Tygodnik Powszechny Nr 31/2026

ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Data wydania:
Numer wydania:
31
Rok wydania:
2026

Mężczyźni mieli być silni, samowystarczalni i niewzruszeni. Dziś coraz częściej mówią o sobie, emocjach i potrzebie wsparcia. 

Skąd ta zmiana? 

Ponadto w numerze: 

W wydaniu także dodatek specjalny na Rok Wajdy:

>>>CZYTAJ WIĘCEJ>>>

Edytorial

Ks. Adam Boniecki, wrzesień 2021 r. // fot. Grażyna Makara

Mój przyjaciel Andrzej. Jaka była prawdziwa wielkość księdza Szostka

Ks. Adam Boniecki
Odszedł człowiek mądry. Nigdy nie widziałem, by swoją mądrością budował dystans do siebie, by dawał nam, mniej mądrym, do zrozumienia, że jest kimś lepszym.
Monika Ochędowska // Fot. Grażyna Makara / Katarzyna Włoch // Tygodnik Powszechny

Jak mężczyźni mogą zrzucić zbroje? Ceną za jej noszenie bywa życie

Monika Ochędowska
Nasza kultura całe wieki przekonywała chłopców, iż „najważniejszą rzeczą, którą musi zdobyć mężczyzna, jest męskość”. Co z tym dzisiaj zrobić?

Obraz tygodnia

Kurierzy Pyszne.pl. Kraków, sierpień 2023 r. // Fot. Artur Widak / NurPhoto / AFP / East News

Kurierzy na wynos. Dziś dostawcy Pyszne.pl, jutro wszyscy?

Marek Rabij
Pyszne.pl rezygnuje z własnych kurierów, bo uczciwszy model okazał się zbyt drogi. Ich los to ostrzeżenie dla całego rynku pracy.
Pożar lasów w Arès koło Bordeaux. Ogień strawił 42 tys. hektarów, a z zagrożonych terenów ewakuowano 220 tys. osób. Francja, 26 lipca 2026 r. // Fot. Romain Perrocheau / AFP

Obraz tygodnia: najważniejsze wydarzenia od 20 do 26 lipca

Toniemy w powodzi newsów, trudno oddzielić sprawdzone od fejków, o zhierarchizowaniu ich wagi nie wspominając. Te były, naszym zdaniem, najważniejsze.
Pielgrzymka do Chartres, 9 czerwca 2025 r. // Fot. Frederic Petry / Hans Lucas / AFP / East News

Renesans pielgrzymek. Dlaczego Europejczycy znów ruszają w drogę

Edward Augustyn
W Polsce ruch pielgrzymkowy nigdy nie zamarł, nawet w czasach programowej ateizacji. Ale na Zachodzie wraca na niego moda – z różnych powodów.
Mateusz Morawiecki z Olgą Semeniuk-Patkowską i Piotrem Mullerem. Konferencja prasowa po ultimatum kierownictwa PiS // Fot. Dawid Wolski / East News

Rozwód Plus. Kaczyński i Morawiecki osobno, ale czy na zawsze?

Marek Kęskrawiec
Ludzie, którzy stanęli za Morawieckim, nie są naiwni. W kolejnych wyborach PiS zapewne zdobędzie mniej mandatów, a oni – gdyby zostali – dostaliby najgorsze…
// Jordi P DE / peopleimages.com / Adobe Stock

Serce ma swój mózg. Zawiera neurony, które pilnują jego rytmu

Bartosz Kabała
Badania na myszach ujawniły, że w sercu działają dwa typy neuronów, które regulują jego pracę i chronią je w stresie. Odkrycie tego systemu otwiera drogę do…
// rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// ilustracja Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Koniec mitu twardziela. Mężczyźni w Polsce chcą rozmawiać

Martyna Pietrzak-Sikorska
Mężczyźni mieli być silni, samowystarczalni i niewzruszeni. Dziś coraz częściej mówią o sobie, emocjach i potrzebie wsparcia. Skąd ta zmiana?

