Tygodnik Powszechny Nr 21/2026

Ilustracja na okładce: Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Data wydania:
Numer wydania:
21
Rok wydania:
2026

Sylwia Czubkowska pisze o złotym cielcu sztucznej inteligencji: oligarchowie z Doliny Krzemowej zmienili swoimi algorytmami kulturę i demokrację. Dziś ich ambicje są większe: przy pomocy AI tworzą nową religię. Przyjrzyjmy się jej dogmatom.

W numerze także:

>>>CZYTAJ WIĘCEJ>>>

Edytorial

ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Miłość, którą okazała mi moja Mama. O wielu jej wyrzeczeniach nie mam pojęcia

Ks. Adam Boniecki
Mama potrafiła zająć się wszystkim: nawet krową, którą ktoś przyprowadził z naszej obory, i świnkami. Została sobą, panią z dobrego domu, choć gnietliśmy się w…
Michał Kuźmiński, dziennikarz Tygodnika Powszechnego

Pamiętacie jeszcze „globalną wioskę”? W świecie kultu Big Techów musimy ją odbudować

Michał Kuźmiński
Przełomowi wieków towarzyszyło marzenie o połączeniu ludzi, krajów, kultur i kontynentów w globalnym dialogu. To marzenie zasadzało się na wierze w cuda.

Obraz tygodnia

Protest przed Kancelarią Premiera pod hasłem "Żądamy realizacji wyroku TSUE" dotyczącego transkrypcji aktow małżeństw jednoplciowych zawartych za granicą. Warszawa, 25 kwietnia 2026 r. // Fot. Dawid Wolski / East News

Małżeństwa jednopłciowe: premier zmienia zdanie, prawica straszy adopcjami

Przemysław Wilczyński
W sprawie uregulowań dotyczących par LGBT+ Jarosław Kaczyński, Marek Sawicki, Donald Tusk i wielu innych idzie od lat pod rękę w gorszącej paradzie. Paradzie…
Ostatni mecz Roberta Lewandowskiego w barwach Barcelony 17 maja 2026 r. // Fot. JAIME REINA

Obraz tygodnia: najważniejsze wydarzenia od 11 do 17 maja

Toniemy w powodzi newsów, trudno oddzielić sprawdzone od fejków, o zhierarchizowaniu ich wagi nie wspominając. Te były, naszym zdaniem, najważniejsze.
Isabelle Huppert, Asghar Farhadi i Catherine Deneuve podczas pokazu filmu „Historie równoległe” na festiwalu filmowym w Cannes , 14 maja 2026 r. // Fot. Valery Hache / AFP / East News

Cannes 2026: „Ojczyzna” Pawlikowskiego dzieli krytyków, nowy „Dekalog” zbiera cięgi

Michał Walkiewicz
W obiektywie Pawła Pawlikowskiego Tomasz Mann jest figurą rozczarowania projektem zjednoczonej, demokratycznej Europy. Nie potrafię się z tym pogodzić.
Żołnierze z 598. Brygady Transportowej US Army w Polsce, październik 2025 r. // Fot. Piotr Matusewicz

USA wstrzymują wysłanie wojsk do Polski. To kilka złych sygnałów naraz

Jacek Stawiski
Decyzja Pentagonu nie oznacza końca obecności USA w Polsce. Pokazuje jednak, jak kruche staje się bezpieczeństwo oparte na politycznej woli Waszyngtonu.
Księża podczas mszy krzyżma świętego. Poznań, 28 marca 2023 r. // Fot. Piotr Skórnicki / Agencja Wyborcza.pl

Konkurs na proboszcza. Nowość w polskim Kościele

Monika Białkowska
Dotychczas absolutnie tajna i postawiona poza wszelką kontrolą procedura, staje się jawna. Co to zmieni?
Xi Jinping i Donald Trump w Beijing 14 maja 2026 roku // Fot. Xinhua/Rao Aimin

USA i Chiny. Co Trump z Xi Jinpingiem ustalili w Pekinie?

