Ameryka Południowa: najważniejsze informacje

Jose Antonio Kast, prezydent elekt Chile podczas wizyty w Argentynie. Buenos Aires, 16 grudnia 2025 roku. // Fot. Tomas Cuesta / Bloomberg / Getty Images

Chilijczycy wybrali prezydenta. Skąd prawicowy zwrot w Ameryce Łacińskiej

Magdalena Bartczak
Zwycięstwo Joségo Antonia Kasta w Chile to kolejny sukces prawicy w regionie. Co sprawia, że Ameryka Łacińska tak wyraźnie przesuwa się w tym kierunku?
Santiago Roncagliolo „Czwarty miecz”, przeł. Tomasz Pindel. Wydawnictwo ArtRage // materiały prasowe

„Czwarty miecz” Santiaga Roncagliolo: reportaż o poszukiwaniu przyczyn zła

Adam Woźniak
Poszukując uniwersalizacji, Santiago Roncagliolo pozwala swoim bohaterom konfrontować się z nikczemnością rozmaitego kalibru.
Protest rolników przeciw umowie UE - Mercosur. Elbląg, 3 grudnia 2024 r. // Wojciech Stróżyk / REPORTER

Tańsza wołowina, droższe życie? Umowa z Mercosur ma swoją cenę

Marek Rabij
Unia otwiera się na rynek, z którym jej rolnictwo nie będzie w stanie konkurować kosztowo. W krajach Mercosur PKB na głowę jest dziś średnio trzy razy niższe…
„Marsz Ciszy” po zamachu na senatora Miguela Uribe Turbaya. Kolumbia, 15 czerwca 2025 r. // Fot. Jaime Saldarriaga / AFP / East News

Zamach i śmierć w Kolumbii. Zmarł postrzelony kandydat na prezydenta

Martyna Leszczyńska
Miguel Uribe Turbay, polityk opozycyjnej centroprawicy, został postrzelony w czerwcu przez nastoletniego sicario. Zmarł po dwóch miesiącach walki o życie.
Rzeka Marañón - jedna z głównych rzek Peru i najważniejszych dopływów Amazonki. Peru, 19 lutego 2024 r. // Fot. Magdalena Bartczak

Ludzie rzeki. Reportaż z peruwiańskiej Amazonii

Magdalena Bartczak
Ich domem jest amazoński las. Ponieważ jest on wciąż ofiarą wycinek i przemysłowych zanieczyszczeń, muszą walczyć o jego ochronę. Nasza autorka spotkała się z…
Roberto Bolano, ok. 2000 r. // Fot. Bridgeman Images / AFP / East News

Roberto Bolaño: człowiek legenda

Bartosz Sadulski
Roberto Bolaño byłby wspaniałym detektywem. Nie tylko dlatego, że chętnie wracałby nocą w miejsca zbrodni, bez lęku przed czyhającymi tam duchami. To, co…
Leonardo Boff podczas inauguracji Międzynarodowego Forum Praw Matki Ziemi. Mexico City, 1 czerwca 2016 r. // Fot. Mario Guzmŕn / EPA / PAP

Franciszek, wizjoner z końca świata

Leonardo Boff, Doma Matejko
Leonardo Boff, teolog wyzwolenia: Najważniejszymi tematami pontyfikatu Franciszka były ochrona życia Matki Ziemi, porzucenie idei wiecznego potępienia i wizja…
Kanał Beagle, Chile, marzec 2024 r. // Fot. Michał Milczarek

Podróż do końca Ziemi. Kogo można spotkać w Patagonii

Michał Milczarek
W oddali zobaczyłem płynący cień statku. Rozpoznałem go. Było to widmo karaweli Trinidad dowodzonej przez Magellana. Jednostka płynęła w tym samym kierunku co…
Zwolennicy prezydenta Nicolasa Maduro przed muralem przedstawiającym wizerunek nieżyjącego prezydenta Wenezueli Hugo Cháveza. Caracas, Wenezuela, 28 października 2016 r.// Fot. Carlos Becerra / Getty Images