Kraj

// ilustracja Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”

Fejki wychodzą z sieci. Tak napędzają niechęć do Ukraińców

Mateusz Cholewa
Komentarz, przerobione zdjęcie, wpis polityka. Każdy może uruchomić falę kłamstw, która wpływa na debatę publiczną i poczucie bezpieczeństwa.
Rodzinna rzemieślnicza piekarnia z piecami na węgiel w Lutomiersku, październik 2022 r. // Fot. Tomasz Stańczak / Agencja Wyborcza.pl

Emisją po kieszeni. Czy radykalny program ochrony klimatu wejdzie w życie?

Szymon Majewski
W dyskusji o systemie ETS2 ogniskują się największe problemy unijnej polityki klimatycznej. Przepisy wymyślone, by służyć walce o powstrzymanie wzrostu…
Ilustracja do tekstu o zyciu osób z borderline // il. Olga B / Adobe Stock
Wersja audio

Życie z borderline: objawy, diagnoza i ulga, jaką daje sięgnięcie po pomoc

Anna Korytowska
Krzywdzące stereotypy, lęk przed odrzuceniem i przytłaczające emocje. Z tym na co dzień mierzą się osoby z zaburzeniem osobowości borderline. Monika, Ola i…

Świat

Protest przeciwników legalizacji eutanazji i wspomaganego samobójstwa podczas debaty nad ustawą we francuskim Zgromadzeniu Narodowym. Paryż, 12 maja 2026 r. // Fot. Geoffroy Van der Hasselt / AFP / East News

Eutanazja we Francji. Nowe prawo rozpala spór o godną śmierć

Szymon Łucyk
Francja legalizuje wspomagane samobójstwo i eutanazję. Nowe prawo dzieli lekarzy, społeczeństwo i polityków. Pozostają pytania o granice naszej wolności.
Pogrzeb Alego Chameneiego. Teheran, 6 lipca 2026 r. // Fot. Fatemeh Bahrami / AFP / East News

Iran i USA o krok od wojny totalnej. Świat zapłaci za blokadę cieśniny Ormuz

Marek Kęskrawiec
USA gromadzą wojska wokół Iranu. Jeśli konflikt wybuchnie na pełną skalę, Ormuz stanie się bramą do globalnego kryzysu. Kto wygrywa na obecnej eskalacji?
Według jednych zasypia, według jego otoczenia tylko przymyka oczy i nadal uważnie słucha: Donald Trump w Gabinecie Owalnym podczas ogłoszenia obniżki cen leków na odchudzanie. Waszyngton, 6 listopada 2025 r. // Fot. Andrew Harnik / Getty Images

Donald Trump i gerontokracja w USA. Jak seniorzy rządzą dziś Ameryką

Marta Zdzieborska
80-letni Trump nie jest wyjątkiem. W polityce, sądach, gospodarce i na uczelniach władzę trzymają w dużej mierze seniorzy. Jakie to ma skutki dla USA?

Wiara

Święto parafialne, wspomnienie Św. Mikołaja. Cerkiew św. Mikołaja w Szczecinie // materiały prasowe

Prawosławna parafia w Szczecinie: jedna liturgia, wiele kultur

Marta Zabłocka
Cerkiew św. Mikołaja świętuje swoje 80-lecie. To jedna z najbardziej wielokulturowych parafii w Polsce. Krzyżują się tu losy Polaków, Ukraińców, Greków,…
Dawid i Jonatan, fragment manuskryptu, ok. 1300 r. // Heritage Image / Alamy / BE&W

Homoseksualność a Biblia. Miłość bliźniego każe stanąć po stronie osób LGBT

Paulina Model, Jakub Slawik
Jakub Slawik, biblista: Zwykle zbyt szybko sięgamy po Biblię przeciwko homoseksualistom. Warto zbadać, co autorzy biblijni chcieli powiedzieć.
Ksiądz profesor Andrzej Szostek. Lublin, 28 czerwca 2016 r. // Fot. Grażyna Makara

