Papież Franciszek 

Papież Franciszek podczas mszy otwierającej Synod Biskupów na placu Świętego Piotra. Watykan, października 2023 r. // Fot. Impa / East News
Serwis specjalny

Papież Franciszek

21 kwietnia o 7:35 odszedł papież Franciszek. Nasz serwis specjalny to próba bilansu jego pontyfikatu. A także przypomnienie najważniejszych artykułów, w których staraliśmy się papieża Franciszka zrozumieć i opisać. Od pierwszego dnia.  

Artykuły na ten temat

Proces kardynała Becciu do powtórki. Watykański sąd podważył metody papieża Franciszka

Edward Augustyn
Franciszek traktował proces kard. Becciu jako symbol skutecznej walki z nadużyciami finansowymi w Watykanie. Dlaczego sąd uznał, że należy go powtórzyć?
Kardynał Konrad Krajewski. Częstochowa, 24 sierpnia 2023 r. // Fot. Karol Porwich / East News

Robin Hood z Watykanu wraca do Polski. Kardynał Krajewski został metropolitą łódzkim

Edward Augustyn
Najbardziej znany w świecie polski hierarcha wraca do kraju po 27 latach. Duszpasterstwo, nauczanie i zarządzanie diecezją to dla niego całkiem nowe wyzwanie.…
Papież Leon XIV poczas wizyty apostolskiej w Libanie. Bejrut, 30 listopada 2025 r. // Fot. Simone Risoluti / Vatican Media / Getty Images

Amerykański papież zaczyna od nowa. Jaki był pierwszy rok Leona XIV

Paulina Guzik
Wkraczając w 2026 rok wiemy już, że Leon XIV okazał się bardziej amerykański, niż wydawało się w dniu wyboru. Czego możemy się po nim spodziewać w nowym roku?
Wystawienie Katechizmu Kościoła Katolickiego oraz dokumentów Soboru Watykańskiego II na mszy rozpoczynającej Rok Wiary. Nz. biskup pomocniczy warszawski Tadeusz Pikus. Katedra św. Jana Chrzciciela. Warszawa, 11 października 2012 r. // Fot. Grzegorz Boguszewski / REPORTER

Busola czy kotwica: skąd się wziął i czym jest Katechizm Kościoła Katolickiego

Paweł Rakowski
Katechizm Kościoła Katolickiego uważa się za kompendium nieomylnego i niezmiennego nauczania. Choć do jego treści żaden z tych atrybutów nie pasuje.
Papież Leon XIV podczas kolacji z ubogimi. Castel Gandolfo, 17 sierpnia 2025 r. // Fot. Vatican Media / East News

Leon XIV ogłosił programową adhortację

Edward Augustyn
Leon XIV, papież Amerykanin, gdy mówi o ubóstwie, dla niektórych jest bardziej wiarygodny niż papież Latynos.
Pogrzeb Charlie'ego Kirka na stadionie State Farm w Glendale, Arizona, 21 września 2025 r. // Fot. Patrick T. Fallon / AFP / East News

Od Trumpa do Boga. Jak odbić katolicyzm z rąk konserwatywnej prawicy

Massimo Faggioli, Edward Augustyn
Massimo Faggioli, teolog: Gdy biskupi mówią to, co chcą usłyszeć politycy i ich wyborcy, mamy do czynienia z religijnym populizmem.
Ostatnia droga papieża Franciszka – z placu św. Piotra do bazyliki Santa Maria Maggiore. Rzym, 26 kwietnia 2025 r. // Fot. Henry Nicholls / AFP / East News

Jak znaleźć Kościół żywy? Katolicyzm bez przymiotników: ani rzymski, ani polski

Wojciech Zalewski
Powinniśmy zdemitologizować wszelkie instytucje religijne i nie oczekiwać od nich tego, czego nie mogą nam dać. Trzeba – za Franciszkiem – „wyjść z Rzymu” i…
Papież Leon XIV udziela błogosławieństwa na placu Świętego Piotra. Watykan, wrzesień 2025 r. // Vatican News / materiały prasowe

Leon XIV o rosyjskich dronach nad Polską. Dlaczego mówi inaczej niż Franciszek

Edward Augustyn
Amerykański papież wyraźnie oddziela porządek duszpasterski od społecznego czy politycznego. Inaczej niż jego poprzednik.
Przed Bazyliką św. Piotra w Watykanie, 7 maja 2025 r. // Fot. Beata Zawrzel / NurPhoto / AFP / East News

