polityka kulturalna: najważniejsze informacje

Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Dotacja dla konserwatywnych pism to jedna z najsensowniejszych decyzji obecnej władzy

Tomasz Stawiszyński
Każdemu, kto rozumie, że nie ma sensownej polityki bez rzetelnego namysłu, powinno zależeć na wzmacnianiu intelektualnego zaplecza cywilizowanej prawicy,…
Burmistrz Połągi, Šarūnas Vaitkus, należy do najgłośniejszych krytyków „Świtu Niemna”. Na zdjęciu: Vaitkus podczas protestu na plaży w Połądze, jesień 2025 r. // Fot. Aldas Kazlauskas // Urząd Miasta Połągi

Litwa: pisarze i artyści protestują przeciw rządom skrajnej prawicy

Tomasz Otocki
Po tym, jak rok temu socjaldemokraci wygrali wybory na Litwie, mieli rządzić spokojnie. Jednak zaproszenie do rządu nowej populistycznej partii Świt Niemna…
Spektakl „Protest kielecki. Do kogo należą Kielce?”, reż. Jakub Skrzywanek. Teatr im. Stefana Żeromskiego w Kielcach // Fot. HAWA / materiały prasowe

„Protest kielecki. Do kogo należą Kielce?”: takiego teatru potrzebujemy

Dariusz Kosiński
Dwa pytania: „do kogo należy miasto” i „do kogo należy teatr” spotkały się w centrum Kielc i splotły w niepokojący węzeł.
Przygotowania czerwonego dywanu przed 75. Międzynarodowym Festiwalem Filmowym Berlinale. Berlin, 11 lutego 2025 r. // Fot. Halil Sagirkaya / Anadolu / Getty Images

Berlin zmienia kurs, kultura na cenzurowanym. To ostrzeżenie także dla nas

Anna Pajęcka
Sytuacja w Berlinie pokazuje, że system państwowego mecenatu nad kulturą jest kruchy i może być groźnym narzędziem w rękach polityków. W Polsce Konfederacja…
Ksiągarnia PWN na kilka dni przed likwidacją. Łódź, 14 listopada 2024 r. // Fot. Tomasz Stańczak / Agencja Wyborcza.pl

PWN zamyka swoje księgarnie, znikają też kolejne niezależne placówki. Dlaczego władze nie reagują?

Monika Ochędowska
Z rozmów prowadzonych przez MKiDN z przedstawicielami branży księgarskiej niewiele wynika. Jako sukces podaje się fakt, że ministerstwo zleciło właśnie badania…
Fot. Jakub Porzycki / Agencja Wyborcza.pl // Montaż „TP"

Problemy Ministerstwa Kultury. Czy Hannę Wróblewską czeka dymisja?

Piotr Śmiłowicz
Prawie roczny dorobek resortu kultury w rządzie Donalda Tuska to zaskakująca lista wpadek, takich jak skandal wokół odejścia dyrektor PISF Karoliny Rozwód czy…
Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku. // Fot. Materiały prasowe MIIWS

Muzeum II Wojny zawsze prezentowało męczeństwo Polaków. Tyle że kiedyś nie robiło tego topornie

Michał Okoński
Burza wokół przywrócenia pierwotnego kształtu wystawy w gdańskiej placówce pokazuje, jak wąskie zrobiło się w naszym kraju pole między barykadami.
Grzegorz Jankowicz / Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Nowe otwarcie dla literatury: Jankowicz ma posprzątać po Glińskim

Michał Sowiński
Poprzednia władza stworzyła budzący od początku wiele kontrowersji Instytut Literatury, żeby konkurował z Instytutem Książki. Teraz instytucje mają zostać…
Pałac Saski w Parku Miniatur Województwa Mazowieckiego, wystawa plenerowa w Warszawie, marzec 2019 r. / FOT. Wojtek Laski/East News /

Pałac Saski – lepiej późno niż wcale?