Człowiek dialogu i prawdy. Wspomnienie o księdzu Andrzeju Szostku

Ks. Alfred Marek Wierzbicki
Bezkompromisowo cenił prawdę i wolność jej głoszenia. Ks. Andrzej Szostek był wybitnym etykiem, rektorem KUL i wiernym przyjacielem.
92 urodziny ks. Adama Bonieckiego // Fot. Grażyna Makara

92. urodziny ks. Adama Bonieckiego. Relacja z benefisu

Ewelina Burda
O czym pisał Jeremi Przybora? Odpowiedzi szukało wielu interpretatorów. Ale chyba tylko my w „Tygodniku” dostrzegliśmy, że piosenki do Kabaretu Starszych Panów…

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Trzeba skończyć z żebraniną i najpierw zabrać się za Kościół

O. Wacław Oszajca SJ
Jeżeli damy się Bogu nakarmić, zmienimy Kościół. To może być rozwiązanie na grzech faryzeizmu.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Bez przesłania Marii Magdaleny nie ma Kościoła

Kard. Grzegorz Ryś
Nie wystarcza widzenie pustego Grobu i zrozumienie Pism. Piotr i Jan potrzebują Magdaleny.

Historia

Kapliczka na podwórku przy ul. Złotej 24, sierpień 1944 // Fot. Sylwester Braun „Kris” / ze zbiorów Muzeum Powstania Warszawskiego

Maryja z Żoliborza. Warszawskie kapliczki, które pamiętają powstanie

Patrycja Bukalska
Kapliczki wpisały się w krajobraz podwórek Warszawy. Te, które przetrwały powstanie w 1944 r., są częścią wojennej historii miasta. Oto opowieść o nich.

Nauka

// Yadu Krishnan / Shutterstock

Sztuczne życie coraz bliżej. Rozmawiamy z twórczynią pierwszej syntetycznej komórki

Katarzyna Adamala, Łukasz Kwiatek
Katarzyna Adamala: Sztuczne komórki, które stworzyliśmy, pobierają pokarm, produkują białka, rosną i się rozmnażają. Nie są jeszcze bardzo wydajne. Ale…

Kultura

Ian Rankin, 2024 r. // Fot. Paul Grover/Shutterstock / Rex Features / East News

Szkocki upór Iana Rankina. W czy tkwi tajemnica sukcesu jego kryminałów

Piotr Kofta
Ian Rankin, autor cyklu o Johnie Rebusie, spadku formy nie zaliczył w gruncie rzeczy nigdy, choć sprzedał dziesiątki milionów książek. Po kilku latach przerwy…
Festiwal Wratislavia Cantans 2025, „Parsifal” Richarda Wagnera pod batutą Christopha Eschenbacha // Fot. Karol Adam Sokolowski / materiały prasowe

Ranking festiwali muzyki klasycznej w Polsce. Kto jest numerem jeden?

Jakub Puchalski
Na festiwalowej niwie rośnie rywalizacja. Dla słuchaczy – dobra rzecz. Już w tej chwili imprezy zaczynają pokrywać się ze sobą w kalendarzu. Na co zwrócić…
Spektakl „Kolekcja prywatna”, koncepcja, choreografia: Claude Bardouil, Nowy Teatr w Warszawie // Fot. Maurycy Stankiewicz / materiały prasowe

Mocne teatralne premiery na koniec warszawskiego sezonu

Jacek Wakar
„Strach przed lataniem” oraz „Kolekcja prywatna” to przedstawienia bezczelne i bezwstydne. Ostentacyjnie ewokują dawno nieobecne na scenach piękno.
Nadia Terranova, „Wszędzie widzę morze”, ilustr. Serena Mabilia, tłum. Luiza Krolczuk, Widnokrąg 2026 // materiały prasowe

Morze to coś osobistego. Nadia Terranova wraca z książką dla dzieci

Maciej Szklarczyk
Oto opowieść o tym, jak pamięć o wakacjach pomaga nam przetrwać szare miesiące zimowej pluchy i tęsknoty za bliskością.