Po co środowiska LGBTQ organizują jubileuszową pielgrzymkę do Rzymu

O. James Martin SJ, Zuzanna Radzik
O. James Martin apeluje: Posłuchajmy, jak katolicy LGBTQ doświadczają Boga. I jak są traktowani w Kościele
Wiliam Blake, „The Ghost of Samuel Appearing to Saul" (fragment), akwarela, ok. 1800 // The National Gallery of Art w Waszyngtonie

Bramy nieskończoności. O literaturze, którą karmi się teologia

Piotr Popiołek, Alison Milbank
Alison Milbank: Coraz więcej teologów uprawia teologię przy pomocy tekstu literackiego. W każdym jest jakiś rodzaj elementu religijnego, nawet wbrew sobie.
Papież Leon XIV podczas Jubileuszu Młodych w Rzymie. Watykan, 29 lipca 2025 r. // Fot. Francesco Sforza / Vatican Media / Getty Images

100 dni Leona XIV: największe zaskoczenia i rozczarowania pierwszych miesięcy pontyfikatu

Edward Augustyn
Papież Leon przywraca „absolutny prymat Chrystusa” zarówno wewnątrz Kościoła, jak i w jego misji na zewnątrz. W przeciwieństwie do Franciszka, dla którego…
Papież Leon XIV na muralu. Rzym, czerwiec 2025 r. // Fot. Francesco Fotia / AGF / SIPA / East News

Kościół pod turbopapieżem: Terlikowski i Stawiszyński o przyszłości chrześcijaństwa

Tomasz Stawiszyński, Tomasz Terlikowski, Artur Sporniak
Wyczerpał się model Kościoła samopotwierdzającego się i samowystarczalnego. Musi pojawić się nowe.
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Kościół stoi dziś wobec konieczności rewizji, czym jest i jak ma spełniać misję Chrystusa

Ks. Adam Boniecki
W najnowszym numerze „Tygodnika” Tomasz Terlikowski stwierdza, że „pewien model kościelności, myślenia teologicznego i władzy wyczerpał się”.
Kardynał Konrad Krajewski // Vatican News

Kardynał Krajewski publicznie skomentował wydarzenia w kraju. Dlaczego właśnie teraz?

Edward Augustyn
Kazanie Krajewskiego było demonstracyjnym opowiedzeniem się po jednej stronie sporu. A jeśli sprawdzą się pogłoski o powrocie kardynała do kraju, ten głos…
Papież i jego dyplomaci podczas wizyty w Stanach Zjednoczonych. Od lewej: kard. Agostino Casaroli, sekretarz stanu, Jan Paweł II, abp John R. Quinn, biskup San Francisco, abp Pio Laghi, nuncjusz apostolski w USA i abp Eduardo Martínez Somalo, substytut ds. generalnych Sekretariatu Stanu, Kalifornia, wrzesień 1987 r. // Fot. Dirck Halstead / Getty Images

Komunizm, wojny i Trump: papieska dyplomacja od Jana XXIII do Leona XIV

Massimo Faggioli
Helsińska konferencja z czasów zimnej wojny wciąż uchodzi za największe osiągnięcie papieskiej dyplomacji i emanację watykańskiej Ostpolitik. Czy Leon XIV też…
Pielgrzymka rybaków. Puck, 29 czerwca 2019 r. // Fot. Łukasz Dejnarowicz / Forum
Wersja audio

Msza po kaszubsku: Dlaczego episkopat nie zgadza się na tłumaczenie mszału na lokalny język

Dawid Gospodarek
Prośba o tłumaczenie Mszału Rzymskiego na język kaszubski spotkała się z odmową Konferencji Episkopatu Polski. Mimo że Kościół od Soboru Watykańskiego II…
Papież Franciszek podczas Światowych Dni Młozieży w Krakowie. 28 lipca 2016 r. // Fot. Andrzej Iwańczuk / Reporter

Tradycyjna liturgia: czy papież Franciszek nas okłamał?

