państwo: najważniejsze informacje

Społeczna inicjatywa "Jedzenie Zamiast Bomb", polegająca na rozdawaniu ciepłych posiłków ludziom potrzebującym. Łódź, 15 września 2025 r. // Fot. Piotr Kamionka / Reporter

Polska bieda: 2 mln w skrajnej nędzy, 5 mln biednych relatywnie

Przemysław Wilczyński
Prawie milion Polaków, czyli z grubsza połowa tych najbiedniejszych, jest równocześnie „zbyt zamożna”, by załapać się na waloryzowane ledwie co trzy lata…
Żołnierze obrony terytorialnej przy zniszczonym przez dron domu we wsi Wyryki, woj. lubelskie. 11 września 2025 r. // Fot. Czarek Sokołowski / AP / East News

Linia frontu z Rosją idzie przez nasze głowy. Jak zachować odporność w obliczu prowokacji?

Agata Kaźmierska, Wojciech Brzeziński, Paulina Piasecka
Paulina Piasecka, ekspert ds. bezpieczeństwa: Wobec prowokacji Rosji musimy budować społeczną odporność na panikę, którą próbuje w nas zasiać.

Koniec historii CBA

Piotr Śmiłowicz
Nowa służba antykorupcyjna będzie się teraz zajmować władzą, a nie opozycją – obiecuje premier. Z kolei dla prezydenta likwidacja CBA to dowód, że władza chce…
Wojciech Bonowicz / Fot. Grażyna Makara /

Myślenie w kategoriach dekad, a nie kadencji? Nigdy w historii nasza uwaga nie była tak rozproszona

Wojciech Bonowicz
Jesteśmy nieustannie czymś szantażowani, kuszeni, emocjonowani. Trzeba więc szukać tego, co nas schłodzi i otrzeźwi.
Politycy PiS Maciej Wąsik i Mariusz Kamiński na dziedzińcu Pałacu Prezydenckiego w dniu, gdy mieli zostać doprowadzeni do zakładu karnego. Warszawa, 9 stycznia 2024 / fot. Paweł Wodzyński / East News

Fantomowe państwo. Jak wyjść z chaosu prawnego w Polsce?

Włodzimierz Wróbel
W normalnym kraju organem, który rozstrzygnąłby nasze spory, byłby Trybunał Konstytucyjny. Zdewastowano go jednak do takiego stopnia, że musimy oprzeć się na…
Donald Tusk na spotkaniu z mieszkańcami osiedla Jagodno, którzy w wyborach parlamentarnych głosowali do późnych godzin nocnych. Wrocław, 6 listopada 2023 r. Fot. Krzysztof Kaniewski / REPORTER

Słowo roku 2023: Frekwencja

Magdalena Nowicka-Franczak
Nie tylko ta wyborcza. Udział lub odmowa udziału w rytuałach życia społecznego mówi o nas więcej, niż nam się wydaje.
Straż marszałkowska pilnuje wejścia do sali Kolumnowej Sejmu. Posłowie opozycji oskarżyli marszałka Sejmu o polecenie zablokowania ich udziału w głosowaniu nad ustawą budżetową. Warszawa, grudzień 2016 r. / ANDRZEJ IWAŃCZUK / REPORTER

Tajna Konstytucja łączy polityków

Klaus Bachmann
Mimo bardzo ostrego sporu, PiS wciąż nie zdecydował się na odebranie pieniędzy opozycji. Czy w polskiej polityce istnieje jakiś niejawny spis zasad, które…
Przed Biblioteką Uniwersytetu Warszawskiego, kwiecień 2023 r. / / fot. Foto Olimpik / REPORTER

Marcin Napiórkowski: Algorytm inteligencki

Marcin Napiórkowski
10 instrukcji na czas przyszły
Westybul w Muzeum Archeologicznym w Neapolu. / FRANCESCO GUSTINCICH / ALAMY / BE&W

Państwo bez inteligencji

Rafał Matyja
Uciekła na lepiej płatne posady, wypchnięto ją z polityki, oddała własne bastiony, wybrała seksowniejsze etykiety: profesjonalistów, klasy średniej. Czy …
Kontrola inspektorów Urzędu Transportu Kolejowego w pociągu Kolei Małopolskich na trasie Kraków–Skawina. Kraków, 17 stycznia 2023 r. / ŁUKASZ GĄGULSKI / PAP