„Odyseja” Christophera Nolana to kongenialna adaptacja Homera

Anita Piotrowska
Jest to przede wszystkim opowieść o ludzkiej wędrówce bez końca. Również wojny nie kończą się tu nigdy, pracując w wewnętrznych czasoprzestrzeniach,…
Stanisław Barańczak, „Bo tylko ten świat bólu / Because Only This World of Pain”, tłumaczyli / translated Stanisław Barańczak, Clare Cavanagh, Wydawnictwo a5 // materiały prasowe

Książka tygodnia: Barańczak po polsku i po angielsku

Lektor
Jak to się dzieje, że kolejne spotkanie ze znanymi już wierszami Stanisława Barańczaka wywołuje wciąż efekt tak piorunujący?

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Mit o rzekomej walce starego z nowym i konieczności dziejowej

Olga Drenda
Dopowiadanie sobie i gra z samym sobą w znaną z przedszkola zabawę w „głuchy telefon” to zjawisko uniwersalne, wynikające z faktu, że myślimy i postrzegamy…
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Ten tramwaj bluźni. Błogosławienie pieskom obraża Boga?

Eliza Kącka
Tramwaj, gość z jamnikiem na kolanach: „Co pani ma do psów?”. „Nie są do Boga podobne”. „A pani jest? To już Tuptuś bardziej”.
Natalia de Barbaro // Fot. Mateusz Skwarczek / Agencja Wyborcza.pl

Jak nie być obojętnym wobec cierpień świata i być obecnym w swojej codzienności

Natalia de Barbaro
Zdecydowana większość z nas wraca wieczorem do domu, który nie spłonął, gdzie czeka na nas ktoś, kto może nawet nas kocha. Częściej słyszymy „dzień dobry” niż…
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara
Wersja audio

Nienawiść do Ukraińców i lekcja Zofii Kossak-Szczuckiej

Zuzanna Radzik
Wstrząsająca jest ta umiejętność religijnego myślenia, które wyłącza współczucie, wszystkiemu nadaje sens w szerszym planie dziejów, ale zatwardza serce.
Tomasz Stawiszyński // Fot. Karol Paciorek

Powszechny dostęp do eutanazji zdaje mi się czymś głęboko problematycznym

Tomasz Stawiszyński
Niezależnie od filozoficznego sporu o dopuszczalność eutanazji, społeczna praktyka „dobrej śmierci” w schyłkowych zachodnich społeczeństwach niesie coraz…

Smaki

Protest mieszkańców i Sióstr Rzek przeciwko budowie fermy na 5 milionów brojlerów rocznie w otulinie rzeki Nidy na obszarze chronionego krajobrazu. Brzeźno, 31 maja 2026 r. // Fot. Katarzyna Włoch / Nida Otulina

Kurczak przyszłości. Jaką cenę płacimy za tanie mięso

Paweł Bravo
Dziś 70 procent wszelkich ptaków obecnych na Ziemi to kurczaki hodowane bądź na mięso, bądź dla jajek. W dowolnej chwili jest ich jakieś dwadzieścia parę…

Zmysły

Fontanna Pretoria na Piazza Pretoria w Palermo // Fot. Tolo / Adobe Stock

Palermo i Fontanna Wstydu. Tajemnica nagich rzeźb w sercu miasta

Bartek Kieżun
Siedziałem na Piazza Pretoria w Palermo i zastanawiałem się, czy to gwałtowny przypływ uczuć, czy stan przedzawałowy. Kardiolog powiedziałby pewnie, że nie…

Psyche

Antigel Festival, Vernier, Szwajcaria, 21 lutego 2026 r. // Fot. Pierre Albouy / AFP / East News

Społeczeństwo bywa miłe. Dlaczego milenialsi dali sobie wmówić, że jest inaczej?