Edward Augustyn
Dokumenty Dykasterii Nauki Wiary, które w ubiegłym tygodniu wyciekły do mediów, stawiają pod znakiem zapytania decyzję papieża Franciszka o zakazie mszy…
// Luke Stackpoole / rawpixel.com / Adobe Stock

Franciszkowa teologia stworzenia: empatia bez granic

Piotr Sikora
Czy chrześcijaństwo tak antropocentryczne, jak jest do tej pory, ma szansę przetrwać jako sensowna propozycja dla człowieka XXI wieku? Odpowiedzi warto szukać…
Papież Leon XIV. Watykan 8 czerwca, 2025 r. // Fot. Tiziana Fabi / AFP / East News

Wakacje papieża w Castel Gandolfo: co będzie robił Leon XIV?

Edward Augustyn
Papież Leon od pierwszych chwil po wyborze sięga po różne zarzucone przez Franciszka zwyczaje, ale robi to w tak naturalny sposób, że trudno nadawać jego…
Renzo Pegoraro, nowy przewodniczący Papieskiej Akademii Życia // Pontifical Academy for Life

Włoski ksiądz i lekarz został nowym przewodniczącym Papieskiej Akademii Życia. Co zapowiada ta nominacja?

Artur Sporniak
Jednym z najciekawszych pytań tego pontyfikatu jest to, czy papież zamierza reformować doktrynę w gorących kwestiach moralnych, tak jak chciał to robić…
Ks. Wacław Oszajca // Fot. Grażyna Makara

Tu, na ziemi, wszystko widzimy na odwyrtkę

O. Wacław Oszajca SJ
Papież Leon zasmakował w tenisie, papież Franciszek w tango. Smakując ziemskie radości, czujemy w nich smak nieba.
Fot. Bulent / Adobe Stock

Watykan o sztucznej inteligencji

Patryk Stanik
Watykańskie instytucje przyglądają się rozwojowi sztucznej inteligencji już od kilku lat. Co mówiły o szansach i zagrożeniach, jakie ona z sobą niesie, i czy…
Daniele Menozzi, Kościół, pokój i wojna w XX wieku // Materiały prasowe PIW

„Kościół, pokój i wojna w XX wieku”: czy Franciszek rzeczywiście zdradził nauczanie poprzedników?

Edward Augustyn
Włoski historyk Daniele Menozzi pokazuje, jak doktryna Kościoła zmieniała się w kwestii podejścia do wojny.
Wierni słuchają pierwszego wystąpienia papieża Leona XIV. Watykan, 8 maja 2025 r. // Fot. Stefano Rellandini / East News

Czy papież Leon XIV nas usłyszy?

Zuzanna Radzik
Ponoć nowy papież umiejętnie słucha, co jest ważną synodalną kompetencją. Czy jednak słucha uważnie wszystkich, również tych, z którymi się nie zgadza?
Kardynałowie na pogrzebie papieża Franciszka. Plac św. Piotra, Watykan 26 kwietnia 2025 r. // Fot. Alessandra Benedetti / Corbis / Getty Images
Wersja audio

W Watykanie trwa gra o tron. Kto ma szanse zostać papieżem

Edward Augustyn
Dominująca wśród kardynałów pozaeuropejska perspektywa wpłynie na wynik głosowania. Ale wybór będzie kompromisowy – papieżem zostanie ktoś o umiarkowanych…

Franciszek nie zostawił w testamencie żadnych dyspozycji co do majątku. Dlaczego?

Kard. Grzegorz Ryś
Jaką postawę chciał nam polecić do naśladowania swoim życiem zmarły papież?
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Nowy papież i spadek po Franciszku

Ks. Adam Boniecki
Franciszek pokazał, że znaleźliśmy się na skraju pewnej epoki Kościoła, bo zmiany będą zachodzić stopniowo i powoli, aż odkryjemy, że to, co dla nas było…
Papież Koptów Tawadros II po wspólnej modlitwie z papieżem Franciszkiem w kaplicy Redemptoris Mater w Watykanie. 10 maja 2013 r. // Fot. Vatican Pool / Getty Images

Koptyjski papież Tawadros II: Nie mam recepty na bycie papieżem

Marta Zabłocka
Każdego roku 10 maja dzwonił do Franciszka. Zapowiada, że ma zamiar podtrzymać tradycję. Bez względu na to, kto zostanie wybrany.
Kardynał Michael Czerny przewodniczy mszy świętej z okazji Jubileuszu Wolontariatu Światowego. Watykan, 9 marca 2025 r. // Fot. Grzegorz Galazka / East News