Beata Chomątowska
Wątpliwości wobec koncepcji odbudowy Pałacu Saskiego zdaje się być więcej niż jej zalet – począwszy od retoryki władz, na wstępie zrażającej wielu do tej idei.
Pod Halą Mirowską w Warszawie, kwiecień 2020 r. / ADAM CHEŁSTOWSKI / FORUM

Zaganianie do sieci

Paweł Potoroczyn
Jeżeli kultura nie przetrwa pandemii, nie dojdzie do nowej umowy społecznej, która jest nam konieczna. Ale władza nią gardzi, jej celem jest podtrzymanie…
Przed ponownym otwarciem Kina Muranów, Warszawa, czerwiec 2020 r. / FOT. Bartosz Krupa/East News /

Czy kultura przeżyje pandemię

Piotr Kosiewski
W ostatnich miesiącach twórcy i instytucje starali się odnaleźć w nowej rzeczywistości. Tymczasem rząd ogłosił, że od 7 listopada kina, teatry, muzea i galerie…
/

Więcej niż kolejna szlachetna porażka

Piotr Kosiewski
„Zatrute źródło” to nie tylko spektakularna autokompromitacja artysty i ośmieszenie muzeum, ale przede wszystkim spostponowanie pamięci Jana Pawła II.
„Halka” Stanisława Moniuszki w reż. Mariusza Trelińskiego, Teatr Wielki – Opera Narodowa, 2020 r. / KRZYSZTOF BIELIŃSKI / MATERIAŁY PRASOWE

Komu to służy

Dariusz Kosiński
Znów trzeba stawiać podstawowe pytania o kulturę. Tym razem nie chodzi tylko o ministerstwo i jego politykę, ale o nas, o nasze potrzeby, pragnienia i…
Katarzyna Nosowska z grupą Hey. Kraków, grudzień 2017 r. / JAKUB WŁODEK / AGENCJA GAZETA / JAKUB WŁODEK / AGENCJA GAZETA

Spoidło wielkie

Paweł Potoroczyn, Marek Rabij
PAWEŁ POTOROCZYN, dyplomata i menadżer kultury: Twórcy czują się jak pszczoły, które muszą tłumaczyć niedźwiedziom, że nie mogą być rozliczane tylko z ilości…
Marta Baranowska, tancerka Baletu Dworskiego Cracovia Danza, podczas przygotowywania choreografii w Film Studio, które powstało w czasie pandemii. Kraków, 3 czerwca 2020 r./ ŁUKASZ GĄGULSKI / PAP / ŁUKASZ GĄGULSKI / PAP

Komu zabrakło kultury

Dariusz Kosiński
Właśnie się okazało, że możemy żyć bez koncertów, przedstawień i wystaw. Ale okazało się też, jaką fikcją jest przekonanie o pełni takiego życia. I jaką moc ma…

Muzeum Śląskie – tylko polityka czy także korupcja?

Piotr Kosiewski
W styczniu marszałek województwa śląskiego Jakub Chełstowski odwołał Alicję Knast ze stanowiska dyrektora Muzeum Śląskiego.
Minister kultury i dziedzictwa narodowego Piotr Gliński odsłania instalacjię artystyczną Jerzego Kaliny „Szlaban. Przejścia graniczne” na dziedzińcu Zamku Królewskiego w Warszawie 17 września 2019 r. / JAN BIELECKI / EAST NEWS / JAN BIELECKI / EAST NEWS

Dożynki Ministra Glińskiego

Piotr Kosiewski
Kiedy obejmował urząd, zapowiedział wiele zmian. Słowa dotrzymał, ale też okazał się jednym z najgorszych ministrów kultury w dziejach III RP. Generował…

Na Zamek Ujazdowski bez konkursu

Piotr Kosiewski
Minister Piotr Gliński ogłosił, że bez konkursu powoła Piotra Bernatowicza na nowego dyrektora Centrum Sztuki Współczesnej Zamek Ujazdowski w Warszawie.
/ MATERIAŁY PRASOWE

Trójka bez Świetlika

Cezary Łazarewicz
Trójkę taką, jaką znamy, wymyślił pod koniec lat 60. Jan Mietkowski. Był kreatywny, kochał radio, szanował ludzi i pozwalał się im rozwijać.

Pan premier nie jest przekonany

Michał Okoński
Minister Piotr Gliński wstrzymuje się z nominacją prof. Dariusza Stoli na stanowisko dyrektora muzeum Polin. Jego argumenty sugerują, że to polityczny odwet.
Agnieszka Holland z ekipą nagrodzonego Złotymi Lwami filmu „Obywatel Jones”, Gdynia, 21 września 2019 r. / ANNA REZULAK / KFP

Ratujmy ten okręt

Anita Piotrowska
Liczba 44 w polskiej wyobraźni zbiorowej przywołuje romantyczne nadzieje na zmianę. Albo odwrotnie: odsyła pamięcią do wielkiej katastrofy. A jakie skojarzenia…

Kultura na eksport

Piotr Kosiewski
Najwyższa Izba Kontroli przyjrzała się promocji polskiej kultury za granicą.