Monika Ochędowska, Agata Sikora
Agata Sikora, eseistka: Milenialsom obiecano świat bez wielkich konfliktów – wystarczyło dobrze sobie radzić. Ceną za spokój miało być wycofanie z życia…

Dodatki w numerze Nr 31/2026

portret na okładce: Michał Dyakowski dla „TP”Wajda: nowe kadry

Andrzej Wajda (po prawej) z reżyserami – laureatami Złotej Palmy w Cannes, 1990 r. Wznoszą szampana ku czci Akiro Kurosawy (w pierwszy rzędzie w środku). M. in. od lewej Martin Scorsese, Claude Lelouch, Costa-Gavras w okularach i siwy Louis Malle. W dolnym rzędzie młody Steven Soderbergh, Kurosawa i Bille August // Fot. Micheline Pelletier / Sygma / Getty Images

Do swoich fascynacji Wajdą przyznawali się najwięksi: Coppola, Bergman, Scorsese

Michał Walkiewicz
Gdy przyjrzeć się wieloletniej zagranicznej recepcji filmów Andrzeja Wajdy, doskonale widać, jak istotnym w skali światowej był reżyserem.
„Niewinni czarodzieje" - film w reżyserii Andrzeja Wajdy z 1960 r., scenariusz Jerzy Andrzejewski i Jerzy Skolimowski, zdjęcia Krzysztof Winierwicz. N/z m.in Tadeusz Łomnicki i Roman Polański / Fot. POLFILM / East News

Wajdę zawsze interesowało, czym żyją młodzi. O nich chciał robić filmy

Kalina Błażejowska
W swojej karierze Wajda wielokrotnie wracał do tematyki pokoleniowej zmiany. Zdarzało mu się też mówić o polskiej młodzieży „tu i teraz”. Jak te filmy ogląda…
Andrzej Seweryn w filmie „Ziemia Obiecana" 1972 r. w reżyserii Andrzeja Wajdy // Fot. Renata Pajchel / East News

Andrzej Seweryn: Rola to jest czarna plama

Tadeusz Marek, Andrzej Seweryn
Wajda mówił, że jeśli film jest dobry, to jest to zasługa zespołu. Ale jeśli jest zły – to wina reżysera. Brał odpowiedzialność za swoje niepowodzenia.
Andrzej Wajda na dworcu w Lyonie, 1 marca 2000 r. // Fot. Catherine Cabrol / Kipa / Sygma / Getty Images

Wajda chciał robić filmy o Modrzejewskiej i Stachurze, zekranizować „Jądro ciemności”

Joanna Najbor
Choć wyreżyserował w życiu ponad 50 filmów, przez lata gromadził w szufladzie projekty, które ostatecznie nigdy nie doczekały się realizacji. Jego pomysły…
Krystyna Janda w filmie Andrzeja Wajdy „Człowiek z marmuru", 1976 r., // Fot. Renata Pajchel / East News

Żaden polski film nie zrobił na mnie takiego wrażenia jak „Człowiek z marmuru”

Monika Ochędowska
Wajda doskonale radził sobie w podróżach między przeszłością a przyszłością. Chyba dlatego jego filmy tak dobrze się starzeją.
Beata Stelmach, Prezeska Zarządu Totalizatora Sportowego, prezentuje niezrealizowany scenariusz filmu Andrzeja Wajdy. Totalizator Sportowy jest Patronem Roku Wajdy 2026. // Fot. materiały prasowe
MATERIAŁ PARTNERA

Totalizator Sportowy: Patron Roku Andrzeja Wajdy i mecenas kultury

Totalizator Sportowy przeznaczył na doposażenie, rewitalizację oraz budowę obiektów sportowych i kulturalnych łącznie 7,2 mln zł. Pieniądze trafiły do…