Kard. Czerny o konklawe: Wybieramy następcę św. Piotra, a nie papieża Franciszka

Edward Augustyn
Kard. Michael Czerny: Kategorie  „konserwatysta” i „progresista” nie pomogą nam w zrozumieniu wyboru papieża ani w zrozumieniu Kościoła. Każdy prawdziwy…
Kardynałowie na Placu św. Piotra, Watykan, 26 kwietnia 2025 r. // Fot. Massimo Di Vita / Getty Images

Czy konklawe wciąż daje radę

Edward Augustyn
Konklawe to starożytny i anachroniczny mechanizm, ale wciąż niepozbawiony blasku. Czołowi watykaniści – Massimo Faggioli, Luigi Accattoli i Iacopo Scaramuzzi…
Kardynałowie podczas pogrzebu papieża Franciszka na placu Świętego Piotra. Watykan, 23 kwietnia 2025 r. // Fot. Jakub Porzycki / Getty Images

Papież z Południa to dalsze trzęsienie ziemi w Kościele

Edward Augustyn
Czołowi watykaniści – Massimo Faggioli, Luigi Accattoli i Iacopo Scaramuzzi – mówią o największych wyzwaniach, jakie stoją przed Kościołem i nowym papieżem.
Kardynałowie w Bazylice Santa Maria Maggiore. Rzym, Włochy, 27 kwietnia 2025 r. // Fot. Eric Vandeville / Vatican Pool / Getty Images

Czy Piotr był „głową Kościoła”? Kiedy i jak powstało papiestwo? [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Monika Białkowska
Już za parę dni w Watykanie zbiorą się kardynałowie, żeby wybrać papieża. Czyli właściwie kogo? Głowę Kościoła i następcę Piotra, pierwszego spośród równych…
Ciało papieża Franciszka w kondukcie do Bazyliki św. Piotra w Watykanie, 23 kwietnia 2025 r. // Fot. Antoine Mekary / NurPhoto / AFP / East News

Świat żegna Franciszka. Opowieść o życiu papieża z Argentyny [Tematy Tygodnika]

Michał Kuźmiński, Edward Augustyn
Przyglądamy się biografii papieża z Argentyny: od chłopaka tańczącego tango w Buenos Aires przez zakonnego zwierzchnika lawirującego w realiach rządów junty.
Papież Franciszek na placu Świętego Piotra. Watykan, 27 marca 2020 r. // Fot. Abaca / PAP
Wersja audio

Odszedł papież pełen sprzeczności. Argentyńska przeszłość Franciszka

Edward Augustyn
Problemów przysparzał od małego: rodzicom, kolegom, lekarzom, przełożonym zakonnym – ale też podwładnym. W Argentynie musiał się zmierzyć z oskarżeniami o…
Służby ratownicze wydobywają ciała ofiar po zmasowanym rosyjskim ataku rakietowym. Kijów, 24 kwietnia 2025 r. // Fot. Genya Savilov / AFP / East News

Pogoń za króliczkiem pokoju. Ukraina, Rosja i USA nie polują na to samo zwierzę

Anna Łabuszewska
Czy jeszcze ktoś pamięta, kto i po co goni pokojowego króliczka? W kolejnej rundzie tej pogoni ze wszystkich rydwanów wysypują się śrubki, zmienia się linia…

Specjalne wydanie TP Historia „Papież Franciszek” – już w sprzedaży

Redakcja
Kim był papież Franciszek? Jak przez przeszło dekadę pontyfikatu zmienił Kościół i świat? Co po nim zostanie?
Papież Franciszek . Rzym. 12 grudnia 2017 r. // Fot. Grzegorz Galazka / SIPA / East News

Zmarł papież Franciszek. Jak jego pontyfikat zmienił Kościół?

