wojna w Afganistanie: najważniejsze informacje

Domu nie da się spakować, zniszczone mieszkanie Natalji. Charków, 26 marca 2022 r. // Fot. Paweł Pieniążek

Czy można oswoić wojnę? Rozmowa z Pawłem Pieniążkiem

Anna Goc, Paweł Pieniążek
Nauczyłem się, by nie przebywać za długo tam, gdzie jest niebezpiecznie. Gdy czułem, że mój strach się przytępia, że przestaję się bać, wiedziałem, że…
Siradżuddin Haqqani (w środku), minister spraw wewnętrznych Talibów, bierze udział w ceremonii pogrzebowej ministra ds. uchodźców i repatriacji w na południe od Kabulu. Afganistan, 12 grudnia 2024 r. // AFP / East News

Afganistan: Opowieść o tym, że w polityce liczą się jedynie interesy

Wojciech Jagielski
Jeszcze niedawno Siradżuddin Haqqani uchodził w Ameryce za diabła wcielonego. Przed tygodniem odwołano jednak rozesłane za nim listy gończe oraz nagrodę…
/ ALI KHARA / REUTERS / FORUM

Afganistan

WP
/ WAKIL KOHSAR / AFP / EAST NEWS

Kadry roku: Byle zdążyć na samolot

Paweł Pieniążek
Na płytę lotniska w Kabulu wdarły się tysiące ludzi, którzy niezależnie od tego, czy mieli paszporty i wizy, chcieli odlecieć za wszelką cenę.
Dziennikarki mogą w Afganistanie wykonywać swój zawód pod warunkiem, że w redakcjach będą pracować w oddzielnych od mężczyzn pomieszczeniach. N/Z Reporterka „The Kabul Times” Suraya Raiszadah, wrzesień 2018 r. Rahmat Alizadah/Xinhua News/East News /

Afganistan: cenzura w mediach, pogróżki wobec dziennikarzy

Wojciech Jagielski
Administracyjnymi i gospodarczymi sankcjami wobec redakcji chcą zapewnić sobie spokój rządzący w Kabulu talibowie i etiopski premier – niegdyś nadzieja Afryki.
/ EPA / PAP

Zaostrza się kryzys w Afganistanie

WP / AFP
Rządzący od trzech miesięcy talibowie zakazali właśnie używania walut obcych.
Członkowie delegacji talibskiej przybywają na naradę, Moskwa, 20 października 2021 r. / FOT.Alexander Zemlianichenko / AP Pool/Associated Press/East News /

Format moskiewski

Wojciech Jagielski
Rosja zwołuje na Kremlu międzynarodową konferencję pokojową w sprawie Afganistanu, pierwszą, odkąd władzę w Kabulu przejęli talibowie, a jednocześnie nad…
Targ w Kabulu, 13 października 2021 r. / FOT. Saifurahman Safi/Xinhua News/East News /

Wszyscy uciekają

Wojciech Jagielski
Z Iranu, Turcji i Tadżykistanu napływają wieści o rosnącej z każdym tygodniem liczbie Afgańczyków uciekających z kraju przed rządami talibów, biedą i trwającą…
Talibowie w willi Dostuma. Bojownicy nie mieszkają jednak w głównym budynku, po latach życia w górach i na pustyniach czują się niekomfortowo w takim przepychu. Szeberghan, 20 września 2021 r. / PAWEŁ PIENIĄŻEK

Równość, jak Bóg da

Paweł Pieniążek
Szeregowi talibowie, którzy zamieszkali w drogiej posiadłości wpływowego watażki, po raz pierwszy w życiu mogą uświadczyć, czym jest przepych.
Fot. Paweł Pieniążek /

Święto w Alam Chail

Paweł Pieniążek
Mieszkańcy wsi, która jeszcze niedawno była linią frontu, nareszcie mogą wrócić do swojej miejscowości i odbudować to, co zniszczyła wojna.
Talibowie zwiedzają jeden z bloków bagramskiego aresztu, 15 września 2021 r. / PAWEŁ PIENIĄŻEK