Artur Domosławski szuka klucza do przyszłości

Tomasz Pindel
Przechodzimy przez globalny kryzys ustrojowy. Dotychczasowe zasady i umowy społeczne przestają działać. To w Ameryce Łacińskiej trwają próby wcielania pomysłów…
Mario Vargas Llosa we Francji, 17 października 2014 r. // Fot. Anne-Christine Poujoulat / AFP / East News

Mario Vargas Llosa: „To dla Pani ta cisza”. Pożegnalna powieść noblisty

Tomasz Pindel
Mario Vargas Llosa przed Noblem i po Noblu w 2010 r. to literacka marka pierwszej kategorii. Ostatni żyjący dinozaur literatury latynoskiej bez trudu nawiązuje…
Świąteczne dekoracje w Caracas, 2 października 2024 r. / fot. AA / ABACA / Abaca / East News

Wenezuela: czy prezydent-dyktator naprawdę przełożył Boże Narodzenie? [JAGIELSKI STORY #60]

Doma Matejko, Krzysztof Story
Wbrew prześmiewczym nagłówkom z całego świata Nicolas Maduro nie ma władzy nad gwiazdą betlejemską. Zresztą święta „przyspiesza” już od 6 lat. Dlaczego zrobił…
Prom "Marco Polo" kapitana Rubena Darío na rzece Orteguaza w departamencie Caquetá, Kolumbia, lipiec 2022 r. // Fot. Ruben Darío / archiwum prywatne

Od 20 lat prom „Marco Polo” wozi turystów rzeką w południowej Kolumbii. Turystyczny biznes kapitana Rubena Darío działał nawet w czasach wojny domowej

Ewa Klewar
Kiedy pewnego dnia „Marco Polo” nie zarobił choćby na paliwo, żona kapitana zapytała bez zbędnych wstępów: „Rubenie Darío, statek czy rodzina?”. „Statek” –…
Liderka opozycji Maria Corina Machado (z prawej) podczas wiecu wyborczego kandydata jej partii, Edmunda Gonzaleza, Valencia, Venezuela, 13 lipca 2024 r. // Fot. Ariana Cubillos / AP / East News

Wielu Wenezuelczyków ma nadzieję, że 28 lipca będzie ostatnim dniem socjalistycznej dyktatury. Chyba że Nicolás Maduro nie uzna wyniku wyborów

Doma Matejko
„Wstrzymujemy oddech i czekamy, co stanie się” – mówi „Tygodnikowi”, mieszkanka miasta San Cristóbal. Nie ona jedna boi się, że jeśli wybory prezydenckie wygra…
Na granicy Chile z Boliwią. Colchane, 3 lutego 2022 r. / FOT. DIEGO REYES / AFP / EAST NEWS

Globalny kryzys migracyjny dotyka też Amerykę Południową, ostatnio zwłaszcza Chile. Nasza relacja z granicy chilijsko-peruwiańskiej

Magdalena Bartczak
Chile jest jednym z tych krajów Ameryki Południowej, do których przybywa najwięcej imigrantów. Wielu pieszo i przez pustynne wyżyny w Andach, uważane za jedno…
Wszystko dzięki matkom

Kolumbia: wszystko dzięki matkom

Doma Matejko
Kolumbijskie wojsko przebierało ich w partyzanckie mundury, a następnie zabijało. Ukrywana przez lata prawda o morderstwach tysięcy cywilów wychodzi na jaw…
Centrum Méridy, sierpień 2022 r. / JOANNA GOCŁOWSKA-BOLEK

Wenezuelczycy walczą o przetrwanie

Joanna Gocłowska-Bolek
Mérida była kiedyś bogatym miastem. Teraz ludzie uciekają do stolicy lub za granicę. Reportaż z Wenezueli.
Nowo wybrany prezydent Kolumbii Gustavo Petro i wiceprezydentka Francia Marquez świętują wygrane wybory. Bogota, Kolumbia, 19 czerwca 2022 r. / DANIEL MUNOZ / AFP / EAST NEWS