Michał Kuźmiński, Edward Augustyn, Artur Sporniak
Był papieżem spektakularnych gestów, łamiącym protokoły i rytuały. Próbował oczyścić Kościół – z pedofilii, z korupcji i układów w Watykanie. Jednak w części…
Papież Franciszek pomoc Ukrainie

Dron od Franciszka. Jak papież wspierał Ukrainę

Antonina Palarczyk
Śmierć papieża zwolniła Ołeksandra Zinczenkę z tajemnicy. Ukraiński historyk i wolontariusz opowiada o zbiórce na drony dla 93. Brygady, którą papież wsparł…
Leonardo Boff podczas inauguracji Międzynarodowego Forum Praw Matki Ziemi. Mexico City, 1 czerwca 2016 r. // Fot. Mario Guzmŕn / EPA / PAP

Franciszek, wizjoner z końca świata

Leonardo Boff, Doma Matejko
Leonardo Boff, teolog wyzwolenia: Najważniejszymi tematami pontyfikatu Franciszka były ochrona życia Matki Ziemi, porzucenie idei wiecznego potępienia i wizja…
Paweł Milcarek // Fot. Adam Burakowski/East News

Papież był niechętny tradycjonalistom katolickim

Piotr Sikora, Paweł Milcarek
Paweł Milcarek, założyciel kwartalnika „Christianitas”: Papieski osąd na temat tradycjonalistów był bardziej projekcją niż trafną oceną rzeczywistości, której…
Luigi Accattoli, emerytowany watykanista „Corriere della Sera” z papieżem Franciszkiem / FOT. ARCHIWUM PRYWATNE /

Niedokończone reformy papieża Franciszka

Luigi Accattoli, Edward Augustyn
Franciszek zainicjował ważne procesy „wprowadzania nowego” do Kościoła, ale nie doprowadził do jego prawdziwej i skutecznej reformy. - Luigi Accattoli,…

Zimnowojenny schemat Watykanu. Czy papież Franciszek łudził się co do Rosji?

Wojciech Konończuk, Maciej Müller
Niefortunne wypowiedzi, jak o NATO „szczekającym” u drzwi Rosji, były wykorzystywane przez propagandę rosyjską i nie budowały autorytetu papieża.
Kardynał Grzegorz Ryś

Kościół po papieżu Franciszku już nie może wpatrywać się w siebie

Kard. Grzegorz Ryś, Artur Sporniak
Był papieżem, który swój autorytet budował, żyjąc ewangelicznie. Nawet jego przeciwnicy nie potrafili temu zaprzeczyć – powiedział kard. Grzegorz Ryś.
ks. Adam Boniecki / Fot. Grażyna Makara

Papież Franciszek przejdzie do historii

Ks. Adam Boniecki
Pontyfikat tego papieża to moment historycznie doniosły.
Papież Franciszek. Watykan, 11 lutego 2015 r. // Fot. Gabriel Bouys / AFP / East News

Papież Franciszek nie żyje. Chciał, by Kościół słuchał ludzi

Edward Augustyn
Świat żegna papieża Franciszka i jego 12-letni pontyfikat. Jak zapisał się w historii Kościoła? Czy skromny, argentyński jezuita był papieżem na miarę swoich…
Papież Franciszek pozdrawia i błogosławi wiernych z balkonu przed opuszczeniem szpitala Gemelli. Rzym, 23 marca 2025 r. // Fot. Vatican Media / Getty Images

Czy papież pójdzie na L4?

Edward Augustyn
Po 38 dniach hospitalizacji Franciszek wrócił do Watykanu. Teraz czeka go dużo dłuższa rekonwalescencja – przez dwa miesiące ma powstrzymywać się od…
Franciszek w prywatnej kaplicy w Poliklinice Gemelli, 16 marca 2025 r. (pierwsza fotografia papieża od rozpoczęcia jego hospitalizacji) // Fot. Sala Stampa della Santa Sede / materiały prasowe

Papież namaścił swego następcę. Sam planuje rządzić jeszcze co najmniej trzy lata

Edward Augustyn
List do biskupów pokazuje, że Franciszkowi zależy na dokończeniu reform Kościoła nawet po jego ewentualnym odejściu z urzędu.
Modlitwy za papieża Franciszka pod kliniką Gemelli. Rzym, 9 marca 2025 r. // Fabio Cimaglia / Zuma Press / Forum

Cztery scenariusze na czas choroby papieża

Edward Augustyn
W świetle obowiązującego prawa najlepszym – czyli najprecyzyjniej ujętym w przepisy – sposobem odejścia papieża z urzędu jest jego śmierć. Pozostałe…