Życie i śmierć Muzeum Narodowego

Stała Czytelniczka
„TP” 24 / 2019
Protest przeciwko cenzurze w Muzeum Narodowym i usunięciu prac Natalii LL i Katarzyny Kozyry, Warszawa, 29 kwietnia 2019 r. / TOMASZ PACZOS / FOTONOVA

Stan przedzawałowy

Piotr Kosiewski
Lista zarzutów wobec dyrektora warszawskiego Muzeum Narodowego Jerzego Miziołka wydłuża się: chybione decyzje wystawiennicze, fatalna polityka personalna,…

Nowy dom „Dwutygodnika”

Monika Ochędowska
Nie było go przez trzy miesiące.

Uczniowie, jesteście piękni rozważną odwagą

Monika Ochędowska
Kto nie płakał, gdy umierał Nemeczek, nie zapłacze już nigdy.
Spotkanie z noblistką Hertą Müller podczas Międzynarodowego Festiwalu Literatury im. Josepha Conrada. Kraków, 2010 r. / WOJCIECH WANDZEL / KBF

Conrad nie zwija żagli

Monika Ochędowska
Resort ministra Glińskiego wyrzucił Festiwal Conrada z listy przedsięwzięć promujących czytelnictwo wartych wsparcia publicznymi pieniędzmi.
Spotkanie „O ruchu” z Olgą Tokarczuk podczas 10. edycji Międzynarodowego Festiwalu Literatury im. Conrada. Kraków, październik 2018 r. / / Fot. Robert Słuszniak

Festiwal Conrada bez dotacji MKiDN

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
Międzynarodowy Festiwal Literatury im. Conrada, współtworzony przez środowisko „Tygodnika Powszechnego”, nie otrzymał dofinansowania Ministerstwa Kultury i…
Europejskie Centrum Solidarności, Gdańsk, 2 lutego 2019 r. / / Fot. Wojciech Stróżyk / REPORTER

Państwo to obywatele

Marcin Żyła
Sukces zbiórki pieniędzy mówi o Polakach dużo dobrego, tym bardziej że wielu wpłacających wspomogło Europejskie Centrum Solidarności niezależnie od sympatii…

ECS: klasa i promesa

Monika Ochędowska
Anita Piotrowska / / FOT. GRAŻYNA MAKARA

PISfilm

Anita Piotrowska
Pod hasłem dekomunizacji minister kultury Piotr Gliński ogłosił pomysł na... ponowne upaństwowienie i monopolizację kinematografii. Próżno szukać w tym…

Ministerstwo zerwanej ciągłości

Monika Ochędowska
„Stara się podporządkować sferę kultury jednolitej opcji ideowej i narusza przyjęte zasady funkcjonowania instytucji publicznych” – napisała Rada Naukowa IFiS…

Zmiany w warszawskim Muzeum Narodowym

Piotr Kosiewski
Wkrótce zostanie powołany nowy dyrektor warszawskiego Muzeum Narodowego.

Państwo wobec kultury

MOC
Rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o organizowaniu i prowadzeniu działalności kulturalnej.
/ MARCIN OBARA / PAP

Dymisja w Narodowym

Piotr Kosiewski
Agnieszka Morawińska, dyrektor warszawskiego Muzeum Narodowego, złożyła rezygnację.
Piotr Gliński, Warszawa, 17 kwietnia 2018 r. / Fot. Lukasz Zakrzewski/REPORTER / EAST NEWS /

Ludzie kultury piszą do wicepremiera Glińskiego

Redakcja „Tygodnika Powszechnego”
„W interesie społeczeństwa i polskiego podatnika jest zapewnienie przez państwo równych szans dla wyrażania opinii przez środowiska o różnych światopoglądach…

Co dalej ze Starym Teatrem

Anna Goc
Aktorzy Narodowego Starego Teatru w Krakowie powołali Radę Artystyczną (w jej skład weszli m.in. Anna Dymna, w Starym od 45 lat, Dorota Segda, rektor…
Forum Przyszłości Kultury, Warszawa, 18 listopada 2017 r. / AREK DRYGAS

Inna Rzeczpospolita jest możliwa?