Gustavo Petro: Od partyzanta do prezydenta

Doma Matejko
Pierwszy raz w historii Kolumbii wybory głowy państwa wygrał człowiek lewicy. Większość Kolumbijczyków chciała zmiany. Ma rewolucję.
Władimir Putin i Jair Bolsonaro. Pałac Itamaraty w Brasílii. Brazylia, listopad 2019 r. / / PAVEL GOLOVKIN / AP / EAST NEWS

Wojna w Ukrainie widziana z końca świata

Magdalena Bartczak
Kraje Ameryki Łacińskiej nie mają wspólnego stanowiska wobec rosyjskiej inwazji. Różnice w ich postawach wiele mówią o tym regionie i podziałach polityczno-…
Prezydent elekt Gabriel Boric (po prawej) przyjmuje gratulacje od swoich zwolenników, Santiago, 20 grudnia 2021 r. / ESTEBAN FELIX / AP / EAST NEWS

Zacząć wszystko od nowa

Magdalena Bartczak
Chile ma za sobą intensywny czas polityczno-społecznych przełomów, a w nowy rok weszło z dużą niepewnością, ale też nadzieją. Oraz z nowym, najmłodszym w swej…
Migranci z Ameryki Środkowej przekraczają rzekę Rio Grande na granicy Meksyku i USA, 15 kwietnia 2021 r. / / ANDREW LICHTENSTEIN / GETTY IMAGES

Nie przyjeżdżajcie

Marta Zdzieborska
Biden zaczął prezydenturę od odkręcania polityki migracyjnej Trumpa. Ale wobec kryzysu na granicy z Meksykiem działa podobnie jak poprzednia administracja.
Bliscy chorych na COVID-19 czekają w kolejce na uzupełnienie butli z tlenem; ponieważ w szpitalach brakuje tlenu, krewni próbują załatwiać go na własną rękę. Manaus, 17 grudnia 2020 r. / ONNE RORIZ / BLOOMBERG / GETTY IMAGES

Manaus traci oddech

Magdalena Bartczak
Brazylia, której prezydent wciąż bagatelizuje epidemię, jest drugim państwem świata o największej liczbie jej ofiar. Ostatnio szczególnie dotknięta jest znów…
Cueca sola tańczona przez kobiety podczas marszu upamiętniającego chilijski zamach stanu w 1973 r. Santiago, 11 września 2016 r. / MAURICIO GOMEZ / NURPHOTO / AFP / EAST NEWS

Taniec z duchem

Magdalena Bartczak
We wrześniu Chile obchodzi święto niepodległości i rocznicę zamachu stanu. W kampanii przed referendum w sprawie zmiany konstytucji podziały sprzed 47 lat…
Nowe mogiły na cmentarzu Matki Bożej z Aparecidy (patronki Brazylii) w Manaus, największym mieście Amazonii. 2 czerwca 2020 r. / MICHAEL DANTAS / AFP / EAST NEWS

Druga zagłada Amazonii

Magdalena Bartczak
Rdzenni mieszkańcy Ameryki Południowej są wobec epidemii niemal bezbronni. Podobnie jak w przeszłości, gdy zabijały ich choroby przywleczone tutaj z Europy.
Czerwone flagi na domach to sygnał oznaczający głód i prośbę o pomoc. Medellín, Kolumbia, 16 kwietnia 2020 r. / / FOT. JOAQUIN SARMIENTO / AFP / EAST NEWS

Wszystkie kłopoty Kolumbii

Ewa Klewar
Epidemia zadziałała jak szkło powiększające: ogromna skala problemów społecznych stała się nagle wyraźniejsza.

