przyszłość: najważniejsze informacje

Jacek Stawiski, redaktor naczelny Tygodnika Powszechnego, podczas debaty "Kraków – wspólnota kultury". Kraków, 29 kwietnia 2026 r. // Fot. Sylwia Śliwka

Miasto, czyli laboratorium kultury

Michał Sowiński
Debata „Kraków – wspólnota kultury”, organizowana przez „Tygodnik Powszechny”, pokazała, jak kultura splata się dziś z gospodarką, technologią i polityką…
Jacek Dukaj // Fot. Albert Zawada

Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!”

Łukasz Lamża, Jacek Dukaj
Czy człowiek będzie pracował dla robotów i co zostanie z naszego „ja” w świecie sztucznej inteligencji? Z Jackiem Dukajem, gościem 18. Festiwalu Conrada,…
// metamorworks / Adobe Stock

Ekonomiczna szklana kula: czy wielki model gospodarki pozwoli przewidywać kryzysy?

Karolina Safarzyńska
Fizyk i ekonomista Doyne Farmer pracuje nad modelem, w którym symulowane byłoby działanie niemal wszystkich firm na świecie. Jakie zalety i ograniczenia ma…
Papież Leon XIV przemawia do uczestników szczytu AI for Good Global w Genewie, 10 lipca 2025 r. // International Telecommunication Union

W Dolinie Krzemowej wierzą, że budują boga. Co można przeciwstawić tej nowej religii?

Ron Ivey, Sylwia Czubkowska
Ron Ivey, konsultant Watykanu ds. nowych technologii: Rozmawiałem w Dolinie Krzemowej z osobami przekonanymi, że mogą stworzyć nową formę świadomości. A także…

Empatia w epoce sztucznej inteligencji

Wojciech Brzeziński, Marcin Moskalewicz, Maciej Skorko
Rozmawiamy z naukowcami o empatii w epoce sztucznej inteligencji: dr. hab. Marcinem Moskalewiczem z Instytutu Badawczego IDEAS oraz Maciejem Skorko z Centrum…
ilustracja: Blanka Biernat dla „TP"

AI ma zapewnić bliskość, przyjaźń i miłość. Cyfrowa utopia czy zagrożenie? [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński
Sztuczna inteligencja ma nam już nie tylko dostarczać odpowiedzi na każdy temat. Wielkie firmy technologiczne obiecują świat, w którym zapewni nam bliskość,…
FOT. JEZAEL MELGOZA / UNSPLASH

Co myślimy o AI

Nina Bitner-Przybylska, Jakub Urbaniec
Dzięki AI naukowcy mogą robić postępy w bardzo szybkim tempie. Praca, która wcześniej zajmowała godziny, zostaje ukończona w parę sekund. Uczniowie proszą…
Karol Nawrocki, Donald Tusk // Fot. Wojtek Radwański, Oliwia Domańska / East News

Nawrocki prezydentem: co czeka Polskę [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Marek Kęskrawiec
Czy koalicja 15 października przetrwa? Czy przy prezydencie, przy którym Andrzej Duda okaże się zapewne wzorem ugodowości, będzie w stanie realizować…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Czy nastąpi koniec historii? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 20]

Łukasz Lamża
Historia się kończy. Świat wyszedł już z epoki powstających i upadających cywilizacji, z epoki wojen. Granice państwowe powoli się zestalają, a gdy tylko…
Przygotowania do wyborów. Poznań, 17 maja 2025 r. // Fot. Łukasz Gdak / East News

Co przyniesie druga tura wyborów prezydenckich [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Marek Kęskrawiec
Rafał Trzaskowski już nie jest faworytem, po pierwszej turze różnica między nim a Karolem Nawrockim jest znikoma. Gdy wszyscy zdumiewają się niedoszacowanym…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Nadciąga osobliwość technologiczna? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 19]

Łukasz Lamża
Wiele mówi się dzisiaj o tym, że urządzenia technologiczne zastąpią kiedyś człowieka: że sztuczna inteligencja będzie kiedyś lepiej i szybciej od nas wykonywać…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

IQ ludzkości zaczyna spadać: ale dlaczego? [Jeszcze inna przyszłość odc. 18]

Łukasz Lamża
Ludzkość staje się z dekady na dekadę nie tylko zdrowsza, ale i inteligentniejsza, czego dowodzi tzw. efekt Flynna, czyli systematyczne zwiększanie się…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Życie po śmierci Internetu: 4 scenariusze [Jeszcze inna przyszłość odc. 17]