Piotr Kosiewski
Podczas Forum Przyszłości Kultury chodziło o wynegocjowanie minimum wspólnoty wartości oraz wypracowanie własnego języka pozwalającego nazwać i opisać…

Kultura niepodległa

Anna Dziewit-Meller
Nie od dziś wiadomo, choćby dzięki Walterowi Benjaminowi albo, dajmy na to, badaczom wpływu Wagnera na nastroje w III Rzeszy, że gdy władza zaczyna mocno…

Promocja pobożnych życzeń

Tomasz Fiałkowski
Wyciekła lista tytułów, które Instytut Książki chce promować za granicą.
„Workplace” w reżyserii Bartosza Frąckowiaka, czerwiec 2017 r. / Monika Stolarska / Teatr Polski w Bydgoszczy

Koniec końców – zaczynamy

Dariusz Kosiński
Uśpiły nas długotrwała zgoda i względny spokój panujący w Bydgoszczy. Nie zorientowaliśmy się na czas i nie zrobiliśmy wszystkiego, co można było, by spróbować…
Jacek Kurski na konferencji prasowej nt. zakupu praw do transmisji meczów piłki ręcznej. Warszawa, 25 maja 2017 r. / / ANDRZEJ IWAŃCZUK / REPORTER

Za rządową propagandę zapłacimy wszyscy: 22,70 zł miesięcznie

Kalina Błażejowska
Mimo zastrzeżeń operatorów telewizji kablowych i Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, rząd przyjął projekt nowelizacji ustawy o abonamencie radiowo…
Premiera „Wesela” w reżyserii Jana Klaty, Stary Teatr, Kraków, 12 maja 2017 r. / / Fot. Przemek Krzakiewicz

Teatr z tej i nie z tej ziemi

Dariusz Kosiński
Premiera „Wesela” w Starym Teatrze nabrała szczególnego znaczenia. Nie tylko dlatego, że stała się zapewne ostatnią premierą Klaty i stworzonego przezeń…
Jan Klata podczas konferencji zapowiadającej nowy sezon w Narodowym Starym Teatrze im. Heleny Modrzejewskiej w Krakowie, 29.09.2016 r. / / Fot. Damian Klamka/EASTNEWS

Niech salon zawyje

Piotr Mucharski
Komisja konkursowa zdecydowała, że Jan Klata przestanie być dyrektorem Starego Teatru w Krakowie. To głupia decyzja.
Muzeum II Wojny Światowej, Gdańsk, 08.04.2017 r. / / Fot. Wojciech Strozyk/REPORTER

Muzeum podbite

Piotr Kosiewski
5 kwietnia Naczelny Sąd Administracyjny umożliwił połączenie Muzeum II Wojny Światowej z Muzeum Westerplatte i Wojny 1939. Szefem nowej placówki został Karol…
Michal Oleszczyk podczas 41. Festiwalu Filmowego w Gdyni, 20.09.2016 r. / / Fot. Mateusz Ochocki/KFP/REPORTER

Grupa trzymająca władzę

Anita Piotrowska
Jak nie wybrać najlepszego z możliwych kandydatów na dyrektora artystycznego i jednocześnie zachować czyste ręce?
Od lewej: Jacek Kurski, Jacek Sasin, Piotr Gliński i Mariusz Kamiński na obchodach rocznicy wybuchu powstania warszawskiego, 31 lipca 2013 r. / Fot. Bartosz Krupa / EAST NEWS

Rewolucja ukąsiła profesora

Paweł Reszka
Wojnę Gliński–TVP zakończył szybki rozkaz z góry. Skandal był dla PiS niewygodny, dał opozycji powody do drwin. A w środowiskach sympatyzujących z rządzącą…
Podczas Kongresu odbyła się manifestacja „Nie oddamy wam kultury” / Fot. Michał Dyjuk / FORUM

Kongres wielu kultur

Piotr Kosiewski
Nie ma jednej polskiej kultury, jest ich cały archipelag. Niestety, słabo się one ze sobą komunikują – usłyszeliśmy na zakończenie obrad.