Wirus zagraża ludności Amazonii

EA
Kelnerki proszą przechodniów o wsparcie finansowe po tym, jak straciły pracę z powodu zamknięcia restauracji i barów. Valparaíso, Chile, 9 kwietnia 2020 r. / RODRIGO GARRIDO / REUTERS / FORUM

Czekając na podwójne uderzenie

Magdalena Bartczak
W Ameryce Południowej mówi się o nim: „wirus bogatych”. Także w Chile, gdzie epidemia ujawnia słabości systemu ochrony zdrowia i skalę nierówności społecznych.
Izabela Stachowicz na Gran Sabana, wrzesień 2015 r. / ARCHIWUM IZABELI STACHOWICZ /

Stacja Tropiki

Doma Matejko
Z ich miłości do nauki oraz do Ameryki Południowej rodzi się właśnie pierwsza polska stacja badawcza w tropikach.
Okupowany przystanek autobusowy w centrum chilijskiej stolicy, październik 2019 r. / SEBASTIÁN ARRIAGADA

Chilijska wiosna

Magdalena Bartczak
Na pozór to paradoks: milionowe, gwałtowne demonstracje wybuchły w kraju, który dotąd był uważany za gospodarczego „tygrysa” Ameryki Południowej.
/ RICARDO CEPPI / GETTY IMAGES

Argentyna znów w lewo

Doma Matejko
Wynik wyborów prezydenckich w Argentynie jest jedno­znaczny: to koniec neoliberalnych rządów. Reprezentant centrolewicy Alberto Fernández wygrał już w…
O. Ezechiele Ramin błogosławi rolników uprawiających kawę, Święto Robotnika, Cacoal, 25 lipca 1984 r. / / ARCHIWUM ZGROMADZENIA MISJONARZY KOMBONIANÓW

Boży narwaniec

Edward Augustyn
Możliwe, że o. Ezechiele Ramin zostanie patronem Synodu amazońskiego – chcą tego brazylijscy biskupi. Kim był zamordowany przez latyfundystów młody zakonnik?
Protest przeciwko polityce prezydenta Bolsonaro, Brazylia, kwiecień 2019 r. / JOEDSON ALVES / PAP

Walka o ziemię

Doma Matejko
W Amazonii wrze: poszukiwacze złota zabili wodza indiańskiego plemienia, by eksplorować jego tereny. Tymczasem prezydent Brazylii otwarcie deklaruje, że chce…
Papież Franciszek i przybysze z Ameryki Łacińskiej podczas jednej z audiencji generalnych w Watykanie / RAFFAELLA MIDIRI / EAST NEWS

Duch wieje nad Amazonką

Piotr Sikora
Z roboczego dokumentu Synodu dla Amazonii wynika, że to październikowe zgromadzenie biskupów może być w dziejach Kościoła przełomowe.
Manifestacje opozycji w Caracas, 1 maja 2019 r. / / UESLEI MARCELINO / REUTERS / FORUM

Wenezuela: Maduro trwa u władzy

Wojciech Pięciak
Przez krótką chwilę zdawało się, że wenezuelska opozycja, która od kilku miesięcy usiłuje zmusić socjalistycznego dyktatora Nicolása Maduro do oddania władzy,…

Wenezuela: bez przełomu

WP / NZZ, FAZ, ARD
/ MARCELO GARCIA / EAST NEWS

Wenezuela: początek końca dyktatury

Doma Matejko
Eskaluje sytuacja w kluczowym państwie Ameryki Łacińskiej. W minioną środę Juan Guaidó, przewodniczący Zgromadzenia Narodowego Wenezueli, ogłosił się…
Portrety emigrantów i uchodźców z Wenezueli na moście granicznym z Kolumbią, 17 grudnia 2018 r. / SCHNEYDER MENDOZA / AFP / EAST NEWS

Emigracja last minute

Doma Matejko
W ostatnich latach upadłą socjalistyczną Wenezuelę opuścił co ósmy jej mieszkaniec. Większość kieruje się najpierw do Kolumbii, bo tak najprościej. Oto…
Demonstracja przeciwko Jairowi Bolsonaro po pierwszej turze wyborów prezydenckich. São Paulo, 10 października 2018 r. / CRIS FAGA / NURPHOTO / EAST NEWS