Łukasz Lamża
Wszystkie dane wskazują na to, że w ostatnich dwóch latach udział treści generowanych przez boty w mediach społecznościowych wzrósł do ok. 25-50%. Jeśli ten…
Wojciech Bonowicz // Fot. Grażyna Makara

Żyjemy w świecie, w którym budowanie zastąpiono „kleceniem”, a dialog – „przeciąganiem słów”

Wojciech Bonowicz
Wbrew temu, ile się mówi o – na ogół niewesołych – scenariuszach na przyszłość, w praktyce kończy się na formułowaniu obaw. Przyszłość przychodzi pod postacią…
Demonstracja powietrznej taksówki Volocopter na lotnisku Gimpo w Seulu, 11 listopada 2021 r. // Fot. Anthony Wallace / AFP / East News

Dlaczego nie mamy latających taksówek

Wojciech Brzeziński
W XXI w. mieliśmy mieć latające samochody, miasta na Księżycu i dnie oceanu oraz roboty jako służących. Przyszłość, która nadeszła, nie spełniła naszych…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Czy nauka umrze w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 13]

Łukasz Lamża
Nie da się drugi raz odkryć, że to Słońce jest pośrodku Układu Słonecznego, że istnieją atomy, że życie ewoluuje, że Wszechświat miał początek. Wszystkie…
Fot. Alexander Sviridov / Shutterstock

W świecie sztucznej inteligencji coraz trudniej odróżnić prawdę od fałszu. Ona sama również jej nie rozróżnia

Agata Kaźmierska
Jeśli regularnie będziesz widzieć bardzo realistycznie wyglądające cyfrowo wygenerowane obrazy, jak szybko przestaniesz wierzyć w te prawdziwe? Albo jak szybko…
ryc. Centrum Nauki Kopernik / materiał partnera

Z czego zbudujemy przyszłość? Materiały, które będą podstawą naszej codzienności

Wojciech Brzeziński, Stefan Szyniszewski, Urszula Stachewicz
Rozmawiamy z naukowcami, którzy materiały przyszłości projektują już teraz: dr. Stefanem Szyniszewskim z Katedry Inżynierii Uniwersytetu Durham oraz prof.…
Pracownicy firmy Ex-Robots programują humanoidalne roboty, Dalian, Chiny, czerwiec 2024 r. // Fot. Florence Lo / Reuters / Forum

Będziemy pracować krócej, ale nie dlatego, że zastąpią nas maszyny albo wyręczy sztuczna inteligencja

Jakub Dymek
Zielona (jak energia), siwa (jak starcza głowa), biała (jak pielęgniarski czepek) i blado rozświetlona wiecznie włączonymi aplikacjami. Czeka nas nie jedna…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Co nauka mówi o starości w XXI wieku: pełnia życia czy długa samotność? [Jeszcze inna przyszłość #7]

Łukasz Lamża
W XXI wieku czeka nas długie, szczęśliwe życie: maszyny będą wykonywać za nas pracę, medycyna zapewni nam piękne, zdrowe ciała, a świat wypełni się wesołymi…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Nauka o starości w XXI wieku: szczęśliwe życie do setki czy krach systemu emerytur? [Jeszcze inna przyszłość #5]

Łukasz Lamża
XXI wiek będzie w końcu epoką długiego życia... Nie, przecież bez młodych osób pracujących padnie system emerytalny i opieki zdrowotnej...Chyba że czeka nas…
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość

Łukasz Lamża: Jeszcze inna przyszłość (#3) Co czeka ludzkość za sto lat

Łukasz Lamża
Grozi nam katastrofalne przeludnienie czy raczej wyginięcie? W swoim nowym cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „Tygodnika”, patrzy w przyszłość doby…
Jerzy Turowicz / fot. Archiwum „TP” / Archiwum "TP"

Redaktor o przyszłości

Jerzy Turowicz
Podstawową wartością rzeczywistości ziemskiej jest człowiek.
„Mitosis” – projekt pracowni architektonicznej GG-loop z Amsterdamu, przykład projektowania biofilnego: równowagi między technologią a naturą. / MATERIAŁY PRASOWE GG-LOOP

