Watykan o sztucznej inteligencji

Rzymskie wezwanie ws. etyki AI – 28 lutego 2020 roku 

„«Sztuczna inteligencja» przynosi duże zmiany w życiu ludzi i będą się one pogłębiały” − pisze w pierwszym zdaniu Papieska Akademia Życia w dokumencie stworzonym przy współpracy z powołaną przez Franciszka fundacją RenAIssance. Manifest, pod którym podpisały się również korporacje, takie jak Microsoft, IBM i Cisco, wskazuje trzy obszary podlegające wpływowi AI: etykę, edukację i prawo. Proponuje także sześć zasad, którymi powinien kierować się rozwój AI: 

1. transparentność (sposób działania AI musi być zrozumiały);
2. inkluzywność (narzędzia AI nie mogą nikogo dyskryminować);
3. odpowiedzialność (zawsze musi istnieć ktoś biorący odpowiedzialność za działanie AI);
4. bezstronność (AI nie może pogłębiać ani tworzyć uprzedzeń);
5. niezawodność;
6. bezpieczeństwo i prywatność (narzędzia te muszą chronić prywatność użytkowników).

Przemówienie na szczycie państw G7 – 14 czerwca 2024 roku

Zwracając się do przywódców najbardziej rozwiniętych gospodarczo państw świata, papież Franciszek wprowadzał rozróżnienie pomiędzy sposobem podejmowania decyzji przez ludzi i przez AI. Przestrzegał przed pozbawianiem ludzi prawa do decydowania o własnym życiu i przypominał, że politycy powinni wpływać na odpowiedzialny rozwój AI. 

Wytyczne dotyczące sztucznej inteligencji – 16 grudnia 2024 roku

Powołując się na wypowiedź Franciszka na szczycie G7, Gubernatorat Państwa Watykańskiego opublikował dekret nakazujący pracownikom Watykanu, by w działaniach związanych z AI kierowali się ludzką godnością, wspólnym dobrem, zachowaniem autonomii decyzyjnej człowieka. Dokument zakazuje m.in. używania AI w interpretacji prawa, ocenie faktów i dowodów w działalności sądowniczej i nakazuje poszanowanie praw autorskich przy generowaniu treści z AI. Obowiązujące od 1 stycznia tego roku prawo powołuje również Komisję ds. AI, odpowiedzialną za przepisy wykonawcze, monitorowanie stosowania AI i przygotowanie co pół roku raportów na ten temat. 

Antiqua et nova – 28 stycznia 2025 roku

Wspólna nota Dykasterii Nauki Wiary i Dykasterii ds. Kultury i Edukacji jest jak dotąd najwyższej rangi dokumentem watykańskim o sztucznej inteligencji. Dokument wykazuje różnice między „myśleniem” maszynowym, ograniczonym do ram logiczno-matematycznych, a ludzkim procesem kreatywnym. AI symuluje myślenie, ale brakuje jej cielesności, relacyjności, zdolności do rozeznania moralnego i prawdziwej empatii. Osoby odpowiedzialne za jej rozwój powinny przede wszystkim kierować się ochroną godności człowieka i promowaniem wspólnego dobra, a narzędzia AI powinny wspierać pracowników w ich pracy, a nie zastępować ich. Dokument stanowczo sprzeciwia się autonomicznej broni AI (LAWS), takiej, która sama decyduje o odbieraniu życia ludziom np. na polu walki. 

Przesłanie do uczestników paryskiej konferencji o AI – 10 lutego 2025 roku

W liście do prezydenta Francji, organizującego AI Action Summit, w której uczestniczyli m.in. prezesi Big Tech (m.in. Google, Microsoft i OpenAI) oraz wiceprezydent USA J.D. Vance, Franciszek powtarza wezwanie o potrzebie ludzkiej kontroli nad AI, przestrzega przed zagubieniem wielości ludzkich perspektyw i przypomina za Pascalem, że to ludzkie serce ujawnia sens istnienia („Miłość jest warta więcej niż inteligencja”, cytuje Maritaina).