Jacek Stawiski, Jakub Jakóbowski
Widzimy przypieczętowanie strategicznej pauzy w rywalizacji USA–Chiny – Jakub Jakóbowski, wicedyrektor Ośrodka Studiów Wschodnich, ocenia szczyt w Pekinie.
// rys. Bartosz Minkiewicz

Bartosz Minkiewicz Rysuje

Bartosz Minkiewicz

Temat Tygodnika

// il. Przemysław Gawlas & Michał Kęskiewicz dla „TP”
Wersja audio

Big Techy tworzą nową religię. AI ma dać nieśmiertelność garstce wybranych

Sylwia Czubkowska
Oligarchowie z Doliny Krzemowej zmienili swoimi algorytmami kulturę i demokrację. Dziś ich ambicje są większe: przy pomocy AI tworzą nową religię. Przyjrzyjmy…

Kraj

Agnieszka Mazuś wraz z innymi byłymi pracownikami redakcji „Dziennika Wschodniego” protestują przeciw likwidacji dziennika. Lublin, 3 marca 2021 r. // Fot. Małgorzata Genca / Polska Press / East News

Knebel na niepokorne media. Lokalna demokracja w brudnej soczewce

Jacek Pawłowski
Lokalna demokracja wcale nie wygląda tak pięknie jak w micie o najbardziej udanej z polskich reform. Świadczą o tym losy ludzi, którzy uwierzyli, że w III RP…
Matury Szkoły w Chmurze na Stadionie Legii w Warszawie, 4 maja 2025 r. // Fot. Michał Borowczyk / Agencja Wyborcza.pl

Nie tylko Szkoła w Chmurze. Czego tysiące uczniów szukają w edukacji domowej?

Martyna Leszczyńska
Już więcej niż co setny polski uczeń korzysta z nauczania domowego. Co ten tryb edukacji daje, a co odbiera? I czy na pewno jest dla każdego?

Reportaż

Adam Budak na konferencji prasowej MOCAK 2026 na 15 lecie MOCAK-u. Kraków, 15 stycznia 2026 r. // Fot. Marek Lasyk / Reporter / montaż „TP”
Wersja audio

Adam Budak i mobbing w MOCAK-u. Jak wyglądał czuły folwark światowego dyrektora

Tadeusz Marek
Adam Budak miał poskładać na nowo zespół MOCAK-u po rządach Maszy Potockiej, a został odwołany po dziewięciu miesiącach w atmosferze skandalu. Ujawniamy wyniki…

Świat

Na placu zabaw po rosyjskim ataku. Szostka, obwodzie sumskim w Ukrainie, 4 maja 2026 r. // Fot. Francisco Richart / Anadolu / AFP / East News

Bogatsi rzadziej trafiają na front. Andrij Lubka o wojnie i niesprawiedliwości

Andrij Lubka
Ukraiński pisarz Andrij Lubka opowiada o wojnie, społecznych nierównościach i życiu w kraju, który od czterech lat odpiera rosyjską inwazję.
Sierżant sztabowa Michelle Borsani i jej syn Cael świętują jej ostatnie ponowne zaciągnięcie się do wojska. Zamek Burg Dagestein w Vilseck w Bawarii. Niemcy, 6 maja 2025 r. // Fot. U.S. Navy / ZUMA Press / Be&W

USA chcą redukować wojska w Niemczech. Co by to znaczyło dla Bawarii?

Iwona Weidmann
W Bawarii amerykańscy żołnierze są sąsiadami, klientami i pracodawcami. Zapowiadana redukcja ich obecności to sygnał końca epoki, w której bezpieczeństwo…
Peter Magyar po swojej inauguracji na stanowisko premiera Węgier. Budapeszt, 9 maja 2026 r. // Fot. Balint Szentgallay / NurPhoto / Getty Images

Péter Magyar i Tisza przejmują władzę. Koniec ery Viktora Orbána

Dominik Héjj
Na Węgrzech rozpoczęła się era Tiszy. Péter Magyar zastąpił Viktora Orbána, kończąc sześcioletni okres rządów dekretami.
Była Miss Asturii, Claudia Montes, przed procesem w sprawie „maseczek” przed Sądem Najwyższym w Madrycie. Hiszpania, 8 kwietnia 2026 r. // Fot. Alberto Ortega / Europa Press / Getty Images

Korupcja i nepotyzm. Hiszpania ma własną aferę maseczkową

Agnieszka Zielińska
Proces byłego ministra transportu Hiszpanii odsłania nie tylko pandemiczne zamówienia, ale też sieć wpływów, fikcyjnych posad i politycznych zależności.