Zuzanna Skalska: Dziś nie mamy prototypów jutra

Zuzanna Skalska, Michał Kuźmiński
Przyszłość z amerykańskiego science fiction, którą przewidywaliśmy w latach 70., już nadeszła. Dzisiaj potrzebujemy nowej iskry - mówi analityczka trendów,…
„Sh4dow” w Teatros del Canal w Madrycie to pierwszy spektakl teatralny ze sztuczną inteligencją w roli głównej. Postać grana przez AI to sieć neuronowa przejmująca kontrolę nad wszechświatem. Madryt, 23 marca 2023 r. / DIEGO RADAMES / EUROPA PRESS / GETTY IMAGES

Sztuczna inteligencja przejmuje władzę

Agata Kaźmierska, Michał Gikowski
Jest w tym paradoks: program, który sam niczego nie rozumie, może rozpocząć największą rewolucję w dziejach. Jesteśmy na nią gotowi?
/ JOZEF MICIC / ADOBE.STOCK.COM

Rafał Matyja: Polska do zmiany

Rafał Matyja
Wojna przynosi złudne nadzieje, ale też uczy, że świata nie buduje się dla coraz większych przyjemności. Wojna przywraca społeczeństwom horyzont, jakim jest…
Masyw wulkaniczny Kerlingarfjöll na wyżynie islandzkiej, sierpień 2018 r. / / MARTIN ZWICK / REDA&CO / GETTY IMAGES

Święta ziemia

Andri Snaer Magnason, Adam Robiński
ANDRI SNÆR MAGNASON, islandzki pisarz: W przyszłości nie chodzi o technologię, lecz o babcię jedzącą z wnukami naleśniki przy kuchennym stole.
Mural na jednej z ulic Cannes, maj 2020 r. / VALERY HACHE / AFP / EAST NEWS / VALERY HACHE / AFP / EAST NEWS

Nowa normalność, stara wyobraźnia

Magdalena Nowicka-Franczak
Filozofowie i intelektualiści poczuli imperatyw wieszczenia, co z tym globem po koronawirusie będzie.
Neil Harbisson, brytyjski muzyk, performer, cyborg i aktywista, Palma de Mallorca, wrzesień 2011 r. / ENRIQUE CALVO / REUTERS / FORUM

Myślenie rzeczami

Paweł Gwiaździński
Koncepcja rozszerzonego poznania fascynuje filozofów od ponad dwóch dekad. Trwają jednak spory, czy ma ona istotne empiryczne zastosowania.
/ RENATA DĄBROWSKA

Z latarką w nieznane

Natalia Hatalska, Ewelina Burda
Natalia Hatalska, analityczka trendów: Nie możemy podchodzić do przyszłości na zasadzie: „przetrwajmy to, co dzieje się teraz, i wróćmy w stare koleiny”. Nawet…
Załoga „Tygodnika Powszechnego” 2020 / / FOT. GRAŻYNA MAKARA / POSTPRODUKCJA EDWARD AUGUSTYN

Wehikułem czasu – w obie strony

Redakcja
To wydanie powstało z okazji 75-lecia „Tygodnika”. Zredagowaliśmy je jednak z perspektywy stulecia, w roku 2045.
Na terenie portu we Władysławowie. Pozostawiony w polu kiosk rybny, w którym niegdyś handlowano rybami – także dorszem bałtyckim (więcej informacji o zdjęciach na końcu tekstu) / / fot. Mirosław Pieślak

Było dobre

Michał Kuźmiński
Po Kryzysie podziały oparte na tym, co się je, straciły sens. Najpierw pytanie brzmiało: czy się je. Teraz: po co się je. | Gdy reszta świata cierpiała suszę,…
/ fot. Zalley

Lepsze to wróg dobrego

Marek Rabij
Czas nigdy nie staje, ale z wieloma przedmiotami, które towarzyszą nam od setek, a nawet tysięcy lat, obchodzi się zaskakująco łagodnie.
Ponad 100 ton śmieci zebrano z Placu św. Piotra i okolicznych ulic w ciągu pierwszych godzin po zakończeniu mszy kanonizacyjnej papieży Jana XXIII i Jana Pawła II (27 kwietnia 2014 r.). / / fot. KAI PFAFFENBACH / REUTERS / FORUM

Trzeci Sobór Watykański

Massimo Faggioli, Edward Augustyn
Massimo Faggioli, historyk: Decyzje podejmą wszyscy uczestnicy obrad. Ta formuła jest odbiciem kryzysu tożsamościowego w Kościele i odrzucenia obowiązującego…
PASCAL DELOCHE / / GODONG / EAST NEWS