Raport o stanie inspekcji państwowych: Staliśmy się głusi i niewidomi

Marcin Kędzierski
Cieszmy się, że państwowe inspekcje jeszcze w ogóle pracują – za kilka lat doświadczymy pełnej skali skutków kadrowej luki pokoleniowej. Państwu polskiemu nie…
Renowacja tzw. ławki patriotycznej, która uległa zniszczeniu po opadach deszczu, Poznań, wrzesień 2022 r. / ŁUKASZ GDAK / EAST NEWS

Matyja: Koniec elit, jakie znamy

Rafał Matyja
Zegar elit został uregulowany przez doświadczenia epoki przełomu i transformacji, nie uległ zmianom nawet po wejściu do Unii. Cały czas wierzą one we względnie…
Puste hale po Stoczni Gdańskiej zagospodarowane na lokale gastronomiczne. Gdańsk, 26 lipca 2022 r. / JACEK TARAN

Kraj o zmierzchu

Marcin Kędzierski
Instytucje państwa coraz częściej przegrywają w konfrontacji z rynkiem, oddalając się od obywateli. Nawet głośne transfery społeczne PiS nie są w stanie…
/ JOZEF MICIC / ADOBE.STOCK.COM

Rafał Matyja: Polska do zmiany

Rafał Matyja
Wojna przynosi złudne nadzieje, ale też uczy, że świata nie buduje się dla coraz większych przyjemności. Wojna przywraca społeczeństwom horyzont, jakim jest…
Mobilny punkt testowania na COVID-19 przy Muzeum Lotnictwa Polskiego. Kraków, 26 stycznia 2022 r. / JAKUB WŁODEK / AGENCJA WYBORCZA.PL

System trzeszczy

Maciej Müller, Marek Rabij
W zderzeniu z piątą falą pandemii instytucje państwa polskiego i gospodarka otrą się wkrótce o granice wydolności. Pierwsza linia, jaką stanowi system opieki…
Christiania - dzielnica Kopenhagi, jedna z mikronacji posiadająca duży zakres autonomii. Dania, sierpień 2019 r. / OSCAR GONZALEZ / NURPHOTO / GETTY IMAGES

Ciasne, ale własne

Maciej Grzenkowicz, Bartek Dobroch
MACIEJ GRZENKOWICZ, dziennikarz i antropolog: Założenie własnego państwa to jedna z tych rzeczy, obok pokonania śmierci, o której wszyscy wiemy, że jest…
Przeprowadzka prywatnej szkoły, Warszawa, czerwiec 2019 r. / PIOTR MOLECKI / EAST NEWS

Państwo już tutaj nie mieszka

Klaus Bachmann
Liberałowie chcieli, by ograniczyć podatki do absolutnego minimum. PiS wpadł na to, że można najpierw ściągać wysokie podatki, by – po przejęciu części z nich…

Państwo Dusiciel

Stanisław Mancewicz
Dziś zastanowimy się nad tym, co nam mówi fotografia przedstawiająca leżącego na ziemi człowieka, duszonego przez polskiego, umundurowanego funkcjonariusza…
Warszawa, 16 maja 2020 r. / ŁUKASZ SZELĄG / REPORTER

Zobaczmy, co się z nami stało

Rafał Matyja
Restrykcje związane z epidemią przyjęliśmy, bojąc się losu północnych Włoch, a nie z lęku przed autorytetem władzy. To dobry punkt wyjścia do zdefiniowania…
Rafał Woś / FOT. GRAŻYNA MAKARA /

Przeciw ekonomicznym płaskoziemcom

Rafał Woś
Z powodu koronakryzysu upadł rządowy plan „budżetu bez deficytu”. Bardzo dobrze, że upadł. I oby nigdy do nas nie wrócił.
/ ZYGMUNT JANUSZEWSKI

Państwo poszło w las, czyli rygoryści i cykliści

Klaus Bachmann
Nigdy po 1989 roku Polska nie była tak dobrze przygotowana na iluzoryczne zagrożenia i tak słaba wobec faktycznych wyzwań.
/ BARTEK DOBROCH

Epidemia zamyka granice

BD
Od północy z soboty na niedzielę granice Polski – podobnie jak innych państw regionu – są zamknięte, najpierw na 10 dni (z możliwością przedłużenia).
Jarosław Kaczyński w siedzibie PiS, Warszawa, 5 września 2019 r. / TOMASZ RADZIK / SUPER EXPRESS / EAST NEWS

W sidłach superkontroli

Rafał Matyja
Co zostanie po PiS? Kilka tysięcy karier, dających większy komfort życia ludziom związanym z tą partią, i kilkadziesiąt napompowanych podmiotów, stanowiących…
Punkt Pomocy Podatnikowi w krakowskiej Galerii Bronowice, marzec 2014 r. / SEBASTIAN KOCOŃ / FORUM