Wiara

Święta Trójca, witraż, Kościół Wotywny w Wiedniu // Fot. Pascal Deloche / Godong / BE&W

Przybądź, Ducho Święta. O płci, ciele i wolności trzeciej osoby Trójcy

Zuzanna Radzik
Czy w Bogu – w Trójcy Świętej – jest miejsce na kobiecość? Żeńska forma dla trzeciej osoby wyrywa naszą wyobraźnię z patriarchalnych ram. Odkrywamy Boga, który…
Pary jednopłciowe otrzymują błogosławieństwo podczas publicznej ceremonii przed Katedrą w Kolonii, 20 września, 2023 r. // Fot. Martin Meissner / AP Photo / East News

Papież karci Niemców. W praktyce błogosławienia par homoseksualnych poszli za daleko

Artur Sporniak
Spór nie dotyczy już tego, czy pary jednopłciowe można błogosławić, lecz jak daleko może sięgać taki gest. Dla Watykanu niemieckie wytyczne zbyt mocno…
James Martin SI, „Budując most. Jak Kościół katolicki i społeczność LGBT mogą nawiązać relację opartą na szacunku, współczuciu i delikatności”. Więź 2026 // materiały prasowe

Jezuita James Martin buduje most. Czy rozmowa wystarczy osobom LGBT+ w Kościele?

Martyna Mazurek
Amerykański duszpasterz środowisk LGBT+ mówi o szacunku, delikatności i współczuciu. Spróbujmy zrozumieć złość, jaką wywołała w Polsce ta książka.

Czytania

Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Duch gościnności i współodpowiedzialności na pogrzebie Łukasza Litewki

O. Wacław Oszajca SJ
Jeden dobry człowiek potrafi otworzyć drzwi z obu stron zaryglowane i uwięzionych zaprowadzić do domu, w którym przy stole jest „wiele miejsca”.
Kardynał Grzegorz Ryś // Fot. Grażyna Makara

Kościół oferuje przyjaźń. Czy w nas też się dokonała taka zmiana?

Kard. Grzegorz Ryś
To nie strach przed światem każe chrześcijanom wyjść do niego z Ewangelią. Tego może w skuteczny sposób dokonać jedynie miłość.

Historia

Sekretarz wojny Pete Hegseth podczas konferencji prasowej dotyczącej wojny w Iranie. Arlington, USA. 19 marca 2026 r. // Fot. Win McNamee / Getty Images

Pete Hegseth promuje brutalny etos wojownika. Średniowiecze uczy, że to błąd

Maciej Talaga
Czy kult wojowniczości wzmacnia armię, czy też prowadzi do strategicznego chaosu? Historyk sztuki walki czyta idee sekretarza wojny USA przez pryzmat…

Nauka

// Fot. Cfhdesign / Adobe Stock
Wersja audio

Tajna misja kosmitów. Jak UFO dzieli Amerykę

Wojciech Brzeziński
Amerykański rząd odtajnia kolejne dokumenty o śledztwach w sprawie UFO. Miłośnicy zielonych ludzików są rozczarowani, ale psychologowie, socjologowie i badacze…

Kultura

// rawpixel / thai / Adobe Stock

Piszę, więc jestem. Literatura w czasach wielkich wyznań

Magdalena Nowicka-Franczak
Nie wstydzimy się już chorowania, cierpienia i żałoby. Coraz chętniej swoje doświadczenia publikujemy. Czy chodzi o pomoc innym, autoterapię? A może o…
Widok wystawy „Maria Jarema. Pęknięty Modernizm”, Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie // Fot. Alicja Szulc / MSN

Maria Jarema pod prąd historii i nakazom. Wystawa artystki w MSN

Piotr Kosiewski
Pytania Marii Jaremy o to, w jaki sposób mówić o wojnie i konfliktach w sztuce – także abstrakcyjnej – stały się niezwykle aktualne.
Festiwal Praska Wiosna 2025. Koncert Karel Košárek i Jiří Levíček. 12 listopada .2025 r. // Fot. Petra Hajska / materiały prasowe Festiwalu Praska Wiosna

Praska Wiosna: startuje jeden z najważniejszych festiwali muzycznych

Dorota Kozińska
Nasi sąsiedzi świętują 80. edycję Praskiej Wiosny oraz stulecie radiowej Orkiestry Symfonicznej. To czas, gdy szczególnie warto odwiedzić Pragę.
Kasia Babis, Okruchy. Dojrzewanie w postkomunistycznej Polsce, Agora 2026 // materiały prasowe

Polska na eksport. Kłopot z „Okruchami” Kasi Babis

Dorota Malina
Rok temu „Okruchy” Kasi Babis ukazały się w Stanach, teraz mają premierę w języku polskim. A my zadajemy sobie pytanie: po co tłumaczyć Polskę Polakom?
Tercet Imperial // Fot. Marek Kita / materiały prasowe

„Prymat” Tercet Imperial. Erudycja jest, emocji mniej

Jan Błaszczak
Zarówno pod Przysuchą, jak i pod Luandą, w tan pcha nas zadziwiająco podobny rytm. Tercet Imperial z godną podziwu erudycją buduje mosty pomiędzy mazurami,…
Arooj Aftab // materiały prasowe