Wielka Cisza

Ks. Jacek Prusak SJ
/ / DOMENA PUBLICZNA

Dziennik teologiczny A.D. 2045

Piotr Sikora
Po kolapsie „pobożności uzdrowieniowej” i odkąd górale pogonili księży ciupagami, jedyne żywe chrześcijańskie wspólnoty istnieją wśród wielkomiejskiej…
KS. JÓZEF TISCHNER / / fot. WOJCIECH DRUSZCZ

O przyszłości: Tischner

Ks. Józef Tischner
/ rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz rysuje

Bartosz Minkiewicz
Wojtek Jagielski / fot. Albert Zawada dla TP

Wojciech Jagielski: reportaż z przyszłości

Wojciech Jagielski, Michał Kuźmiński
Gdzie będziemy za 25 lat? Co wydarzy się w Nowy Rok 2045? Jaka przyszłość czeka Europę i świat? Opowiada o tym reporter, pisarz i znawca Afryki Wojciech…
Mormoni uznają siebie za główny nurt chrześcijaństwa. Spotykają się co pół roku na Konferencji Generalnej, aby otrzymać przesłanie od przywódców swojego Kościoła. Salt Lake City, Utah, USA, październik 2015 r. FOT. GEORGE FREY / GETTY IMAGES / George Frey / Getty Images

Nie miłuje się dozorców

Marek Rabij
Religia sprowadzona do wymiaru prywatnego nie wytrzymywała konfrontacji z ideologią liberalną. Ci, którym się to nie podobało, próbowali leczyć tę dżumę…
DIMITRI OTIS / GETTY IMAGES / DIMITRI OTIS

Jeszcze więcej dziejów

Andrzej Chwalba, Marcin Żyła
Prof. Andrzej Chwalba, historyk: Mimo trwałych fundamentów – tradycji greckiej, rzymskiej i chrześcijaństwa – europejskość zawsze ulegała zmianie. Może właśnie…
QUIRKY CHINA NEWS / REX FEATURES / EAST NEWS / QUIRKY CHINA NEWS / REX FEATURES / EAST NEWS

Robotowe podatki przyszłości

Rafał Woś
Zegar w Musée d’Orsay, Paryż, lipiec 2019 r. / FOT. GRAŻYNA MAKARA / Grażyna Makara

Ostatni nieśmiertelny

Łukasz Lamża
Burza medialna była gigantyczna. W jej następstwie dodano dopisek do punktu trzeciego Powszechnej Deklaracji Praw Człowieka, dający wszystkim ludziom prawo nie…
ONSEDSKAYA / STOCK.ADOBE.COM / ONSEDSKAYA / STOCK.ADOBE.COM

Zniewolone dusze

Łukasz Kwiatek
Firma Fluffy-Brains zapowiedziała wprowadzenie na rynek długo wyczekiwanych uniwersalnych urządzeń do komunikacji ze zwierzętami domowymi. | Z powodu różnic w…
JAKUB KRECHOWICZ / ADOBE.STOCK.COM / JAKUB KRECHOWICZ

Genetyczny wyścig zbrojeń

Bartosz Kabała
FOT. DANUTA WĘGIEL / DANUTA WĘGIEL

O przyszłości: Lem

Stanisław Lem
Gradacja kornika drukarza – groźnego szkodnika drzewostanów, głównie świerkowych – osiągnęła w Puszczy Białowieskiej niespotykane rozmiary. Marzec 2016 r. / FOT. MICHAŁ KOŚĆ / AGENCJA WSCHÓD / REPORTER / Michał Kość

Czyńcie sobie ziemię poddaną

Michał Książek
Po wielkiej suszy lat 2025–2033 zamarło 60 proc. polskich lasów, głównie w pasie bezdeszczowym od Lubuskiego przez Łódzkie po Mazowsze i Lubelszczyznę. |…
Obserwatorium Paranal ESO na górze Cerro Paranal, Chile. Tu Europejska Agencja Kosmiczna testuje marsjańskie łaziki. / FOT. JULIEN H. V. GIRARD / / AP / EAST NEWS / Julien H. V. Girard

Czy ktoś tam jest?

Wojciech Brzeziński
Jeśli nie na Marsie, to gdzie? Najlepszymi kandydatami na znalezienie życia są lodowe księżyce Jowisza i Saturna: Europa, Ganimedes, Kalisto i Enceladus. Mają…