Czy nastąpi koniec historii? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 20]

Historia się kończy. Świat wyszedł już z epoki powstających i upadających cywilizacji, z epoki wojen. Granice państwowe powoli się zestalają, a gdy tylko zastygną i wszystkie państwa będą liberalnymi demokracjami, nastąpi koniec historii. Można też uważać inaczej...
Łukasz Lamża – „Jeszcze inna przyszłość”
Łukasz Lamża // Fot. Grażyna Makara

Można też uważać inaczej: człowiek przecież nigdy się nie zmieni! Zawsze będą wojny, imperatorzy i upadające cywilizacje, nasza własna smętna cywilizacja Zachodu właśnie upada, a za sto, dwieście, pięćset lat świat znów będzie inny. Chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość?

W swoim cyklu Łukasz Lamża, dziennikarz naukowy „Tygodnika”, patrzy w przyszłość doby antropocenu trzeźwo, bez paniki i bez naiwności, na podstawie liczb, nauki i zdrowego rozsądku.

Słuchaj naszych podcastów:

Jeśli lubisz nasze podcasty, wspieraj nas na Patronite »

Cały artykuł dostępny tylko dla subskrybentów

„Tygodnik Powszechny” – jedyny polski tygodnik społeczno-kulturalny.
30 tys. Czytelniczek i Czytelników. Najlepsze Autorki i najlepsi Autorzy.
Wspólnota, która myśli samodzielnie.

Najlepsza oferta

Czytaj 1 miesiąc za 1 złotówkę dzięki promocji z

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po miesiącu promocyjnym. Rezygnujesz, kiedy chcesz

Wypróbuj TP Online: 7 dni za darmo

  • Nieograniczony dostęp do treści w serwisie i wersji audio artykułów
  • Tematyczne newslettery i dodatkowe publikacje tylko dla subskrybentów
  • 29 zł miesięcznie po zakończeniu okresu próbnego
  • Wymagane podpięcie karty. Rezygnujesz, kiedy chcesz

TP Online: Dostęp roczny online

ilustracja na okładce: Nikodem Pręgowski dla „TP”
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość
Podkast Tygodnika Powszechnego

Nadciąga osobliwość technologiczna? [Jeszcze inna przyszłość, odc. 19]

Łukasz Lamża
Wiele mówi się dzisiaj o tym, że urządzenia technologiczne zastąpią kiedyś człowieka: że sztuczna inteligencja będzie kiedyś lepiej i szybciej od nas wykonywać wszystkie wyobrażalne zajęcia ludzkie. Jest pewien człowiek, który mówi „świetnie”. Dzisiaj chciałbym opowiedzieć jak na przyszłość naszego gatunku i całego kosmosu patrzy Ray Kurzweil, jeden z najsłynniejszych futurologów świata.
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość
Podkast Tygodnika Powszechnego

XXI wiek, czyli... złota era eutanazji? [Jeszcze inna przyszłość #8]

Łukasz Lamża
Czy rosnące z roku na rok statystyki eutanazji to zapowiedź przejęcia przez nasz gatunek kontroli nad śmiercią, tak jak w XX wieku zaczęliśmy przejmować kontrolę nad narodzinami?
Łukasz Lamża - Jeszcze inna przyszłość
Podkast Tygodnika Powszechnego

Czy nauka umrze w XXI wieku? [Jeszcze inna przyszłość odc. 13]

Łukasz Lamża
Nie da się drugi raz odkryć, że to Słońce jest pośrodku Układu Słonecznego, że istnieją atomy, że życie ewoluuje, że Wszechświat miał początek. Wszystkie najważniejsze odkrycia naukowe zostały więc już dokonane, a nam zostało tylko nudne szlifowanie szczegółów. Zresztą badania pokazują, że artykuły naukowe są z każdą dekadą coraz mniej nowatorskie. Krótko mówiąc, XXI wiek to początek końca nauki. No, chyba że czeka nas jeszcze inna przyszłość...

Inne artykuły tego autora

Jacek Dukaj // Fot. Albert Zawada
Dodatek

Jacek Dukaj: „Chcesz zamknąć AI w pokoju? Powodzenia!”

Łukasz Lamża, Jacek Dukaj
Czy człowiek będzie pracował dla robotów i co zostanie z naszego „ja” w świecie sztucznej inteligencji? Z Jackiem Dukajem, gościem 18. Festiwalu Conrada, rozmawia Łukasz Lamża.
// furryfritz / Adobe Stock
Nauka

Kot Schrödingera trochę przytył. Fizycy przesuwają granice świata kwantowego

Łukasz Lamża
Eksperyment przeprowadzony przez wiedeńskich fizyków dowodzi, że granica między światem kwantowym a klasycznym jest bardziej płynna, niż dotąd myśleliśmy. Na czym polegał?
Alexander Rothaug, „Trzy Mojry”, ok. 1910 r. // Heritage Image / Alamy / BE&W
Nauka

Przypadek i determinizm: czy w przyrodzie występują zdarzenia nieuniknione?