Kochajcie urzędników

Rafał Woś
Przez lata byli dla Polaków podręcznym workiem treningowym. Czas to zmienić.
Na lotnisku Siewiernyj, trzy dni po katastrofie. / Fot. Maksymilian Rigamonti / REPORTER

Systemowy Smoleńsk

Paweł Reszka
Łamane instrukcje, stary sprzęt, zamiatanie spraw wcześniejszych wypadków pod dywan i liczenie, że i tym razem się uda. Polskie państwo i przed, i po 2010 r.…
Prof. Jerzy Hausner / / fot. REPORTER

8 grzechów głównych RP

Paweł Reszka
Czym grzeszy Polska? Które z jej grzechów wymagają najpilniejszej poprawy? O tym pisze w najnowszym raporcie prof. Jerzy Hausner.
Paweł Reszka / / Fot. Grażyna Makra

Nasze grzechy główne

Paweł Reszka
Kolejny raport grupy naukowców pod wodzą Jerzego Hausnera nazywa się „Państwo i my. Osiem grzechów głównych Rzeczypospolitej”. Te grzechy są bardzo ciężkie.

Sprawa Kwiatkowskiego: jak wyłaniać lepsze elity

Adam Puchejda
Praktyka „ustawiania” konkursów, choć moralnie wątpliwa, jest typowym sposobem wyłaniania polskich elit. Pytanie, czy naprawdę pomaga wybrać najlepszych.

Państwo sypie

Michał Kuźmiński
Upiorna jest regularność, z którą powracają takie kompromitacje, jak wczorajsza – przy publikacji smoleńskich dokumentów.
Radosław Sikorski, gabinet marszałka Sejmu, 18 grudnia 2014 r. / Fot. Grażyna Makara

Toksyczny ekosystem

Paweł Reszka, Radosław Sikorski
Radosław Sikorski, marszałek Sejmu: Państwo nie powinno być tanie, państwo powinno być solidne. Myśląc o inwestycjach, musimy brać pod uwagę horyzont dekad, a…
Bazylika św. Jana Chrzciciela. Warszawa, 10 sierpnia 2013 r. / Fot. Justyna Rojek / EAST NEWS

Państwo nie jest od religii

O. Ludwik Wiśniewski OP
Omawiane tu problemy dzielą nasze społeczeństwo i nasz Kościół. W Adwencie przyglądam się im jeszcze raz – z nadzieją, że pozwoli to skierować dyskusję na…

Co mnie obchodzi Polska

Paweł Bravo
Zapewnienia, że „państwo zda egzamin”, brzmią żałośnie, gdy ze Wschodu nadciąga zagrożenie. Otóż zapewne nie zda. Z historii II RP odbierzmy chociaż lekcję…

Państwo do kontroli

Krzysztof Kwiatkowski, Paweł Reszka
Krzysztof Kwiatkowski, prezes NIK: Firma informatyczna, która obsługiwała wybory, złożyła ofertę również nam. Nie zdecydowaliśmy się.

Jak naprawić system

Jarosław Flis
Poważne katastrofy mają zwykle kilka przyczyn jednocześnie – a przebieg wyborów samorządowych jest dla polskiej demokracji katastrofą. Oto pomysły na reformę.

Polska w urnach

Paweł Reszka
Rok 2014 zaczęliśmy z dumą: od świętowania 25-lecia wolności. Kończymy potężną awanturą spowodowaną tym, że państwo nie poradziło sobie ze zorganizowaniem…

Przemyślmy reguły wyborów

Jarosław Flis
Symboliczny sukces PiS i kubeł zimnej wody dla PO mogą się nie przełożyć na zmianę politycznego układu sił. Jedynym oczywistym przegranym wyborów samorządowych…

Polacy kategorii B

Paweł Reszka
Do kraju trafia coraz mniej repatriantów. Coraz większa ich liczba czeka na swoją kolejkę. Mają przyrzeczenie wizy repatriacyjnej, ale nie mają dokąd jechać –…

Nie mamy święta Trzeciej RP

Jan Nowak Jeziorański, Andrzej Brzeziecki, Marek Zając
Z Janem Nowakiem Jeziorańskim rozmawiają Andrzej Brzeziecki i Marek Zając

Między oporem a kompromisem

Paweł Machcewicz
Jakie były źródła siły i niezależności polskiego katolicyzmu pod rządami komunistów? Jaka była strategia obu stron -hierarchii, broniącej autonomii Kościoła, i…