Talibowie z afgańskiego Guantanamo

Paweł Pieniążek
Jeszcze niedawno byli więźniami w Bagramie, dziś przychodzą zwiedzać ten owiany złą sławą areszt. Był on kuźnią afgańskich radykałów.
18-letnia Mariam Ibrahimi, Kabul, wrzesień 2021 r. / FOT. PAWEŁ PIENIĄŻEK /

Talibowie szukają perfum

Paweł Pieniążek
Nowe władze jeszcze nie stworzyły aparatu państwowego z prawdziwego zdarzenia. Na razie korzystają z tego, że ze strachu przed nimi Afgańczycy sami się…
Na ulicach Kabulu można dziś kupić białe flagi talibów. Wrzesień 2021 r. / Paweł Pieniążek

Strach jest głównym prawodawcą

Paweł Pieniążek
Mieszkańcy afgańskiej stolicy wciąż próbują odnaleźć się w nowej sytuacji. Nie są pewni, na co mogą sobie pozwolić pod rządami talibów.
Masooma i Alisher ze swoim synkiem. Kraków, 2 września 2021 r. / / JACEK TARAN

Z Kabulu do Krakowa

Alisher Shahir, Masooma Sultani, Paweł Pieniążek
ALISHER SHAHIR, MASOOMA SULTANI, afgańscy dziennikarze ewakuowani do Polski: Dwie noce spędziliśmy przy kabulskim lotnisku wśród wystrzałów. Na rękach mieliśmy…
Szkolenie wojskowe afgańskiego ruchu oporu w prowincji Pandższir. Afganistan, 30 sierpnia 2021 r. / / AHMAD SAHEL ARMAN / AFP / EAST NEWS

Ostatni bastion

Wojciech Jagielski
Po 20 latach wojny Amerykanie opuścili Afganistan, a do władzy wrócili talibowie. Ich rządom opiera się tylko podkabulska dolina, od lat uchodząca za twierdzę…
Szkolenie wojskowe sił anty-talibskich w rejonie Malimah w dolnie Pandżasziru, 2 września 2021 r. / FOT. AHMAD SAHEL ARMAN/AFP/East News /

Bitwa o Pandższir

Wojciech Jagielski
Miasto Bazarak, stolica doliny Pandższiru – ostatniego skrawka Afganistanu, który nie uznawał panowania talibów – zostało przez nich zdobyte w niedzielę 5…
Afgańczycy ewakuowani do Ugandy, 25 sierpnia 2021 r. AFP PHOTO / UGANDA BROADCASTING CORPORATION /

Opłacalna dobroć

Wojciech Jagielski
U niektórych uchodźcy budzą potrzebę niesienia pomocy. Inni widzą w nich wyłącznie zagrożenie i pragną się od nich odgrodzić. Ale są i tacy, którzy w tułaczach…
Talibowie przejęli kontrolę nad lotniskiem w Kabulu, 31 sierpnia 2021 r. / FOT. WAKIL KOHSAR/AFP/East News /

Bracia w wierze, czyli co łączy a co dzieli talibów

Wojciech Jagielski
Ostatni amerykańscy żołnierze opuścili Kabul i do władzy wrócili talibowie, którzy wierzą, że wspólnota wiary i religijne przykazania pozwolą przezwyciężyć…
Do Omara, mieszkańca Heratu – głównego miasta na zachodzie kraju – docierają plotki, że talibowie chodzą po domach w poszukiwaniu broni i młodych niezamężnych kobiet. Na zdjęciu: talibowie na ulicy Heratu, 22 sierpnia 2021 r. / MIR AHMAD FIROOZ MASHOOF / AFP / EAST NEWS

Z dala od Kabulu

Paweł Pieniążek, Alisher Shahir
Afgańczycy boją się, że gdy kraj przestanie przyciągać uwagę świata, talibowie nie będą tak wyrozumiali, jak zapowiadają. Zwłaszcza poza stolicą.
Faiaz, syn afgańskiego generała Muhammada Haidara Naikpaia, przed siedzibą Lotniczej Akademii Wojskowej w Dęblinie, sierpień 2021 r. / ALBERT ZAWADA DLA „TP”

