szympansów zwyczajnych zaskakująco często dochodzi do najgorszej ze zbrodni.
Czyszczenie za jedzenie: karakara żółtogłowa zjada pasożyty kapibary / CHRISTOPHE COURTEAU / GETTY IMAGES

Łapa w łapę

Joanna Bagniewska
W przyrodzie występują nie tylko przemoc i konkurencja. Zwierzęta często też współpracują, i to z innymi gatunkami. Podczas polowań, podróży czy dla zachowania…
fot. Jiri Dolezal / Freeimages

Zwierzę we mnie (2)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas…
fot. jet steverink / FreeImages

Zwierzę we mnie (1)

Urszula Zajączkowska, Adam Robiński, Łukasz Lamża
Urszula Zajączkowska, Adam Robiński i Łukasz Lamża - poetka i botaniczka, dziennikarz i krajoznawca oraz naukowiec i filozof rozmawiają o tym, kim są dla nas…
/ OLGA ITINA / ADOBE STOCK

Lisi los

Małgorzata Fugiel-Kuźmińska, Michał Kuźmiński
Jest najbardziej niesprawiedliwie traktowanym przez ludzi gatunkiem. Bo ze swoją nieludzko ludzką inteligencją jest do nas zbyt podobny.
/ NETFLIX

Najgorsze ze zwierząt

Kalina Błażejowska
Wydźwięk serialu Netfliksa „Nasza planeta” to raczej „damy radę” niż „czeka nas zagłada” – choć to drugie jest bardziej prawdopodobne.
Samiec nosacza sundajskiego (Nasalis larvatus) / EAST NEWS

Nosacze a sprawa polska

Łukasz Kwiatek
Groteskowy wygląd uczynił z tych małp najpopularniejszych bohaterów memów o nas samych. A co wiemy o ich pozawirtualnym życiu?