Brunatna legenda Brazylii

Jan Smoleński
Niektórzy nazywają go „latynoskim Trumpem”. Ale powiedzieć, że Jair Bolsonaro – być może przyszły prezydent – jest politykiem radykalnym i skrajnie prawicowym…
Marsz sympatyków Jaira Bolsonaro na ulicach Sao Paulo. 9 września 2018 r. / Fot. Andre Penner/AP/Associated Press/East News /

Kolejny Mesjasz w ojczyźnie samby

Wojciech Jagielski
Brazylia, uchodząca za kraj obyczajowej swobody i społecznej wrażliwości, zamierza wybrać sobie na prezydenta rodzimego Trumpa. Faworytem niedzielnej elekcji…
Procesja ku czci Matki Bożej z Nazaré, 8 października 2017 r. / NATAN GARCIA

Maryja z Amazonii

Piotr Szmyt
Największa na świecie procesja maryjna odbywa się nie w południowej Europie, tylko w październikowe dni na skraju Amazonii.
Pierwsza manifestacja Argentyńczyków z organizacji Historie Nieposłuszne. Buenos Aires, 3 czerwca 2017 r. / NATACHA PISARENKO / AP / EAST NEWS

Skrwawione ręce, które nas głaskały

Marcin Rychły
Chcą, aby ich ojcowie zostali osądzeni. Są nawet gotowi zeznawać przeciwko nim w sądzie – dzieci oficerów z czasów wojskowej dyktatury w Argentynie.
Kolejka przed bankomatem w Caracas. / ALVARO FUENTE / NURPHOTO / SIPA / EAST NEWS

Wenezuelska sztuka przetrwania

Doma Matejko
Głód i poczucie zagrożenia to codzienność mieszkańców Wenezueli. Jak się żyje w kraju, który socjalistyczny reżim doprowadził do ruiny?
Papież Franciszek w peruwiańskim Puerto Maldonado, 19 stycznia 2018 r. / ALESSANDRO BIANCHI / REUTERS / FORUM

Jedność wymaga, byśmy się słuchali

Zuzanna Radzik
Ekologia, prawa rdzennych mieszkańców, pedofilia, migracja i rozwarstwienie społeczne – te tematy dominowały podczas pielgrzymki papieża Franciszka do Chile i…
/ EFRAIN HERRERA / PRESIDENCIA.GOV.CO

Narkotykowy dywan w Kolumbii

Prezydent Wenezueli Nicolás Maduro / Fot. Domena publiczna

Nowa droga Wenezueli

Maria Hawranek, Szymon Opryszek
Południowoamerykański kraj zrobił historyczny krok w kierunku powrotu do demokracji. W wyborach wygrała koalicja partii, które mają dość ideologii chavistów.
Papież Franciszek w Bañado Norte, dzielnicy nędzy na obrzeżach Asunción. Paragwaj, 12 lipca 2015 r. / / fot. AFP / East News

¡Hasta la vista, America!

O. Kasper Mariusz Kaproń OFM
„Słowo centralne w duchowości chrześcijańskiej, to gościnność” - powiedział Franciszek. To słowa znacząco brzmiące w Polsce.
Franciszek w Paragwaju. Fot: AP/FOTOLINK /

"Nie bójcie się dialogu"

O. Kasper Mariusz Kaproń OFM
Niech Bóg błogosławi ten upór, niech Bóg błogosławi i ożywia waszą wiarę, niech Bóg błogosławi kobietę paragwajską, najwspanialszą w Ameryce.
Więzienie w Palmasola. Fot: VINCENZO PINTO/AFP/EAST NEWS /

Franciszek w więzieniu Palmasola

O. Kasper Mariusz Kaproń OFM
Nie dla ekonomii wykluczenia i nierówności! Ziemia, dom i praca dla wszystkich naszych braci i sióstr.
Franciszek w Boliwii. Fot: CPP / Polaris/East News /

Brać, błogosławić, dzielić

O. Kasper Mariusz Kaproń OFM
Franciszek w Boliwii krytykował logikę świata, która próbuje przemienić wszystko w przedmiot wymiany, konsumpcji, targowania się. "Jezus nie akceptuje systemu…