Orlęta w potrzasku

Mariusz Sepioło
Synowie afgańskiego generała studiują na wojskowej uczelni w Dęblinie. Ich kompetencje mogłyby służyć ojczyźnie. Ale wolny Afganistan upadł, a bracia nie liczą…
„Kocham moją pracę” – napisała Nicole Gee (bez hełmu) pod tym zdjęciem na Instagramie, na którym trzyma w ramionach afgańskie dziecko. Kilka dni później Geezginęła w zamachu na lotnisku. Kabul, 20.08.2021 r. / SGT. ISAIAH CAMPBELL/U.S. MARINE CORPS /AP/EN /

Kryzys Bidena

Marta Zdzieborska
Wycofanie wojsk do końca sierpnia miało być symbolicznym domknięciem 20 lat operacji USA w Afganistanie. Stało się wizerunkową kompromitacją prezydenta.
Talibowie przed szpitalem w Kabulu, gdzie przewożeni byli ranni po eksplozjach na lotnisku, 26 sieprnia 2021 r. / FOT. WAKIL KOHSAR / AFP/ EASTNEWS /

Afganistan: w cieniu Chorasanu

Wojciech Jagielski
Po zwycięstwie talibów w wojnie z Zachodem Chorasan, „kraj wschodzącego słońca”, starożytna kraina rozciągająca się od zachodnich stoków Himalajów po ziemie…
Dzieci czekające na ewakuację na lotnisku w Kabulu, 19 sierpnia 2021 r. Fot. MARK ANDRIES/AFP/East News /

Emirat za republikę

Wojciech Jagielski
Kiedy talibowie obejmowali po raz pierwszy władzę w Afganistanie, wyniszczony dziesięcioletnią okupacją Armii Radzieckiej kraj wykrwawiał się w wojnie domowej…
/ Fot. Maciej Zienkiewicz dla TP

Patrząc na Afganistan

Ks. Adam Boniecki
Alisher, Masooma i ich czteromiesięczny synek Kianush są już w Polsce. Kilka dni i nocy trwała ich dramatyczna droga.
Ewakuacja na lotnisku w Kabulu, 21 sierpnia 2021 r. / TAYLOR CRUL / U.S. AIR FORCE / GETTY IMAGES

Koniec ich świata

Paweł Pieniążek
Talibowie zajęli kraj szybciej, niż ktokolwiek się spodziewał. Mieszkańcy Kabulu, których życie związane było z poprzednim porządkiem, zamarli w oczekiwaniu.…
Sprzedawcy wyciągają spod gruzów resztki zniszczonego towaru ze swoich sklepów zburzonych przez czołgi i ostrzał rakietowy. Dżalalabad, 28 kwietnia 1992 r. / UDO WEITZ / EAST NEWS

Pożegnanie z Afganistanem

Wojciech Jagielski
W okamgnieniu runął nowy wspaniały świat, jaki Zachód budował, aby wyrwać ten kraj z wojen i zacofania. Diabli wzięli nadzieje, jakie w Zachodzie pokładało…
Pandższir, ostatnia prowincja, która nie uznała zwierzchności talibów, 19 sierpnia 2021 r. Fot. AHMAD SAHEL ARMAN/AFP/East News /

Ostatnia reduta buntowników

Wojciech Jagielski
Talibowie podbili Afganistan i objęli rządy w Kabulu, ale ich władza wciąż nie obejmuje doliny Pandższiru. To ostatnia prowincja, która nie uznała ich…
Patrole talibów w dzielnicy Kabulu, w której mieściły się ambasady Kanady i Stanów Zjednoczonych, 18 sierpnia 2021 r. AP/Associated Press/East News /

Rosja patrzy na Afganistan

Anna Łabuszewska
Rosjanie nie zdecydowali się na ewakuację personelu ambasady. Placówka pracuje ochraniana przez talibów. Także sojusznicy Kremla w regionie mają pozostać…
Talibowie na ulicy w Heracie, trzecim co do wielkości mieście Afganistanu. 13 sierpnia 2021 r. / AFP / EAST NEWS

Talibowie podbijają Afganistan

Alisher Shahir, Paweł Pieniążek
Wojska rządowe poddają kolejne miasta. Uciekający przed nadciągającą wojną jako miejsce schronienia często wybierali Kabul.