Pakistańska laureatka Grammy Arooj Aftab zagra w Warszawie

Jan Błaszczak
Arooj Aftab wystąpi 8 czerwca podczas warszawskiego festiwalu Ephemera. Zaśpiewa pieśni, których słów nie zrozumiemy, a mimo to będziemy bardzo dobrze wiedzieć…
„MILCZĄCA PRZYJACIÓŁKA”, reż. Ildikó Enyedi. Dystryb. Gutek Film // materiały prasowe

Ludzie z punktu widzenia drzewa. „Milcząca przyjaciółka” Ildikó Enyedi

Anita Piotrowska
„Milcząca przyjaciółka” przekracza granice powiastki o terapeutycznym przytulaniu się do drzew czy komunikacji międzygatunkowej.
Hanna Krall, Zbigniew Libera, Nie mówi się takich rzeczy, Znak Literanova, Kraków 2026 // materiały prasowe

Książka tygodnia: Krall i Libera oprowadzają Boga po świecie umarłych

Lektor
W „Nie mówi się takich rzeczy” Hanna Krall opowiada Ojczenaszowi świat pełen duchów, win i niedomkniętych historii. Prace Zbigniewa Libery nie ilustrują tych…

Felietony

Olga Drenda // Fot. Grażyna Makara

Lęki współczenej epoki, czyli co przewidział Antoni Kępiński

Olga Drenda
Kiedy zastanawiam się nad bieżącymi dolegliwościami społecznymi i psychologicznymi, sprawdzam, czy nie pisał o czymś podobnym Antoni Kępiński.
Zuzanna Radzik // Fot. Grażyna Makara

Kościół i antysemityzm: wieków nienawiści i przesądu nie zmieni się szybko

Zuzanna Radzik
Po festiwalu buntu, jaki obejrzeliśmy po niedawnym liście episkopatu o Żydach, chciałoby się zobaczyć polskich biskupów wkurzonych na tę dezynwolturę.
Eliza Kącka // Fot. Grażyna Makara

Folder Inne nie traci wigoru: „Ma Pani problem z prawdą, Pani Kontzka”

Eliza Kącka
„Podszycie się w Kącką ma takim ludziom jak Pani kupić sympatię swojskością. I nasza Frau bierze się do literatury obcej czyli polskiej i próbuje różnym…
Kardynał Grzegorz Ryś. Kraków, 29 marca 2026 r. // Fot. Beata Zawrzel / Reporter

Czy kardynał może mieć wątpliwości? Afera wokół słów Rysia

Tomasz Stawiszyński
Pytany przez Bogdana Rymanowskiego o wątpliwości dotyczące istnienia Boga, kard. Grzegorz Ryś nie odpowiedział automatycznym wyznaniem pewności. Dla wielu to…

Smaki

Siedziba spółki chińskiego gigantu spożywczego COFCO i The Coca-Cola Company w Pekinie // Fot. Ted Hsu / Alamy / Be&W

Jak Trump je pizzę, czyli w kuchni amerykańskiej polityki

Paweł Bravo
Jeśli amerykański prezydent sięga po widelec, to żeby zeskrobać ser i dodatki, a placka nie tknąć. Dodajcie do tego dwanaście butelek coli.

Zmysły

Bolonia, ulica Pescherie // Fot. Steve Tulley / Alamy / BE&W

Bolonii nie da się nie polubić. Zwłaszcza jeśli ceni się dobre jedzenie

Bartek Kieżun
Włoskie miasta zwykle chwalą się jednym przymiotem. Wenecja jest najjaśniejsza, Rzym wieczny. A o Bolonii mówi się la dotta, la rossa i la grassa. Uczona,…

Psyche

// il. Przemysław Gawlas dla „TP"
Wersja audio

Małe ręczniki. Czego nauczyła mnie choroba i śmierć matki

Bartosz Sadulski
Z jej wiarą było chyba trochę jak z paleniem: ćmiła tylko jednego papieroska wieczorem, stojąc pod wiatą i delektując się tą chwilą odprężenia przed snem,…

Ogłoszenia

Festiwal Kolorów // Fot. Jan Ulicki / Festiwal Kolorów
Materiał promocyjny

Festiwal Kolorów: radość, muzyka i bycie razem

Ilona Glanowska-Olkuska
Zaczęło się od jednej imprezy i pomysłu inspirowanego świętem Holi. Dziś Festiwal Kolorów co roku gromadzi tysiące ludzi szukających wspólnej energii i…