Łukasz Lamża
Wszyscy zastanawiamy się, co się może wydarzyć w nowym roku. A czy jest coś, co musi się wydarzyć? Oj, nauka nie lubi się z pojęciem przeznaczenia.
Prezes Nvidii, Jensen Huang podczas konferencji Nvidia GPU Technology Conference (GTC). San Jose, Kalifornia, 18 marca , 2024 r. // Fot. David Paul Morris / Bloomberg / Getty Images
Obraz tygodnia

Rok 2025 miał być przełomem dla rozwoju AI. Jak było naprawdę?

Łukasz Lamża
Miesiąc miodowy sztucznej inteligencji się skończył. Wszyscy już mamy potąd ładnych obrazków, więc czas zapytać: gdzie ta fundamentalna przemiana społeczna? I gdzie moja kasa?
// K. Dreczkowski, P. Vitiello, V. Vosylius, E. Johns / Science Robotics
Obraz tygodnia

Sztuka naśladownictwa opanowana przez roboty. Co potrafią maszyny?

Łukasz Lamża
Nauczenie maszyny prostych, „ludzkich” czynności wymaga zwykle tysięcy prób i demonstracji. Badacze z Imperial College w Londynie opisali nową metodę nauki, która może zrewolucjonizować robotykę.

Najnowsze artykuły

Marszałek Józef Piłsudski (1867–1935) w hotelu Bristol (Warszawa) ogłasza wycofanie się z działalności politycznej. Zdjęcie zrobione w lipcu 1923 roku // Źródło: Wikimedia
Historia

Zamach majowy 1926. Piłsudski, demokracja w II RP i cena władzy

Jacek Stawiski, Andrzej Chwalba
Dlaczego Józef Piłsudski zdecydował się na zamach majowy i jak ten przewrót zmienił II RP – o tym opowiada historyk prof. Andrzej Chwalba.
Protest ultraortodoksyjnych Żydów (haredim) przeciwko obowiązkowej służbie wojskowej. Jerozolima, 30 października 2025 r. // Fot. Amir Levy / Getty Images
Świat

Ortodoksyjni Żydzi zmieniają Izrael. Demografia przesądzi o przyszłości kraju?

Igor Kuśmierski
Wysoka dzietność społeczności charedi może radykalnie zmienić Izrael. Ortodoksi zyskują wpływ na politykę, armię, gospodarkę i przyszłość państwa.
Helle Helle // Fot. Gregers Tycho / Ritzau Scanpix / Forum
Kultura

Helle Helle: Nie da się wymyślić dobrej powieści, trzeba ją napisać

Krzysztof Katkowski, Helle Helle
Przez lata bałam się, że ktoś odkryje, że nie jestem „prawdziwą pisarką”, bo nie potrafię formułować wielkich myśli. Ale dziś już się tego nie wstydzę – mówi Helle Helle.
Vlad Plahotniuc (w środku) wraca z Grecji do Mołdawii w kajdankach. Lotnisko w Kiszyniowie, 25 września 2025 r. // Fot. Daniel Mihailescu / AFP / East News
Świat

Vlad Plahotniuc skazany. Koniec „lalkarza”, który trząsł Mołdawią

Kamil Całus
Mołdawski oligarcha Vlad Plahotniuc został skazany na 19 lat więzienia. To przełomowy wyrok w historii walki z zawłaszczonym państwem.
Marta i Maria Magdalena (fragment), obraz autorstwa Giovanni Agostino da Lodi, pierwsza połowa XVI w. Museo di Castelvecchio, Werona // Fine Art Images / BE&W
Wiara

Dlaczego historie biblijnych kobiet warto opowiedzieć na nowo

Maria Miduch, Paulina Model
Maria Miduch, biblistka: Jeśli postacie kobiece czynimy wzorem tylko dla kobiet, odbieramy mężczyznom bogactwo, z którego też mogliby skorzystać.

Popularne

1.
Małgorzata Nocuń

Równość kończy się przy pierwszym dziecku. Polskie matki płacą pensją, karierą i emeryturą

2.
Anna Korytowska

Czym jest wysoko funkcjonujące uzależnienie? Myślałam, że piję jak wszyscy

3.
Igor Kuśmierski

Ortodoksyjni Żydzi zmieniają Izrael. Demografia przesądzi o przyszłości kraju?

4.
Tomasz Stawiszyński

Marta Nawrocka dała dobry przykład. Skąd ataki na pierwszą damę?

5.
Paweł Bravo

Ziemniaki w dachówkę. Tak król Karol zamknął usta Donaldowi Trumpowi

6.
Aleksander Hudzik

Znacie palmę w centrum Warszawy? Teraz Joanna Rajkowska zmienia Wawel

7.
Wojciech Brzeziński, Agata Kaźmierska

Wszystko jest transakcją. Trump, polityka i hazard nowego typu

8.
Monika Białkowska

Miłość według kalendarzyka. Intymne dramaty katolickich małżeństw

9.
Olga Żyminkowska

O czym śpiewa Michel Houellebecq

10.
Paulina Guzik

Papież ma coś do powiedzenia. Rok Leona w świecie Trumpa