Talibowie wygrali wojnę w Afganistanie

Wojciech Jagielski
Po dwudziestu latach i na dwa tygodnie przed wyjazdem z Afganistanu ostatnich amerykańskich żołnierzy talibowie wrócili do władzy w Kabulu.
Amerykański helikopter nad ambasadą USA w Kabulu. Trwa ewakuacja placówki, gdy do miasta wkraczają talibowie. 15 sierpnia 2021 r. / fot. AP / Associated Press / East News /

Powrót talibów

Wojciech Jagielski
W dziesięć dni zwyciężyli w wojnie, której zachodnie armie nie umiały wygrać od dwudziestu lat. Klęska Zachodu przekreśliła nadzieje i wiarę, jakie pokładali w…
Posterunek w zajętym przez talibów mieście Kunduz na północy Afganistanu, 9 sierpnia 2021 r. / fot. AP/Associated Press/East News /

Stolice talibów

Wojciech Jagielski
Na koniec sierpnia Amerykanie ostatecznie pożegnają się z afgańską wojną. Jeszcze przed ich wyjazdem talibowie, którzy nie zapuszczali się dotąd do miast,…
Demonstracja tłumaczy afgańskich przed ambasadą USA w Kabulu, 25 czerwca 2021 r. / REUTERS / FORUM

Lojalni, lecz nie wzorowi

Marta Zdzieborska
Amerykanie rozpoczęli ewakuację tłumaczy, którzy przez niemal dwadzieścia lat pracowali z ich armią w Afganistanie. Pomogą jednak nielicznym.
Żołnierze afgańskiej armii rządowej na terenie bazy Bagram koło Kabulu, opuszczonej przez siły amerykańskie. 5 lipca 2021 r. / HAROON SABAWOON / ANADOLU AGENCY / GETTY IMAGES

Przekleństwo wiecznego powrotu

Krzysztof Strachota
Afganistan znów spychany jest w ponury chaos. Mądrzejsi o lekcje Iraku i Syrii, nie możemy mieć komfortu widza.

Ofensywa talibów w Afganistanie

Paweł Pieniążek
Ahmad Massud, syn legendarnego Ahmada Szaha Massuda, podczas uroczystości upamiętniającej ojca na Polach Elizejskich w Paryżu, 27 marca 2021 r. / Fot. Marechal Aurore / Abaca / East News /

Powrót do przeszłości

Wojciech Jagielski
Amerykanie przyspieszają pożegnanie z Afganistanem i tamtejszą wojną. Talibowie, jej zwycięzcy, czekają, aż ostatni cudzoziemski żołnierz wyjedzie spod…

USA opuszczają Kabul

Wojciech Jagielski
Przed 11 września 2021 r. wszystkie wojska USA zostaną wycofane z Afganistanu – zdecydował prezydent Joe Biden. W ślad za Amerykanami wycofają się ich…
Prezydent Afganistanu Mohammad Ashraf Ghani (po prawej) spotyka się z sekretarzem stanu USA Antonim Blinkenem (drugi od lewej), by wymienić poglądy na temat wycofania wojsk, Kabulu, 15 kwietnia 2021 r. / FOT.Afghan Presidential Palace/Xinhua News/EastNews /

Symboliczny początek i koniec

Wojciech Jagielski
Nie z końcem maja, ale z pewnością przed 11 września amerykańskie wojska, a wraz z nimi także ich sojusznicy z zachodu, wschodu, północy i południa wyjadą z…
Sahib Chan stoi przed domem ze swoimi dziećmi. Za nim motorynka, dzięki której zarabia na życie. Czarahi Kambar, luty 2021 r. / PAWEŁ PIENIĄŻEK

Byle przeczekać zimę

Paweł Pieniążek
Nasilająca się znowu wojna i kryzys gospodarczy wywołany przez koronawirusa uderzają w Afganistan. Teraz prognozowana jest susza. W nędzy żyje coraz więcej…
Donald Trump obchodzi Święto Dziękczynienia w bazie żołnierzy amerykańskich w Bagram (Afganistan), listopad 2019 r. / Fot. Olivier Douliery / AFP / EAST NEWS /

Świat po Trumpie

Wojciech Jagielski
Bilans dyplomatycznych osiągnięć odchodzącego prezydenta USA jest mizerny, ale i tak odwracanie porządków, jakie próbował zaprowadzać, zajmie jego następcy…
Szer Dżafari, weteran wojen afgańskich ostatnich dekad. Kabul, marzec 2020 r. / PAWEŁ PIENIĄŻEK

Kolejny rok niepewności

Paweł Pieniążek
Choć trwają rozmowy pokojowe między rządem a talibami, Afgańczycy nie wierzą, że szybko doczekają się wymarzonego pokoju.
Pakistański szef dyplomacji Szach Mahmud Quereshi z przywódcą talibów mułłą Abdulem Ghani Beradarem podczas rozmów pokojowych w Islamabadzie, 25 sierpnia 2020 r. / Fot. Handout / Pakistan Foreign Ministry / AFP / East News /

Po dwóch stronach miedzy

Wojciech Jagielski
W odwecie za pomoc, jaką Pakistan wyświadcza afgańskim talibom, Afganistan wspiera tych z sąsiedniej strony granicy. Dziś, gdy afgańscy talibowie są coraz…
Zdjęcie opublikowane przez Radę Bezpieczeństwa Narodowego Afganistanu (NSC) przedstawia więźniów zwalnianych z więzienia Pul-e-Charkhi na obrzeżach Kabulu, 13 sierpnia 2020 r. . FOT. AFP PHOTO / Afghanistan's National Security Council (NSC)/ /AFP/EastNews /

Ile kosztuje afgański pokój

Wojciech Jagielski
Najgorsi zbrodniarze, najkrwawsi zamachowcy, najwięksi fanatycy religijni, handlarze „żywym towarem” i najpotężniejsi narkotykowi baronowie wychodzą z…

Biały Dom, talibowie i czerwonoarmiści

Wojciech Jagielski
Rosyjski wywiad wojskowy GRU obiecywał i wypłacał afgańskim talibom nagrody pieniężne za każdego zabitego Amerykanina – podała gazeta „New York Times”,…
Donald Trump pozuje do zdjęć z amerykańskimi żołnierzami podczas wizyty zorganizowanej z okazji Święta Dziękczynienia w Afganistanie, 28 listopada 2019 r. Fot. OLIVIER DOULIERY/AFP/East News /

Biały Dom, talibowie i czerwonoarmiści

Wojciech Jagielski
Rosjanie płacili talibom za zabijanie Amerykanów, a Biały Dom, wiedząc o wszystkim, nie reagował – o skandalu z udziałem prezydenta Donalda Trumpa piszą gazety…
Kabul, marzec 2020 r. / PAWEŁ PIENIĄŻEK

Siedem tysięcy kilometrów na marne

Paweł Pieniążek
Afgańczycy, którzy dotarli nielegalnie do krajów Europy, są z nich systematycznie deportowani – mimo zagrożeń, które czekają na nich w ojczyźnie.
Aszraf Ghani i Abdullah Abdullah po podpisaniu umowy o podziale władzy w Afganistanie, Pałac Prezydencki w Kabulu, 17 maja 2020 r. / FOT. AFP PHOTO / Afghanistan's Office of Chief Executive / HANDOUT/AFP/East News /

Pokój, czyli wojna

Wojciech Jagielski
Pod naciskiem USA afgańscy przywódcy przerwali kłótnie o władzę i dwumiesięczny czas dwuwładzy. Ma to ułatwić rozpoczęcie rozmów z talibami – a to z kolei…
Nawab Chan (pierwszy od prawej) wraz z mieszkańcami wsi Garbaua w prowincji Nangarhar, marzec 2020 r. / FOT. PAWEŁ PIENIĄŻEK /

Nie możemy ciągle umierać

Paweł Pieniążek
USA porozumiały się z talibami, teraz talibowie mają rozmawiać z rządem. Ale to, czy w Afganistanie skończy się zabijanie, zależy głównie od zwykłych ludzi.